అగ్నిపురాణమ్

శివబ్రహ్మార్క్కవిధ్నేశచణ్డీలక్షగ్యాదికాత్మనామ్। దేవాలయకృతేః పుణ్యం ప్రతిమాకరణేధికమ్

శివుడు, బ్రహ్మ, సూర్యుడు, విశ్వకర్మ, చండీ, లక్ష్మీ మొదలైన వారికి ఆలయం కట్టడం వల్ల కలిగే పుణ్యం, విగ్రహాన్ని తయారు చేయడానికంటే ఎక్కువ.

ప్రతిమాస్థాపనే యాగే ఫలస్యాన్తో న విద్యతే। మృణ్మయాద్దారుజే పుణ్యం దారుజాదిష్టకాభవే

విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, యజ్ఞాదులు చేసిన ఫలానికి అంతం లేదు. మట్టి విగ్రహం కంటే కలపవాటి పుణ్యం ఎక్కువ, కలప కంటే ఇటుక, ఇటుక కంటే రాయి ఇంకా ఎక్కువ.

ఇష్టకోత్థాచ్ఛైలజే స్యాద్ధేమాదేరధికం ఫలమ్। సప్తజమన్మకృతం పాపం ప్రాపమ్భాదేవ నశ్యతి

ఇటుకతో చేసినదానికంటే రాయితో చేసినదానికి ఫలం ఎక్కువ, రాయికంటే బంగారం మొదలైన వాటితో చేసినదానికి ఇంకా ఎక్కువ. దీని వల్ల ఏడు జన్మల పాపాలు ఒక్కసారిగా నశిస్తాయి.

దేవాలయస్య స్వర్గీ స్యాన్నరకం న స గచ్ఛతి। కులానాం శతముద్ధృత్య విష్ణులోకం నయేన్నరః

దేవాలయం కట్టించినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు, నరకానికి పోడు. వంద కుటుంబాలను ఉద్ధరించి, వారిని విష్ణు లోకానికి తీసుకెళ్తాడు.

యమో యమభటానాహ దేవమన్దిరకారిణః। యమ ఉవాచ ప్రతిమాపూజాదికృతో నానేయా నరకం నరాః

యముడు తన సేవకులకు ఇలా అన్నాడు: దేవాలయాలు కట్టించినవారు, విగ్రహపూజ మొదలైన పుణ్యకార్యాలు చేసినవారు, నరకానికి తీసుకుపోబడరు.

దేవాలయాద్యకర్త్తార ఆనేయస్తే తు గోచరే విచరధ్వం యథాన్యాయన్నియోగో మమ పాల్యతామ్

మీ పరిధిలో ఉన్న దేవాలయాలయాదుల పాలకులను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చి, వారు యథావిధిగా తిరుగుతూ నా ఆజ్ఞను పాటించాలి.

నాఝాభఙ్గం కరిష్యన్తి భవతాం జన్తవః క్కచిత్। కేవలం యే జగత్తాతమనన్తం సముపాశ్రితాః

మీ అధికారంలో ఉన్న ప్రాణులు ఎప్పుడూ తమ వ్రతాలను ఉల్లంఘించరు; కానీ జగత్తు తండ్రైన అనంతుని ఆశ్రయించినవారు మాత్రమే ఇందుకు మినహాయింపు.

భవద్భిః పరిహర్త్తవ్యాస్తేషాం నాత్రాస్తి సంస్థితిః। యేచ భాగవతా లోకే తచ్చిత్తాస్తత్‌పరాయమాః

వారిని మీరు దూరంగా ఉంచాలి; వారికి ఇక్కడ అధికార పరిధి లేదు. లోకంలో భగవంతుడిని భక్తిగా సేవిస్తూ, మనస్సు ఆయనలో నిలిపినవారు, ఆయననే పరమ లక్ష్యంగా భావించే వారు—

పూజయన్తి సదా విష్ణుం తే వస్త్యాజ్యాః సుదూరతః। యస్తిష్ఠన్ ప్రస్వపన్ గచ్ఛన్నుత్తిష్ఠన్ స్ఖలితే స్థితే

ఎప్పుడూ విష్ణువును పూజించే వారు మీకు అందని దూరంలో ఉండాలి; వారు నిలబడినా, నిద్రపోయినా, వెళ్ళినా, లేచినా, తడబడినా, నిలిచినా—

సఙ్గీర్త్తయన్తి గోవిన్దం తే వస్త్యాజ్యాః సుదూరతః। నిత్యనైమిత్తికైర్ద్దేవం యే యజన్తి జనార్ద్దనమ్

గోవిందుని నామస్మరణ చేసే వారిని మీరు దూరంగా వదిలేయాలి; నిత్య నైమిత్తిక పూజలతో జనార్దనుని ఆరాధించే వారు కూడా—

నావలోక్యా భచవద్భిస్తే తద్‌గతా యాన్తి తద్గతిమ్। యే పుష్పధూపవాసోభిర్భూషణైశ్చాతివల్లభైః

బలి తినేవారూ, మీరు వారిని చూడకూడదు; మనస్సు భగవంతుడిలో నిలిపినవారు ఆయన స్థితిని పొందుతారు. పుష్పాలు, ధూపం, ఉపవాసం, అలంకారాలతో ప్రేమగా పూజించే వారు—

అర్చ్యయన్తి న తే గ్రాహ్యా నరాః కృష్ణాలయే గతాః । ఉపలేపనకర్త్తారః సమ్మార్జనపరశ్చ యే

ఈ విధంగా పూజించే వారిని, వారు కృష్ణాలయంలోకి వెళ్ళినా, మీరు పట్టుకోకూడదు; అలాగే, ఆలయంలో లేపనాలు చేసే వారు, శుభ్రతకు కృషిచేసే వారు కూడా—

కృష్ణాలయే పరిత్యాజ్యాస్తేషాం పుత్రాస్తథా కులమ్। యేన చాయతనం విష్ణోః కారితం తత్ కులోద్భవమ్

కృష్ణాలయంలో ఉన్నవారిని, వారి పిల్లలను, కుటుంబాన్ని మీరు వదిలేయాలి. విష్ణు ఆలయాన్ని నిర్మించినవారి వంశమంతా కూడా—

పుంసాం శతం నావలోక్యం భవద్భిర్దుష్టచేతసా। యస్తు దేవాలయం విష్ణోర్ద్దారుశౌలమయం తథా

అలాంటి వంశంలో పుట్టిన వందమంది దుష్టచిత్తులనైనా మీరు చూడకూడదు; ఎవరు విష్ణువుకు చెక్కతోనైనా, రాయితోనైనా ఆలయం కట్టినా—

కారయేన్మృణ్మయం వాపి సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే। అహన్యహని యజ్ఞేన యజతో యన్మహాఫలమ్

లేదా మట్టితోనైనా నిర్మించినా, వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు. ప్రతిరోజూ యజ్ఞం చేయడం వల్ల లభించే మహాఫలం—

ప్రాప్నోతి తత్ ఫలం విష్ణోర్యః కారయతి కేతనమ్। సప్తలోకమయో విష్ణుస్తస్య యః కురుతే గృహమ్

విష్ణువుకు ఆలయం కట్టినవారు ఆ ఫలితాన్ని పొందుతారు. ఏడు లోకాలను ఆవరించిన విష్ణువు, ఆలయం కట్టిన వారి ఇంట్లో నివసిస్తాడు.

కారయన్ భగవద్ధామ్ నయత్యచ్యుతలోకతామ్। సప్తలోకమయో విష్ణుస్తస్య యః కురుతే గృహమ్

భగవంతుని ఆలయాన్ని నిర్మించినవారు, అచ్యుతుని లోకానికి చేరుతారు. ఏడు లోకాలను ఆవరించిన విష్ణువు, ఆలయం కట్టిన వారి ఇంట్లో నివసిస్తాడు.

తారయత్యక్షయాంల్లోకానక్షయాన్ ప్రాతిపద్యతే। ఇష్టకాచయవిన్యాసో యావనత్యబ్దాని తిష్ఠతి

అవినాశి లోకాల్ని రక్షించి, నిత్యమైన లోకాలను పొందుతారు. ఇటుకల ఏర్పాటూ ఎంతకాలం నిలుస్తుందో, అంత సంవత్సరాలు—

తావద్వర్షసహస్నాణి తత్‌కర్త్తు ర్ద్ది వి సంస్థితిః। ప్రతిమాకృద్విష్ణులోకం స్థాపకో లీయతే హరౌ

అన్ని సంవత్సరాలు, ఆ నిర్మాణకర్త స్థిరంగా ఉంటాడు. విష్ణువు విగ్రహాన్ని తయారుచేసినవారు విష్ణు లోకాన్ని పొందుతారు; ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించినవారు హరిలో లీనమవుతారు.

అగ్నిరువాచ యమోక్తా నానయంస్తేథ ప్రతిష్ఠాదికృతం హరేః। హయశీర్షః ప్రతిష్ఠార్థం దేవానాం బ్రహ్మణేఽబ్రవీత్

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: నేను చెప్పినవారు, హరికి ప్రతిష్ఠ చేసినవారిని తీసుకురాలేదు; హయగ్రీవుడు దేవతలకు, బ్రహ్మకు ప్రతిష్ఠా విధానాన్ని వివరించాడు.

హయగ్రీవ ఉవాచ విష్ణ్వాదీనాం ప్రతిష్ఠాది వక్ష్యే బ్రహ్మన్ శ్రృణుష్వ మే। ప్రోక్తాని పఞ్చరాత్రాణి సప్తరాత్రాణి వై మయా

హయగ్రీవుడు ఇలా అన్నాడు: విష్ణువు మొదలైన దేవతలకు ప్రతిష్ఠాదిక్రమాన్ని నేను వివరిస్తాను, బ్రహ్మా! విను. ఐదు రాత్రులు, ఏడు రాత్రుల విధానాలను నేను వివరించాను.

వ్యస్తాని మునిభిర్లేకే పఞ్చవింశతిసఙ్ఖ్యయా। హయశీర్షం తన్త్రమాద్యం తన్త్రం త్రైలోక్యమోహనమ్

ప్రపంచంలో మునులు వీటిని విడివిడిగా ఇరవై ఐదు విధాలుగా వివరించారు. హయశీర్ష తంత్రం మొదటిది, ఇది మూడు లోకాలను మాయ చేయగలదు.

వైభవం పౌష్కరం తన్త్రం ప్రహ్రాదఙ్గార్గ్యగాలవమ్। నారదీయఞ్చ సమ్ప్రశ్నం శాణ్డిల్యం వైశ్వకం

వైభవం, పౌష్కర తంత్రం, ప్రహ్లాద, అంగార్గ, గాలవ, నారద, సంప్రశ్న, శాండిల్య, వైశ్వక తంత్రాలు కూడా ఉన్నాయి.

సత్యోక్తం శౌనకం తన్త్రం వాసిష్ఠంజ్ఞానసాగరమ్। స్వాయమ్భువం కాపిలఞ్చాతార్క్షం నారాయణీయకమ్

శౌనక తంత్రం, వాశిష్ఠం, జ్ఞానసాగరం, స్వాయంభువం, కాపిలం, ఆతార్క్షం, నారాయణీయకమన్నీ నిజమైనవే అని ప్రకటించబడినవి.

ఆత్రేయం నారసింహాఖ్యమానన్దాఖ్యం తథారుణమ్। బౌధాయనం తథార్షం తు విశ్వోక్తం తస్య సారతః

ఆత్రేయం, నరసింహం, ఆనందం, అరుణం, బౌధాయనం, ఆర్షం, విశ్వం — ఇవన్నీ వాటి సారంగా భావించబడతాయి.

ప్రతిష్ఠాం హి ద్విజః కుర్య్యాన్మధ్యదేశాదిసమ్భవః। న కచ్ఛదేశసమ్భూతః కావేరీకోఙ్కణోద్‌గతః

మధ్యదేశం వంటి ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన ద్విజుడు ప్రతిష్ఠ చేయాలి; కచ్చం, కావేరి, కొంకణం వంటి ప్రాంతాలవారు చేయరాదు.

కామరూపకలిఙ్గోత్థః కాఞ్చీకారమీరకోశలః । ఆకాశవాయుతేజోమ్బుభూరేతాః పఞ్చ రాత్రయః

కామరూపం, కలింగం, కాంచీ, కారమీరం, కోశలం ప్రాంతాలవారు, అలాగే ఆకాశ, వాయు, తేజస్సు, అంబు, భూ అనే ఐదు రాత్రులు ఉన్నవారు కూడా.

అచైతన్యాస్తమోద్రిక్తాః పఞ్చరాత్రవివర్జితమ్। బ్రహ్మాహం విష్ణురమల ఇతి విద్యాత్స దేశికః

చైతన్యం లేని, అంధకారంతో నిండిన, పంచరాత్రం లేని వారిని తప్పించాలి; ఆచార్యుడు 'నేను బ్రహ్మ, నేను విష్ణువు, నేను నిర్మలుడను' అని తెలుసుకోవాలి.

సర్వ్లక్షణహీనోపి స గురుస్తన్త్రపారగః। నగరాభిముఖాః స్థాప్యా దేవా న చ పరాఙ్‌ముఖాః

అన్ని లక్షణాలు లేకపోయినా, తంత్రాన్ని పూర్తిగా నేర్చుకున్నవాడు గురువు; దేవతలను పట్టణం వైపు ముక్కునే ప్రతిష్ఠించాలి, వెనక్కు కాకూడదు.