అగ్నిపురాణమ్

కృత్వా నిధాపయేద్‌గర్భం గర్భాధానం భవేన్నిశి। గోవస్త్రాది ప్రదద్యాచ్చ గురవేన్యేషు భోజనమ్

ఇలా చేసిన తరువాత, గర్భాన్ని (ప్రతిష్ఠను) పెట్టాలి; ఆ గర్భాధానం రాత్రిపూట జరగాలి. ఆ తరువాత గురువుకు, ఇతరులకు ఆవు వస్త్రాలు మరియు భోజనం ఇవ్వాలి.

గర్భం న్యస్యేష్టకా న్యస్య తతో గర్భం ప్రపూరయేత్। పీఠబన్ధమతః కుర్య్యాన్మితప్రాసాదమానత

ముందుగా గర్భాన్ని ఉంచి, తరువాత ఇటుకలు వేసి, ఆ గర్భాన్ని నింపాలి. ఆ తరువాత, నిర్ణీత విధానాన్ని అనుసరించి, మితమైన పరిమాణంలో పీఠాన్ని నిర్మించాలి.

పీఠోత్తమం చోచ్ఛ్రయేణ ప్రాసాదస్యార్ద్ధవిస్తరాత్। పాదహీనం మధ్యమం స్యాత్ పనిష్ఠం చోత్తమార్ద్ధతః

ఉత్తమమైన పీఠం, ప్రాసాదం వెడల్పు యొక్క సగం ఎత్తులో ఉండాలి. మధ్యమమైనది, దాని కంటే పావు తక్కువగా ఉండాలి. కనిష్ఠమైనది, ఉత్తమ పీఠం సగం ఎత్తులో ఉండాలి.

పీఠబన్ధోపరిష్టాతు పునర్యజత్। పాదప్పరతిష్ఠకారీ తు నిష్పాపో దివి మోదతే

పీఠాన్ని పూర్తిగా నిర్మించిన తరువాత, మళ్లీ పూజ చేయాలి. తన పాదాలతో పీఠాన్ని ప్రతిష్ఠించినవాడు పాపరహితుడై స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు.

దేవాగారం కరోమీతి మనసా యస్తు చిన్తయేత్। తస్య కాయగతం పాపం తదహ్రా హి ప్రణశ్యతి

ఎవరైనా మనసులో 'నేను దేవతల కోసం ఆలయం నిర్మిస్తాను' అని ఆలోచిస్తే, అతని శరీరానికి అంటుకున్న పాపం ఆ రోజు తానే నశిస్తుంది.

కృతే తు కిం పునస్తస్య ప్రాసాదే విధినైవ తు। అష్టేష్టకసమాయుక్తం యః కుర్య్యాహేవతాలయమ్

అయితే, వాస్తవంగా నియమానుసారం ఎనిమిది ఇటుకలతో దేవాలయాన్ని నిర్మిస్తే, ఆ ఫలితం ఎంత గొప్పదో చెప్పలేము.

న తస్య ఫలసమ్పత్తిర్వక్తుం శక్యేత కేనచిత్। అనేనైవానుమేయం హి ఫలం ప్రాసాదవిస్తరాత్

అతనికి కలిగే ఫలిత సంపదను ఎవరూ వివరించలేరు. ఆలయం ఎంత విస్తారంగా ఉంటే, ఫలితమూ అంత గొప్పదని అర్థం చేసుకోవాలి.

గ్రామమధ్యే చ పూర్వే చ ప్రత్యగ్ద్వారం ప్రకల్పయేత్। విదిశాసు చ సర్వాసు గ్రామే ప్రత్యఙ్ముఖో భవేత్

గ్రామ మధ్యంలో లేదా తూర్పు వైపున, తూర్పు ముఖ ద్వారం ఏర్పాటు చేయాలి. గ్రామంలోని అన్ని దిశల్లో ఆలయం పడమర ముఖంగా ఉండాలి.

ఇయగ్రీవ ఉవాచ ప్రాసాదం సమ్ప్రవక్ష్యామి సర్వసాధారణ శ్రృణ। చతురస్త్రీకృతం క్షేత్రం భజేత్ షోడశధా బుధః

ఇయగ్రీవుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇప్పుడు నేను ఆలయం నిర్మాణానికి సంబంధించిన సాధారణ నియమాన్ని వివరించబోతున్నాను, వినండి. తెలివైనవాడు చదరపు స్థలాన్ని పదహారు భాగాలుగా విభజించాలి.

మధ్యే తస్య చతుర్భిస్తు కుర్య్యాదాయసమన్వితమ్। ద్వాదశైవ తు భాగాని భిత్త్యర్థం పరికల్పయేత్

ఆ మధ్యలో నాలుగు భాగాలతో ఇనుప నిర్మాణాన్ని చేయాలి. గోడల కోసం పన్నెండు భాగాలను కేటాయించాలి.

జఙ్ఘోచ్ఛాయన్తు కర్త్తవ్యం చతుర్భాగేణ చాయతమ్ । జఙ్ఘాయాం ద్విగుణోచ్ఛాయం మఞ్చర్య్యాః కల్పయేద్ బుధః

కింద భాగం ఎత్తు స్థలపు పొడవులో నాలుగవ వంతుగా ఉండాలి. పీఠం ఎత్తు, కింద భాగం కంటే రెట్టింపు ఉండాలి.

తుర్య్యభాగేన మఞ్చర్య్యాః కార్య్యః సమ్యక్ ప్రదక్షిణః । తన్మాననిర్గమం కార్య్యముభయోః పార్శ్వయోః సమమ్

పీఠం పొడవులో నాలుగవ వంతు మేరకు ప్రదక్షిణ మార్గాన్ని నిర్మించాలి. రెండు వైపులా మార్గం సమానంగా ఉండాలి.

శిశరేణ సమం కార్య్యమగ్రే జగతి విస్తరమ్। ద్విగుణేనాపి కర్త్తవ్యం యథాశోభానురూపతః

ముందు భాగం, ద్వారం వెడల్పుతో సమానంగా ఉండాలి. లేకపోతే, అవసరమైతే, అందంగా కనిపించేలా దాన్ని రెట్టింపు వెడల్పుతో కూడా చేయవచ్చు.

విస్తారాన్మణ్డపస్యాగ్రే గర్భసూత్రద్వయేన తు। దైర్ఘ్యాత్పాదాధికం కుర్య్యాన్మధ్యస్తమ్భైర్విభూషితమ్

మండపం ముందు భాగంలో రెండు గర్భసూత్రాలు వెడల్పున పెట్టాలి. దాని పొడవు ఒక అడుగు ఎక్కువగా ఉండాలి. మధ్యలో స్తంభాలతో అలంకరించాలి.

ప్రాసాదగర్భమానం వా కుర్వ్వీత ముఖమణ్డపమ్। ఏకాశీతిపదైర్వ్వాస్తుం పశ్చాత్ మణ్డపమారభ్త్

లేకపోతే, గర్భగృహ పరిమాణానికి తగిన ముఖ మండపాన్ని నిర్మించవచ్చు. లేదా ఎనభై ఒక అడుగుల పొడవుతో మండపాన్ని వెనుక భాగం నుండి ప్రారంభించవచ్చు.

శుకాన్ ప్రాగ్‌ద్వారవిన్యాసే పాదాన్తః స్థాన్ యజేత్ సురాన్। తథా ప్రాకారవిన్యాసే యజేద్ ద్వాత్రింశదన్తగాన్

తూర్పు ద్వారం వద్ద పాదాంతాల్లో దేవతలకు హోమం చేయాలి. అలాగే ప్రాకారం వద్ద కూడా ముప్పై రెండు దేవతలకు పాదాంతాల్లో హోమం చేయాలి.

సర్వసాధారణం చైతత్ ప్రాసాదస్య చ లక్షణమ్। మానేన ప్రతిమాయా వా ప్రాసాదమపరం శ్రృణు

ఇది ఆలయానికి సాధారణ లక్షణం. ఇప్పుడు విగ్రహ పరిమాణం లేదా స్వంత పరిమాణంతో నిర్మించే మరో ఆలయం గురించి విను.

ప్రతిమాయాః ప్రమాణేన కర్త్తవ్యా పిణ్డికా శుభా। గర్భస్తు పిణ్డికార్ద్వేన గర్భమానాస్తు భిత్తయః

విగ్రహ పరిమాణానికి తగిన పీఠికను నిర్మించాలి. గర్భగృహం పీఠికకు సగం పరిమాణంలో ఉండాలి. గర్భగృహానికి తగినట్టే గోడలు నిర్మించాలి.

భిత్తేరాయామమానేన ఉత్సేధన్తు ప్రకల్పయేత్। భిత్త్యుచ్ఛాయాత్తు ద్విగుణం శిఖరం కల్పయేద్ బుధః

గోడల పొడవు మేరకు ఎత్తు నిర్ణయించాలి. గోడల నీడ కంటే రెట్టింపు ఎత్తుతో శిఖరాన్ని నిర్మించాలి.

శిఖరస్య తు తుర్య్యేణ భ్రమణం పరికల్పయేత్। శిఖరస్య చతుర్థేన అగ్రతో ముఖమణ్డపమ్

శిఖర పరిమాణానికి నాలుగవ వంతు మేరకు ప్రదక్షిణ మార్గాన్ని ఏర్పరచాలి. అలాగే శిఖర పరిమాణానికి నాలుగవ వంతు మేరకు ముందు ముఖ మండపాన్ని నిర్మించాలి.

అష్టమాంశేన గర్భస్య రథకానాన్తు నిర్గమః। పరిధేర్గుణభాగేన రథకస్తిత్ర కల్పయేత్

గర్భగృహ పరిమాణానికి ఎనిమిదవ వంతుగా రథశాలలకు ద్వారం ఉండాలి. ప్రదక్షిణ మార్గ పరిమాణానికి తగిన మూడు రథశాలలు నిర్మించాలి.

తత్తృతీయేణ వా కుర్య్యాద్రథకానాన్తు నిర్గమమ్। వామత్రయం స్థాపనీయం రథకత్రితయే సదా

లేదా, రథశాల ద్వారం మూడవ వంతుగా ఉండవచ్చు. మూడు రథశాలలకు మూడు వేదికలు ఎప్పుడూ ఏర్పాటు చేయాలి.

శిఖరార్థం హి సూత్రాణి చత్వారి వినిపాతయేత్। శుకనాశోద్‌ర్ధ్వతః సూత్రం తిర్య్యగ్భూతం నిపాతయేత్

శిఖర నిర్మాణానికి నాలుగు సూత్రాలు వేయాలి. శుకనాసం పైన అడ్డంగా ఒక సూత్రాన్ని వేయాలి.

శిఖరస్యార్ద్ధభాగస్థం సింహం తత్ర తు కారయేత్। శుకనాసాం స్థిరీకృత్య మధ్యసన్ధౌ నిధాపయేత్

శిఖర ఎత్తుకు సగంలో సింహాన్ని తయారు చేయాలి. శుకనాసాలను మధ్య సంధిలో బలంగా స్థాపించాలి.

అపరే చ తతా పార్శ్వే తద్వత్ సూత్రం నిధాపయేత్। తదూద్ర్ధ్వన్తు భవేద్వేదీ సకణ్ఠా మనసారకమ్

ఇంకొక వైపున కూడా అలాగే సూత్రాన్ని వేయాలి. దాని పైన మెడతో కూడిన వేదికను, మనస్సు లాంటి వంకరతో ఏర్పరచాలి.

స్కన్ధభగ్నం న కర్త్తవ్యం వికరాలం తథైవ చ। ఉద్‌ర్ధ్వం చ వేదికామానాత్ కలశం పరికల్పయేత్

భుజాలు విరిగినట్లు లేదా వంకరగా చేయకూడదు. వేదిక పైన, వేదిక పరిమాణానికి తగిన కలశాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి.

విస్తారాద్ ద్విగుణం ద్వారం కర్త్తవ్యం తు సుశోభనమ్। ఉదుమ్బరౌ తదూద్‌ర్ధ్వఞ్చ న్యసేచ్ఛాఖాం సుమఙ్గలైః

ద్వారం వెడల్పు కంటే రెండింతలు విశాలంగా, అందంగా నిర్మించాలి. దాని పైన శుభప్రదమైన ఉదుంబర శాఖను పెట్టాలి.

ద్వారస్య తు చతుథాంశే కార్య్యౌ చణ్డప్రచణ్డకౌ। విష్వక్‌సేనవత్సదణ్డౌ శిఖోద్‌ర్ధ్వేడుమ్బరే శ్రియమ్

ద్వారం నాలుగవ భాగంలో చండుడు, ప్రచండుడు ఉండాలి. విష్వక్సేనుడిలా రెండు దండాలు, శిఖర పైన ఉదుంబరపై శ్రీదేవిని స్థాపించాలి.

దిగ్గజైః స్నాప్యమానాన్తాం ఘటైః సాబ్జాం సురూపికామ్। ప్రాసాదస్య చతుర్థాంశైః ప్రాకారస్యోచ్ఛయో భవేత్

దిక్కుల ఏనుగులు కలశాలతో అభిషేకం చేసే, పద్మాలతో అలంకరించిన అందమైన రూపం ఆలయానికి నాలుగవ వంతులో ఉండాలి. ప్రాకారం గోడలు కూడా అదే పరిమాణంలో ఎత్తుగా ఉండాలి.