అగ్నిపురాణమ్

చతుర్థీ స్త్రీ సురా జ్ఞేయా యయేదం మోహితం జగత్ । మాద్యతి ప్రమదాం దృష్ట్వా సురాం పీత్వా తు మాద్యాతి ।। ౩౭౨.

నాల్గవది స్త్రీ, ఆమెను కూడా మద్యం లాగా భావించాలి — ఈ లోకం ఆమె వల్ల మాయలో పడుతుంది. స్త్రీని చూసినా, మద్యం తాగినా మత్తు వస్తుంది.

యస్మాద్‌దృష్టమదా నారీ తస్మాత్తాన్నావలోకయేత్ । యద్వా తద్వాఽపరద్రవ్యమపహృత్య బలాన్నరః ।। ౩౭౨.

కనుక, చూపుతో మత్తు కలిగించే స్త్రీలను చూడకూడదు. అలాగే, ఎవరి వస్తువును బలవంతంగా తీసుకున్నవాడు —

అవశ్యం యాతి తిర్య్యక్త్వం జగధ్వా చైవాహుతం హవిః । కౌపీనాచ్ఛాదనం వాసః కన్థా శీతనివారిణీం ।। ౩౭౨.

తప్పక జంతువుగా జన్మిస్తాడు; యజ్ఞంలో సమర్పించిన హవిస్సు కూడా నష్టమవుతుంది. కౌపీనమో, వస్త్రమో, చీరకో, చలిని నివారించేదానికో —

పాదుకే చాపి గృహ్ణీయాత్ కుర్య్యాన్నాన్యస్య సంగ్రహం । దేహస్థితినిమిత్తస్య వస్త్రాదేః స్యాత్పరిగ్రహః ।। ౩౭౨.

పాదరక్షలు కూడా తీసుకోవచ్చు, కానీ ఇతరుల వస్తువులు స్వీకరించకూడదు. శరీరాన్ని కాపాడేందుకు అవసరమైన వస్త్రాదులు మాత్రమే తీసుకోవాలి.

శరీరం ధర్మ్మసంయుక్తం రక్షణీయం ప్రయత్నతః । శౌచన్తు ద్వివిధం ప్రోక్తం వాహ్యమభ్యన్తరం తథా ।। ౩౭౨.

ధర్మంతో కూడిన శరీరాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడాలి. పవిత్రత రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది — బాహ్యమైనది, అంతరంగమైనది.

మృజ్జలాభ్యాం స్మృతం వాహ్యం భావశుద్ధేరథాన్తరం । ఉభయేన్ శుచిర్యస్తు స శుచిర్నేతరః శుచిః ।। ౩౭౨.

భూమి, నీటితో శరీర శుద్ధి బాహ్య పవిత్రత; మనస్సు శుద్ధి అంతరంగ పవిత్రత. ఈ రెండింటిలో పవిత్రుడైనవాడే నిజంగా పవిత్రుడు; లేనివాడు కాదు.

యథా కథఞ్చిత్ప్రాప్త్యా చ సన్తోషస్తుష్టిరుచ్యతే । మనసశ్యేన్ద్రియాణాఞ్చ ఐకాగ్ర్యం తప ఉచ్యతే ।। ౩౭౨.

ఏదైనా సాధించినప్పుడు సంతృప్తి కలిగితే దానిని తృప్తి అంటారు. మనస్సు, ఇంద్రియాలను ఏకాగ్రంగా ఉంచడమే తపస్సు.

తజ్జయః సర్వధర్మ్మేభ్యః స ధర్మ్మః పర ఉచ్యతే । వాచికం మన్త్రజప్యాది మానసం రాగవర్జ్జనం ।। ౩౭౨.

అదిని జయించడం అన్ని ధర్మాలకన్నా గొప్పది; అదే పరమధర్మం. వాచిక తపస్సు అంటే మంత్రజపం మొదలైనవి; మానసిక తపస్సు అంటే రాగాన్ని విడిచిపెట్టడం.

శారీరం దేవపూజాది సర్వదన్తు త్రిధా తపః । ప్రణవాద్యాస్తతో వేదాః ప్రణవే పర్యవస్థితాః ।। ౩౭౨.

శరీర తపస్సు దేవతారాధన మొదలైనవి; ఇలా తపస్సు మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. వేదాలు ఓంకారంలో నుండే పుట్టాయి; అవన్నీ ఓంకారంలోనే స్థితమై ఉన్నాయి.

వాఙ్‌మయః ప్రణవః సర్వం తస్మాత్ప్రణవమభ్యసేత్ । అకారశ్చ తథోకారో మకారశ్చార్ద్ధమాత్రయా ।। ౩౭౨.

ఓంకారం పూర్తిగా వాచికమే; అందుకే దాన్ని సాధన చేయాలి. 'అ', 'ఉ', 'మ' అక్షరాలు, అర్ధమాత్రతో కలిపి —

తిస్రో మాత్రాస్త్రయో వేదాః లోకా భూరాదయో గుణాః । జాగ్రత్ స్వప్నః సుషుప్తిశ్చ బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః ।। ౩౭౨.

మూడు మాత్రలు, మూడు వేదాలు, భూలోకాది లోకాలు, మూడు గుణాలు; జాగ్రత్త, స్వప్న, సుషుప్తి; బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు —

ప్రద్యుమ్నః శ్రీర్వాసుదేవః సర్వమోఙ్కారకః క్రమాత్ । అమాత్రో నష్టమాత్రశ్చ ద్వైతస్యాపగమః శివః ।। ౩౭౨.

ప్రద్యుమ్నుడు, శ్రీ, వాసుదేవుడు — వీరందరూ క్రమంగా ఓంకారానికి సంబంధించినవారు. మాపేరు లేని, లీనమైన మాపేరు ద్వైతానికి అంతం — అదే శివుడు.

ఓఙ్కారో విదితో యేన స మునిర్నేతరో మునిః । చతుర్థీ మాత్రా గాన్ధారీ ప్రయుక్తా మూర్ధ్నిలక్ష్యతే ।। ౩౭౨.

ఓంకారాన్ని తెలిసినవాడే ముని; వేరెవ్వరూ కాదు. నాల్గవ మాపేరు, గాంధారి, దాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు తలపై అనుభవించవచ్చు.

తత్తురీయం పరం బ్రహ్మ జ్యోతిర్దీపో ఘటే యథా । తథా హృత్పద్మనిలయం ధ్యాయేన్నిత్యం జపేన్నరః ।। ౩౭౨.

ఆ తురీయమే పరబ్రహ్మం, అది గడిలో దీపం వెలుగు లాంటిది. అలాంటి పరమాత్మను హృదయ పద్మంలో ఎప్పుడూ ధ్యానం చేసి జపించాలి.

ప్రణవో ధనుః శరో హ్యాత్మా బ్రహ్మ తల్లక్ష్యముచ్యతే । అప్రమత్తేన వేద్ధవ్యం శరవత్తన్మయో భవేత్ ।। ౩౭౨.

ఓంకారం విల్లు, ఆత్మ బాణం, బ్రహ్మం లక్ష్యం. అప్రమత్తంగా దాన్ని చేరాలి; బాణంలా పూర్తిగా బ్రహ్మమయుడవాలి.

ఏతదేకాక్షరం బ్రహ్మ ఏతదేకాక్షరం పరం । ఏతదేకాక్షరం జ్ఞాత్వా యో యదిచ్ఛతి తస్య తత్ ।। ౩౭౨.

ఈ ఒక్క అక్షరం బ్రహ్మ, ఇదే పరమమైనది. ఈ ఒక్క అక్షరాన్ని తెలుసుకున్నవాడు ఏది కోరినా అది పొందగలడు.

ఛన్దోఽస్య దేవీ గాయత్రీ అన్తర్య్యామీ ఋషిః స్మృతః । దేవతా పరమాత్మాస్య నియోగో భుక్తిముక్తయే ।। ౩౭౨.

దీనికి ఛందస్సు దేవత అయిన గాయత్రీ, ఋషి అంటే అంతర్యామి అని గుర్తించాలి. దేవత పరమాత్మ, దీని ప్రయోజనం భోగం, మోక్షం కోసం.

భూరగన్యాత్మనే హృదయం భువః ప్రాజాపత్యాత్మనే । శిరః స్వః సూర్య్యాత్మనే చ శిఖా కవచముచ్యతే ।। ౩౭౨.

భూ అనే ఆత్మకు హృదయం, భువః అనే ఆత్మకు శిరస్సు, స్వః అనే ఆత్మకు శిఖ, ఇవన్నీ కవచంగా చెప్పబడ్డాయి.

ఓంభూర్భువః స్వః కవచం సత్యాత్మనే తతోఽస్త్రకం । విన్యస్య పూజయేద్విష్ణుం జపేద్వై భుక్తిముక్తయే ।। ౩౭౨.

ఓం భూః భువః స్వః అనే కవచం సత్యాత్మకు, ఆ తరువాత అస్త్రం. ఇవి స్థాపించి విష్ణువును పూజించి, భోగం మోక్షం కోసం జపించాలి.

జుహుయాచ్చ తిలాజ్యాది సర్వం సమ్పద్యతే నరే । యస్తు ద్వాదశసాహస్రం జపమన్వహమాచరేత్ ।। ౩౭౨.

నరుడు తిల్లు, నెయ్యి మొదలైనవి హోమం చేస్తే అన్ని కార్యాలు సిద్ధిస్తాయి. ఎవడు ప్రతి రోజు పన్నెండు వేల సార్లు జపం చేస్తాడో,

తస్య ద్వాదశభిర్మాసైః పరం బ్రహ్మా ప్రకాశతే । అణిమాది కోటిజప్యాల్లక్షాత్సారస్వతాదికం ।। ౩౭౨.

అతనికి పన్నెండు నెలల్లో పరబ్రహ్మం ప్రత్యక్షమవుతుంది. అణిమాది శక్తుల కోటి జపాల వల్ల సరస్వతి మొదలైన వాటి సారం లభిస్తుంది.

వైదికస్తాన్త్రికో మిశ్రో విష్ణోర్వై త్రివిధో మఖః । త్రయాణామీప్సితేనైకవిధినా హరిమర్చ్చయేత్ ।। ౩౭౨.

వేదమార్గం, తంత్రమార్గం, మిశ్రమార్గం — ఇవే విష్ణువు యాగానికి మూడు విధాలు. ఈ మూడింటిలో ఇష్టమైన విధానంతో హరిని ఆరాధించాలి.

ప్రణమ్య దణ్డవద్భమౌ నమస్కారేణ యోఽర్చయేత్ । స యాఙ్గతిమవాప్నోతి న తాం క్రతుశతైరపి ।। ౩౭౨.

ఎవడు భూమిపై దండంగా నమస్కరించి భక్తితో ఆరాధిస్తాడో, అతడు పొందే స్థితిని వంద యాగాలు చేసినా పొందలేరు.

యస్య దేవే పరా భక్తిర్యథా దేవే తథా గురౌ । తస్యైతే కథితా హ్యర్థాః ప్రకాశన్తే మహాత్మనః ।। ౩౭౨.

దేవునికి ఎంత భక్తి ఉందో, గురువుకు కూడా అంతే భక్తి ఉన్నవారికి, ఇక్కడ చెప్పిన అర్థాలు మహాత్ముడా, స్పష్టంగా తెలుస్తాయి.

అగ్నిరువాచ ఆసనం కమలాద్యుక్తం తద్‌బద్‌ధ్వా చిన్తయేత్పరం । శుచౌ దేశే ప్రతిష్ఠాప్య స్థిరమాసనామాత్మనః ।। ౩౭౩.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: కమలాది వస్తువులతో ఆసనం వేసుకుని, పవిత్రమైన చోట స్థిరమైన ఆసనం ఏర్పాటుచేసి, పరమాత్మను ధ్యానించాలి.

నాత్యుచ్ఛ్రితం నాతినీచం చేలాజినకుశోత్తరం । తత్రైకాగ్రం మనః కృత్వా యతచిత్తేన్ద్రియక్రియః ।। ౩౭౩.

ఆ ఆసనం ఎక్కువ ఎత్తుగా కాకుండా, తక్కువగా కాకుండా, బట్ట, మృగచర్మం, దర్భతో కప్పాలి. అక్కడ మనస్సును ఏకాగ్రంగా చేసి, మనస్సు, ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి.

ఉపవిశ్యాసనే యుఞ్జ్యాద్యోగమాత్మవిశుద్ధయే । సమకాయశిరగ్రీవం ధారయన్నచలం స్థిరః ।। ౩౭౩.

ఆ ఆసనంపై కూర్చుని, శరీరశుద్ధి కోసం యోగాభ్యాసం చేయాలి. శరీరం, తల, మెడను నేరుగా, కదలకుండా స్థిరంగా ఉంచాలి.

సమ్ప్రేక్ష్య నాసికాగ్రం స్వన్దిశశ్చానవలోకయన్ । పార్ష్ణిభ్యాం వృషణౌ రక్షంస్తథా ప్రజననం పునః ।। ౩౭౩.

ముక్కు చివరను చూస్తూ, ఇతర దిశల్లో చూడకుండా, మడమలతో వృషణాలను, అలాగే జననాంగాన్ని రక్షించాలి.

ఉరుభ్యాముపరిస్థాప్య బాహూ తిర్య్యక్ ప్రయత్నతః । దక్షిణం కరపృష్ఠఞ్చ న్యసేద్వామతలోపరి ।। ౩౭౩.

బాహువులను తొడలపై అడ్డంగా జాగ్రత్తగా ఉంచి, కుడి చేతి వెనుక భాగాన్ని ఎడమ చేతి పైన ఉంచాలి.