అగ్నిపురాణమ్

శుశోచ విలలాపార్త్తో మాం త్యక్త్వా క్క గతాసి వై। లక్ష్మణాశ్వాసితో రామో మార్గయామాస జానకీమ్

ఆయన బాధతో విలపిస్తూ, 'నన్ను వదిలి నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్ళావు?' అని ఏడ్చాడు. లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, రాముడు జానకిని వెతకడం మొదలుపెట్టాడు.

దృష్ట్వా జటాయుస్తం ప్రాహ రావణో హృతవాంశ్చ తామ్। మృతోఽథ సంస్కృతస్తేన కబన్ధఞ్చావధీత్తతః

జటాయువు చూసి, 'రావణుడు ఆమెను అపహరించాడు' అని చెప్పాడు. తర్వాత జటాయువు మరణించగా, రాముడు అంత్యక్రియలు చేశాడు. ఆ తరువాత కబంధుడిని సంహరించాడు.

నారద ఉవాచ రామః పస్పాసరో గత్వా శోచన్ స శర్వరీం తతః। హనూమతా స సూగ్నీవం మిత్రఞ్చకార హ

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: రాముడు వెళ్ళి, ఆ రాత్రంతా దుఃఖంతో గడిపాడు. ఆ తరువాత హనుమంతునితో కలిసి సుగ్రీవుడిని స్నేహితుడిగా చేసుకున్నాడు.

సప్త తాలన్ వినిర్భిద్య శరేణైకేన పశ్యతః। పాదేన దున్దుభేః కాయఞ్చిక్షేప దశయోజనమ్

ఒకే బాణంతో ఏడుగురు తాళపాలలను అందరి ముందూ ఛేదించాడు. తన కాలితో దుండుభి శరీరాన్ని పది యోజనాలు దూరం విసిరాడు.

తద్రిపుం బాలినం హత్వా భ్రాతరం వైరసారిణమ్। కిష్కిన్ధాం కపిరజ్యఞ్చ రుమాన్తారాం సమర్పయత్

ఆ శత్రువు బాలిని, తనతో శత్రుత్వం కలిగిన అన్నను సంహరించి, కిష్కింద రాజ్యాన్ని, రూమాను సుగ్రీవుడికి అప్పగించాడు.

ఋష్యమూకేహరీశాయకిష్కిన్ధేశోఽబ్రవీత్సచ । సీతాం త్వం ప్రాశ్యసేయద్వత్ తథా రామ కరోమితే

ఋష్యమూక పర్వతంపై వానరాధిపతి, కిష్కింద రాజు ఇలా అన్నాడు: 'నేను రాముని కోసం చేసే విధంగా, నువ్వు కూడా సీతను తిరిగి పొందుతావు.'

తఛ్రుత్వా మాల్యవత్పృష్ఠే చాతుర్మాస్యం చకారసః। కిష్కిన్ధాయాఞ్చ సుగ్రీవో యదా నాయాతి దర్శనమ్

అది విని, మాల్యవంత పర్వతంపై చాతుర్మాస్య వ్రతం ఆచరించాడు. కిష్కిందలో సుగ్రీవుడు రాముని దగ్గరకు రాలేదు.

తదాఽబ్రవీత్తం రామోక్తం లక్షమణో వ్రజ రాఘవమ్। న స సఙ్కుచితః పన్థా యేన బాలీ హతో గతః

అప్పుడు రాముడు చెప్పినట్టు లక్ష్మణుడు అన్నాడు: 'రాఘవుని దగ్గరకు వెళ్ళు. బాలిని సంహరించిన మార్గంలో ఇక ఎలాంటి అడ్డంకీ లేదు.'

సమయే తిష్ఠ సుగ్రీవ మా బాలిపథమన్వగః। సుగ్రీవ ఆహ సంసక్తో గతం కాలం న బుద్ధవాన్

'సుగ్రీవా, నిర్ణయించిన సమయాన్ని పాటించు. బాలి చేసిన తప్పు నువ్వు చేయవద్దు.' అని చెప్పగా, సుగ్రీవుడు, 'కాలం ఎలా గడిచిపోయిందో నాకు తెలియలేదు,' అని సమాధానమిచ్చాడు.

ఇత్యుక్త్వా స గతో రామం నత్వోవాచ హరీశ్వరః। ఆనీతా వానరాః సర్వే సీతాయాశ్చ గవేషణే

అలా చెప్పి, సుగ్రీవుడు రాముని దగ్గరకు వచ్చి నమస్కరించి, వానరాధిపతికి ఇలా చెప్పాడు: 'సీతను వెతకడానికి అందరు వానరులను సమీకరించాను.'

త్వన్మతాత్ ప్రేషయిష్యామి విచిన్వన్తు చ జానకీమ్ । పూర్వాదౌ మాసమాయాన్తు మాసాదూర్ధ్వం నిహన్మి తాన్

'నా ఆజ్ఞతో వారిని పంపిస్తాను. వారు జానకిని వెతకాలి. ఒక నెలలో తిరిగి రావాలి. నెల దాటి వస్తే వారిని సంహరిస్తాను.'

ఇత్యుక్తా వానరాః పూర్వపశ్చమోత్తరమార్గగాః। జగ్మూ రామం ససుగ్రీవమపశయన్తస్తు జానకీమ్

అలా చెప్పిన తరువాత, వానరులు తూర్పు, పడమర, ఉత్తర దిశల్లో వెళ్ళారు. వారు రాముడు, సుగ్రీవుడితో కలిసి ప్రయాణించారు కాని జానకిని కనుగొనలేకపోయారు.

రామాఙ్గులీయం సంగృహ్య హనూమాన్ వానరైః సహ। దక్షిణే మాగయామాస సుప్రభాయా గుహాన్తికే

హనుమంతుడు రాముని ఉంగరం తీసుకుని, వానరులతో కలిసి దక్షిణ దిశగా, సుప్రభా గుహ దగ్గర వెతికాడు.

మాసాదూర్ధ్వఞ్చ విన్యస్తా అపశ్యన్తస్తు జానకీమ్। ఊచుర్వృథామరిష్యామో జటాయుర్ద్ధన్య ఏవ సః

ఒక నెల దాటి పోయినా జానకిని కనుగొనలేక, వారు ఇలా అన్నారు: 'మేము వ్యర్థంగా చనిపోతున్నాం. జటాయువే నిజంగా ధన్యుడు.'

సీతార్థే యోఽత్యజత్ ప్రాణాన్రావణేన హతో రణే। తచ్ఛ్రు త్వా ప్రాహ సమ్పాతిర్విహాయ కపిభక్షణమ్

సీత కోసం తన ప్రాణాలను త్యజించి, యుద్ధంలో రావణునిచేత హతుడైన వాడే. ఇది విని, సంపాతి వానరులను తినడం మానేసి మాట్లాడాడు.

భ్రాతాఽసౌ మే జటాయుర్వై మయోడ్డీనోఽర్కమణ్డలమ్। అర్క తాపాద్రక్షితోఽగాద్ దగ్ధపక్షోఽహమభ్రగః

'ఆ జటాయువు నా అన్నయ్య. నేను ఎండ మండలానికి ఎగిరిపోయాను. సూర్యుని వేడి నుండి కాపాడబడి వెళ్లాను కానీ నా రెక్కలు కాలిపోయి ఆకాశం నుంచి పడిపోయాను.'

రామవార్త్తాశ్రవాత్ పక్షౌ జాతౌ భూయోఽథ జానకీమ్। పశ్యామ్యశోకవనికాగతాం లఙ్కాగతాం కిల

'రాముని వార్త విని, నాకు మళ్లీ రెక్కలు వచ్చాయి. ఇప్పుడు నేను అశోకవనంలో ఉన్న జానకిని, లంకలో ఉన్నదాన్ని చూస్తున్నాను.'

శతయోజనచవిశ్తీర్ణే లవణాబ్ధౌ త్రికూటకే। జ్ఞాత్వా రామం ససుగ్రీవం వానరాః కథయన్తు వై

నూరు యోజనాల వెడల్పున్న ఉప్పు సముద్రంలో త్రికూట పర్వతం వద్ద, వానరులు రాముడిని, సుగ్రీవుడిని గుర్తించి, వారి గురించి చెప్పాలి.

నారద ఉవాచ సమ్పాతివచనం శ్రుత్వా హనుమానఙ్గదాదయః। అబ్ధిం దృష్ట్వాఽబ్రువంస్తేఽబ్ధిం లఙ్ఘయేత కో ను జీవయేత్

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: సంపాతి మాటలు విన్న హనుమంతుడు, అంగదుడు మరియు ఇతరులు, సముద్రాన్ని చూసి, 'ఈ సముద్రాన్ని దాటి బతికేది ఎవరు?' అని అన్నారు.

కపీనాం జీవనార్థాయ రామకార్య్యప్రసిద్ధయే। శతయోజనవిస్తీర్ణం పుప్లువేఽబ్ధిం స మారుతిః

వానరుల ప్రాణాల కోసమూ, రాముని పని నెరవేర్చడానికీ, మారుతి నూరు యోజనాల వెడల్పున్న సముద్రాన్ని దూకాడు.

దృష్ట్వోత్థితఞ్చ మైనాకం సింహికాం వినిపాత్య చ । లఙ్కాం దృష్ట్వా రాక్షసానాం గృహాణి వనితాగృహే

ఎదురుగా వచ్చిన మైనాక పర్వతాన్ని చూసి, సింహికను సంహరించి, లంకను, రాక్షసుల ఇళ్లను, స్త్రీల గృహాలను చూశాడు.

దశగ్రీవస్య కుమ్భస్య కుమ్భకర్ణస్య రక్షసః। విభీషణస్యేన్ద్రజితో గృహేఽన్యేషాం చ రక్షసామ్

దశగ్రీవుడు, కుంభుడు, కుంభకర్ణుడు, విభీషణుడు, ఇంద్రజిత్తు, ఇంకా ఇతర రాక్షసుల ఇళ్లను చూశాడు.

నాపశ్యత్ పానభూమ్యాదౌ సీతాం చిన్తాపరాయణః। అశోకవనికాం గత్వా దృష్టవాఞ్ఛింశపాతలే

పానశాలల్లో మొదలైన చోట్ల ఎక్కడా సీతను చూడలేదు, ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు. అశోకవనానికి వెళ్లి, శింశపా చెట్టు కింద సీతను చూశాడు.

రాక్షసీరక్షితాం సీతాం భవ భార్యేతి వాదినమ్। రావణం శిశపాస్థోఽథ నేతి సీతాన్తు వాదినీమ్

రాక్షసీస్త్రీలు కాపలా వహిస్తున్న సీతను, 'నా భార్యవు అవు' అని రావణుడు చెప్పడాన్ని చూశాడు. శింశపా చెట్టు కింద సీత మాత్రం 'కాదు' అని సమాధానం చెప్పింది.

భవ భార్యా రావణస్య రాక్షసీర్వాదినీః కపిః। గతే తు రావణే ప్రాహ రాజా దశరథోఽభవత్

రాక్షసీస్త్రీలు 'రావణుని భార్యవు అవు' అని చెప్పడాన్ని వానరం విన్నాడు. రావణుడు వెళ్లిన తర్వాత, 'దశరథుడు రాజు' అని అన్నాడు.

రామోఽస్య లక్ష్మమః పుత్రౌ వనవాసఙ్గతౌ వరౌ। రామపత్నీ జానకీ త్వం రావణేన హృతా బలాత్

రాముడు, లక్ష్మణుడు అతని కుమారులు, అరణ్యంలో నివసిస్తున్న గొప్పవారు. నీవు జానకీ, రాముని భార్యవు, రావణుడు నిన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు.

రామః సుగ్రీవమిత్రస్త్వా మార్గయన్ ప్రైషయచ్చ మామ్ । సాభిజ్ఞానఞ్చాంగులీయం రామదత్తం గృహాణ వై

రాముడు, సుగ్రీవుని స్నేహితుడు, నిన్ను వెతకమని నన్ను పంపాడు. ఇది రాముడు ఇచ్చిన ఉంగరం, గుర్తుగా తీసుకో.

సీతాఽఙ్గులీయం జగ్రహ సాఽపశ్యన్మారుతిన్తరౌ। భూయోఽగ్రే చోపవిష్టం తమువాచ యది జీవతి

సీత ఉంగరాన్ని తీసుకుని, వాయుపుత్రుడిని చూసింది. మళ్లీ అతని ఎదుట కూర్చొని, 'అతడు బతికే ఉన్నాడా?' అని అడిగింది.

రామః కథం న నయతి శఙ్కితామబ్రవీత్ కపిః। రామః సీతే న జానీతే జ్ఞాత్వా త్వాం స నయిష్యతి

'రాముడు నన్ను ఎందుకు రక్షించడంలేదు?' అని సీత ఆందోళనతో అడిగింది. వానరం, 'రాముడు నీ సంగతి తెలియదు సీత, తెలుసుకున్నాక తప్పక రక్షిస్తాడు' అని చెప్పాడు.