అగ్నిపురాణమ్

యమాః పఞ్చ స్మృతా విప్ర నియమాద్‌భుక్తిముక్తిదాః । శౌచం సన్తోషతపసీ స్వాధ్యాయేశ్వరపూజనే ।। ౩౭౨.

ఈ ఐదు యమాలు అని పండితులూ పిలుస్తారు. వీటిని పాటిస్తే భోగం, మోక్షం లభిస్తాయి. శౌచం, సంతుష్టి, తపస్సు, స్వాధ్యాయం, ఇశ్వరారాధన ఇవే నియమాలు.

భూతాపీड़ా హ్యహింసా స్యాదహింసా ధర్మ్మ ఉత్తమః । యథా గజపదేఽన్యాని పదాని పథగామినాం ।। ౩౭౨.

ప్రాణులకు హాని చేయకుండా ఉండటం అహింస, ఇది అత్యుత్తమ ధర్మం. ఏలుగుబంటి అడుగులు మార్గంలో ఇతర జంతువుల అడుగులను కప్పిపడినట్లే, అహింస అన్ని ధర్మాలను కప్పిపడుతుంది.

ఏవం సర్వమహింసాయాం ధర్మ్మార్థమభిధీయతే । ఉద్వేగజననం హింసా సన్తాపకరణన్తథా ।। ౩౭౨.

అలాగే, అన్ని ధర్మాలు అహింసలోనే కలిసిపోతాయి. హింస కలవరాన్ని, బాధను కలిగిస్తుంది.

రుక్కృతిః శోనితకృతిః పైశున్యకరణన్తథా । హితస్యాతినిషేధశ్చ మర్మోద్‌ఘాటనమేవ చ ।। ౩౭౨.

కొట్టడం, రక్తపాతం చేయడం, దుష్ప్రచారం చేయడం, మంచిదాన్ని过గా నిషేధించడం, ప్రాణాంతకంగా గాయపరచడం ఇవన్నీ హింసలోకి వస్తాయి.

సుఖాపహ్నుతిః సంరోధో బధో దశవిధా చ సా । యద్‌భూతహితమత్యన్తం వచః సత్యస్య లక్షణం ।। ౩౭౨.

సంతోషాన్ని దాచిపెట్టడం, దారిని 막ించడం, బంధించడం — ఇవి హింసకు పది రూపాలు. ప్రాణులకు నిజంగా మేలు చేసే మాటే సత్య లక్షణం.

సత్యం బ్రూయాత్ప్రియం బ్రూయాన్న బ్రూయాత్సత్యమప్రియం । ప్రియఞ్చ నానృతం బ్రూయాదేష ధర్మ్మః సనాతనః ।। ౩౭౨.

సత్యాన్ని చెప్పాలి, మధురంగా చెప్పాలి. కానీ చేదు సత్యాన్ని చెప్పకూడదు. మధురమైన అబద్ధాన్ని కూడా చెప్పకూడదు. ఇదే శాశ్వత ధర్మం.

మైథునస్య పరిత్యాగో బ్రహ్మచర్య్యన్తదష్టధా । స్మరణాం కీర్త్తనం కేలిః ప్రేక్షణం గుహ్యభాషణం ।। ౩౭౨.

మైథునాన్ని పూర్తిగా వదిలిపెట్టడం బ్రహ్మచర్యం. ఇది ఎనిమిది విధాలుగా ఉంటుంది — స్మరణ, కీర్తన, ఆటలు, చూడటం, రహస్యంగా మాట్లాడటం —

సఙ్కల్పోఽధ్యవసాయశ్చ క్రియానిర్వృత్తిరేవ చ । ఏతన్మైథునమష్టాఙ్గం ప్రవదన్తి మనీషిణః ।। ౩౭౨.

సంకల్పం, నిశ్చయం, కార్యసిద్ధి — ఇవే మైతునానికి ఎనిమిది భాగాలుగా పండితులు చెబుతారు.

బ్రహ్మచర్య్యం క్రియామూలమన్యథా విఫలా క్రియా । వసిష్ఠఞ్చన్ద్రమాః శుక్రో దేవాచార్య్యః పితామహః ।। ౩౭౨.

బ్రహ్మచర్యమే అన్ని కార్యాలకు మూలం; అది లేకపోతే కార్యం ఫలించదు. వశిష్ఠుడు, చంద్రుడు, శుక్రుడు, దేవతల గురువు, పితామహుడు —

తపోవృద్ధా వయోవృద్ధాస్తేఽపి స్త్రీభిర్విమోహితాః । గౌड़ీ పైష్టీ చ మాధ్వీ చ విజ్ఞేయాస్త్రివిధాః సురాః ।। ౩౭౨.

తపస్సులో, వయస్సులో పెద్దవారైనా వారు స్త్రీల వల్ల మాయలో పడిపోయారు. గౌరీ, పైష్ఠీ, మాధ్వీ అనే మూడు రకాల మద్యం గుర్తుంచుకోవాలి.

చతుర్థీ స్త్రీ సురా జ్ఞేయా యయేదం మోహితం జగత్ । మాద్యతి ప్రమదాం దృష్ట్వా సురాం పీత్వా తు మాద్యాతి ।। ౩౭౨.

నాల్గవది స్త్రీ, ఆమెను కూడా మద్యం లాగా భావించాలి — ఈ లోకం ఆమె వల్ల మాయలో పడుతుంది. స్త్రీని చూసినా, మద్యం తాగినా మత్తు వస్తుంది.

యస్మాద్‌దృష్టమదా నారీ తస్మాత్తాన్నావలోకయేత్ । యద్వా తద్వాఽపరద్రవ్యమపహృత్య బలాన్నరః ।। ౩౭౨.

కనుక, చూపుతో మత్తు కలిగించే స్త్రీలను చూడకూడదు. అలాగే, ఎవరి వస్తువును బలవంతంగా తీసుకున్నవాడు —

అవశ్యం యాతి తిర్య్యక్త్వం జగధ్వా చైవాహుతం హవిః । కౌపీనాచ్ఛాదనం వాసః కన్థా శీతనివారిణీం ।। ౩౭౨.

తప్పక జంతువుగా జన్మిస్తాడు; యజ్ఞంలో సమర్పించిన హవిస్సు కూడా నష్టమవుతుంది. కౌపీనమో, వస్త్రమో, చీరకో, చలిని నివారించేదానికో —

పాదుకే చాపి గృహ్ణీయాత్ కుర్య్యాన్నాన్యస్య సంగ్రహం । దేహస్థితినిమిత్తస్య వస్త్రాదేః స్యాత్పరిగ్రహః ।। ౩౭౨.

పాదరక్షలు కూడా తీసుకోవచ్చు, కానీ ఇతరుల వస్తువులు స్వీకరించకూడదు. శరీరాన్ని కాపాడేందుకు అవసరమైన వస్త్రాదులు మాత్రమే తీసుకోవాలి.

శరీరం ధర్మ్మసంయుక్తం రక్షణీయం ప్రయత్నతః । శౌచన్తు ద్వివిధం ప్రోక్తం వాహ్యమభ్యన్తరం తథా ।। ౩౭౨.

ధర్మంతో కూడిన శరీరాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడాలి. పవిత్రత రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది — బాహ్యమైనది, అంతరంగమైనది.

మృజ్జలాభ్యాం స్మృతం వాహ్యం భావశుద్ధేరథాన్తరం । ఉభయేన్ శుచిర్యస్తు స శుచిర్నేతరః శుచిః ।। ౩౭౨.

భూమి, నీటితో శరీర శుద్ధి బాహ్య పవిత్రత; మనస్సు శుద్ధి అంతరంగ పవిత్రత. ఈ రెండింటిలో పవిత్రుడైనవాడే నిజంగా పవిత్రుడు; లేనివాడు కాదు.

యథా కథఞ్చిత్ప్రాప్త్యా చ సన్తోషస్తుష్టిరుచ్యతే । మనసశ్యేన్ద్రియాణాఞ్చ ఐకాగ్ర్యం తప ఉచ్యతే ।। ౩౭౨.

ఏదైనా సాధించినప్పుడు సంతృప్తి కలిగితే దానిని తృప్తి అంటారు. మనస్సు, ఇంద్రియాలను ఏకాగ్రంగా ఉంచడమే తపస్సు.

తజ్జయః సర్వధర్మ్మేభ్యః స ధర్మ్మః పర ఉచ్యతే । వాచికం మన్త్రజప్యాది మానసం రాగవర్జ్జనం ।। ౩౭౨.

అదిని జయించడం అన్ని ధర్మాలకన్నా గొప్పది; అదే పరమధర్మం. వాచిక తపస్సు అంటే మంత్రజపం మొదలైనవి; మానసిక తపస్సు అంటే రాగాన్ని విడిచిపెట్టడం.

శారీరం దేవపూజాది సర్వదన్తు త్రిధా తపః । ప్రణవాద్యాస్తతో వేదాః ప్రణవే పర్యవస్థితాః ।। ౩౭౨.

శరీర తపస్సు దేవతారాధన మొదలైనవి; ఇలా తపస్సు మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. వేదాలు ఓంకారంలో నుండే పుట్టాయి; అవన్నీ ఓంకారంలోనే స్థితమై ఉన్నాయి.

వాఙ్‌మయః ప్రణవః సర్వం తస్మాత్ప్రణవమభ్యసేత్ । అకారశ్చ తథోకారో మకారశ్చార్ద్ధమాత్రయా ।। ౩౭౨.

ఓంకారం పూర్తిగా వాచికమే; అందుకే దాన్ని సాధన చేయాలి. 'అ', 'ఉ', 'మ' అక్షరాలు, అర్ధమాత్రతో కలిపి —

తిస్రో మాత్రాస్త్రయో వేదాః లోకా భూరాదయో గుణాః । జాగ్రత్ స్వప్నః సుషుప్తిశ్చ బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః ।। ౩౭౨.

మూడు మాత్రలు, మూడు వేదాలు, భూలోకాది లోకాలు, మూడు గుణాలు; జాగ్రత్త, స్వప్న, సుషుప్తి; బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు —

ప్రద్యుమ్నః శ్రీర్వాసుదేవః సర్వమోఙ్కారకః క్రమాత్ । అమాత్రో నష్టమాత్రశ్చ ద్వైతస్యాపగమః శివః ।। ౩౭౨.

ప్రద్యుమ్నుడు, శ్రీ, వాసుదేవుడు — వీరందరూ క్రమంగా ఓంకారానికి సంబంధించినవారు. మాపేరు లేని, లీనమైన మాపేరు ద్వైతానికి అంతం — అదే శివుడు.

ఓఙ్కారో విదితో యేన స మునిర్నేతరో మునిః । చతుర్థీ మాత్రా గాన్ధారీ ప్రయుక్తా మూర్ధ్నిలక్ష్యతే ।। ౩౭౨.

ఓంకారాన్ని తెలిసినవాడే ముని; వేరెవ్వరూ కాదు. నాల్గవ మాపేరు, గాంధారి, దాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు తలపై అనుభవించవచ్చు.

తత్తురీయం పరం బ్రహ్మ జ్యోతిర్దీపో ఘటే యథా । తథా హృత్పద్మనిలయం ధ్యాయేన్నిత్యం జపేన్నరః ।। ౩౭౨.

ఆ తురీయమే పరబ్రహ్మం, అది గడిలో దీపం వెలుగు లాంటిది. అలాంటి పరమాత్మను హృదయ పద్మంలో ఎప్పుడూ ధ్యానం చేసి జపించాలి.

ప్రణవో ధనుః శరో హ్యాత్మా బ్రహ్మ తల్లక్ష్యముచ్యతే । అప్రమత్తేన వేద్ధవ్యం శరవత్తన్మయో భవేత్ ।। ౩౭౨.

ఓంకారం విల్లు, ఆత్మ బాణం, బ్రహ్మం లక్ష్యం. అప్రమత్తంగా దాన్ని చేరాలి; బాణంలా పూర్తిగా బ్రహ్మమయుడవాలి.

ఏతదేకాక్షరం బ్రహ్మ ఏతదేకాక్షరం పరం । ఏతదేకాక్షరం జ్ఞాత్వా యో యదిచ్ఛతి తస్య తత్ ।। ౩౭౨.

ఈ ఒక్క అక్షరం బ్రహ్మ, ఇదే పరమమైనది. ఈ ఒక్క అక్షరాన్ని తెలుసుకున్నవాడు ఏది కోరినా అది పొందగలడు.

ఛన్దోఽస్య దేవీ గాయత్రీ అన్తర్య్యామీ ఋషిః స్మృతః । దేవతా పరమాత్మాస్య నియోగో భుక్తిముక్తయే ।। ౩౭౨.

దీనికి ఛందస్సు దేవత అయిన గాయత్రీ, ఋషి అంటే అంతర్యామి అని గుర్తించాలి. దేవత పరమాత్మ, దీని ప్రయోజనం భోగం, మోక్షం కోసం.

భూరగన్యాత్మనే హృదయం భువః ప్రాజాపత్యాత్మనే । శిరః స్వః సూర్య్యాత్మనే చ శిఖా కవచముచ్యతే ।। ౩౭౨.

భూ అనే ఆత్మకు హృదయం, భువః అనే ఆత్మకు శిరస్సు, స్వః అనే ఆత్మకు శిఖ, ఇవన్నీ కవచంగా చెప్పబడ్డాయి.

ఓంభూర్భువః స్వః కవచం సత్యాత్మనే తతోఽస్త్రకం । విన్యస్య పూజయేద్విష్ణుం జపేద్వై భుక్తిముక్తయే ।। ౩౭౨.

ఓం భూః భువః స్వః అనే కవచం సత్యాత్మకు, ఆ తరువాత అస్త్రం. ఇవి స్థాపించి విష్ణువును పూజించి, భోగం మోక్షం కోసం జపించాలి.