అగ్నిపురాణమ్

బ్రహ్మహా క్షయరోగీ స్యాత్ సురాపః శ్యావదన్తకః । స్వర్ణహారీ తు కునఖీ దుశ్చర్మ్మా గురుతల్పగః ।। ౩౭౧.

బ్రాహ్మణ హంతకుడు క్షయరోగంతో బాధపడతాడు. మద్యం తాగేవాడికి నల్లని పళ్లుంటాయి. బంగారం దొంగిలించేవాడు వంకరైన గోళ్లు, చెడ్డ చర్మంతో పుడతాడు. గురువు భార్యను అపహరించినవారికి కూడా ఇలానే అవుతుంది.

యో యేన సంస్పృశత్యేషాం స తల్లిహ్గోఽభిజాయతే । అన్నహర్తా మాయావీ స్యామ్మూకో వాగపహారకః ।। ౩౭౧.

ఇవాళ్లలో ఎవరు ఎవరి తోడుగా ఉంటారో వారు వారి లక్షణాలను పొందుతారు. అన్నం దొంగిలించేవాడు మాయ చేయువాడిగా లేదా మూగవాడిగా, లేక మాటలు దొంగిలించేవాడిగా పుడతాడు.

ధాన్యం హృత్వాఽతిరిక్తాఙ్గః పిశునః పూతినాసికః । తైలహృత్తైలపాయీ స్యాత్ పూతివక్త్రస్తు సూచకః ।। ౩౭౧.

ధాన్యం దొంగిలించేవాడు అదనపు అవయవాలతో, అపవిత్రమైన ముక్కుతో, ఇతరులను నిందించేవాడిగా పుడతాడు. నూనె దొంగిలించేవాడు నూనె తాగే వాడిగా పుడతాడు. రహస్యాలు బయటపెట్టేవాడికి చెడ్డ వాసన వచ్చే నోరు కలుగుతుంది.

పరస్య యోషితం హృత్వా బ్రహ్మస్వమపహృత్య చ । అరణ్యే నిర్జనే దేశే జాయతే బ్రహ్మరాక్షసః ।। ౩౭౧.

ఇతరుల భార్యను లేదా బ్రాహ్మణుని ఆస్తిని దొంగిలించినవాడు అడవిలో, ఒంటరిగా ఉండే చోట బ్రహ్మరాక్షసుడిగా పుడతాడు.

రత్నహారీ హీనజాతిర్గన్ధాన్ ఛుఛున్దరీ శుభాన్ । పత్రం శాకం శిఖీ హృత్వా ముఖరో ధాన్యహారకః ।। ౩౭౧.

రత్నాలు దొంగిలించేవాడు తక్కువ జాతిలో పుడతాడు. సుగంధాలు దొంగిలించేవాడు ముళ్ళపంది అవుతాడు. ఆకులు లేదా కూరగాయలు దొంగిలించేవాడు నెమలి అవుతాడు. ధాన్యం దొంగిలించేవాడు ఎక్కువగా మాట్లాడే వాడిగా పుడతాడు.

అజః పశుంపయః కాకో యానముష్ట్రః ఫలం కపిః । మధు దంశః ఫలం గృధ్రో గృహకాక ఉపస్కరం ।। ౩౭౧.

మేక పశువుల పాలను దొంగిలిస్తుంది. కాకి వాహనాలను దొంగిలిస్తుంది. కోతి పండ్లను దొంగిలిస్తుంది. తేనెటీగ తేనెను దొంగిలిస్తుంది. గద్ద పండ్లను దొంగిలిస్తుంది. ఇంటి కాకి గృహపరికరాలను దొంగిలిస్తుంది.

శ్విత్రీ వస్త్రం సారసఞ్చ ఝిల్లీ లవణహారకః । ఉక్త ఆధ్యాత్మికస్తాపః శత్రాద్యైరాధిభౌతికః ।। ౩౭౧.

శ్వేతప్రదర రోగి వస్త్రాన్ని దొంగిలిస్తాడు. సారస పక్షి అన్నాన్ని దొంగిలిస్తుంది. జిలుక లవణాన్ని దొంగిలిస్తుంది. ఇప్పటివరకు చెప్పిన బాధలు 'ఆధ్యాత్మిక' బాధలు. శత్రువులు మొదలైనవారి వల్ల కలిగే బాధలు 'ఆధిభౌతిక'ం.

గ్రహాగ్నిదేవపీड़ాద్యైరాధిదైవిక ఈరితః । త్రిధా తాపం హి సంసారం జ్ఞానయోగాద్వినాశయేత్ ౩౭౧.

గ్రహాలు, అగ్ని, దేవతలు మొదలైనవారి వల్ల కలిగే బాధలు 'ఆధిదైవిక'ం. ఈ మూడు రకాల బాధలను జ్ఞానం, యోగం ద్వారా నశింపజేయాలి.

అగ్నిరువాచ సంసారతాపముక్త్యర్థం వక్ష్యామ్యఽష్టాఙ్గయోగకం । బ్రహ్మప్రకాశకం జ్ఞానం యోగస్తత్రైకచిత్తతా ।। ౩౭౨.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు — సంసారబాధల నుండి విముక్తి కోసం, నేను అష్టాంగయోగాన్ని, బ్రహ్మాన్ని తెలియజేసే జ్ఞానాన్ని వివరించబోతున్నాను. యోగంలో మనస్సు ఏకాగ్రంగా ఉండాలి.

చిత్తవృత్తినిరోధశ్య జీవబ్రహ్మాత్మనోః పరః । అహిసా సత్యమస్తేయం బ్రహ్మచర్య్యాపరిగ్రహౌ ।। ౩౭౨.

మనస్సు వృత్తులను నియంత్రించడం ద్వారా జీవాత్మ, పరమాత్మల ఐక్యం కలుగుతుంది. అహింస, సత్యం, అపహరణం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం, స్వార్థపరత్వం లేకపోవడం ఇవి యోగానికి మూల సూత్రాలు.

యమాః పఞ్చ స్మృతా విప్ర నియమాద్‌భుక్తిముక్తిదాః । శౌచం సన్తోషతపసీ స్వాధ్యాయేశ్వరపూజనే ।। ౩౭౨.

ఈ ఐదు యమాలు అని పండితులూ పిలుస్తారు. వీటిని పాటిస్తే భోగం, మోక్షం లభిస్తాయి. శౌచం, సంతుష్టి, తపస్సు, స్వాధ్యాయం, ఇశ్వరారాధన ఇవే నియమాలు.

భూతాపీड़ా హ్యహింసా స్యాదహింసా ధర్మ్మ ఉత్తమః । యథా గజపదేఽన్యాని పదాని పథగామినాం ।। ౩౭౨.

ప్రాణులకు హాని చేయకుండా ఉండటం అహింస, ఇది అత్యుత్తమ ధర్మం. ఏలుగుబంటి అడుగులు మార్గంలో ఇతర జంతువుల అడుగులను కప్పిపడినట్లే, అహింస అన్ని ధర్మాలను కప్పిపడుతుంది.

ఏవం సర్వమహింసాయాం ధర్మ్మార్థమభిధీయతే । ఉద్వేగజననం హింసా సన్తాపకరణన్తథా ।। ౩౭౨.

అలాగే, అన్ని ధర్మాలు అహింసలోనే కలిసిపోతాయి. హింస కలవరాన్ని, బాధను కలిగిస్తుంది.

రుక్కృతిః శోనితకృతిః పైశున్యకరణన్తథా । హితస్యాతినిషేధశ్చ మర్మోద్‌ఘాటనమేవ చ ।। ౩౭౨.

కొట్టడం, రక్తపాతం చేయడం, దుష్ప్రచారం చేయడం, మంచిదాన్ని过గా నిషేధించడం, ప్రాణాంతకంగా గాయపరచడం ఇవన్నీ హింసలోకి వస్తాయి.

సుఖాపహ్నుతిః సంరోధో బధో దశవిధా చ సా । యద్‌భూతహితమత్యన్తం వచః సత్యస్య లక్షణం ।। ౩౭౨.

సంతోషాన్ని దాచిపెట్టడం, దారిని 막ించడం, బంధించడం — ఇవి హింసకు పది రూపాలు. ప్రాణులకు నిజంగా మేలు చేసే మాటే సత్య లక్షణం.

సత్యం బ్రూయాత్ప్రియం బ్రూయాన్న బ్రూయాత్సత్యమప్రియం । ప్రియఞ్చ నానృతం బ్రూయాదేష ధర్మ్మః సనాతనః ।। ౩౭౨.

సత్యాన్ని చెప్పాలి, మధురంగా చెప్పాలి. కానీ చేదు సత్యాన్ని చెప్పకూడదు. మధురమైన అబద్ధాన్ని కూడా చెప్పకూడదు. ఇదే శాశ్వత ధర్మం.

మైథునస్య పరిత్యాగో బ్రహ్మచర్య్యన్తదష్టధా । స్మరణాం కీర్త్తనం కేలిః ప్రేక్షణం గుహ్యభాషణం ।। ౩౭౨.

మైథునాన్ని పూర్తిగా వదిలిపెట్టడం బ్రహ్మచర్యం. ఇది ఎనిమిది విధాలుగా ఉంటుంది — స్మరణ, కీర్తన, ఆటలు, చూడటం, రహస్యంగా మాట్లాడటం —

సఙ్కల్పోఽధ్యవసాయశ్చ క్రియానిర్వృత్తిరేవ చ । ఏతన్మైథునమష్టాఙ్గం ప్రవదన్తి మనీషిణః ।। ౩౭౨.

సంకల్పం, నిశ్చయం, కార్యసిద్ధి — ఇవే మైతునానికి ఎనిమిది భాగాలుగా పండితులు చెబుతారు.

బ్రహ్మచర్య్యం క్రియామూలమన్యథా విఫలా క్రియా । వసిష్ఠఞ్చన్ద్రమాః శుక్రో దేవాచార్య్యః పితామహః ।। ౩౭౨.

బ్రహ్మచర్యమే అన్ని కార్యాలకు మూలం; అది లేకపోతే కార్యం ఫలించదు. వశిష్ఠుడు, చంద్రుడు, శుక్రుడు, దేవతల గురువు, పితామహుడు —

తపోవృద్ధా వయోవృద్ధాస్తేఽపి స్త్రీభిర్విమోహితాః । గౌड़ీ పైష్టీ చ మాధ్వీ చ విజ్ఞేయాస్త్రివిధాః సురాః ।। ౩౭౨.

తపస్సులో, వయస్సులో పెద్దవారైనా వారు స్త్రీల వల్ల మాయలో పడిపోయారు. గౌరీ, పైష్ఠీ, మాధ్వీ అనే మూడు రకాల మద్యం గుర్తుంచుకోవాలి.

చతుర్థీ స్త్రీ సురా జ్ఞేయా యయేదం మోహితం జగత్ । మాద్యతి ప్రమదాం దృష్ట్వా సురాం పీత్వా తు మాద్యాతి ।। ౩౭౨.

నాల్గవది స్త్రీ, ఆమెను కూడా మద్యం లాగా భావించాలి — ఈ లోకం ఆమె వల్ల మాయలో పడుతుంది. స్త్రీని చూసినా, మద్యం తాగినా మత్తు వస్తుంది.

యస్మాద్‌దృష్టమదా నారీ తస్మాత్తాన్నావలోకయేత్ । యద్వా తద్వాఽపరద్రవ్యమపహృత్య బలాన్నరః ।। ౩౭౨.

కనుక, చూపుతో మత్తు కలిగించే స్త్రీలను చూడకూడదు. అలాగే, ఎవరి వస్తువును బలవంతంగా తీసుకున్నవాడు —

అవశ్యం యాతి తిర్య్యక్త్వం జగధ్వా చైవాహుతం హవిః । కౌపీనాచ్ఛాదనం వాసః కన్థా శీతనివారిణీం ।। ౩౭౨.

తప్పక జంతువుగా జన్మిస్తాడు; యజ్ఞంలో సమర్పించిన హవిస్సు కూడా నష్టమవుతుంది. కౌపీనమో, వస్త్రమో, చీరకో, చలిని నివారించేదానికో —

పాదుకే చాపి గృహ్ణీయాత్ కుర్య్యాన్నాన్యస్య సంగ్రహం । దేహస్థితినిమిత్తస్య వస్త్రాదేః స్యాత్పరిగ్రహః ।। ౩౭౨.

పాదరక్షలు కూడా తీసుకోవచ్చు, కానీ ఇతరుల వస్తువులు స్వీకరించకూడదు. శరీరాన్ని కాపాడేందుకు అవసరమైన వస్త్రాదులు మాత్రమే తీసుకోవాలి.

శరీరం ధర్మ్మసంయుక్తం రక్షణీయం ప్రయత్నతః । శౌచన్తు ద్వివిధం ప్రోక్తం వాహ్యమభ్యన్తరం తథా ।। ౩౭౨.

ధర్మంతో కూడిన శరీరాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడాలి. పవిత్రత రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది — బాహ్యమైనది, అంతరంగమైనది.

మృజ్జలాభ్యాం స్మృతం వాహ్యం భావశుద్ధేరథాన్తరం । ఉభయేన్ శుచిర్యస్తు స శుచిర్నేతరః శుచిః ।। ౩౭౨.

భూమి, నీటితో శరీర శుద్ధి బాహ్య పవిత్రత; మనస్సు శుద్ధి అంతరంగ పవిత్రత. ఈ రెండింటిలో పవిత్రుడైనవాడే నిజంగా పవిత్రుడు; లేనివాడు కాదు.

యథా కథఞ్చిత్ప్రాప్త్యా చ సన్తోషస్తుష్టిరుచ్యతే । మనసశ్యేన్ద్రియాణాఞ్చ ఐకాగ్ర్యం తప ఉచ్యతే ।। ౩౭౨.

ఏదైనా సాధించినప్పుడు సంతృప్తి కలిగితే దానిని తృప్తి అంటారు. మనస్సు, ఇంద్రియాలను ఏకాగ్రంగా ఉంచడమే తపస్సు.

తజ్జయః సర్వధర్మ్మేభ్యః స ధర్మ్మః పర ఉచ్యతే । వాచికం మన్త్రజప్యాది మానసం రాగవర్జ్జనం ।। ౩౭౨.

అదిని జయించడం అన్ని ధర్మాలకన్నా గొప్పది; అదే పరమధర్మం. వాచిక తపస్సు అంటే మంత్రజపం మొదలైనవి; మానసిక తపస్సు అంటే రాగాన్ని విడిచిపెట్టడం.

శారీరం దేవపూజాది సర్వదన్తు త్రిధా తపః । ప్రణవాద్యాస్తతో వేదాః ప్రణవే పర్యవస్థితాః ।। ౩౭౨.

శరీర తపస్సు దేవతారాధన మొదలైనవి; ఇలా తపస్సు మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. వేదాలు ఓంకారంలో నుండే పుట్టాయి; అవన్నీ ఓంకారంలోనే స్థితమై ఉన్నాయి.