വൃന്ദാവനസ്യ സംയോഗാത് പുനസ്ത്വം തരുണീ നവാ । ധന്യം വൃന്ദാവനം തേന ഭക്തിഃ നൃത്യതി യത്ര ച
വൃന്ദാവനത്തോടൊപ്പം ചേർന്നപ്പോൾ നീ വീണ്ടും യുവതിയായി പുതുമയോടെ മാറി; അതുകൊണ്ട് വൃന്ദാവനം ഭാഗ്യശാലിയാണ്, അവിടെ ഭക്തിയും നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
അത്രേമൌ ഗ്രാഹകാഭാവാത് ന ജരാമപി മുഞ്ചതഃ । കിഞ്ചിത് ആത്മസുഖേനേഹ പ്രസുപ്തിഃ മന്യതേഽനയോഃ
ഇവിടെ സ്വീകരിക്കാൻ ആരുമില്ലാത്തതിനാൽ, ഇവർക്ക് വൃദ്ധത പോലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല; അല്പം ആത്മസന്തോഷം കൊണ്ട് ഇരുവരും വിശ്രമം അനുഭവിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുന്നു.
ഭക്തിരുവാച - കഥം പരീക്ഷിതാ രാജ്ഞാ സ്ഥാപിതോ ഹ്യശുചിഃ കലിഃ । പ്രവൃത്തേ തു കലൌ സര്വസാരഃ കുത്ര ഗതോ മഹാന്
ഭക്തി പറഞ്ഞു: പരീക്ഷിതൻ രാജാവാൽ അശുദ്ധനായ കലിയെ എങ്ങനെ സ്ഥാപിച്ചു? കലിയുഗം തുടങ്ങുമ്പോൾ എല്ലാ ധർമ്മത്തിന്റെ സാരം എവിടെ പോയി?
കരുണാപരേണ ഹരിണാപി അധര്മ കഥമീക്ഷ്യതേ । ഇമം മേ സംശയം ഛിന്ധി ത്വദ്വാചാ സുഖിതാസ്മ്യഹമ്
കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ ഹരിയാൽ പോലും അധർമ്മം എങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നു? ഈ സംശയം നീയെന്നോട് ദയവായി നീക്കി പറയൂ; അപ്പോൾ ഞാൻ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
നാരദ ഉവാച - യദി പൃഷ്ടസ്ത്വയാ ബാലേ പ്രേമതഃ ശ്രവണം കുരു । സര്വം വക്ഷ്യാമി തേ ഭദ്രേ കശ്മലം തേ ഗമിഷ്യതി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നീ ചോദിച്ചതിനാൽ, കുട്ടിയേ, സ്നേഹത്തോടെ കേൾക്കു; ഞാൻ എല്ലാം പറയാം, ഭാഗ്യവതിയേ, നിന്റെ ആശങ്ക മാറും.
യദാ മുകുന്ദോ ഭഗവാന് ക്ഷ്മാം ത്യക്ത്വാ സ്വപദം ഗതഃ । തദ്‌ദിനാത് കലിരായാതഃ സര്വസാധനബാധകഃ
മുകുന്ദൻ, ഭഗവാൻ, ഭൂമിയെ വിട്ട് തന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, അന്നുതന്നെ കലിയുഗം വന്നു, എല്ലാം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നവനായി.
ദൃഷ്ടോ ദിഗ്വിജയേ രാജ്ഞാ ദീനവത് ശരണം ഗതഃ । ന മയാ മാരണീയോഽയം സാരംഗ ഇവ സരഭുക്
രാജാവ് ദിക്കുജയത്തിനിടെ കലിയെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ ദുർബലനായി അഭയം തേടി; ഞാൻ അവനെ കൊല്ലാതെ വിട്ടു, തേൻ ശേഖരിക്കുന്നവൻ തേനീച്ചയെ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.
യത്ഫലം നാസ്തി തപസാ ന യോഗേന സമാധിനാ । തത്ഫലം ലഭതേ സമ്യക് കലൌ കേശവകീര്തനാത്
തപസ്സിനാലോ യോഗത്താലോ ധ്യാനത്തിലോ കിട്ടാത്ത ഫലം, കലിയുഗത്തിൽ കേശവന്റെ കീർത്തനം ചെയ്താൽ പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും.
ഏകാകാരം കലിം ദൃഷ്ട്വാ സാരവത്സാരനീരസമ് । വിഷ്ണുരാതഃ സ്ഥാപിതവാന് കലിജാനാം സുഖായ ച
കലിയെ ഒരേപോലെയുള്ളതും സാരമില്ലാത്തതും കാണുമ്പോൾ, വിഷ്ണുരാതൻ അവനെ കലിയുഗജന്മക്കാരുടെ സന്തോഷത്തിനായി സ്ഥാപിച്ചു.
കുകര്മാചരനാത്സാരഃ സര്വതോ നിര്ഗതോഽധുനാ । പദാര്ഥാഃ സംസ്ഥിതാ ഭൂമൌ ബീജഹീനാസ്തുഷാ യഥാ
ദുഷ്കർമ്മങ്ങൾ മൂലം ഇപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും സാരം ഇല്ലാതായി; വസ്തുക്കൾ ഭൂമിയിൽ വിത്തില്ലാത്ത തവിടുപോലെ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
വിപ്രൈര്ഭാഗവതീ വാര്താ ഗേഹേ ഗേഹേ ജനേ ജനേ । കാരിതാ കണലോഭേന കഥാസാരസ്തതോ ഗതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭാഗവതവാർത്ത ഓരോ വീട്ടിലും ഓരോരുത്തരിലും പ്രചരിപ്പിച്ചു, പക്ഷേ ദക്ഷിണയുടെ താൽപര്യം മൂലം കഥകളുടെ സാരം പോയി.
അത്യുഗ്രഭൂരികര്മാണോ നാസ്തികാ രൌരവാ ജനാഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തീര്ഥേഷു തീര്ഥസാരസ്തതോ ഗതഃ
അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അന്യായവുമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന നാസ്തികരായ നരകവാസികൾ പോലും തീർത്ഥങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു, എന്നാൽ തീർത്ഥങ്ങളുടെ സാരം അവിടെ നിന്ന് പോയി.
കാമക്രോധ മഹാലോഭ തൃഷ്ണാവ്യാകുലചേതസഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തപസി തപഃസാരസ്തതോ ഗതഃ
വലിയ ആസക്തിയും കോപവും അത്യന്തം ലോഭവും തീവ്രമായ ആഗ്രഹവും കൊണ്ടു മനസ്സ് കലങ്ങുന്നവരും തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ തപസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം നഷ്ടമാകുന്നു.
മനസശ്ചാജയാത് ലോഭാദ് ദംഭാത് പാഖണ്ഡസംശ്രയാത് । ശാസ്ത്രാന് അഭ്യസനാച്ചൈവ ധ്യാനയോഗഫലം ഗതമ്
മനസ്സിനെ ജയിക്കാനാകാതെ, ലോഭം, കപടത, തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങൾ, വെറും ശാസ്ത്രപഠനം എന്നിവ മൂലം ധ്യാനയോഗത്തിന്റെ ഫലം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
പണ്ഡിതാസ്തു കലത്രേണ രമന്തേ മഹിഷാ ഇവ । പുത്രസ്യോത്പാദനേ ദക്ഷാ അദക്ഷാ മുക്തിസാധനേ
പണ്ഡിതന്മാർ ഭാര്യയോടൊപ്പം മഹിഷങ്ങളെപ്പോലെ ആസ്വദിക്കുന്നു; പുത്രനു ജനനം വരുത്തുന്നതിൽ അവർ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നു, മോക്ഷം നേടുന്നതിൽ അവർക്കു കഴിവില്ല.
ന ഹി വൈഷ്ണവതാ കുത്ര സംപ്രദായപുരഃസരാ । ഏവം പ്രലയതാം പ്രാപ്തോ വസ്തുസാരഃ സ്ഥലേ സ്ഥലേ
സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ പോലും യഥാർത്ഥ വൈഷ്ണവത്വം എവിടെയും കാണാനില്ല; അങ്ങനെ സത്യമുള്ളതിന്റെ മൂല്യം എല്ലായിടത്തും നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അയം തു യുഗധര്മോ ഹി വര്തതേ കസ്യ ദൂഷണമ് । അതസ്തു പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ സഹതേ നികടേ സ്ഥിതഃ
ഇത് കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്; ആരെയാണ് കുറ്റം പറയാൻ കഴിയുക? അതുകൊണ്ടു തന്നെ കമലനയനായ ദൈവം സമീപം നിന്നുകൊണ്ട് എല്ലാം സഹിക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച - ഇതി തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വിസ്മയം പരമം ഗതാ । ഭക്തിരൂചേ വചോ ഭൂയഃ ശ്രൂയതാം തച്ച ശൌനക
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവർ അതിയായ അത്ഭുതം അനുഭവിച്ചു. ഭക്തി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഇതും കേൾക്കണം, ശൗനക.'
ഭക്തിരുവാച - സുരര്ഷേ ത്വം ഹി ധന്യോഽസി മദ്‌ഭാഗ്യേന സമാഗതഃ । സാധൂനാം ദര്ശനം ലോകേ സര്വസിദ്ധികരം പരമ്
ഭക്തി പറഞ്ഞു: ദേവമുനിയേ, നീ ഭാഗ്യവാനാണ്; എന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ തന്നെ നീ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്ത് സജ്ജനരുടെ ദർശനം എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നു.
(മാലിനീ) ജയതി ജയതി മായാം യസ്യ കായാധവസ്തേ വചനരചനമേകം കേവലം ചാകലയ്യ । ധ്രുവപദമപി യാതോ യത്കൃപാതോ ധ്രുവോഽയം സകലകുശലപാത്രം ബ്രഹ്മപുത്രം നതാസ്മി
ജയം, ജയം അവനു; അവന്റെ ശരീരമാണ് മായയുടെ ആധാരം. അവൻ ഒരു വാക്കിൽ തന്നെ മുഴുവൻ വാക്കുകളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവന്റെ കൃപയാൽ ധ്രുവൻ ശാശ്വത സ്ഥിതിയിൽ എത്തി. എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും പാത്രമായ ബ്രഹ്മാപുത്രനു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.