అగ్నిపురాణమ్

యస్య భావోఽఖిలం విష్ణుస్తస్య నో బాధతే కలిః । అనిష్ట్వా తు మహాయజ్ఞానకృత్వాపి పితృస్వధాం ।। ౩౮౩.

ఎవరికి అంతా విష్ణుమయం అయి ఉంటే, కలియుగ దోషం అతనికి హాని చేయదు. మహాయజ్ఞాలు చేయకపోయినా, పితృదేవతలకు తర్పణం ఇవ్వకపోయినా—

కృష్ణమభ్యర్చ్చయన్భక్త్యా నైనసో భాజనం భవేత్ । సర్వకారణమత్యన్తం విష్ణుం ధ్యాయన్న సీదతి ।। ౩౮౩.

కృష్ణుని భక్తితో పూజిస్తే, పాపాలకు పాత్రుడవడు. అన్ని కారణాలకూ మూలమైన విష్ణువును ధ్యానిస్తే, ఎప్పుడూ పడిపోడు.

అన్యతన్త్రాదిదోషోత్థో విషయాకృష్టమానసః । కృత్వాపి పాపం గోవిన్దం ధ్యాయన్పాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౩౮౩.

ఇతర మతాల వల్ల వచ్చిన దోషాలతో మనసు విషయాలలో నిమగ్నమై, పాపం చేసినా, గోవిందుని ధ్యానం చేస్తే ఆ పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది.

తద్ధ్యానం యత్ర గోవిన్దః సా కథా యత్ర కేశవః । తత్ కర్మ యత్తదర్థీయం కిమన్యైర్బహుభాషితైః ।। ౩౮౩.

ఎక్కడ ఆ ధ్యానం ఉంటే అక్కడే గోవిందుడు ఉంటాడు; ఎక్కడ ఆ కథ వినబడితే అక్కడే కేశవుడు ఉంటాడు; ఆ పరమార్థానికి సంబంధించిన కార్యమే నిజమైనది. ఇంకెందుకు ఎక్కువ మాటలు?

న తత్ పితా పు పుత్రాయ న శిష్యాయ గురుర్ద్విజ । పరమార్థం పరం బ్రూయాద్యదేతత్తే మయోదితం ।। ౩౮౩.

తండ్రి తన కుమారుడికి, గురువు తన శిష్యునికి, బ్రాహ్మణుడు మరొకరికి— నేను నీకు చెప్పిన ఈ పరమార్థాన్ని చెప్పడు.

సంసారే భ్రమతా లభ్యం పుత్రదారధనం వసు । సుహృదశ్చ తథైవాన్యే నోపదేశో ద్విజేదృశః ।। ౩౮౩.

సంసారంలో తిరుగుతూ కుమారులు, భార్యలు, ధనం, వస్తువులు, స్నేహితులు, ఇతరులు దొరుకుతారు. కానీ ఇలాంటి ఉపదేశం బ్రాహ్మణునికి దొరకదు.

కిం పుత్రదారైమిత్రైర్వా కిం మిత్రక్షేత్రవాన్ధవైః । ఉపదేశః పరో వన్ధురీదృశో యో విముక్తయే ।। ౩౮౩.

కుమారులు, భార్యలు, స్నేహితులు, పొలాలు, బంధువులు— వీటితో ఏమి ప్రయోజనం? మోక్షాన్ని ఇచ్చే ఈ పరమ ఉపదేశమే నిజమైన బంధువు.

ద్వివిధో భూతమార్గోయం దైవ ఆసుర ఏవ చ । విష్ణుభక్తిపరో దైవో విపరీతస్తథాసురః ।। ౩౮౩.

ఈ భూతమార్గం రెండు విధాలుగా ఉంది: దైవమార్గం, ఆసురమార్గం. విష్ణుభక్తి ఉన్నవాడు దైవుడు; వ్యతిరేకంగా ఉండేవాడు ఆసురుడు.

ఏతత్ పవిత్రమారోగ్యం ధన్యం దుఃస్వప్ననాశనం । సుఖప్రీతికరం నౄణాం మోక్షకృద్ యత్తవేరితం ।। ౩౮౩.

ఇక్కడ చెప్పినది పవిత్రమైనది, ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చేది, శుభకరం, చెడు కలలను తొలగించేది, ప్రజలకు సుఖానందాలు ఇచ్చేది, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది.

యేషాం గృహేషు లిఖితమాగ్నేయం హి పురాణకం । పుస్తకం స్థాస్యతి సదా తత్ర నేశురుపద్రవాః ।। ౩౮౩.

ఎవరింట్లో అగ్నేయ పురాణం వ్రాసి, ఆ పుస్తకాన్ని ఎప్పుడూ ఉంచుతారో, అక్కడ ఎలాంటి అపశకునాలు ఉండవు.

కిం తీర్యైర్గోప్రదానైర్వా కిం యజ్ఞైః కిముపోషితైః । ఆగ్నేయం యే హి శ్రృణ్వన్తి అహన్యహని మానవాః ।। ౩౮౩.

నదులు దాటి, గోవులను దానం చేసి, యజ్ఞాలు చేసి, ఉపవాసాలు చేసి ఏమి లాభం? ప్రతిరోజూ అగ్నేయ పురాణాన్ని వినేవారికి—

యో దదాతి తిలప్రస్థం సువర్ణస్య చ మాషకం । శ్రృణేతి శ్లోకమేకఞ్చ ఆగ్నేయస్య తదాప్నుయాత్ ।। ౩౮౩.

ఎవరు ఒక ప్రస్థం నువ్వులు, ఒక మాషకము బంగారం దానం చేసి, అగ్నేయ పురాణంలో ఒక్క శ్లోకాన్ని అయినా వినితే, వారు దాని ఫలితాన్ని పొందుతారు.

అధ్యాయపఠనఞ్చాస్య గోప్రదానాద్ విశిష్యతే । అహోరాత్రకృతం పాపం శ్రోతుమిచ్ఛోః ప్రణశ్యతి ।। ౩౮౩.

దాని అధ్యాయాలను చదవడం, గోవు దానం కంటే గొప్పది. వినాలని ఆశించే వారికి, ఒక రోజు రాత్రిలో చేసిన పాపం నశిస్తుంది.

కపిలానాం శతే దత్తే యద్ భవేజ్జ్యేష్ఠపుష్కరే । తదాగ్నేయం పురాణం హి పఠిత్వా ఫలమాప్నుయాత్ ।। ౩౮౩.

ప్రధానమైన పుష్కరంలో నూరుకాపిల గోవులను దానం చేసిన ఫలితం ఎంత ఉంటుందో, అగ్నిపురాణాన్ని పఠించినవారికి కూడా అదే ఫలితం లభిస్తుంది.

ప్రవృత్తఞ్చ నివృత్తఞ్చ ధర్మం విద్యాద్వయాత్మకం । ఆగ్నేయస్య పురాణస్య శాస్త్రస్యాస్య సమం న హి ।। ౩౮౩.

ధర్మం అనేది చేయవలసిన పనులు, చేయకూడని పనులుగా రెండు విధాలుగా ఉంటుంది. అగ్నిపురాణానికి సమానమైన గ్రంథం మరొకటి లేదు.

పఠన్నాగ్నేయకం నిత్యం శ్రృణ్వన్ వాపి పురాణకం । భక్తో వశిష్ఠ మనుజః సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౩౮౩.

వశిష్ఠ మహర్షీ, అగ్నిపురాణాన్ని ప్రతిరోజూ పఠించేవాడు లేదా వినేవాడు, భక్తితో ఉన్న మనిషి అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

నోపసర్గా న చానర్థా న చౌరారిభయం గృహే । తస్మిన్ స్యాద్ యత్ర చాగ్నేయపురాణస్య హి పుస్తకం ।। ౩౮౩.

ఎక్కడ అగ్నిపురాణ పుస్తకం ఉంటుందో ఆ ఇంట్లో అపాయాలు, అనర్థాలు, దొంగలు లేదా శత్రువుల భయం ఉండదు.

న గర్భహారిణీ భీతిర్న చ బాలగ్రహా గృహే । యత్రాగ్నేయం పురాణం స్యాన్న పిశాచాదికం భయం ।। ౩౮౩.

అగ్నిపురాణం ఉన్న ఇంట్లో గర్భస్రావ భయం, పిల్లలకు హాని, పిశాచాది భయాలు ఏమి ఉండవు.

శ్రృణ్వన్ విప్రో వేదవిత్ స్యాత్ క్షత్రియః పృథివీపతిః । ఋద్ధిం ప్రాప్నోతి వైశ్యశ్చ శూద్రశ్చారోగ్యమృచ్ఛతి ।। ౩౮౩.

దీనిని వినేవాడైన బ్రాహ్మణుడు వేదాలను తెలిసినవాడవుతాడు, క్షత్రియుడు భూమిపై రాజు అవుతాడు, వైశ్యుడు ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు, శూద్రుడు ఆరోగ్యాన్ని పొందుతాడు.

యః పఠేత్ శ్రృణుయాన్నిత్యం సమదృగ్విష్ణుమానసః । బ్రహ్మాగ్నేయం పురాణం సత్తత్ర నశ్యన్త్యుపద్రవాః ।। ౩౮౩.

విష్ణువు మీద భక్తితో, సమచిత్తంతో, ప్రతిరోజూ అగ్నిపురాణాన్ని పఠించేవాడు లేదా వినేవాడి వద్ద అన్ని కష్టాలు నశించిపోతాయి.

దివ్యాన్తరీక్షభౌమాద్యా దుఃస్వప్నాద్యభిచారకాః । యచ్చాన్యద్దురితం కిఞ్చిత్తత్సర్వ్వం హన్తి కేశవః ।। ౩౮౩.

దేవతల, ఆకాశ, భూమి సంబంధమైన దుష్పరిణామాలు, చెడు కలలు, మంత్రాలు, ఇంకా ఇతర కష్టాలు అన్నీ కేశవుడు తొలగిస్తాడు.

పఠతః శ్రృణ్వతః పుంసః పుస్తకం యజతో మహత్ । ఆగ్నేయం శ్రీపురాణం హి హేమన్తే యః శ్రృణోతి వై ।। ౩౮౩.

హేమంత ఋతువులో అగ్నిపురాణాన్ని పఠించేవాడు, వినేవాడు లేదా పూజించేవాడికి మహాయజ్ఞం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది.

ప్రపూజ్య గన్ధపుష్పాద్యైరగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ । శిశిరే పుణ్డరీకస్య వసన్తే చాశ్వమేధజమ్ ।। ౩౮౩.

సుగంధద్రవ్యాలు, పుష్పాలతో పూజిస్తే, శిశిరంలో పుండరీక యజ్ఞ ఫలం, వసంతంలో అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలం, చలికాలంలో అగ్నిష్టోమ ఫలం లభిస్తుంది.

గ్రీష్మే తు వాజపేయస్య రాజసూయస్య వర్షతి । గోసహస్రస్య శరది ఫలం తత్పఠతో హ్యృతౌ ।। ౩౮౩.

వేసవిలో వాజపేయ యజ్ఞ ఫలం, వర్షాకాలంలో రాజసూయ యజ్ఞ ఫలం, శరదృతువులో వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలం, కాలానుసారం పఠించినవారికి లభిస్తుంది.

ఆగ్నేయం హి పురాణం యో భక్తాగ్రే పఠతే హరేః । సోఽర్చ్చయేచ్చ వసిష్ఠేహ జ్ఞానయజ్ఞేన కేశవమ్ ।। ౩౮౩.

హరివద్దు భక్తితో అగ్నిపురాణాన్ని పఠించేవాడు, ఇక్కడ వశిష్ఠుని పూజించి, జ్ఞానయజ్ఞంగా కేశవునికి అర్పిస్తాడు.

యస్యాగ్నేయపురాణస్య పుస్తకం తస్య వై జయః । లిఖితం పూజితం గేహే భుక్తిర్ముక్తిః కరేఽస్తి హి ।। ౩౮౩.

అగ్నిపురాణ పుస్తకం ఇంట్లో వ్రాసి, పూజించినవారికి విజయమే. వారికి భోగం, మోక్షం రెండూ చేతిలో ఉంటాయి.

ఇతి కాలాగ్నిరూపేణ గీతం మే హరిణా పురా । ఆగ్నేయం హి పురాణం వై బ్రహ్మవిద్యాద్వయాస్పదమ్ ౩౮౩.

కాలాగ్ని స్వరూపంగా హరి నన్ను పూర్వం ఈ అగ్నిపురాణాన్ని పాడాడు. ఇది బ్రహ్మజ్ఞానం యొక్క రెండు రూపాలకు నిలయంగా ఉంది.

వసిష్ఠ ఉవాచ వ్యాసాగ్నేయపురాణం తే రూపం విద్యాద్వయాత్మకం । కథితం బ్రహ్మణో విష్ణోరగ్నినా కథితం యథా ।। ౩౮౩.

వశిష్ఠుడు చెప్పాడు: వ్యాసుడు రచించిన అగ్నిపురాణం రెండు విధాలుగా ఉంది. బ్రహ్మ, విష్ణువు చెప్పినదాన్ని అగ్ని వివరించాడు.

సార్ద్ధం దేవైశ్చ భునిభిర్మహ్యం సర్వ్వార్థదర్శకం । పురాణమగ్నినా గీతమాగ్నేయం బ్రహ్మసమిమతం ।। ౩౮౩.

దేవతలు, ఋషులతో కలిసి అగ్ని నాకు ఈ అగ్నిపురాణాన్ని పాడాడు. ఇది అన్ని అర్థాలను తెలిపేది, జ్ఞానులు దీనిని బ్రహ్మతో సమానంగా భావిస్తారు.