అగ్నిపురాణమ్

రక్షాం కృత్వా నృసింహేన మూలమన్త్రేణ పూజయేత్ । హుత్వా పూర్ణాహుతిం దద్యాత్తతో భూతబలిం గురుః

నరసింహ మంత్రంతో రక్షణ చేసి, మూలమంత్రంతో పూజించాలి. హోమం చేసిన తరువాత, గురువు పూర్ణాహుతి సమర్పించి, భూతాలకు బలి ఇవ్వాలి.

అత్ర యే సంస్థితాః సత్త్వా యాతుధానాశ్చ గుహ్యకాః। సిద్ధాదయో వా యే చాన్యే తాన్ సమ్పూజ్య క్షమాపయేత్

ఇక్కడ ఉన్న యాతుధానులు, గుహ్యకులు, సిద్ధులు మరియు ఇతర ప్రాణులందరినీ గౌరవించి, వారికి క్షమాపణ కోరాలి.

విష్ణుబిమ్బార్థమస్మాకం యాత్రైషా కేశవాజ్ఞయా। విష్ణ్వర్థం యద్భవేత్ కార్య్యం యుష్మాకమపి తద్భవేత్

ఈ యాత్ర మనది విష్ణు విగ్రహార్థమే, కేశవుని ఆజ్ఞతో జరుగుతోంది. విష్ణువుకు ఏ పని అవసరమో, అది మీకూ కలగాలని కోరుకుంటున్నాం.

అనేన బలిదానేన ప్రీతా భవత సర్వథా। క్షేమేణ గచ్ఛతాన్యత్ర ముక్త్వా స్థానమిదం త్వరాత్

ఈ బలి సమర్పణతో మీరు సంపూర్ణంగా సంతోషించాలి. దయచేసి శాంతిగా, త్వరగా ఈ స్థలాన్ని విడిచిపెట్టి, మరెక్కడికైనా వెళ్లండి.

ఏవం ప్రబోధితాః సత్త్వా యాన్తి తృప్తా యథాసుఖమ్। శిల్పిభిశ్చ చరుం ప్రాస్య స్వప్నమన్త్రం జపేన్నిశి

ఈ విధంగా చెప్పిన తరువాత, ఆ ప్రాణులు సంతృప్తిగా, సుఖంగా వెళ్లిపోతారు. శిల్పులు చారు సమర్పించి, రాత్రి సమయంలో స్వప్న మంత్రాన్ని జపించాలి.

ఓం నమః సకలలోకాయ విష్ణవే ప్రభవిష్ణవే। విశ్వాయ విశ్వరూపాయ స్వప్నాధిపతయే నమః

ఓం నమః! సమస్త లోకాల అధిపతి అయిన విష్ణువుకు, విశ్వరూపుడైన స్వప్నాధిపతికి నమస్కారం.

ఆచక్ష్వ దేవదేవేశ ప్రసుప్తోస్మి తవాన్తికమ్। స్వప్నే సర్వాణి కార్యాణి హృదిస్థాని తు యాని మే

దేవదేవా! నేను నిన్ను ఎదుట పడుకున్నాను. నా హృదయంలో ఉన్న అన్ని కార్యాలను నీవు నా స్వప్నంలో చూపించు.

ఓం ఓం హ్రుం ఫట్ విష్ణవే స్వాహా । శుభే స్వప్నే శుభం సర్వం హ్యశుభే సింహహోమతః

ఓం ఓం హ్రుం ఫట్ విష్ణవే స్వాహా. శుభమైన స్వప్నంలో అన్నీ శుభంగా ఉండాలి; అశుభమైనదైతే, సింహహోమంతో పవిత్రం చేయబడాలి.

కుద్దాలటఙ్కశస్త్రాద్యం మధ్వాజ్యాక్తముఖఞ్చరేత్। ఆత్మానం చిన్తయేద్విష్ణుం శిల్పినం విశ్వకర్మ్మకమ్

కుదాళ్లు, గొడ్డళ్లు మొదలైన పనికరువులను తేనె, నెయ్యి పట్టించినవిగా తీసుకోవాలి. తాను విష్ణువునిగా, శిల్పిని విశ్వకర్మగా భావించాలి.

శస్త్రం విష్ణవాత్మకం దద్యాత్ముఖపృష్ఠాది దర్శయేత్। జితేన్ద్రియః టఙ్కహస్తః శిల్పీ తు చతురస్రకామ్

పనికరువును విష్ణు స్వరూపంగా అర్పించి, దాని ముందు, వెనుక భాగాలను చూపించాలి. ఇంద్రియాలను జయించిన శిల్పి, గొడ్డలి చేత పట్టుకుని రాయిని నాలుగు వైపులా సమతుల్యంగా చేయాలి.

శిలాం కృత్వా పిణ్డికార్థం కిఞ్చిన్న్యూనాన్తు కల్పయేత్। రథే స్థాప్య సమానీయ సవస్త్రాం కారువేశ్మని। పూజయిత్వాథ ఘటయేత్ ప్రతిమాం స తు కర్మ్మకృత్

రాయిని పిండికా కోసం కొంత తక్కువగా తయారుచేసి, రథంలో పెట్టి, బట్టతో కప్పి, శిల్పి ఇంటికి తీసుకురావాలి. పూజించి, ఆ తరువాత శిల్పి ప్రతిమను తయారుచేయాలి.

భగవానువాచ వాసుదేవాదిప్రతిమాలక్షణం ప్రవదామి తే। ప్రాసాదస్యోత్తరే పూర్వముఖీం వా చోత్తారాననామ్

భగవంతుడు ఇలా అన్నారు — వాసుదేవుడు మొదలైన వారి విగ్రహ లక్షణాలను నేను చెప్పుతున్నాను. ఆలయంలో అవి తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశను ఎదురుగా ఉండాలి.

సంస్థాప్య పూజ్య చ బలిం దత్త్వాథో మధ్యసూత్రకమ్। శిల్పీ తు నవధా విభజ్య నవమేంఽశకే

విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, పూజ చేసి, బలి సమర్పించిన తరువాత, మధ్యలో సూత్రాన్ని వేయాలి. శిల్పి దానిని తొమ్మిది భాగాలుగా విడగొట్టి, తొమ్మిదవ భాగాన్ని ముఖ్యంగా పరిగణించాలి.

సూర్పభక్తైః శిలాయాం తు భాగం స్వాఙ్గులముచ్యతే। ద్వ్యఙ్గులం గోలకం నామ్నా కాలనేత్రం తదుచ్యతే

రాయిపై సూర్పుతో కొలిచే భాగాన్ని ఒక వేళ్ల పొడవుగా అంటారు. రెండు వేళ్ల పొడవున్న గోళాన్ని కాలనేత్రం అంటారు.

భాగమేకం త్రిదా భక్త్వా పార్ష్ణిభాగం ప్రాకల్పయేత్। భాగమేకం తథా జానౌ గ్రీవాయాం భాగమేవ చ

ఒక భాగాన్ని మూడు భాగాలుగా చేసి, పాదపు మడమ భాగాన్ని రూపొందించాలి. అలాగే, ఒక భాగాన్ని మోకాళ్లకు, మరొక భాగాన్ని మెడకు కేటాయించాలి.

ముకుటం తాలమాత్రం స్యాత్తాలమాత్రం తథా ముఖమ్। తాలేనైకేన కణ్ఠన్తు తాలేన హృదయం తథా

ముకుటం ఒక తాళం పొడవుగా ఉండాలి; ముఖం కూడా అంతే పొడవుగా ఉండాలి. మెడ ఒక తాళం పొడవుగా, హృదయం కూడా ఒక తాళం పొడవుగా ఉండాలి.

నాభిమేఢ్రాన్తరన్తాలం ద్వితాలావూరుకౌ తథా। తాలద్వయేన జఙ్ఘా స్యాత్ సూత్రాణి శ్రృణు సామ్ప్రతమ్

నాభి నుండి మెడ మధ్య ఒక తాళం పొడవు; తొడలు రెండు తాళాలు; మోకాళ్లు రెండు తాళాలు పొడవుగా ఉండాలి. ఇప్పుడు కొలతలు విను.

కార్య్యం సూత్రద్వయం పాదే జఙ్ఘామధ్యే తథాపరమ్। జానౌ సూత్రద్వయం కార్య్యమూరుమధ్యే తథాపరమ్

పాదంలో రెండు దారాలు, జఙ్ఘ మధ్యంలో మరొకటి, మోకాళ్లో రెండు దారాలు, తొడ మధ్యంలో మరో దారాన్ని వేసాలి.

మేఢ్రే తథాపరం కార్య్యం కట్యాం సూత్రన్తథాపరమ్। మేఖలాబన్ధసిద్ధ్యర్థం నాభ్యాం చైవాపరన్తథా

మేడ్రంలో ఒక దారం, నడుములో మరో దారం, మేఖల బంధం బాగా కట్టేందుకు నాభి వద్ద కూడా ఒక దారాన్ని వేయాలి.

హృదయే చ తథా కార్య్యం కణ్ఠే సూత్రద్వయం తథా। లలాటే చాపరం కార్యం మస్తకే చ తథాపరమ్

హృదయంపై ఒక దారం, మెడపై రెండు దారాలు, నుదిటిపై ఒకటి, తలపై మరో దారాన్ని వేయాలి.

ముకుటోపరి కర్త్తవ్యం సూత్రమేకం విచక్షణైః। సూత్రాణ్యూద్‌ర్ధ్వం ప్రదేయాని సప్తైవ కమలోద్భవ

ముకుటం పైన ఒక దారాన్ని జ్ఞానులు వేయాలి. కమలోత్భవా! పైభాగంలో మొత్తం ఏడు దారాలు వేయాలి.

కక్షాత్రికాన్తరేణైవ షట్ సూత్రాణి ప్రదాపయేత్। మధ్యసూత్రం తు సన్త్యజ్య సూత్రాణ్యేవ నివేదయేత్

మూడు కక్ష ప్రాంతాల మధ్యలో ఆరు దారాలు వేయాలి. మధ్య దారాన్ని మానేసి మిగతా దారాలనే సమర్పించాలి.

లలాటం నాసికావక్త్రం కర్త్తవ్యఞ్చతురఙ్గులమ్। గ్రీవాకర్ణౌ తు కర్త్తవ్యౌ ఆయామాచ్చతురఙ్గులౌ

నుదిటి, ముక్కు, నోరు నాలుగు వేళ్ల పొడవుగా ఉండాలి. మెడ, చెవులు కూడా నాలుగు వేళ్ల పొడవుగా ఉండాలి.

ద్వ్యఙ్గులే హనుకే కార్య్యే విస్తారాచ్చివుకన్తథా। అష్టాఙ్గులం లలాటన్తు విస్తారేణ ప్రకీత్తింతమ్

నోటి కింది భాగం, దవడ రెండు వేళ్ల వెడల్పుగా ఉండాలి. నుదిటి ఎనిమిది వేళ్ల వెడల్పుగా చేయాలి.

పరేణ ద్వ్యఙ్గులౌ శఙ్ఖౌ కర్త్తవ్యావలకాన్వితౌ। చతురఙ్గులమాఖ్యాతమన్తరం కర్ణనేత్రయోః

శంఖాలు రెండు వేళ్ల వెడల్పుతో, అలంకారాలతో ఉండాలి. చెవి, కంటి మధ్య అంతరం నాలుగు వేళ్లు అని చెప్పబడింది.

ద్వ్యఙ్గులౌ పృథుకౌ కర్ణౌ కర్ణాపాఙ్గార్ద్ధంపఞ్చ మే। భ్రూసభేన తు సూత్రేణ కర్ణక్షోత్రం ప్రకీత్తితమ్

చెవులు రెండు వేళ్ల వెడల్పుగా, చెవి బయట భాగం ఐదు వేళ్లు. కనుబొమ్మ దారంతో చెవి రంధ్రం కొలవబడుతుంది.

విద్ధం షడఙ్గులం కర్ణమవిద్ధఞ్చతురఙ్గులమ్। చివుకేన సమం విద్ధమవిద్ధం వా షడఙ్గులమ్

తొడబెట్టిన చెవి ఆరు వేళ్లు, తొడబెట్టని చెవి నాలుగు వేళ్లు. తొడబెట్టిన చెవి దవడతో సమానం, తొడబెట్టని చెవి కూడా ఆరు వేళ్లు.

గన్ధపాత్రం తథావర్త్తం శష్కులీం కల్వయేత్తథా। ద్వ్యఙ్గులేగధరః కార్యస్తస్యార్ద్ధేనోత్తరాధరః

గంధపాత్రం, వృత్తాకార అలంకారం, శశ్కులిని తయారు చేయాలి. పై పెదవి రెండు వేళ్లు, కింది పెదవి దాని సగం పొడవుగా ఉండాలి.

అర్ద్ధాఙ్గులం తథా నేత్రం వక్త్రన్తు చతురఙ్గులమ్। ఆయామేన తు వైపుల్యాత్ సార్ద్ధమఙ్గులముచ్యతే

కంటి పొడవు అర వేలు, నోటి పొడవు నాలుగు వేళ్లు. పొడవు, వెడల్పు కలిపి ఒకన్నర వేళ్లు అని చెప్పబడింది.