అగ్నిపురాణమ్

స్ఫురచ్ఛీకరసంస్పర్శప్రభూతే హిమగామిభిః । ధారాభిరఖిలం విశ్వమాపూర్య్య భువి చిన్తయేత్ ।। ౩౭౫.

చల్లని, మెరిసే నీటి ప్రవాహాలతో భూమిపై మొత్తం జగత్తు నిండిపోతున్నదని మనసులో ఊహించాలి.

బ్రహ్మరన్ధ్రాచ్చ సంక్షోభాద్యావదాధారమణ్డలమ్ । సుషుమ్నాన్తర్గతో బూత్వా సంపూర్ణేన్దుకృతాలయం ।। ౩౭౫.

బ్రహ్మరంధ్రం నుంచి కదిలి, అడిష్ఠాన ప్రాంతం వరకు, సుషుమ్నలో ప్రవేశించి, పూర్ణచంద్రుని వంటి స్థలాన్ని నింపాలి.

సంప్లావ్య హిమసంస్పర్శ తోయేనామృతమూర్త్తినా । క్షుత్ పిపాసాక్రమప్రాయసన్తాపపరిపీड़ితః ।। ౩౭౫.

చల్లని స్పర్శ కలిగిన అమృతస్వరూపమైన నీటితో అంతటా నింపుతూ, ఆకలి, దాహం, తీవ్రమైన బాధలను సహించాలి.

ధారయేద్వారుణీం మన్త్రీ తుష్ట్యర్థం చాప్యతన్త్రితః । వారుణీ ధారణా ప్రోక్తా ఐశానీధారణాం శ్రృషు ।। ౩౭౫.

తృప్తికోసం, ఏకాగ్రతతో, మంత్రంతో వారుణీని నిలిపి ఉంచాలి; ఇది వారుణీ ధారణ అని చెప్పబడింది. ఇప్పుడు ఐశానీ ధారణను విను.

వ్యోగ్ని బ్రహ్మమయే పద్మే ప్రాణాపణే క్షయఙ్గతే । ప్రసాదం చిన్తయేద్ విష్ణోర్యావచ్చిన్తా క్షయం గతా ।। ౩౭౫.

బ్రహ్మమయమైన పద్మంలో, ప్రాణాపానాలు లయమయ్యాక, విష్ణువు కృపను అన్ని ఆలోచనలు పోయే వరకు మనసులో ఊహించాలి.

మహాభావఞ్చపేత్ సర్వ్వం తతో వ్యాపక ఈశ్వరః । అర్ద్ధేన్దుం పరమం శాన్తం నిరాభాసన్నిరఞ్జనం ।। ౩౭౫.

మహాభావాన్ని తెలుసుకొని, ఆపై అన్నింటినీ వ్యాపించే పరమేశ్వరుని, అర్ధచంద్రాన్ని, పరమశాంతిని, రూపరహితమైన, మలినరహితమైన స్వరూపాన్ని గ్రహించాలి.

అసత్యం సత్యమాభాతి తావత్సర్వం చరాచరం । యావత్ స్వస్యన్దరూపన్తు న దృష్టం గురువక్త్రతః ।। ౩౭౫.

గురువు వాక్యములోంచి తన స్వరూపాన్ని చూడకపోతే, అన్ని చరాచరములు అసత్యమే సత్యంగా కనిపిస్తాయి.

దృష్టే తస్మిన్ పరే తత్త్వే ఆబ్రహ్మ సచరాచరం । ప్రమాతృమానమేయఞ్చ ధ్యానహృత్పద్మకల్పనం ।। ౩౭౫.

ఆ పరమతత్త్వాన్ని చూసినపుడు, బ్రహ్మ నుండి అన్ని చరాచరములు, జ్ఞానము, ప్రమాణము, జ్ఞేయము, హృదయ పద్మంలోని ధ్యానం అన్నీ ఊహించబడతాయి.

మాతృమోదకవత్సర్వం జపహోమార్చనాదికం । విష్ణుమన్త్రేణ వా కుర్య్యాదమృతాం ధారణాం వదే ।। ౩౭౫.

తల్లి ముద్దలు ఇచ్చినట్లు, జపం, హోమం, పూజ మొదలైన కార్యాలు అన్నీ విష్ణు మంత్రంతో చేయాలి; నేను అమృతధారణను చెప్పుతున్నాను.

సంపూర్ణేన్దునిభం ధ్యాయేత్ కమలం తన్త్రిముష్టిగం । శిరఃస్థం చిన్తయేత్ యత్నాచ్ఛశాఙ్గాయుతవర్చసం ।। ౩౭౫.

పూర్ణచంద్రుని వంటి పద్మాన్ని, వేలులతో పట్టుకున్నట్లు ధ్యానం చేయాలి; దాన్ని తలపై, చంద్రకాంతితో ప్రకాశించేలా జాగ్రత్తగా ఊహించాలి.

సమ్పూర్ణమణ్డలం వ్యోమ్ని శివకల్లోలపూర్ణితం । తథా హృత్‌కమలే ధ్యాయేత్తన్మధ్యే స్వతనుం స్మరేత్ ౩౭౫.

ఆకాశంలో పూర్ణవలయాన్ని, శివ తరంగాలతో నిండినదిగా ధ్యానం చేయాలి; అలాగే హృదయ పద్మంలో, మధ్యలో తన స్వరూపాన్ని స్మరించాలి.

అగ్నిరువాచ యదాత్మమాత్రం నిర్భాసం స్తిమితోదధివత్ స్థితం । చైతన్యరూపవద్ధ్యానం తత్ సమాధిరిహోచ్యతే ।। ౩౭౬.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: ఆత్మ మాత్రమే ప్రకాశిస్తూ, నిశ్చలమైన సముద్రంలా ఉన్నపుడు, చైతన్య స్వరూపమైన ధ్యానమే ఇక్కడ సమాధి అని అంటారు.

ధ్యాయన్మనః సన్నివేశ్య యస్తిష్ఠేదచలస్థిరః । నిర్వాతానలవద్యోగీ సమాధిస్థః ప్రకీర్త్తితః ।। ౩౭౬.

మనస్సును ధ్యానంలో స్థిరపరిచి, కదలకుండా, అచంచలంగా, గాలి లేని అగ్నిలా ఉండేవాడే సమాధిలో ఉన్న యోగి అని పిలవబడతాడు.

న శ్రృణోతి న చాఘ్రాతి న పశ్యతి న వమ్యతి । న చ సపర్శం విజానాతి న సఙ్కల్పయతే మనః ।। ౩౭౬.

వాడు వినడు, వాసన పట్టడు, చూడడు, మాట్లాడడు; స్పర్శను గ్రహించడు, మనస్సు ఆలోచనలు చేయదు.

న చాభిమన్యతే కిఞ్చిన్న చ బుధ్యతి కాష్ఠవత్ । ఏవమీశ్వరసంలీనః సమాధిస్థః స గీయతే ।। ౩౭౬.

ఏదీ తనదని భావించడు, ఏదీ గ్రహించడు, దుంపలా ఉండిపోతాడు; ఇలా పరమేశ్వరునిలో లీనమై, సమాధిలో ఉన్నవాడని అంటారు.

యథా దీపో నివాతస్థో నేఙ్గతే సోపమా స్మృతా । ధ్యాయతో విష్ణుమాత్మానం సమాధిస్తస్య యోగినః ।। ౩౭౬.

ఎలాగైతే గాలి లేని చోట పెట్టిన దీపం కదలకుండా నిలుస్తుందో, అలాగే విష్ణువును తన ఆత్మగా భావిస్తూ ధ్యానం చేసే యోగికి కూడా అంతే స్థిరమైన సమాధి లభిస్తుంది.

ఉపసర్గాః ప్రవర్త్తన్తే దివ్యాః సిద్ధిప్రసూచకాః । పాతితః శ్రావణో ధాతుర్దశనస్బాఙ్గవేదనాః ।। ౩౭౬.

దివ్యమైన శక్తులు కలుగుతున్న సూచనగా కొన్ని లక్షణాలు కనబడతాయి. చెవుల్లో గొంతెమ్మ, శరీరం కంపించడం, పళ్లలో, అవయవాల్లో వింత అనుభూతులు కలుగుతాయి.

ప్రార్థయన్తి చ తం దేవా భోగైర్దివ్యైశ్చ యోగినం । నృపాశ్చ పృథివీదానైర్ధనైస్చ సుధనాధిపాః ।। ౩౭౬.

ఆ యోగిని దేవతలు స్వర్గీయ సుఖాలతో కోరుకుంటారు. భూమిని దానం చేసే రాజులు, గొప్ప ధనవంతులు కూడా అతని వద్దకు వస్తారు.

వేదాదిసర్వ్వశాస్త్రఞ్చ స్వయమేవ ప్రవర్తతే । అభీష్టఛన్దోవిషయం కావ్యఞ్చాస్య ప్రవర్త్తతే ।। ౩౭౬.

వేదాలు, ఇతర శాస్త్రాలు అన్నీ అతనిలో తానే ఉద్భవిస్తాయి. కావ్యాలు, అతను కోరిన విషయాలు కూడా సహజంగా ప్రబోధిస్తాయి.

రసాయనాని దివ్యాని దివ్యాశ్చౌషధయస్తథా । సమస్తాని చ శిల్పాని కలాః సర్వాశ్చ విన్దతి ।। ౩౭౬.

దివ్యమైన రసాయనాలు, ఔషధాలు, అన్ని కళలు, శిల్పాలు, నైపుణ్యాలు అతడికి లభిస్తాయి.

సురేన్ద్రకన్యా ఇత్యాద్యా గుణాశ్చ ప్రతిభాదయః । తృణవత్తాన్త్యజేద్ యస్తు తస్య విష్ణుః ప్రసీదతి ।। ౩౭౬.

ఇంద్రుని కుమార్తెల అనుగ్రహం వంటి గొప్ప గుణాలు, ప్రతిభలు లభించినా వాటిని తృణసమంగా వదిలిపెట్టినవారిపై విష్ణువు ప్రసన్నుడవుతాడు.

అణిమాదిగుణైశ్వర్య్యః శిష్యే జ్ఞానం ప్రకాశ్య చ । భుక్త్వా భోగాన్ యథేచ్ఛాతస్తనూన్త్యక్త్వాలయాత్తతః ।। ౩౭౬.

అణిమాది శక్తులతో కూడిన జ్ఞానాన్ని శిష్యునికి బోధించి, తాను కోరిన సుఖాలు అనుభవించి, ఆ తరువాత శరీరం విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోతాడు.

తిష్ఠేత్ స్వాత్మని విజ్ఞాన ఆనన్దే బ్రహ్మణీశ్వరే । మలినో హి యథాదర్శ ఆత్మజ్ఞానాయ న క్షమః ।। ౩౭౬.

తనలోనే, జ్ఞానంలోనే, ఆనందంలోనే, పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మనులోనే నిలిచిపోతాడు. మలినమైన అద్దం ఎలా మన ప్రతిబింబాన్ని చూపలేదో, అపవిత్రుడైనవాడు కూడా ఆత్మజ్ఞానానికి అర్హుడు కాదు.

సర్వాశ్రయాన్నిజే దేహే దేహీ విన్దతి వేదనాం । యోగయుక్తస్తు సర్వ్వేషాం యోగాన్నాప్నోతి వేదనాం ।। ౩౭౬.

అనేక ఆశ్రయాలతో తన శరీరంలోనే జీవుడు బాధను అనుభవిస్తాడు. కాని యోగంతో ఏకమై ఉన్నవాడు వాటి వల్ల ఎలాంటి బాధను అనుభవించడు.

ఆకాశమేకం హి యథా ఘటాదిషు పృథగ్ భవేత్ । తథాత్మైకో హ్యనేకేషు జలాధారేష్వివాంశుమాన్ ।। ౩౭౬.

ఒకే ఆకాశం గడలలో వేరుగా కనిపించినట్టు, ఒకే ఆత్మ అనేక శరీరాల్లో, నీటికుండల్లో సూర్యుడు ప్రతిబింబించడంలా, ఉంటాడు.

బ్రహ్మఖానిలతేజాంసి జలభూక్షితిధాతవః । ఇమే లోకా ఏష చాత్మా తస్మాచ్చ సచరాచరం ।। ౩౭౬.

బ్రహ్మ, ఆకాశం, వాయువు, అగ్ని, నీరు, భూమి, పంచభూతాలు, ఈ లోకాలు, ఆత్మ, చరాచరమన్నీ అంతా దానినుండే ఉద్భవించాయి.

మృద్దణ్డ చక్రసంయోగాత్ కుమ్భకారో యథా ఘటం । కరోతి తృణమృత్కాష్ఠైర్గృహం వా గృహకారకః ।। ౩౭౬.

మట్టి, దండం, చక్రం కలిపి మట్టికుండను కుంభకారుడు తయారుచేసినట్టు, తృణం, మట్టి, దిండుతో ఇల్లు కట్టేవాడు ఇల్లు నిర్మించినట్టు,

కరణాన్యేవమాదాయ తాసు తాస్విహ యోనిషు । సృజత్యాత్మానమాత్మైవ సమ్భూయ కరణాని చ ।। ౩౭౬.

అలాగే, పునఃపునః వివిధ యోనుల్లో పరికరాలను తీసుకుని, ఆత్మ తానే తనను తాను, పరికరాలను కూడా సృష్టించుకుంటుంది.

కర్మణాదోషమోహాభ్యామిచ్ఛయైవ స బధ్యతే । జ్ఞానాద్విముచ్యతే జీవో ధర్మాద్ యోగీ న రోగభాక్ ।। ౩౭౬.

కర్మ, దోషం, మోహం, కోరిక వల్ల జీవుడు బంధించబడతాడు. జ్ఞానం వల్ల విముక్తి పొందుతాడు. ధర్మంతో యోగి వ్యాధులకు లోనవడు.