అగ్నిపురాణమ్

దివ్యాన్తరీక్షభౌమాద్యా దుఃస్వప్నాద్యభిచారకాః । యచ్చాన్యద్దురితం కిఞ్చిత్తత్సర్వ్వం హన్తి కేశవః ।। ౩౮౩.

దేవతల, ఆకాశ, భూమి సంబంధమైన దుష్పరిణామాలు, చెడు కలలు, మంత్రాలు, ఇంకా ఇతర కష్టాలు అన్నీ కేశవుడు తొలగిస్తాడు.

పఠతః శ్రృణ్వతః పుంసః పుస్తకం యజతో మహత్ । ఆగ్నేయం శ్రీపురాణం హి హేమన్తే యః శ్రృణోతి వై ।। ౩౮౩.

హేమంత ఋతువులో అగ్నిపురాణాన్ని పఠించేవాడు, వినేవాడు లేదా పూజించేవాడికి మహాయజ్ఞం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది.

ప్రపూజ్య గన్ధపుష్పాద్యైరగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ । శిశిరే పుణ్డరీకస్య వసన్తే చాశ్వమేధజమ్ ।। ౩౮౩.

సుగంధద్రవ్యాలు, పుష్పాలతో పూజిస్తే, శిశిరంలో పుండరీక యజ్ఞ ఫలం, వసంతంలో అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలం, చలికాలంలో అగ్నిష్టోమ ఫలం లభిస్తుంది.

గ్రీష్మే తు వాజపేయస్య రాజసూయస్య వర్షతి । గోసహస్రస్య శరది ఫలం తత్పఠతో హ్యృతౌ ।। ౩౮౩.

వేసవిలో వాజపేయ యజ్ఞ ఫలం, వర్షాకాలంలో రాజసూయ యజ్ఞ ఫలం, శరదృతువులో వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలం, కాలానుసారం పఠించినవారికి లభిస్తుంది.

ఆగ్నేయం హి పురాణం యో భక్తాగ్రే పఠతే హరేః । సోఽర్చ్చయేచ్చ వసిష్ఠేహ జ్ఞానయజ్ఞేన కేశవమ్ ।। ౩౮౩.

హరివద్దు భక్తితో అగ్నిపురాణాన్ని పఠించేవాడు, ఇక్కడ వశిష్ఠుని పూజించి, జ్ఞానయజ్ఞంగా కేశవునికి అర్పిస్తాడు.

యస్యాగ్నేయపురాణస్య పుస్తకం తస్య వై జయః । లిఖితం పూజితం గేహే భుక్తిర్ముక్తిః కరేఽస్తి హి ।। ౩౮౩.

అగ్నిపురాణ పుస్తకం ఇంట్లో వ్రాసి, పూజించినవారికి విజయమే. వారికి భోగం, మోక్షం రెండూ చేతిలో ఉంటాయి.

ఇతి కాలాగ్నిరూపేణ గీతం మే హరిణా పురా । ఆగ్నేయం హి పురాణం వై బ్రహ్మవిద్యాద్వయాస్పదమ్ ౩౮౩.

కాలాగ్ని స్వరూపంగా హరి నన్ను పూర్వం ఈ అగ్నిపురాణాన్ని పాడాడు. ఇది బ్రహ్మజ్ఞానం యొక్క రెండు రూపాలకు నిలయంగా ఉంది.

వసిష్ఠ ఉవాచ వ్యాసాగ్నేయపురాణం తే రూపం విద్యాద్వయాత్మకం । కథితం బ్రహ్మణో విష్ణోరగ్నినా కథితం యథా ।। ౩౮౩.

వశిష్ఠుడు చెప్పాడు: వ్యాసుడు రచించిన అగ్నిపురాణం రెండు విధాలుగా ఉంది. బ్రహ్మ, విష్ణువు చెప్పినదాన్ని అగ్ని వివరించాడు.

సార్ద్ధం దేవైశ్చ భునిభిర్మహ్యం సర్వ్వార్థదర్శకం । పురాణమగ్నినా గీతమాగ్నేయం బ్రహ్మసమిమతం ।। ౩౮౩.

దేవతలు, ఋషులతో కలిసి అగ్ని నాకు ఈ అగ్నిపురాణాన్ని పాడాడు. ఇది అన్ని అర్థాలను తెలిపేది, జ్ఞానులు దీనిని బ్రహ్మతో సమానంగా భావిస్తారు.

యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వ్యాస లిఖేద్వా లేఖయేదపి । శ్రావయేత్పాఠయేద్వాపి పూజయేద్ధారయేదపి ।। ౩౮౩.

ఎవడు దీనిని పఠించినా, వినినా, వ్రాసినా, వ్రాయించినా, చదివించినా, బోధించినా, పూజించినా, నిలిపి ఉంచినా—

సర్వ్వపాపవినిర్ముక్తః ప్రాప్తకామో దివం వ్రజేత్ । లేఖయిత్వా పురాణం యో దద్యాద్విప్రేభ్య ఉత్తమం ।। ౩౮౩.

అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, కోరికలు నెరవేరి, స్వర్గానికి చేరుతాడు. అగ్నిపురాణాన్ని వ్రాసి ఉత్తమ బ్రాహ్మణులకు దానం చేసినవాడు కూడా అదే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

స బ్రహ్మలోకమాప్నోతి కులానాం శతముద్ధరేత్ । ఏకం శ్లోకం పఠేద్యస్తు పాపపఙ్కాద్విముచ్యతే ।। ౩౮౩.

బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు, తన వంశానికి వంద తరాలను పైకి లేపుతాడు. ఒక్క శ్లోకాన్ని చదివినవాడు కూడా పాపాల కుగ్రహం నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

తస్మాద్వ్యాస సదా శ్రావ్యం శిష్యభ్యః సర్వదర్శనం । శుకాద్యైర్మునిభిః సార్ద్ధం శ్రోతుకామైః పురాణకం ।। ౩౮౩.

కాబట్టి, వ్యాస మహర్షీ, ఈ పురాణాన్ని శిష్యులకు ఎప్పుడూ వినిపించాలి. శుకుడు మొదలైన మునులు కూడా వినాలని ఆశించి దీనిని వినాలి.

ఆగ్నేయం పఠితం ధ్యాతం శుభం స్యాద్ భుక్తిముక్తిదం । అగ్నయే తు నమస్తస్మై యేన గీతం పురాణకం ।। ౩౮౩.

ఆగ్నేయ పురాణాన్ని పఠించి, ధ్యానం చేస్తే అది శుభదాయకంగా మారి, భోగమూ మోక్షమూ ఇస్తుంది. ఈ పురాణాన్ని గానం చేసిన అగ్నిదేవునికి నమస్కారం.

వ్యాస ఉవాచ వసిష్ఠేన పురా గీతం సూతైతత్తే మయోదితం । పరావిద్యాఽపరావిద్యాస్వరూపం పరమం పదమ్ ।। ౩౮౩.

వ్యాసుడు చెప్పాడు: వసిష్ఠుడు పూర్వం పాడినదాన్ని నేను నీకు వివరించాను సూతా. ఇది పరావిద్య, అపరావిద్య స్వరూపాన్ని, పరమ పదాన్ని తెలియజేస్తుంది.

ఆగ్నయం దుర్లభం రూపం ప్రాప్యతే భాగ్యసంయుతైః । ధ్యాయన్తో బ్రహ్మ చాగ్నేయం పురాణం హరిమాగతాః ।। ౩౮౩.

ఆగ్నేయ పురాణం లభించటం చాలా అరుదు; అదృష్టవంతులకు మాత్రమే దొరుకుతుంది. బ్రహ్మను, ఆగ్నేయ పురాణాన్ని ధ్యానం చేస్తూ మునులు హరిదేవుని చేరుకున్నారు.

విద్యార్థినస్తథా విద్యాం రాజ్యం రాజ్యార్థినో గతాః । అపుత్రాః పుత్రిణః సన్తి నాశ్రయా ఆశ్రయం గతాః ।। ౩౮౩.

విద్య కోరినవారు విద్యను పొందారు, రాజ్యం కోరినవారు రాజ్యాన్ని పొందారు. పిల్లలు లేని వారు పిల్లలను పొందారు, ఆశ్రయం లేని వారు ఆశ్రయం పొందారు.

సౌభాగ్యార్థీ చ సౌభాగ్యం మోక్షం మోక్షార్థినో గతాః । లిఖన్తో లేఖయన్తశ్చ నిష్పాపాశ్చ శ్రియం గతాః ।। ౩౮౩.

సౌభాగ్యం కోరినవారు సౌభాగ్యాన్ని, మోక్షం కోరినవారు మోక్షాన్ని పొందారు. ఈ పురాణాన్ని వ్రాసినవారు, వ్రాయించినవారు పాపరహితులై శ్రీను పొందారు.

శుకపైలముఖైః సూత ఆగ్నేయన్తు పురాణకం । రూపం చిన్తయ యాతాసి భుక్తిం ముక్తిం న సంశయః ౩౮౩.

సూతా, శుకుడు, పైలుడు మొదలైన వారు ఆగ్నేయ పురాణాన్ని ధ్యానం చేసి అందులోని తత్త్వాన్ని పొందారు. దాని స్వరూపాన్ని ధ్యానిస్తే భోగమూ మోక్షమూ తప్పకుండా లభిస్తాయి.

సూత ఉవాచ వ్యాసప్రసాదాదాగ్నేయం పురాణం శ్రుతమాదరాత్ ।। ౩౮౩.

సూతుడు చెప్పాడు: వ్యాస మహర్షి కృపవల్ల ఆగ్నేయ పురాణాన్ని నేను భక్తితో వినాను.

ఆగ్నేయం బ్రహ్మరూపం హి మునయః శౌనకాదయః । భవన్తో నైమిషారణ్యే యజన్తో హరిమీశ్వరం ।। ౩౮౩.

శౌనకుడు మొదలైన మునులు ఆగ్నేయ పురాణాన్ని బ్రహ్మస్వరూపంగా భావించి, నైమిశారణ్యంలో హరిదేవునికి యజ్ఞాలు చేశారు.

తిష్ఠన్తః శ్రద్ధయా యుక్తాస్తస్మాద్వః సముదీరితమ్ । అగ్నినా ప్రోక్తమాగ్నేయం పురాణం వేదసమ్మితం ।। ౩౮౩.

మీరు అక్కడ విశ్వాసంతో నిలబడి ఉండగా, ఈ పురాణాన్ని మీకు వివరించాను. అగ్నిదేవుడు చెప్పిన ఆగ్నేయ పురాణం వేదానికి సమానమైనది.

బ్రహ్మవిద్యాద్వయోపేతం భుక్తిదం ముక్తిదం మహత్ । నాస్మాత్పరతరః సారో నాస్మాత్పరతరః సుహృత్ ।। ౩౮౩.

బ్రహ్మజ్ఞానం కలిగి, ఇది భోగమూ మోక్షమూ ఇస్తుంది, గొప్పదైనది. దీన్ని మించిన సారం లేదు, దీన్ని మించిన మిత్రుడు లేదు.

నాస్మాత్పరతరో గ్రన్థో నాస్మాత్పరతరా గతిః । నాస్మాత్పరతరం శాస్త్రం నాస్మాత్పరతరా శ్రుతిః ।। ౩౮౩.

దీనిని మించిన గ్రంథం లేదు, దీనిని మించిన మార్గం లేదు. దీనిని మించిన శాస్త్రం లేదు, దీనిని మించిన శ్రుతి లేదు.

నాస్మాత్పరతరం జ్ఞానం నాస్మాత్పరతరా స్మృతిః । నాస్మాత్పరో హ్యాగమోఽస్తి నాస్మాద్విద్యా పరాఽస్తి హి ।। ౩౮౩.

దీనిని మించిన జ్ఞానం లేదు, దీనిని మించిన స్మృతి లేదు. దీనిని మించిన ఆగమం లేదు, దీనిని మించిన విద్య లేదు.

నాస్మాత్పరః స్యాత్సిద్ధాన్తో నాస్మాత్పరమమఙ్గలమ్ । నాస్మాత్పరోఽస్తి వేదాన్తః పురాణం పరమన్త్విదం ।। ౩౮౩.

దీనిని మించిన సిద్ధాంతం లేదు, దీనిని మించిన శుభం లేదు. దీనిని మించిన వేదాంతం లేదు, ఈ పురాణమే పరమమైనది.

నాస్మాత్పరతరం భూమౌ విద్యతే వస్తు దుర్లభమ్ । ఆగ్నేయే హి పురాణేఽస్మిన్ సర్వవిద్యాః ప్రదర్శితాః ।। ౩౮౩.

ఈ భూమిపై దీనిని మించిన అరుదైన వస్తువు లేదు. ఈ ఆగ్నేయ పురాణంలో అన్ని విద్యలు వివరించబడ్డాయి.

సర్వే మత్స్యావతారాద్యా గీతా రామాయణన్త్విహ । హరివంశో భారతఞ్చ నవ సర్గాః ప్రదర్శితాః ।। ౩౮౩.

మత్స్యావతారం మొదలైన అన్ని అవతారాలు, రామాయణం, హరివంశం, మహాభారతం, తొమ్మిది సృష్టులు అన్నీ ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

ఆగమో వైష్ణవో గీతః పూజాదీక్షాప్రతిష్ఠయా । పవిత్రారోహణాదీని ప్రతిమాలక్షణాదికం ।। ౩౮౩.

వైష్ణవ ఆగమం, పూజ, దీక్ష, ప్రతిష్ఠ, పవిత్రారోహణాది క్రమాలు, ప్రతిమల లక్షణాలు అన్నీ ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.