అగ్నిపురాణమ్

అబ్రవీద్రావణం క్రుద్ధా న త్వం రాజా న రక్షకః। ఖరాదిహన్తూ రామస్య సీతాం భార్యాం హరస్వ చ

కోపంతో ఆమె రావణునితో ఇలా చెప్పింది: 'నువ్వు రాజు కూడా కవు, రక్షకుడూ కవు. ఇక్కడికి వచ్చి రాముణ్ని చంపి, అతని భార్య సీతను అపహరించు.'

రామలక్ష్మణరక్తస్య పానాజ్జీవామి నాన్యథా। తథేత్యాహ చ తచ్ఛ్రుత్వా మారీచం ప్రాహ వై వ్రజ

'రాముడు, లక్ష్మణుడు రక్తాన్ని తాగితేనే నేను బ్రతుకుతాను, లేదంటే కాదు.' అని విని రావణుడు 'అలా జరుగుతుంది' అని చెప్పి, మరీచుని పిలిచి, 'వెళ్ళు' అని ఆజ్ఞాపించాడు.

స్వర్ణచిత్రమృగో భూత్వా రామలక్ష్మణకర్షకః। సీతాగ్రే తాం హరిష్యామి అన్యథా మరణం తవ

'బంగారు మచ్చలతో ఉన్న జింకగా మారి, రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇద్దరినీ దూరంగా తీసుకెళ్ళు. సీత ఎదుటనే నేను ఆమెను అపహరిస్తాను. లేకపోతే నీకు మరణమే.' అని చెప్పాడు.

మారీచో రావణం ప్రాహ రామో మృత్యుర్ధనుర్ధరః। రావణాదపి మర్త్తవ్యం మర్త్తవ్యం రాఘవాదపి

మరీచుడు రావణునితో ఇలా అన్నాడు: 'విల్లు పట్టిన రాముడు మృత్యువే. రావణుని చేతిలో చనిపోవడం కన్నా రాఘవుని చేతిలో చనిపోవడమే మంచిది.'

అవశ్యం యది మర్త్తవ్యం వరం రామో న రావణః। ఇతి మత్వా మృగో భూత్వా సీతాగ్రే వ్యచరన్ముహుః

'తప్పకుండా చావాల్సిందే అయితే, రాముని చేతిలో చనిపోవడమే మేలు, రావణుని చేతిలో కాదు' అని ఆలోచించి, జింకగా మారి సీత ఎదుట తిరిగాడు.

సీతయా ప్రేరితో రామః శరేణాథావధీచ్చ తమ్। మ్రియమాణో మృగః ప్రాహ హా సీతే లక్ష్మణేతి చ

సీత అభ్యర్థనతో రాముడు బాణంతో ఆ జింకను చంపాడు. చావుతూ ఆ జింక 'హా సీతే! హా లక్ష్మణా!' అని అరవసాగింది.

సౌమిత్రిః సీతయోక్తోఽథ విరుద్ధం రామమాగతః। రావణోఽప్యహరత్ సీతాం హత్వా గృధ్రం జటాయుషమ్

ఆ తర్వాత సౌమిత్రి సీత చెప్పినట్లుగా, బాధలో ఉన్న రాముని దగ్గరకు వెళ్లాడు. అప్పుడే రావణుడు గద్ద జటాయువును చంపి, సీతను అపహరించాడు.

జటాయుషా స భిన్నాఙ్గః అఙ్కేనాదాయ జానకీమ్। గతో లఙ్కామశోకాఖ్యే ధారయామాస చాబ్రవీత్

జటాయువు వల్ల అవయవాలు గాయపడి, జానకిని ఒడిలో వేసుకుని, లంకలో అశోకవనానికి వెళ్లి, అక్కడ ఆమెను ఉంచి ఇలా అన్నాడు.

భవ భార్య్యా మమాగ్ర్యా త్వం రాక్షస్యో రక్ష్యతామియమ్ । రామో హత్వా తు మారీచం దృష్ట్వా లక్ష్మణమబ్రవీత్

'నువ్వు నా ప్రధాన భార్యవిగా ఉండు. ఈ రాక్షసిని నిన్ను కాపాడనివ్వు.' రాముడు మరీచుని చంపి, లక్ష్మణుణ్ని చూసి ఇలా అన్నాడు.

మాయామృగోఽసౌ సౌమిత్రే యథా త్వమిహ చాగతః । తథా సీతా హృతా నూనం నాపశ్యత్ స గతోఽథ తామ్

సౌమిత్రీ, అది మాయామృగమే. నువ్వు ఇక్కడికి వచ్చినట్టు, అలాగే సీతను నిజంగా అపహరించారు. ఆయన వెళ్ళేటప్పుడు ఆమెను చూడలేదు.

శుశోచ విలలాపార్త్తో మాం త్యక్త్వా క్క గతాసి వై। లక్ష్మణాశ్వాసితో రామో మార్గయామాస జానకీమ్

ఆయన బాధతో విలపిస్తూ, 'నన్ను వదిలి నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్ళావు?' అని ఏడ్చాడు. లక్ష్మణుడు ఓదార్చగా, రాముడు జానకిని వెతకడం మొదలుపెట్టాడు.

దృష్ట్వా జటాయుస్తం ప్రాహ రావణో హృతవాంశ్చ తామ్। మృతోఽథ సంస్కృతస్తేన కబన్ధఞ్చావధీత్తతః

జటాయువు చూసి, 'రావణుడు ఆమెను అపహరించాడు' అని చెప్పాడు. తర్వాత జటాయువు మరణించగా, రాముడు అంత్యక్రియలు చేశాడు. ఆ తరువాత కబంధుడిని సంహరించాడు.

నారద ఉవాచ రామః పస్పాసరో గత్వా శోచన్ స శర్వరీం తతః। హనూమతా స సూగ్నీవం మిత్రఞ్చకార హ

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: రాముడు వెళ్ళి, ఆ రాత్రంతా దుఃఖంతో గడిపాడు. ఆ తరువాత హనుమంతునితో కలిసి సుగ్రీవుడిని స్నేహితుడిగా చేసుకున్నాడు.

సప్త తాలన్ వినిర్భిద్య శరేణైకేన పశ్యతః। పాదేన దున్దుభేః కాయఞ్చిక్షేప దశయోజనమ్

ఒకే బాణంతో ఏడుగురు తాళపాలలను అందరి ముందూ ఛేదించాడు. తన కాలితో దుండుభి శరీరాన్ని పది యోజనాలు దూరం విసిరాడు.

తద్రిపుం బాలినం హత్వా భ్రాతరం వైరసారిణమ్। కిష్కిన్ధాం కపిరజ్యఞ్చ రుమాన్తారాం సమర్పయత్

ఆ శత్రువు బాలిని, తనతో శత్రుత్వం కలిగిన అన్నను సంహరించి, కిష్కింద రాజ్యాన్ని, రూమాను సుగ్రీవుడికి అప్పగించాడు.

ఋష్యమూకేహరీశాయకిష్కిన్ధేశోఽబ్రవీత్సచ । సీతాం త్వం ప్రాశ్యసేయద్వత్ తథా రామ కరోమితే

ఋష్యమూక పర్వతంపై వానరాధిపతి, కిష్కింద రాజు ఇలా అన్నాడు: 'నేను రాముని కోసం చేసే విధంగా, నువ్వు కూడా సీతను తిరిగి పొందుతావు.'

తఛ్రుత్వా మాల్యవత్పృష్ఠే చాతుర్మాస్యం చకారసః। కిష్కిన్ధాయాఞ్చ సుగ్రీవో యదా నాయాతి దర్శనమ్

అది విని, మాల్యవంత పర్వతంపై చాతుర్మాస్య వ్రతం ఆచరించాడు. కిష్కిందలో సుగ్రీవుడు రాముని దగ్గరకు రాలేదు.

తదాఽబ్రవీత్తం రామోక్తం లక్షమణో వ్రజ రాఘవమ్। న స సఙ్కుచితః పన్థా యేన బాలీ హతో గతః

అప్పుడు రాముడు చెప్పినట్టు లక్ష్మణుడు అన్నాడు: 'రాఘవుని దగ్గరకు వెళ్ళు. బాలిని సంహరించిన మార్గంలో ఇక ఎలాంటి అడ్డంకీ లేదు.'

సమయే తిష్ఠ సుగ్రీవ మా బాలిపథమన్వగః। సుగ్రీవ ఆహ సంసక్తో గతం కాలం న బుద్ధవాన్

'సుగ్రీవా, నిర్ణయించిన సమయాన్ని పాటించు. బాలి చేసిన తప్పు నువ్వు చేయవద్దు.' అని చెప్పగా, సుగ్రీవుడు, 'కాలం ఎలా గడిచిపోయిందో నాకు తెలియలేదు,' అని సమాధానమిచ్చాడు.

ఇత్యుక్త్వా స గతో రామం నత్వోవాచ హరీశ్వరః। ఆనీతా వానరాః సర్వే సీతాయాశ్చ గవేషణే

అలా చెప్పి, సుగ్రీవుడు రాముని దగ్గరకు వచ్చి నమస్కరించి, వానరాధిపతికి ఇలా చెప్పాడు: 'సీతను వెతకడానికి అందరు వానరులను సమీకరించాను.'

త్వన్మతాత్ ప్రేషయిష్యామి విచిన్వన్తు చ జానకీమ్ । పూర్వాదౌ మాసమాయాన్తు మాసాదూర్ధ్వం నిహన్మి తాన్

'నా ఆజ్ఞతో వారిని పంపిస్తాను. వారు జానకిని వెతకాలి. ఒక నెలలో తిరిగి రావాలి. నెల దాటి వస్తే వారిని సంహరిస్తాను.'

ఇత్యుక్తా వానరాః పూర్వపశ్చమోత్తరమార్గగాః। జగ్మూ రామం ససుగ్రీవమపశయన్తస్తు జానకీమ్

అలా చెప్పిన తరువాత, వానరులు తూర్పు, పడమర, ఉత్తర దిశల్లో వెళ్ళారు. వారు రాముడు, సుగ్రీవుడితో కలిసి ప్రయాణించారు కాని జానకిని కనుగొనలేకపోయారు.

రామాఙ్గులీయం సంగృహ్య హనూమాన్ వానరైః సహ। దక్షిణే మాగయామాస సుప్రభాయా గుహాన్తికే

హనుమంతుడు రాముని ఉంగరం తీసుకుని, వానరులతో కలిసి దక్షిణ దిశగా, సుప్రభా గుహ దగ్గర వెతికాడు.

మాసాదూర్ధ్వఞ్చ విన్యస్తా అపశ్యన్తస్తు జానకీమ్। ఊచుర్వృథామరిష్యామో జటాయుర్ద్ధన్య ఏవ సః

ఒక నెల దాటి పోయినా జానకిని కనుగొనలేక, వారు ఇలా అన్నారు: 'మేము వ్యర్థంగా చనిపోతున్నాం. జటాయువే నిజంగా ధన్యుడు.'

సీతార్థే యోఽత్యజత్ ప్రాణాన్రావణేన హతో రణే। తచ్ఛ్రు త్వా ప్రాహ సమ్పాతిర్విహాయ కపిభక్షణమ్

సీత కోసం తన ప్రాణాలను త్యజించి, యుద్ధంలో రావణునిచేత హతుడైన వాడే. ఇది విని, సంపాతి వానరులను తినడం మానేసి మాట్లాడాడు.

భ్రాతాఽసౌ మే జటాయుర్వై మయోడ్డీనోఽర్కమణ్డలమ్। అర్క తాపాద్రక్షితోఽగాద్ దగ్ధపక్షోఽహమభ్రగః

'ఆ జటాయువు నా అన్నయ్య. నేను ఎండ మండలానికి ఎగిరిపోయాను. సూర్యుని వేడి నుండి కాపాడబడి వెళ్లాను కానీ నా రెక్కలు కాలిపోయి ఆకాశం నుంచి పడిపోయాను.'

రామవార్త్తాశ్రవాత్ పక్షౌ జాతౌ భూయోఽథ జానకీమ్। పశ్యామ్యశోకవనికాగతాం లఙ్కాగతాం కిల

'రాముని వార్త విని, నాకు మళ్లీ రెక్కలు వచ్చాయి. ఇప్పుడు నేను అశోకవనంలో ఉన్న జానకిని, లంకలో ఉన్నదాన్ని చూస్తున్నాను.'

శతయోజనచవిశ్తీర్ణే లవణాబ్ధౌ త్రికూటకే। జ్ఞాత్వా రామం ససుగ్రీవం వానరాః కథయన్తు వై

నూరు యోజనాల వెడల్పున్న ఉప్పు సముద్రంలో త్రికూట పర్వతం వద్ద, వానరులు రాముడిని, సుగ్రీవుడిని గుర్తించి, వారి గురించి చెప్పాలి.

నారద ఉవాచ సమ్పాతివచనం శ్రుత్వా హనుమానఙ్గదాదయః। అబ్ధిం దృష్ట్వాఽబ్రువంస్తేఽబ్ధిం లఙ్ఘయేత కో ను జీవయేత్

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: సంపాతి మాటలు విన్న హనుమంతుడు, అంగదుడు మరియు ఇతరులు, సముద్రాన్ని చూసి, 'ఈ సముద్రాన్ని దాటి బతికేది ఎవరు?' అని అన్నారు.