అగ్నిపురాణమ్

ఐశాన్యాం దిశి తత్రస్థం స్థాప్య కుమ్భఞ్చ వర్ద్ధనీమ్। కుమ్భే సాఙ్గం హరిం ప్రార్చ్య వర్ద్ధన్యామస్త్రమర్చయేత్

ఈశాన్య దిశలో అక్కడ కుండను, వర్ధనీ దేవిని ఉంచాలి. ఆ కుండలో హరిదేవుని అవయవాలతో పూజించి, వర్ధనీలో అస్త్రాన్ని పూజించాలి.

ప్రదక్షిణం యాగగృహం వర్ద్ధన్యాచ్ఛిన్నదారయా। సిఞ్చన్నయేత్తతః కుమ్భం పూజయేచ్చ స్థిరాసనే

వర్ధనీ, చిన్నదారతో యాగగృహాన్ని ప్రదక్షిణంగా తిరుగుతూ చల్లాలి. తరువాత కుండను తీసుకువచ్చి స్థిరమైన ఆసనంపై పూజించాలి.

సపఞ్చరత్నవస్త్రాఢ్యకుమ్భే గన్ధాదిభిర్హరిమ్। వర్ద్ధన్యాం హేమగర్భాయాం యజేజస్త్రఞ్చ వామతః

ఐదు రత్నాలు, వస్త్రాలతో అలంకరించిన కుండలో, హరిదేవుని గంధం మొదలైన పూజాసామగ్రితో పూజించాలి. బంగారం ఉన్న వర్ధనీలో, ఎడమవైపు అస్త్రాన్ని పూజించాలి.

తత్సమీపే వాస్తులక్ష్మీం భూవినాయకమర్చ్చయేత్। స్తపనం కల్పయేద్విష్ణోః సఙ్క్రాన్త్యాదౌ తథైవ చ

దాని పక్కన వాస్తులక్ష్మిని, భువినాయకుని పూజించాలి. విష్ణువుని స్థానం ఏర్పాటుచేయాలి. సంక్రాంతి మొదలైన సందర్భాల్లో కూడా అలాగే చేయాలి.

పూర్ణకుమ్భాన్ నవ స్థాప్య నవకోణేషు నిర్వ్రణాన్। పాద్యమర్ఘ్యమాచమనీయం పఞ్చగవ్యఞ్చ నిః క్షిపేత్

తొమ్మిది మూలల్లో, ఏ దోషమూ లేని తొమ్మిది నిండిన కుండలను ఉంచాలి. వాటిలో పాద్యము, అర్ఘ్యము, ఆచమనం, పంచగవ్యాన్ని పెట్టాలి.

పూర్వాదికలసేగ్న్యాదౌ పఞ్చామృతజలాదికమ్। దధి క్షీరం మధూష్ణోదం పాద్యం స్యాచ్చతురఙ్గకమ్

కలశాన్ని తూర్పు వైపు ఉంచి, ప్రారంభంలో పెరుగు, పాల, తేనె, వేడి నీరు, ఇంకా నాలుగు విధాలుగా పాదప్రక్షాళనం వంటి ఐదు అమృతాలు, నీరు మొదలైనవి సమర్పించాలి.

పద్మశ్యామాకదూర్వాశ్చ విష్ణుపత్నీ చ పాద్యకమ్। తథాష్టాఙ్గార్ఘ్యమాఖ్యాతం యవగన్ధఫలాక్షతమ్

పద్మ, శ్యామాకం, దర్భ, విష్ణుపత్ని అనే దర్భలు పాదప్రక్షాళనకు ఉపయోగించాలి. అలాగే యవాలు, సుగంధ ఫలాలు, అక్షతాలతో ఎనిమిది విధాలుగా అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాలి.

కుశాః సిద్ధార్థపుష్‌పాణి తిలా ద్రవ్యాణి చార్హణమ్ లవఙ్గకక్కోలయుతం దద్యాదాచమనీయకమ్

దర్భలు, సిద్ధార్థ పువ్వులు, నువ్వులు, ఇతర పదార్థాలు అర్హణకు వాడాలి. లవంగం, కక్కోలతో కలిపిన ఆచమనీయం సమర్పించాలి.

స్నాపయేన్మూలమన్త్రేణ దేవం పఞ్చామృతైరపి। శుద్ధోదం మధ్యకుమ్బేన దేవమూద్ధర్ని వినిః క్షిపేత్

మూలమంత్రంతో పాటు ఐదు అమృతాలతో దేవుడిని స్నానం చేయించాలి. మధ్యలో ఉన్న పాత్రలో శుద్ధమైన నీరు పోసి, ఆ నీటిలో దేవతను ముంచాలి.

కలశాన్నిః సృతం తోయం కూర్చాగ్రం సంస్పృశేన్నరః। శుద్ధోదకేన పాద్యఞ్చ అర్ఘ్యమాచమనన్దదేత్

కలశం నుండి నీరు తీసి, కూర్చం అగ్రభాగాన్ని తాకాలి. శుద్ధమైన నీటితో పాదప్రక్షాళనం, అర్ఘ్యం, ఆచమనం చేయాలి.

పరిమృజ్య పటేనాహ్గం సవస్త్రం పణ్డలం నయేత్। తత్రాభ్యర్చ్యాచరేద్ధోమం కుణ్డాదౌ ప్రాణసంయమీ

శరీరాన్ని బట్టతో తుడిచి, వస్త్రాలు ధరింపజేసి, పీఠానికి తీసుకెళ్ళాలి. అక్కడ పూజ చేసి, ప్రాణ నియమంతో హోమం చేయాలి.

ప్రక్షాల్య హస్తౌ రేఖాశ్చ తిస్త్రః పూర్వాగ్రగామినీః। దక్షిణాదుత్తరాన్తాశ్చ తిస్త్రశ్చైవోత్తరాగ్రగాః

చేతులను కడిగి, తూర్పు వైపు మూడు గీతలు వేయాలి. దక్షిణం నుండి ఉత్తరం వరకు మూడు గీతలు ఉత్తర దిశగా వేయాలి.

అర్ఘ్యోదకేన సమ్ప్రోక్ష్య యోనిముద్రామ్ప్రదర్శయేత్। ద్యాత్వాగ్నిరూపఞ్చాగ్నిన్తు యోన్యాం కుణ్డే క్షిపేన్నరః

అర్ఘ్య జలంతో చల్లి, యోని ముద్ర చూపాలి. అగ్ని స్వరూపాన్ని ఐదు అగ్నులుగా ధ్యానించి, యోని రూపంలో కుండలో ఉంచాలి.

పాత్రాణ్యాసాదయేత్ పఞ్చాద్దర్భస్త్రుక్స్త్రువకాదిభిః। బాహుమాత్రాః పరిధయ ఇధ్మవ్రశ్చనమేవ చ

ఐదు పాత్రలను దర్భ, స్ట్రుక్కు, ఇతర సాధనాలతో అమర్చాలి. పరిధులు, దరువు, కట్టెలు భుజపరిమాణంలో ఉండాలి.

ప్రణీతా ప్రోక్షణీపాత్రమాజ్యస్థాలీ ఘృతాదికమ్। ప్రస్థద్వ్యం తణ్డులానాం యుగ్మం యుగ్మమదోముఖమ్

ప్రణీత, ప్రోక్షణ పాత్రం, నెయ్యి పాత్రం మొదలైనవి, రెండు ప్రస్థాల బియ్యం, జతగా, ఇంకా రెండు జతలు తెరిచినవిగా ఉంచాలి.

ప్రణీతాప్రోక్షణీపాత్రే న్యసేత్ ప్రాగగగ్రం కుశమ్। అద్భిః పూర్య్యప్రణీతాన్తు ధ్యాత్వా దేవం ప్రపూజ్య చ

ప్రణీత, ప్రోక్షణ పాత్రల్లో తూర్పు వైపు అగ్రభాగం ఉండేలా దర్భను పెట్టాలి. ప్రణీతను నీటితో నింపి, దేవునిని ధ్యానించి పూజించాలి.

ప్రణీతాం స్థాపయేదగ్రే ద్రవ్యాణాఞ్చైవ మధ్యతః । ప్రోక్షణీమద్భిః సమ్పూర్య్య ప్రార్చ్య దక్షే తు విన్యసేత్

ప్రణీతను ముందుగా, పదార్థాలను మధ్యలో ఉంచాలి. ప్రోక్షణ పాత్రాన్ని నీటితో నింపి, పూజ చేసి, కుడివైపు ఉంచాలి.

చరుఞ్చ శ్రపయేదగ్నౌ బ్రహ్మాణం దక్షిణే న్యసేత్। కుశానాస్తీర్య్య పూర్వాదౌ పరిధీన్ స్థాపయేత్తతః

చరును అగ్నిలో వండాలి. బ్రాహ్మణుడిని కుడివైపు కూర్చోబెట్టాలి. దర్భలను తూర్పు వైపు పరచి, పరిధులను అమర్చాలి.

వైష్ణవీకరణం కుర్య్యాద్ గర్భాధానాదినా నరః। గర్భాధానం పుంసవనం సీమన్తోన్నయనఞ్చనిః

వైష్ణవ విధిని గర్భాధానం మొదలుకొని, గర్భాధానం, పుంసవనం, సీమంతం వంటి క్రియలతో చేయాలి.

నామాదిసమావర్త్తనాన్తం జుహుయాదష్ట చాహుతీః। పూర్ణాహుతీః ప్రతికర్మ్మ స్రుచా స్రువసుయుక్తయా

నామకరణం మొదలుకొని సమావర్తనం వరకు ఎనిమిది ఆహుతులు సమర్పించాలి. ప్రతి కర్మకు పూర్తిగా ఆహుతులు, స్రుక్కు, స్రువం కలిపి సమర్పించాలి.

కుణ్డమధ్యే ఋతుమతీం లక్ష్మీం సఞ్చిన్త్య హోమయేత్। కుణ్డలక్ష్మీః సమాఖ్యాతా ప్రకృతిస్త్రిగుణాత్మికా

కుండ మధ్యలో ఋతుమతిగా లక్ష్మిని ధ్యానించి హోమం చేయాలి. కుండ లక్ష్మి అనగా ప్రకృతి, మూడు గుణాలతో కూడినదిగా చెప్పబడింది.

సా యోనిః సర్వభూతానాం విద్యామన్త్రగణస్య చ। విముక్తేః కారణం వహ్నిః పరమాత్మా చ ముక్తిదః

ఆమె అన్ని భూతాలకూ, విద్యా మంత్రాల సమూహానికీ యోని. అగ్ని విముక్తికి కారణం, పరమాత్మ ముక్తిని ప్రసాదించేవాడు.

ప్రాచ్యాం శిరః సమాఖ్యాతం బాహూ కోణే వ్యవస్థితౌ। ఈశానాగ్నేయకోణే తు జఙ్ఘే వాయవ్యనైర్ఋతే

తూర్పు వైపు తల, మూలల్లో భుజాలు, ఈశాన్య, అగ్నేయ కోణాల్లో తొడలు, వాయవ్య, నైరుతి కోణాల్లో కూడా అవి ఉంటాయని చెప్పబడింది.

ఉదరం కుణ్డమిత్యుక్తం యోనిర్యోనిర్విధీయతే। గుణత్రయం మేఖలాః స్యుర్ధ్యాత్వైవం సమిధో దశ

పొట్టను పాత్రగా, గర్భాన్ని యోనిగా భావించాలి. మూడు గుణాలను మెఖలలుగా ఊహించి, ఇలా ధ్యానం చేస్తూ పది సమిధలను సిద్ధం చేయాలి.

పఞ్చాధికాంస్తు జుహుయాత్ ప్రణవాన్ముష్టిముద్రయా । పునరాఘారౌ జుహుయాద్వాయ్వగ్న్యన్తం తతః శ్రపేత్

అయిదు అదనపు హోమాలను ముష్టి ముద్రతో ప్రణవంతో సమర్పించాలి. ఆ తరువాత, మళ్లీ ఆఘార హోమాలను, గాలి, అగ్ని వరకు చేసి, ఆపై నెయ్యి పోయాలి.

ఈశాన్తం మూలప్రన్త్రేణ ఆజ్యభాగౌ తు హోమయేత్। ఉత్తరే ద్వాదశాన్తేన దక్షిణే తేన మధ్యతః

ఈశాన దిక్కు మూలంతో నెయ్యి భాగాలను సమర్పించాలి. ఉత్తరంలో పన్నెండు అంత్యంతో, దక్షిణంలో కూడా అలాగే, మధ్యలోనూ అదే విధంగా చేయాలి.

వ్యాహృత్యా పద్మమధ్యస్థం ధ్యాయేద్వహ్నిన్తు సంస్కృతమ్। వైష్ణవం సప్తజిహ్వం చ సూర్యకోటిసమప్రభమ్

వ్యాహృతులతో పద్మ మధ్యంలో ఉన్న, పవిత్రమైన అగ్నిని, ఏడుగ జిహ్వలతో, కోటి సూర్యుల వలె ప్రకాశవంతంగా, విష్ణు స్వరూపంగా ధ్యానం చేయాలి.

చన్ద్రవక్త్రఞ్చ సూర్యాక్షం జుహుయాచ్ఛతమష్ట చ। తదర్ద్ధఞ్చష్ట మూలేన అహ్గానాఞ్చ దశాంశతః

చంద్రవదనంగా, సూర్యనేత్రంగా ఊహించి, నూరయ్యిడు హోమాలను సమర్పించాలి. దాని సగం మూలంతో, పదిహోమాలను అవయవాలకు చేయాలి.

అగ్నిరువాచ సమ్పాతాహుతినాసిచ్య పవిత్రాణ్యాధివాసయేత్। తృసింహమన్త్రజప్తాని గుప్తాన్యస్త్రేణ తాని తు

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: సంపాతాహుతి చేసిన తరువాత, త్రిసింహ మంత్రాన్ని జపించి పవిత్రాలను పవిత్రంగా చేసి, ఆయుధ మంత్రంతో వాటిని రహస్యంగా ఉంచాలి.