విస్తారేణ కరతలం కీర్త్తితం తు షడఙ్గులమ్। దైర్ఘ్యం సప్తాఙ్గులం కార్యం మధ్యా పఞ్చాఙ్గులా మతా
చేతితట్టు వెడల్పు ఆరు వేళ్లుగా ఉండాలి. పొడవు ఏడు వేళ్లుగా ఉండాలి. మధ్యవేలు ఐదు వేళ్ల పొడవుగా ఉండాలి.
తర్జ్జన్యనామికా చైవ తస్మాదర్ద్ధాఙ్గులం వినా। కనిష్ఠాఙ్గుష్ఠకౌ కార్యౌ చతురఙ్గులమ్మితౌ
తర్జనీ, ఉంగరం వేళ్లు ఐదు వేళ్ల కంటే అరవేలు తక్కువగా ఉండాలి. చిన్నవేలు, బొటనవేలు నాలుగు వేళ్ల పొడవుగా ఉండాలి.
ద్విపర్వోఙగుష్ఠకః కార్యః శేషాంగుల్యస్త్రిపర్వికాః। సర్వాసాం పర్వణోర్ద్ధేన నఖమానం విధీయతే
బొటనవేలు రెండు ముడులతో ఉండాలి. మిగతా వేళ్లకు మూడు ముడులు ఉండాలి. ప్రతి ముడి పైనీ గోరు కొలత నిర్ణయించాలి.
వక్షసో యత్ ప్రమాణన్తు జఠరం తత్ప్రమాణతః। అఙ్గులైకం భవేన్నాభీ వేధేన చ ప్రమాణతః
ఛాతీ కొలత ఎంతైతే, కడుపు కొలత కూడా అంతే. నాభి వెడల్పు ఒక వేళ్లుగా ఉండాలి.
తతో మేఢ్రాన్తరం కార్యం తాలమాత్రం ప్రమాణతః। నాభిమధ్యే పరీణాహో ద్విచత్వారింశదఙ్గులైః
తర్వాత, జననాంగాల మధ్య దూరం ఒక తాళం పరిమాణంలో ఉండాలి. నాభి మధ్య చుట్టుకొలత నలభై రెండు వేళ్లుగా ఉండాలి.
అన్తరం స్తనయోః కార్య్యం తాలమాత్రం ప్రమాణతః। చివుకౌ యవమానౌ తు మణ్డలం ద్విపదం భవేత్
రెండు వక్షోజాల మధ్య దూరం ఒక తాళం పరిమాణంలో ఉండాలి. ముద్దలు యవ పరిమాణంలో ఉండాలి. చుట్టూ వలయం రెండు వేళ్ల పరిమాణంలో ఉండాలి.
చతుః షష్ట్యఙ్గులం కార్యం వేష్టనం వక్షసః స్ఫుటమ్। చతుర్ముఖఞ్చ తదధోవేష్టనం పరికీర్త్తితమ్
ఛాతీ చుట్టూ చుట్టుకొలత అరవై నాలుగు వేళ్లుగా స్పష్టంగా ఉండాలి. దాని కింద నాలుగు ముఖాల రూపానికి కూడా అలాగే చుట్టుకొలత చెప్పబడింది.
పరిణాహస్తథా కట్యా చతుః పఞ్చాశదఙ్గులైః। విస్తారశ్చోరుమూలే తు ప్రోచ్యతే ద్వాదశాఙ్గులః
నడుం చుట్టుకొలత యాభై నాలుగు వేళ్లుగా ఉండాలి. తొడల మొదటి భాగంలో వెడల్పు పన్నెండు వేళ్లుగా ఉండాలి.
తస్మాదభ్యధికం మధ్యే తతో నిమ్నతరం క్రమాత్। విస్తృతాష్టాఙ్గులం జానుత్రిగుణా పరిణాహతః
అక్కడి నుంచి మధ్య భాగం ఎక్కువగా, తర్వాత క్రమంగా తక్కువగా ఉంటుంది. మోకాలి చుట్టుకొలత మూడింతలు ఎనిమిది వేళ్లుగా ఉంటుంది.
జఙ్ఘా మధ్యే తు విస్తారః సప్తాఙ్గుల ఉదాహృతః। త్రిగుణా పరిధిశ్చాస్య జఙ్ఘాగ్రం పఞ్చవిస్తరాత్
కాలి మధ్యలో వెడల్పు ఏడు వేళ్లుగా చెప్పబడింది. దాని చుట్టుకొలత మూడింతలు, కాలి చివర వెడల్పు ఐదు వేళ్లుగా ఉంటుంది.
త్రిగుణా పరిధిస్చాస్య పాదౌ తాలప్రమాణకౌ। ఆయామాదుత్థితౌ పాదౌ చతురఙ్గులమేవ చ
దాని చుట్టుకొలత మూడింతలు, పాదాలు తాళం పరిమాణంలో ఉండాలి. పొడవునా పైకి లేవబెట్టిన పాదాలు నాలుగు వేళ్లుగా ఉండాలి.
గుల్ఫాత్ పూర్వం తు కర్త్తవ్యం ప్రమాణాచ్చతురఙ్గేలమ్। త్రికలం విస్తృతౌ పాదౌ త్ర్యఙ్గులో గుహ్యకః స్మృతః
గోళ్ఫం ముందు భాగం నాలుగు వేళ్ల పరిమాణంలో ఉండాలి. పాదాలు మూడు భాగాల వెడల్పుతో ఉండాలి. మడమ మూడు వేళ్ల పరిమాణంలో ఉండాలి.
పఞ్చాఙ్గులన్తు నాహోస్య దీర్ఘా తద్వత్ ప్రదేశినీ। అష్టమాష్టాంశతో న్యూతాః శేషాఙ్గుల్యః క్రమేణ తు
పెద్దవేలు ఐదు వేళ్ల పొడవుగా, అలాగే రెండవవేలు కూడా అంతే. మిగతా వేళ్లు ఒక్కొక్కటి ఎనిమిదవ వంతు తక్కువగా ఉంటాయి.
సపాదాఙ్గులముత్తసేధమఙగుష్ఠస్య ప్రకీర్త్తితమ్। యవోనమఙ్గులం కార్యమఙ్గుష్ఠస్య నఖం తథా
బొటనవేలు పై గోరు ఒకటి క్వార్టర్ వేళ్ల పొడవుగా ఉంటుంది. బొటనవేలు గోరు యవ పరిమాణంలో ఉండాలి.
అర్ద్ధాఙ్గులం తథాన్యాసాం క్రమాన్ న్యూనం తు కారయేత్। త్ర్యఙ్గులౌ వృషణౌ కార్యౌ మేఢ్రం తు చతురఙ్గుమ్
ఇతర భాగాలకు, ఒక్కొక్కటి అరవేల మేర తక్కువగా చేయాలి. వృషణాలు మూడు వేళ్ల పొడవుగా, మెధ్రం నాలుగు వేళ్ల పొడవుగా ఉండాలి.
పరిణాహోత్ర కోషాగ్రం కర్త్తవ్యఞ్చతురఙ్గులమ్। షడఙ్గులపరీణాహౌ వృషణౌ పరికీర్త్తితౌ
వృషణాల చివర నాలుగు వేళ్ల పొడవుగా చేయాలి. వృషణాలు ఆరు వేళ్ల చుట్టుకొలత కలిగివుండాలని చెప్పబడింది.
ప్రతిమా భూషణాఢ్యా స్యాదేతదుద్దేశలక్షణమ్। అనయైవ దిశా కార్యం లోకే దృష్ట్వా తు లక్షణమ్
ప్రతిమకు అలంకారాలు ధరింపజేయాలి. ఇది దాని లక్షణాల వివరము. లోకంలో కనిపించే లక్షణాలను చూసి, ఇలానే తయారు చేయాలి.
దక్షిణే తు కరే చక్రమధస్తాత్ పద్మమేవ చ। వామే శఙ్ఖం గదీదసితద్వాసుదేవస్య లక్షణాత్
కుడి చేతిలో చక్రాన్ని, దాని క్రింద పద్మాన్ని ఉంచాలి. ఎడమచేతిలో శంఖం, గదను ఉంచాలి. ఇవన్నీ నల్ల వస్త్రధారి వాసుదేవుని లక్షణాలను అనుసరించి చేయాలి.
శ్రీపుష్టీ చాపి కర్త్తవ్యే పద్మవీణాకరాన్వితే। ఊరుమాత్రోచ్ఛితాయామే మాలావిద్యాధరౌ తథా
శ్రీ, పుష్టి దేవతలను కూడా పద్మం, వీణా పట్టిన చేతులతో చేయాలి. తొడలు ఎత్తుగా ఉండాలి. అలాగే, మాలలు ధరించినవారు, విద్యను పట్టినవారు కూడా ఉండాలి.
ప్రభామణ్డలసంస్థౌ తౌ ప్రభా హస్త్యాదిభూషణా। పద్మాభం పాదపీఠన్తు ప్రతిమాస్వేవమాచరేత్
వారిద్దరిని ప్రకాశవలయములో ఉంచాలి. ఆ ప్రకాశం, హస్తి మొదలైన అలంకారాలతో కూడి ఉండాలి. పాదపీఠం పద్మాకారంగా ఉండాలి. ప్రతిమలకు ఇదే విధంగా చేయాలి.
భగవానువాచ పిణ్డికాలక్షణం వక్ష్యే దైర్ఘ్యైణ ప్రతిమాసమా। ఉచ్ఛాయం ప్రతిమార్ద్ధన్తు చతుః షష్టిపుటాం చ తామ్
భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రతిమకు సమానమైన పొడవుతో పిండికా లక్షణాన్ని వివరించాను. దాని ఎత్తు ప్రతిమకు సగం, వెడల్పు నాలుగు లేదా అరవై భాగాలు ఉండాలి.
త్యక్త్వా పఙ్క్తిద్వయం చాధస్తదూద్ర్ధ్వం యత్తు కోష్ఠకమ్। సమన్తాదుభయోః పార్శ్వే అన్తస్థం పరిమార్జయేత్
కింద, మీద రెండు వరుసలు వదిలి, మిగతా భాగంలో రెండు వైపులా లోపల భాగాన్ని జాగ్రత్తగా మృదువుగా చేయాలి.
ఊద్ర్ధ్వం పఙ్క్తిద్వయం త్యక్త్వా అధస్తాద్ యత్తు కోష్ఠకమ్। అన్తః సమ్మార్జయేత్ యత్నాత్ పార్శ్వయోరుభయోః సమమ్
పైన రెండు వరుసలు వదిలి, కింద గదిలో ఉన్న భాగాన్ని, లోపల రెండు వైపులా సమానంగా జాగ్రత్తగా మృదువుగా చేయాలి.
తయోర్మధ్యగతౌ తత్ర చతుష్కౌ మార్జయేత్తతః। చతుర్ద్ధా భాజయిత్వా తు ఊద్ర్ధ్వపఙ్క్తిద్వయం బుధః
ఆ రెండు మధ్యలో నాలుగు భాగాలను మృదువుగా చేయాలి. పైన రెండు వరుసలను నాలుగు భాగాలుగా విడగొట్టి, జ్ఞానులు తదనుగుణంగా చేయాలి.
మేఖలా భాగమాత్రా స్యాత్ ఖాతం తస్యార్ద్ధమానతః। భాగం భాగం పరిత్యజ్య పార్శ్వయోరుభయోః సమమ్
మెఖల భాగం ఒక భాగం పరిమాణంలో ఉండాలి. దాని లోతు సగం పరిమాణంలో ఉండాలి. ఒక్కొక్క భాగాన్ని వదిలి, రెండు వైపులా సమానంగా చేయాలి.
దత్త్వా చైకం పదం బాహ్యే ప్రమాణం కారయేద్ బుధః। త్రిభాగేణ చ బాగస్యాగ్రే స్యాత్తోయవినిర్గమః
బయట ఒక అడుగు పరిమాణం ఇస్తూ, జ్ఞానులు కొలతను నిర్ణయించాలి. ఆ భాగం ముందు మూడు విభాగాలలో నీరు బయటకు వెళ్లే మార్గం ఉండాలి.
నానాప్రకారభేదేన భద్రేయం పిణ్డికా శుభా। అష్టతాలా తు కర్త్తవ్యా దేవీ లక్ష్మీస్తథా స్త్రియః
ఈ శుభమైన పిండికాను అనేక విధాలుగా తయారు చేయవచ్చు. దేవీ లక్ష్మి మరియు స్త్రీల కోసం ఎనిమిది తాళాల పరిమాణంలో చేయాలి.
భ్రువౌ యవాధికే కార్య్యే యవహీనా తు నాసికా। గోలకేనాధికం వక్త్రమూద్ర్ధ్వం తిర్య్యగ్వివర్జితమ్
కన్నుబొమ్మలు కొద్దిగా పొడవుగా ఉండాలి. ముక్కు కొద్దిగా చిన్నదిగా ఉండాలి. ముఖం పైభాగంలో గోళాకారంగా ఉండాలి. అడ్డగా రంధ్రాలు ఉండకూడదు.
ఆయతే నయనే కార్య్యం త్రిభాగోనైర్యవైస్త్రిభిః। తదర్ద్ధేన తు వైపుల్యం నేత్రయోః పరికల్పయేత్
కళ్ళు పొడవుగా, మూడు యవాల పరిమాణంలో ఉండాలి. కళ్ళ వెడల్పు దాని సగం పరిమాణంలో ఉండాలి.
కర్ణపాశోఽధికః కార్య్యః సృక్కణీసమసూత్రతః। నమ్రం కలావిహీనన్తు కుర్య్యాదంశద్వయం తథా
చెవి భాగం పెద్దగా, దవడకు సమానంగా ఉండాలి. రెండు పెదవులు వంపుగా, అలంకారము లేకుండా ఉండాలి.