అగ్నిపురాణమ్

నావలోక్యా భచవద్భిస్తే తద్‌గతా యాన్తి తద్గతిమ్। యే పుష్పధూపవాసోభిర్భూషణైశ్చాతివల్లభైః

బలి తినేవారూ, మీరు వారిని చూడకూడదు; మనస్సు భగవంతుడిలో నిలిపినవారు ఆయన స్థితిని పొందుతారు. పుష్పాలు, ధూపం, ఉపవాసం, అలంకారాలతో ప్రేమగా పూజించే వారు—

అర్చ్యయన్తి న తే గ్రాహ్యా నరాః కృష్ణాలయే గతాః । ఉపలేపనకర్త్తారః సమ్మార్జనపరశ్చ యే

ఈ విధంగా పూజించే వారిని, వారు కృష్ణాలయంలోకి వెళ్ళినా, మీరు పట్టుకోకూడదు; అలాగే, ఆలయంలో లేపనాలు చేసే వారు, శుభ్రతకు కృషిచేసే వారు కూడా—

కృష్ణాలయే పరిత్యాజ్యాస్తేషాం పుత్రాస్తథా కులమ్। యేన చాయతనం విష్ణోః కారితం తత్ కులోద్భవమ్

కృష్ణాలయంలో ఉన్నవారిని, వారి పిల్లలను, కుటుంబాన్ని మీరు వదిలేయాలి. విష్ణు ఆలయాన్ని నిర్మించినవారి వంశమంతా కూడా—

పుంసాం శతం నావలోక్యం భవద్భిర్దుష్టచేతసా। యస్తు దేవాలయం విష్ణోర్ద్దారుశౌలమయం తథా

అలాంటి వంశంలో పుట్టిన వందమంది దుష్టచిత్తులనైనా మీరు చూడకూడదు; ఎవరు విష్ణువుకు చెక్కతోనైనా, రాయితోనైనా ఆలయం కట్టినా—

కారయేన్మృణ్మయం వాపి సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే। అహన్యహని యజ్ఞేన యజతో యన్మహాఫలమ్

లేదా మట్టితోనైనా నిర్మించినా, వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు. ప్రతిరోజూ యజ్ఞం చేయడం వల్ల లభించే మహాఫలం—

ప్రాప్నోతి తత్ ఫలం విష్ణోర్యః కారయతి కేతనమ్। సప్తలోకమయో విష్ణుస్తస్య యః కురుతే గృహమ్

విష్ణువుకు ఆలయం కట్టినవారు ఆ ఫలితాన్ని పొందుతారు. ఏడు లోకాలను ఆవరించిన విష్ణువు, ఆలయం కట్టిన వారి ఇంట్లో నివసిస్తాడు.

కారయన్ భగవద్ధామ్ నయత్యచ్యుతలోకతామ్। సప్తలోకమయో విష్ణుస్తస్య యః కురుతే గృహమ్

భగవంతుని ఆలయాన్ని నిర్మించినవారు, అచ్యుతుని లోకానికి చేరుతారు. ఏడు లోకాలను ఆవరించిన విష్ణువు, ఆలయం కట్టిన వారి ఇంట్లో నివసిస్తాడు.

తారయత్యక్షయాంల్లోకానక్షయాన్ ప్రాతిపద్యతే। ఇష్టకాచయవిన్యాసో యావనత్యబ్దాని తిష్ఠతి

అవినాశి లోకాల్ని రక్షించి, నిత్యమైన లోకాలను పొందుతారు. ఇటుకల ఏర్పాటూ ఎంతకాలం నిలుస్తుందో, అంత సంవత్సరాలు—

తావద్వర్షసహస్నాణి తత్‌కర్త్తు ర్ద్ది వి సంస్థితిః। ప్రతిమాకృద్విష్ణులోకం స్థాపకో లీయతే హరౌ

అన్ని సంవత్సరాలు, ఆ నిర్మాణకర్త స్థిరంగా ఉంటాడు. విష్ణువు విగ్రహాన్ని తయారుచేసినవారు విష్ణు లోకాన్ని పొందుతారు; ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించినవారు హరిలో లీనమవుతారు.

అగ్నిరువాచ యమోక్తా నానయంస్తేథ ప్రతిష్ఠాదికృతం హరేః। హయశీర్షః ప్రతిష్ఠార్థం దేవానాం బ్రహ్మణేఽబ్రవీత్

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: నేను చెప్పినవారు, హరికి ప్రతిష్ఠ చేసినవారిని తీసుకురాలేదు; హయగ్రీవుడు దేవతలకు, బ్రహ్మకు ప్రతిష్ఠా విధానాన్ని వివరించాడు.

హయగ్రీవ ఉవాచ విష్ణ్వాదీనాం ప్రతిష్ఠాది వక్ష్యే బ్రహ్మన్ శ్రృణుష్వ మే। ప్రోక్తాని పఞ్చరాత్రాణి సప్తరాత్రాణి వై మయా

హయగ్రీవుడు ఇలా అన్నాడు: విష్ణువు మొదలైన దేవతలకు ప్రతిష్ఠాదిక్రమాన్ని నేను వివరిస్తాను, బ్రహ్మా! విను. ఐదు రాత్రులు, ఏడు రాత్రుల విధానాలను నేను వివరించాను.

వ్యస్తాని మునిభిర్లేకే పఞ్చవింశతిసఙ్ఖ్యయా। హయశీర్షం తన్త్రమాద్యం తన్త్రం త్రైలోక్యమోహనమ్

ప్రపంచంలో మునులు వీటిని విడివిడిగా ఇరవై ఐదు విధాలుగా వివరించారు. హయశీర్ష తంత్రం మొదటిది, ఇది మూడు లోకాలను మాయ చేయగలదు.

వైభవం పౌష్కరం తన్త్రం ప్రహ్రాదఙ్గార్గ్యగాలవమ్। నారదీయఞ్చ సమ్ప్రశ్నం శాణ్డిల్యం వైశ్వకం

వైభవం, పౌష్కర తంత్రం, ప్రహ్లాద, అంగార్గ, గాలవ, నారద, సంప్రశ్న, శాండిల్య, వైశ్వక తంత్రాలు కూడా ఉన్నాయి.

సత్యోక్తం శౌనకం తన్త్రం వాసిష్ఠంజ్ఞానసాగరమ్। స్వాయమ్భువం కాపిలఞ్చాతార్క్షం నారాయణీయకమ్

శౌనక తంత్రం, వాశిష్ఠం, జ్ఞానసాగరం, స్వాయంభువం, కాపిలం, ఆతార్క్షం, నారాయణీయకమన్నీ నిజమైనవే అని ప్రకటించబడినవి.

ఆత్రేయం నారసింహాఖ్యమానన్దాఖ్యం తథారుణమ్। బౌధాయనం తథార్షం తు విశ్వోక్తం తస్య సారతః

ఆత్రేయం, నరసింహం, ఆనందం, అరుణం, బౌధాయనం, ఆర్షం, విశ్వం — ఇవన్నీ వాటి సారంగా భావించబడతాయి.

ప్రతిష్ఠాం హి ద్విజః కుర్య్యాన్మధ్యదేశాదిసమ్భవః। న కచ్ఛదేశసమ్భూతః కావేరీకోఙ్కణోద్‌గతః

మధ్యదేశం వంటి ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన ద్విజుడు ప్రతిష్ఠ చేయాలి; కచ్చం, కావేరి, కొంకణం వంటి ప్రాంతాలవారు చేయరాదు.

కామరూపకలిఙ్గోత్థః కాఞ్చీకారమీరకోశలః । ఆకాశవాయుతేజోమ్బుభూరేతాః పఞ్చ రాత్రయః

కామరూపం, కలింగం, కాంచీ, కారమీరం, కోశలం ప్రాంతాలవారు, అలాగే ఆకాశ, వాయు, తేజస్సు, అంబు, భూ అనే ఐదు రాత్రులు ఉన్నవారు కూడా.

అచైతన్యాస్తమోద్రిక్తాః పఞ్చరాత్రవివర్జితమ్। బ్రహ్మాహం విష్ణురమల ఇతి విద్యాత్స దేశికః

చైతన్యం లేని, అంధకారంతో నిండిన, పంచరాత్రం లేని వారిని తప్పించాలి; ఆచార్యుడు 'నేను బ్రహ్మ, నేను విష్ణువు, నేను నిర్మలుడను' అని తెలుసుకోవాలి.

సర్వ్లక్షణహీనోపి స గురుస్తన్త్రపారగః। నగరాభిముఖాః స్థాప్యా దేవా న చ పరాఙ్‌ముఖాః

అన్ని లక్షణాలు లేకపోయినా, తంత్రాన్ని పూర్తిగా నేర్చుకున్నవాడు గురువు; దేవతలను పట్టణం వైపు ముక్కునే ప్రతిష్ఠించాలి, వెనక్కు కాకూడదు.

కురుక్షేత్రే గయాదౌ చ నదీనాన్తు సమీపతః। బ్రహ్మా మధ్యే తు నగరే పూర్వే శక్రస్య శోభనమ్

కురుక్షేత్రం, గయా వంటి ప్రదేశాల్లో, నదుల దగ్గర, నగర మధ్యలో బ్రహ్మను ప్రతిష్ఠించాలి; తూర్పున ఇంద్రుని స్థానం శుభప్రదం.

అగ్నావగ్నేశ్చ మాతౄణాం భూతానాఞ్చ యమస్య చ। దక్షిణే చణ్డికాయాశ్చ పితృదైత్యాదికస్య చ

అగ్నికోణంలో అగ్ని, అగ్నేయుని మందిరం; దక్షిణంలో మాతృకలు, భూతాలు, యముని మందిరం; నైరుతిలో చండికా, పితృదేవతలు, దైత్యాది ఇతరుల మందిరం.

నైర్ఋతే మన్దిరం కుర్యాత్ వరూణాదేశ్చవారుణే। వాయోర్న్నాగస్య వాయవ్యే సౌమ్యే యక్షగుహస్య చ

పశ్చిమ దిశలో నైరుతి, వరుణుని మందిరం నిర్మించాలి; వాయవ్యంలో వాయువు, నాగుని మందిరం; ఉత్తరంలో సోముడు, యక్ష గుహకు మందిరం.

చణ్డీశస్య మహేశస్య ఐశే విష్ణోశ్చ సర్వశః। పూర్వదేవకులం పీడ్య ప్రాసాదం స్వల్పకం త్వథ

ఈశాన్యంలో చండీశుడు, మహేశుడు, విష్ణువు కోసం మందిరం; తూర్పు దేవాలయాన్ని స్థాపించిన తర్వాత చిన్న ఆలయాన్ని నిర్మించాలి.

సమం వాప్యధికం వాపి న కర్త్తవ్యం విజానతా। ఉభయోర్ద్విగుణాం సీమాంత్వక్త్వా చోచ్ఛయసమ్మితామ్

తెలిసినవాడు ఆలయాన్ని సమానంగా లేదా ఎక్కువగా చేయరాదు; రెండింటి పొడవు రెండింతలు ఉండేలా, ఎత్తుకు తగినంత స్థలం విడిచిపెట్టాలి.

ప్రాసాదం కారయేదన్యం నోభయం పీడయేద్ బుధః। భూమౌ తు శోధితాయాం తు కుర్యాద్‌భూమిపరిగ్రహమ్

తెలివిగలవాడు మరో ఆలయాన్ని నిర్మించాలి, రెండింటినీ ఒత్తిడి చేయకూడదు; శుద్ధమైన భూమిపై భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవాలి.

ప్రాకారసీమాపర్య్యన్తం తతో భూతబలిం హరేత్। మాషం హరిద్రాచూర్ణన్తు సలాజం దధిసక్తుభిః

ప్రాకారం సరిహద్దు వరకు భూతాలకు నైవేద్యం సమర్పించాలి: పెసలు, పసుపు పొడి, లాజలు, పెరుగు, సక్తులతో కలిపి.

అష్టాక్షరేణ సక్తూఁశ్చ పాతయిత్వాష్టదిక్షు చ। రాక్షసాశ్చ పిశాచాశ్చ యస్మింస్తిష్ఠన్తి భూతలే

అష్టాక్షరీ మంత్రంతో సక్తులను ఎనిమిది దిశల్లో చల్లి, భూమిపై నివసించే రాక్షసులు, పిశాచులకు అర్పించాలి.

సర్వ్వే తే వ్యపగచ్ఛన్తు స్థానం కుర్య్యామహం హరేః। హలేన వాహయిత్వా గాం గోభిశ్చైవావదారయేత్

వారు అందరూ వెళ్లిపోవాలి; నేను హరివారి స్థలాన్ని స్థాపించబోతున్నాను. లంగంతో భూమిని దున్ని, ఆవులతో కూడా దున్నాలి.

పరమాణ్వష్టకేనైవ రథరేణుః ప్రకీర్తితః। రథరేణ్వష్టకేనైవ త్రసరేణుః ప్రకీర్త్యతే

ఎనిమిది పరమాణువులు రథపు ధూళిగా పిలవబడతాయి; అలాంటి ఎనిమిది రథధూళులు త్రసరేణువు అవుతాయి.