వరుణస్యేతి మన్త్రేణ హంసః శుచిషదిత్యపి। శ్రీసూక్తేన చ తథా శిలాః సంస్థాప్య సంఘటాః
'వరుణస్య' అనే మంత్రంతో, 'హంసః శుచిషత్' తో, అలాగే శ్రీసూక్తంతో కూడి, రాళ్ళను, పాత్రలను సరిగ్గా స్థాపించాలి.
శయ్యాయాం మణ్డపే ప్రాచ్యాం మణ్డలే హరిమర్చ్చయేత్। జుహుయాజ్జనయిత్వాగ్నిం సమిధో ద్వాదశీస్తతః
తూర్పు వైపున ఉన్న మండపంలో, మండలంలో, హరిని పూజించాలి. అగ్ని వెలిగించి, ద్వాదశి రోజున సమిధలను అర్పించాలి.
ఆధారావాజ్యభాగౌ తు ప్రణవేనైవ కారయేత్। అష్టాహుతీస్తథాష్టాన్తైరాజ్యం వ్యాహృతిభిః క్రమాత్
ఆధార భాగాన్ని, నెయ్యి భాగాన్ని ప్రణవంతో సిద్ధం చేయాలి. తరువాత ఎనిమిది వ్యాహృతులతో వరుసగా ఎనిమిది నెయ్యి హోమాలు చేయాలి.
లోకేశానామగ్నయే వై సోమాయావగ్రహేషు చ । పురుషోత్తమాయేతి చ వ్యాహృతీర్జుహుయాత్తతః
లోకేశ్వరులకు, అగ్నికి, పాత్రలలో సోమకు, పురుషోత్తమునికి వ్యాహృతులను తరువాత హోమం చేయాలి.
ప్రాయశ్చిత్తం తతః పూర్ణాం మూర్త్తిమాంసఘృతాంస్తిలాన్। వేదాద్యైర్ద్వాదశాన్తేన కుమ్భేషు చ పృథక్ పృథక్
తరువాత ప్రాయశ్చిత్తంగా, రూపం, మాంసం, నెయ్యి, నువ్వులు కలిపిన సంపూర్ణ మిశ్రమాన్ని, ద్వాదశ వేద మంత్రంతో, ప్రతి పాత్రలో వేర్వేరుగా నింపాలి.
ప్రాఙముఖస్తు గురుః కుర్య్యాదష్టదిక్షు విలిప్య చ। మధ్యే చైకాం శిలాం కుమ్భం న్యసేదేతాన్ సురాన్ క్రమాత్
గురు తూర్పు వైపు చూస్తూ, ఎనిమిది దిక్కులను పూసి, మధ్యలో ఒక రాయి, ఒక కుంభాన్ని ఉంచి, ఈ దేవతలను వరుసగా ఆహ్వానించాలి.
పద్మం చైవ మహాపద్మం మకరం కచ్ఛపం తథా। కుముదఞ్చ తథా నన్దం పద్మం శఙ్ఖఞ్చ పద్మినీమ్
పద్మం, మహాపద్మం, మకరం, కచ్చపం, కుముదం, నందం, పద్మం, శంఖం, పద్మినీని స్థాపించాలి.
కుమ్భాన్న చాలయేత్తేషు న్యసేదష్టేష్టకాః క్రమాత్। ఈశానాన్తాశ్చ పూర్వ్వాదావిష్టకాం ప్రథమం న్యసేత్
కుంభాలను కదలించకూడదు. వాటిలో ఎనిమిది ఇటుకలను వరుసగా ఉంచాలి. తూర్పు వైపు ఇశాన దిక్కు మొదలు పెట్టి మొదటి ఇటుకను ఉంచాలి.
శక్తయో విమలాద్యాస్తు ఇష్టకానాన్తుక దేవతాః। న్యసనీయా యథాయోగం మధ్యే న్యస్యా త్వనుగ్రహా
విమల మొదలైన శక్తులు, ఇటుకలకు సంబంధించిన దేవతలను యథావిధిగా స్థాపించాలి. మధ్యలో అనుగ్రహాన్ని కలిగించే దేవతను ఉంచాలి.
అవ్యఙ్గే చాక్షతే పూర్ణే మునేరఙ్గిరసః సుతే। ఇష్టకే త్వం ప్రయచ్ఛేష్టం ప్రతిష్ఠాం కారయామ్యహమ్
నిర్దోషమైన, పూర్ణమైన, పగిలిపోని ఇటుకపై, అంగిరస మహర్షి కుమారునికి కావలసిన ఫలితాన్ని సమర్పిస్తూ, 'నేను స్థాపన చేస్తున్నాను' అని చెప్పాలి.
మన్త్రేణానేన విన్యస్య ఇష్టకా దేశికోత్తమః। గర్భాధానం తతః కుర్య్యాన్మధ్యస్థానే సమాహితః
ఈ మంత్రంతో ఇటుకను ఉంచిన తరువాత, ఉత్తమ గురువు మధ్యలో ఏకాగ్రతతో గర్భాధానాన్ని చేయాలి.
కుమ్భోపరిష్టాద్దేవేశం పద్మినీం న్యస్య దేవతామ్। మృత్తికాశ్చైవ పుష్పాణి ధాతవో రత్నమేవ చ
కుంభం పైన పద్మినీ దేవతను స్థాపించాలి. అలాగే మట్టి, పువ్వులు, లోహాలు, రత్నాన్ని కూడా ఉంచాలి.
లౌహాని దిక్పతేరస్త్రం యజేద్వై గర్భభాజనే। ద్వాదశాఙ్గులవిస్తారే చతురఙ్గులకోచ్ఛ్రయే
ఇనుప పాత్రలో దిక్పాలకుని ఆయుధాన్ని గర్భపాత్ర కోసం పూజించాలి. అది పన్నెండు వేల్లల వెడల్పు, నాలుగు వేల్లల ఎత్తులో ఉండాలి.
పద్మాకారే తామ్రమయే భాజనే పృథివీం యజేత్। ఏకాన్తే సర్వభూతేశే పర్వతాసనమణ్డితే
పద్మాకారమైన రాగి పాత్రలో భూమిని పూజించాలి. అన్ని భూతాల అధిపతితో, పర్వతాసనం అలంకరించిన ప్రదేశంలో, ఒంటరిగా చేయాలి.
సముద్రపరివారే త్వం దేవి గర్భం సమాశ్రయ। నన్దే నన్దయ వాసిష్ఠే వసుభిః ప్రజయా సహ
సముద్రంతో చుట్టుముట్టబడిన దేవీ, గర్భాన్ని స్వీకరించు. నందే, వాసిష్ఠులతో, వసువులతో, వారి సంతానంతో ఆనందించు.
జయే భార్గవదాయాదే ప్రజానాం విజయావహే। పూర్ణేఙ్గిరసదాయాదే పూర్ణకామం కురుష్వ మామ్
విజయవంతురాలైన భృగువంశజ, ప్రజలకు విజయాన్ని ప్రసాదించు. పూర్ణమైన అంగిరస వంశజ, నా కోరికలను నెరవేర్చు.
భద్రే కాశ్యపదాయాదే కురు భద్రాం మతిం మమ। సర్వబీజసమాయుక్తే సర్వరత్నౌషధీవృతే
ఓ మంగళకరమైనవాడా, కాశ్యపుని వంశజా, నా మనసు మంగళంగా ఉండేలా దయచేసి ఆశీర్వదించు. అది అన్నిరకాల విత్తనాలతో నిండినదిగా, అన్ని రత్నాలు, ఔషధ మొక్కలతో అలంకరించబడినదిగా ఉండాలి.
జయే సురుచిరే నన్దే వాసిష్ఠే రమ్యతామిహ। ప్రజాపతిసుతే దేవి చతురస్రే మహీయసి
విజయం, మహిమ, ఆనందం ఈ వాసిష్ఠుని అందమైన, శుభ్రమైన, సుఖదాయకమైన ఇంటిలో నిలచిపోవాలి. ప్రజాపతిపుత్రికా దేవీ, ఈ మహత్తరమైన, నాలుగు వైపులా విస్తరించిన స్థలంలో నీవు ఆనందంగా ఉండాలి.
సుభగే సుప్రభే భద్రే గృహే కాశ్యపి రమ్యతామ్। పూజితే పరమాశ్చర్య్యే గన్ధమాల్యైరలఙ్కృతే
ఓ భాగ్యవంతురాలా, ప్రకాశవంతురాలా, మంగళకరురాలా, కాశ్యపుని ఇంటిలో నీవు సంతోషంగా నివసించు. పూజలు అందుకున్న, అద్భుతమైన, సుగంధమాలలతో అలంకరించబడిన ఆ గృహంలో నీవు ఆనందించు.
భవభూతికరీ దేవి గృహే భార్గవి రమ్యతామ్। దేశస్వామిపురస్వామిగృహస్వామిపరిగ్రహే
ఓ దేవీ, సంపదను కలిగించేవాడవు, భృగువంశజా, నీవు ఇంట్లో, దేశాధిపతి, పట్టణాధిపతి, ఇంటి యజమాని వారి ఇంట్లో సుఖంగా నివసించు.
మనుష్యాదికతుష్ట్యర్థం పశువృద్ధికరీ భవ। ఏవముత్క్వా తతః ఖాతం గోమూత్రేణ తు సేచయేత్
మనుష్యులు మొదలుకొని అందరికీ సంతృప్తిని కలిగించు, పశువుల పెరుగుదలకు కారణమవు. ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ గోతిని ఆవు మూత్రంతో చల్లాలి.
కృత్వా నిధాపయేద్గర్భం గర్భాధానం భవేన్నిశి। గోవస్త్రాది ప్రదద్యాచ్చ గురవేన్యేషు భోజనమ్
ఇలా చేసిన తరువాత, గర్భాన్ని (ప్రతిష్ఠను) పెట్టాలి; ఆ గర్భాధానం రాత్రిపూట జరగాలి. ఆ తరువాత గురువుకు, ఇతరులకు ఆవు వస్త్రాలు మరియు భోజనం ఇవ్వాలి.
గర్భం న్యస్యేష్టకా న్యస్య తతో గర్భం ప్రపూరయేత్। పీఠబన్ధమతః కుర్య్యాన్మితప్రాసాదమానత
ముందుగా గర్భాన్ని ఉంచి, తరువాత ఇటుకలు వేసి, ఆ గర్భాన్ని నింపాలి. ఆ తరువాత, నిర్ణీత విధానాన్ని అనుసరించి, మితమైన పరిమాణంలో పీఠాన్ని నిర్మించాలి.
పీఠోత్తమం చోచ్ఛ్రయేణ ప్రాసాదస్యార్ద్ధవిస్తరాత్। పాదహీనం మధ్యమం స్యాత్ పనిష్ఠం చోత్తమార్ద్ధతః
ఉత్తమమైన పీఠం, ప్రాసాదం వెడల్పు యొక్క సగం ఎత్తులో ఉండాలి. మధ్యమమైనది, దాని కంటే పావు తక్కువగా ఉండాలి. కనిష్ఠమైనది, ఉత్తమ పీఠం సగం ఎత్తులో ఉండాలి.
పీఠబన్ధోపరిష్టాతు పునర్యజత్। పాదప్పరతిష్ఠకారీ తు నిష్పాపో దివి మోదతే
పీఠాన్ని పూర్తిగా నిర్మించిన తరువాత, మళ్లీ పూజ చేయాలి. తన పాదాలతో పీఠాన్ని ప్రతిష్ఠించినవాడు పాపరహితుడై స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు.
దేవాగారం కరోమీతి మనసా యస్తు చిన్తయేత్। తస్య కాయగతం పాపం తదహ్రా హి ప్రణశ్యతి
ఎవరైనా మనసులో 'నేను దేవతల కోసం ఆలయం నిర్మిస్తాను' అని ఆలోచిస్తే, అతని శరీరానికి అంటుకున్న పాపం ఆ రోజు తానే నశిస్తుంది.
కృతే తు కిం పునస్తస్య ప్రాసాదే విధినైవ తు। అష్టేష్టకసమాయుక్తం యః కుర్య్యాహేవతాలయమ్
అయితే, వాస్తవంగా నియమానుసారం ఎనిమిది ఇటుకలతో దేవాలయాన్ని నిర్మిస్తే, ఆ ఫలితం ఎంత గొప్పదో చెప్పలేము.
న తస్య ఫలసమ్పత్తిర్వక్తుం శక్యేత కేనచిత్। అనేనైవానుమేయం హి ఫలం ప్రాసాదవిస్తరాత్
అతనికి కలిగే ఫలిత సంపదను ఎవరూ వివరించలేరు. ఆలయం ఎంత విస్తారంగా ఉంటే, ఫలితమూ అంత గొప్పదని అర్థం చేసుకోవాలి.
గ్రామమధ్యే చ పూర్వే చ ప్రత్యగ్ద్వారం ప్రకల్పయేత్। విదిశాసు చ సర్వాసు గ్రామే ప్రత్యఙ్ముఖో భవేత్
గ్రామ మధ్యంలో లేదా తూర్పు వైపున, తూర్పు ముఖ ద్వారం ఏర్పాటు చేయాలి. గ్రామంలోని అన్ని దిశల్లో ఆలయం పడమర ముఖంగా ఉండాలి.
ఇయగ్రీవ ఉవాచ ప్రాసాదం సమ్ప్రవక్ష్యామి సర్వసాధారణ శ్రృణ। చతురస్త్రీకృతం క్షేత్రం భజేత్ షోడశధా బుధః
ఇయగ్రీవుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇప్పుడు నేను ఆలయం నిర్మాణానికి సంబంధించిన సాధారణ నియమాన్ని వివరించబోతున్నాను, వినండి. తెలివైనవాడు చదరపు స్థలాన్ని పదహారు భాగాలుగా విభజించాలి.