అగ్నిపురాణమ్

అగ్నావగ్నేశ్చ మాతౄణాం భూతానాఞ్చ యమస్య చ। దక్షిణే చణ్డికాయాశ్చ పితృదైత్యాదికస్య చ

అగ్నికోణంలో అగ్ని, అగ్నేయుని మందిరం; దక్షిణంలో మాతృకలు, భూతాలు, యముని మందిరం; నైరుతిలో చండికా, పితృదేవతలు, దైత్యాది ఇతరుల మందిరం.

నైర్ఋతే మన్దిరం కుర్యాత్ వరూణాదేశ్చవారుణే। వాయోర్న్నాగస్య వాయవ్యే సౌమ్యే యక్షగుహస్య చ

పశ్చిమ దిశలో నైరుతి, వరుణుని మందిరం నిర్మించాలి; వాయవ్యంలో వాయువు, నాగుని మందిరం; ఉత్తరంలో సోముడు, యక్ష గుహకు మందిరం.

చణ్డీశస్య మహేశస్య ఐశే విష్ణోశ్చ సర్వశః। పూర్వదేవకులం పీడ్య ప్రాసాదం స్వల్పకం త్వథ

ఈశాన్యంలో చండీశుడు, మహేశుడు, విష్ణువు కోసం మందిరం; తూర్పు దేవాలయాన్ని స్థాపించిన తర్వాత చిన్న ఆలయాన్ని నిర్మించాలి.

సమం వాప్యధికం వాపి న కర్త్తవ్యం విజానతా। ఉభయోర్ద్విగుణాం సీమాంత్వక్త్వా చోచ్ఛయసమ్మితామ్

తెలిసినవాడు ఆలయాన్ని సమానంగా లేదా ఎక్కువగా చేయరాదు; రెండింటి పొడవు రెండింతలు ఉండేలా, ఎత్తుకు తగినంత స్థలం విడిచిపెట్టాలి.

ప్రాసాదం కారయేదన్యం నోభయం పీడయేద్ బుధః। భూమౌ తు శోధితాయాం తు కుర్యాద్‌భూమిపరిగ్రహమ్

తెలివిగలవాడు మరో ఆలయాన్ని నిర్మించాలి, రెండింటినీ ఒత్తిడి చేయకూడదు; శుద్ధమైన భూమిపై భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవాలి.

ప్రాకారసీమాపర్య్యన్తం తతో భూతబలిం హరేత్। మాషం హరిద్రాచూర్ణన్తు సలాజం దధిసక్తుభిః

ప్రాకారం సరిహద్దు వరకు భూతాలకు నైవేద్యం సమర్పించాలి: పెసలు, పసుపు పొడి, లాజలు, పెరుగు, సక్తులతో కలిపి.

అష్టాక్షరేణ సక్తూఁశ్చ పాతయిత్వాష్టదిక్షు చ। రాక్షసాశ్చ పిశాచాశ్చ యస్మింస్తిష్ఠన్తి భూతలే

అష్టాక్షరీ మంత్రంతో సక్తులను ఎనిమిది దిశల్లో చల్లి, భూమిపై నివసించే రాక్షసులు, పిశాచులకు అర్పించాలి.

సర్వ్వే తే వ్యపగచ్ఛన్తు స్థానం కుర్య్యామహం హరేః। హలేన వాహయిత్వా గాం గోభిశ్చైవావదారయేత్

వారు అందరూ వెళ్లిపోవాలి; నేను హరివారి స్థలాన్ని స్థాపించబోతున్నాను. లంగంతో భూమిని దున్ని, ఆవులతో కూడా దున్నాలి.

పరమాణ్వష్టకేనైవ రథరేణుః ప్రకీర్తితః। రథరేణ్వష్టకేనైవ త్రసరేణుః ప్రకీర్త్యతే

ఎనిమిది పరమాణువులు రథపు ధూళిగా పిలవబడతాయి; అలాంటి ఎనిమిది రథధూళులు త్రసరేణువు అవుతాయి.

తైరష్టభిస్తు బాలాగ్రం లిఖ్యా తైరష్టభిర్మతా। తాభిర్యూకాష్టభిః ఖ్యాతా తాశ్చాష్టౌ యవమధ్యమః

వాటిలో ఎనిమిది కలిస్తే వెంట్రుక చివర అవుతుంది; అలాంటి ఎనిమిది వెంట్రుకలు ఉక్కు అవుతుంది; అలాంటి ఎనిమిది ఉక్కులు కలిస్తే యవమధ్యమం అవుతుంది.

యవాష్టకైరఙ్గులం స్యాచ్చతుర్వింశాఙ్గులః కరః। చతురఙ్గులసంయుక్తః స హస్తః పద్మహస్తకః

ఎనిమిది యవాలు ఒక అంగుళం అవుతుంది; ఇరవై నాలుగు అంగుళాలు ఒక చేయి అవుతుంది; నాలుగు అంగుళాలు కలిపిన చేయి పద్మహస్తం అని పిలవబడుతుంది.

భగవానువాచ పూర్వ్వమాసీత్ మహద్భూతం సర్వ్వభూతభయఙ్కరమ్। తద్దేవైర్న్నిహితం భూమౌ స వాస్తుపురుషః స్మృతః

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఒకప్పుడు ఒక గొప్ప భయంకరమైన జీవి ఉండేది. అది అన్ని ప్రాణులకు భయం కలిగించేది. ఆ జీవిని దేవతలు భూమిలో బందించారు. ఆ జీవిని 'వాస్తుపురుషుడు' అని పిలుస్తారు.

చతుః షష్టిపదే క్షేత్రే ఈశం కోణార్ద్ధసంస్థితమ్। ఘృతాక్షతైస్తర్ప్పయేత్తం పర్జ్జన్యం పదగం తతః

అరవై నాలుగు భాగాలుగా విభజించిన స్థలంలో, ప్రతి మూలలోని అర్ధభాగంలో ఆ ప్రభువు స్థాపించబడ్డాడు. అక్కడ నెయ్యి, అక్షతాలతో హవనం చేయాలి. తరువాత పక్క భాగంలో పర్జన్యునికి కూడా నివేదించాలి.

ఉత్పలాద్భిర్జయన్తఞ్చ ద్విపదస్థం పతాకయా। మహేన్ద్రఞ్చైకకోష్ఠస్థం సర్వ్వరక్తైః పదే రవిమ్

కమలంపై, రెండు అడుగుల భాగంలో ఉన్న జయంతునికి పతాకంతో నివేదించాలి. ఒక్క భాగంలో మహేంద్రునికి, ప్రతి భాగంలో ఎర్ర పదార్థాలతో సూర్యునికి నివేదించాలి.

వితానేనార్ద్ధపదగం సత్యం పదే భృశం ఘృతైః। వ్యోమ శాకునమాంసేన కోణార్ద్ధపదసంస్థితమ్

వితానునికి అర్ధభాగంలో, సత్యునికి పూర్తి భాగంలో ఎక్కువ నెయ్యితో నివేదించాలి. మూల అర్ధభాగంలో ఉన్న వ్యోమునికి పక్షి మాంసంతో నివేదించాలి.

స్రుచా చార్ద్ధపదే వహ్ని పూషణం లాజయైకతః। స్వర్ణేన వితథం ద్విష్ఠం మంథనేన గృహక్షతమ్

వహ్నికి అర్ధభాగంలో స్రుచుతో నివేదించాలి. పూషణునికి ఒక భాగంలో లాజాలతో, రెండవ భాగంలో విథథునికి బంగారంతో, గృహక్షతునికి మంతన కఱ్రలతో నివేదించాలి.

మాంసౌదనేన ధర్మ్మేశమేకైకస్మిన్ స్థితం ద్వయమ్। గన్ధర్వం ద్విపదం గన్ధైర్భృశం శాకునజిహ్వయా

ధర్మేశునికి మాంసంతో అన్నం రెండింటిలో నివేదించాలి. గంధర్వునికి రెండు అడుగుల భాగంలో పరిమళ పదార్థాలతో, ముఖ్యంగా పక్షి నాలికతో నివేదించాలి.

ఏకస్థమర్ధసంస్థఞ్చ మృగం నీలపటైస్తథా। పితౄన్ కృశరయార్ద్ధస్థం దన్తకాష్ఠైః పదస్థితమ్

ఒక భాగంలో, అర్ధభాగంలో ఉన్న మృగానికి నీలి వస్త్రాలతో నివేదించాలి. పితృదేవతలకు అర్ధభాగంలో పలుచని అన్నంతో, పూర్తి భాగంలో దంత కఱ్రలతో నివేదించాలి.

దౌవారికం ద్విసంస్థఞ్చ సుగ్రీవం యావకేన తు। పుష్పదన్తం కుశస్తమ్బైః పద్మైర్వ్వరుణమేకతః

ద్వారపాలకునికి రెండు భాగాల్లో, సుగ్రీవునికి యవలతో నివేదించాలి. పుష్పదంతునికి కుశ త్రింజలతో, వరుణునికి ఒక భాగంలో పద్మాలతో నివేదించాలి.

అసురం సురయా ద్విష్ఠం పదే శేషం ఘృతామ్భసా। యవైః పాపం పదార్ద్ధస్థం రోగమధ్యే చ మణ్డకైః

అసురునికి రెండవ భాగంలో సురాతో నివేదించాలి. శేషునికి భాగంలో నెయ్యి, నీటితో నివేదించాలి. పాపునికి అర్ధభాగంలో యవలతో, వ్యాధికి మధ్యలో మండకాలతో నివేదించాలి.

నాగపుష్పైః పదే నాగం ముఖ్యం భక్ష్యైర్హి సంస్థితమ్। ముద్గోదనేన భల్లాటం పదే సోమం పదే తథా

నాగునికి భాగంలో నాగపువ్వులతో నివేదించాలి. భక్ష్యునికి ముఖ్యంగా భోజనంతో, భల్లాటునికి ముద్గ అన్నంతో, సోమునికి కూడా భాగంలో నివేదించాలి.

మధునా పాయసేనాథ శాలూకేన ఋషిం ద్వయే। పదే దితిం లోపికాభిరర్ద్ధే దితిమథాపరమ్

ఋషికి రెండు భాగాల్లో తేనె, పాయసం, శాలూకంతో నివేదించాలి. దితికి ఒక అర్ధభాగంలో నువ్వుల పిండులతో, మరొక అర్ధభాగంలో కూడా దితికే నివేదించాలి.

పూరికాభిస్తతఞ్చాపమీశాధః పయసా పదే। తతోధశ్చాపవత్సన్తు దధ్నా చైకపదే స్థితమ్

ఈశుని కింద భాగంలో పూరికలతో ఆపునికి, ఆ భాగంలో పాలతో నివేదించాలి. దాని కింద కూడా ఆపునికే పెరుగు ఒక భాగంలో నివేదించాలి.

లడ్ఙుకైశ్చ మరీచిన్తు పూర్వకోష్ఠచతష్టయే । సవిత్రే రక్తపుష్పాణి బ్రహ్మాధః కోణకోష్ఠకే

మరీచికి తలిపిండులతో, తూర్పు నాలుగు భాగాల్లో నివేదించాలి. సవిత్రునికి ఎర్ర పువ్వులతో, బ్రహ్మ కింద మూల భాగంలో నివేదించాలి.

తదధః కోష్ఠకే దద్యాత్ సావిత్ర్యై చ కుశోదకమ్। వివస్వతేఽరుణం దద్యాచ్చన్దనఞ్చతురఙ్ఘ్నిషు

ఆ భాగం కింద, compartmentsలో సావిత్రికి కుశతో నీరు నివేదించాలి. వివస్వత్కు, అరుణునికి, నాలుగు పాదాల భాగాల్లో చందనంతో నివేదించాలి.

రక్షోధః కోణకోష్ఠే తు ఇన్ద్రాయాన్నం నిశాన్వితమ్। ఇన్ద్రజయాయ తస్యాధో ఘృతాన్నం కోణకోష్ఠకే

రాక్షసుని కింద మూల భాగంలో, రాత్రిపూట ఇంద్రునికి అన్నం నివేదించాలి. దాని కింద, మూల భాగంలో, ఇంద్రజయునికి నెయ్యిలో వండిన అన్నం నివేదించాలి.

చతుష్పదేషు దాతవ్యమిన్ద్రాయ గుడపాయసమ్। వాయ్వధః కోణదేశే తు రుద్రాయ పక్కమాంసకమ్

నాలుగు పాదాల భాగాల్లో ఇంద్రునికి బెల్లం పాయసం నివేదించాలి. వాయువు కింద మూలలో రుద్రునికి వండిన మాంసం నివేదించాలి.

తదధః కోణకోష్ఠే తు యక్షాయార్ద్ధం ఫలన్తథా। మహీధరాయ మాంసాన్నం మాషఞ్చ చతురఙ్ఘ్రిషు

ఆ భాగం కింద మూల భాగంలో యక్షునికి అర ఫలం నివేదించాలి. మహీధరునికి నాలుగు పాదాల భాగాల్లో మాంసం, మినుము నివేదించాలి.

మధ్యే చతుష్పదే స్థాప్యా బ్రహ్మణే తిలతణ్డులాః। చరకీం మాషసర్ప్పిర్భ్యాం స్కన్దం కృశరయాసృజా

నాలుగు పాదాల మధ్యలో బ్రహ్మకు నువ్వులు, బియ్యం నివేదించాలి. అదే చోట స్కందునికి మినుము, నెయ్యి, పలుచని అన్న పాయసం నివేదించాలి.