అగ్నిపురాణమ్

విశ్వా విషా ప్రతివిషా వనశ్రృఙ్గాటగోక్షురౌ । నారాయణీ శతమూలీ కాలేయకహరిద్రవః ।। ౩౬౩.

విశ్వా, విషా, ప్రతివిషా, వనశృంగాట, గోక్షుర, నారాయణీ, శతమూలీ, కాలేయక, హరిద్రా ఇవి.

దార్వీ పచమ్పచా దారు శుక్లా హైమవతీ వచా । వచోగ్రగన్ధా షడ్‌గ్రన్థా గోలోమీ శతపర్వింకా ।। ౩౬౩.

దార్వీ, పచంపచా, దారు, శుక్లా, హైమవతీ, వచా, ఘనమైన వాసన కలిగిన వచా, షడ్గ్రంథా, గోలోమీ, శతపర్వింకా ఉన్నాయి.

ఆస్ఫోతా గిరికర్ణీ స్యాత్ సింహాస్యో వాసకో వృషః । మిశీ మధురికాచ్ఛత్రా కోకిలాక్షేక్షురక్షురా ।। ౩౬౩.

ఆస్ఫోటా, గిరికర్ణీ, సింహాస్య, వాసక, వృష, మిశీ, మధురిక, ఛత్రా, కోకిలాక్ష, ఇక్షుర, క్షురా ఉన్నాయి.

విడఙ్గోఽస్త్రీ కృమిఘ్నః స్యాత్ వజ్రద్రుస్రుక్స్నుహీ సుధా । గృద్వీకా గోస్తనీ ద్రాక్షా వలా వాట్యాలకస్తథా ।। ౩౬౩.

విడంగ, అస్త్రీ, క్రమిఘ్న, వజ్రద్రు, స్రుక్స్నుహీ, సుధా, గృద్వీకా, గోస్తనీ, ద్రాక్ష, వలా, వాట్యాలక కూడా ఉన్నాయి.

కాలా మసూరవిదలా త్రిపుటా త్రివృత్ । మధుకం క్లీతకం యష్టిమధుకా మధుయష్టికా ।। ౩౬౩.

కాలా, మసూర, విదల, త్రిపుటా, త్రివృత్, మధుక, క్లీతక, యష్టిమధుక, మధుయష్టికా ఉన్నాయి.

విదారీ క్షీరశుక్లేక్షుగన్ధా క్రోష్ట్రీ చ యా సితా । గోపీ శ్యామా శారివా స్యాదనన్తోత్పలశారివా ।। ౩౬౩.

విదారి, క్షీరశుక్ల, ఇక్షుగంధ, క్రోష్ట్రి, యా, సితా, గోపీ, శ్యామా, శారివా, అనంత, ఉత్పలశారివా ఉన్నాయి.

మోచా రమ్భా చ కదలీ భష్టాకీ దుష్ప్రధర్షిణీ । స్థిరా ధ్రువా సాలపర్ణీ శ్రృఙ్గీ తు వృషభో వృషః ।। ౩౬౩.

మోచా, రంభా, కదళీ, భష్టాకీ, దుష్ప్రధర్షిణీ, స్థిరా, ధ్రువా, సాలపర్ణీ, శృంగీ, వృషభ, వృష కూడా ఉన్నాయి.

గాఙ్గేరుకీ నాగబలా ముషలీ తాలమూలికా । జ్యోత్స్నీ పటోలికా జాలీ అజశ్రృఙ్గీ విషాణికా ।। ౩౬౩.

గాంగాెరుకీ, నాగబలా, ముషలీ, తాళమూలికా, జ్యోత్స్నీ, పట్టోలికా, జాలి, అజశృంగీ, విషాణికా ఉన్నాయి.

స్యాల్లాఙ్గలిక్యగ్నిశిఖా తామ్బూలీ గగవల్ల్యపి । హరేణూ రేణుకా కౌన్తీ హ్రీవేరో దివ్యనాగరం ।। ౩౬౩.

లాంగలికీ, అగ్నిశిఖా, తాంబూలీ, గగవల్లి, హరేణూ, రెణుకా, కౌంతీ, హ్రీవేర, దివ్యనాగరం ఉన్నాయి.

కాలానుసార్య్యవృద్ధాశ్మపుష్పశీతశివాని తు । శివా తామలకీ చాథ హనుర్హట్టవిలాసినీ ।। ౩౬౩.

కాలానుసార్య, వృద్ధాశ్మ, పుష్పశీత, శివాని, శివా, తామలకీ, హనుర్హట్టవిలాసినీ కూడా ఉన్నాయి.

గ్రన్థిపర్ణం శుకం వర్హి వలా తు త్రిపుటా త్రుటిః । శివా తామలకీ చాథ హనుర్హట్టవిలాసినీ ।। ౩౬౩.

గ్రంథిపర్ణం, శుక, వర్హి, వలా, త్రిపుటా, త్రుటి, శివా, తామలకీ, హనుర్హట్టవిలాసినీ కూడా ఉన్నాయి.

కుటం నటం దశపురం వానేయం పరిపేలవమ్ । తపస్వినీ జటామాంసీ పృక్కా దేవీ లతా లక్షూ ।। ౩౬౩.

కుట, నట, దశపురం, వానేయం, పరిపెలవం, తపస్వినీ, జటామాంసీ, పృక్కా, దేవీ, లతా, లక్షూ ఉన్నాయి.

కర్చురకో ద్రావిड़కో గన్ధమూలీ శఠీ స్మృతా । స్యాదృక్షగన్ధా ఛగలాన్త్రా వేగీ వృద్ధదారకః ।। ౩౬౩.

కర్చురక, ద్రావిరక, గంధమూలీ, శఠీ, ఋక్షగంధా, ఛగలాంత్రా, వేగీ, వృద్ధదారక ఉన్నాయి.

తుణ్డికేరీ రక్తఫలా విమ్బికా పీలుపర్ణ్యఽపి । చాఙ్గేరీ చుక్రికామ్బష్ఠా స్వర్ణక్షీరీ హిమావతీ ।। ౩౬౩.

తుండికేరీ, రక్తఫలా, విమ్బికా, పీలుపర్ణీ, చాంగాెరీ, చుక్రికా, అంబష్టా, స్వర్ణక్షీరీ, హిమావతీ ఉన్నాయి.

సహస్రవేధీ చుక్రోఽమ్లవేతసః శతవేధ్యపి । జీవన్తీ జీవనీ జీవా భూమినిమ్బః కిరాతకః ।। ౩౬౩.

సహస్రవేధీ, చుక్ర, ఆమ్లవేతస, శతవేధీ, జీవంతీ, జీవనీ, జీవా, భూమినింబ, కిరాతక ఉన్నాయి.

కూర్చశీర్షో మధుకరశ్చన్ద్రః కపివృకస్తథా । దద్రుఘ్నః స్యాదేड़గజో వర్షాభూః శోథహారిణీ ।। ౩౬౩.

కూర్చశీర్ష, మధుకర, చంద్ర, కపివృక, దద్రుఘ్న, అదేరగజ, వర్షాభూ, శోథహారిణీ ఉన్నాయి.

వారాహీ వదరా గృష్టిః కాకమాచీ తు వాయసీ । శతపుష్పా సిచచ్ఛత్రాఽతిచ్ఛత్రా మధురా మిసిః ।। ౩౬౩.

వారాహీ, వదరా, గృష్ఠి, కాకమాచీ, వాయసీ, శతపుష్పా, సిచచ్చత్రా, అతిచత్రా, మధురా, మిసి ఉన్నాయి.

అవాక్పుష్పీ కారవీ చ సరణా తు ప్రసారణీ । కటమ్భరీ భద్రవలా కర్వ్వూరశ్చ శటీ హ్యథ ।। ౩౬౩.

అవాక్పుష్పి, కారవి, సరణ, ప్రసారణి, కటంభరి, భద్రవల, కర్వూర, శటి అనే మొక్కలు ఉన్నాయి.

పటోలః కులకస్తిక్తః కారవేల్లః కటిల్లకః । కుష్మాణ్డకస్తు కర్కారురిర్వారుః కర్కటీ స్త్రియౌ ।। ౩౬౩.

పటోల, కులక, తిక్త, కారవెల్ల, కటిల్లక, కుష్మాండక, కర్కారురి, వారు, కర్కటి ఇవి స్త్రీలింగంలో ఉంటాయి.

ఇక్ష్వాకుః కటుతుమ్బీ స్యాద్విశాలా త్విన్ద్రావరుణీ । అర్శోఘ్నః శూరణః కన్దో ముస్తకః కురువిన్దకః ।। ౩౬౩.

ఇక్ష్వాకు, కటుటుంబి, విశాల, ఇంద్రావరుణి, అర్షోఘ్న, శూరణ, కంద, ముస్తక, కురువిందక అనే పదార్థాలు ఉన్నాయి.

వంశే త్వక్సారకర్మ్మారవేణుమస్కరతేజనాః । ఛత్రాతిచ్ఛత్రపాలఘ్నీ మాలాతృణకభూస్తృణే ।। ౩౬౩.

వెదురు వృక్షంలో త్వక్సార, కర్మార, వేణు, మస్కర, తేజన అనే పేర్లు ఉన్నాయి. అలాగే ఛత్ర, అతి ఛత్ర, పాలఘ్ని, మాలాతృణ, భూతృణ అనే పదాలు కూడా ఉన్నాయి.

తృణరాజాహ్వయస్తాలో ఘోణ్టా క్రముకపుగకౌ । శార్దూలద్వీపినౌ వ్యాఘ్నే హర్య్యక్షః కేశరీ హరిః ।। ౩౬౩.

తృణరాజ, తాళ, ఘొంట, క్రముక, పుగ, శార్దూల, ద్వీపిన్, వ్యాఘ్ర, హర్యక్ష, కేశరి, హరి అనే పేర్లు ఉన్నాయి.

కోలః పోత్రీ వరాహః స్యాత్ కోక ఈహామృగో వృకః । లూతోర్ణనాభౌ తు సమౌ తన్తువాయశ్చ మర్కటే ।। ౩౬౩.

కోల, పోత్రి, వరాహ, కోక, ఇహామృగ, వృక, లూత, ఉర్ణనాభ, తంతువాయ, మర్కట అనే పదాలు ఉన్నాయి.

వృశ్చికః శూకకీటః స్యాత్సారఙ్గస్తోకకౌ సమౌ । కృకవాకుస్తామ్రచూड़ః పికః కోకిల ఇత్యపి ।। ౩౬౩.

వృశ్చిక, శూకకీట, సారంగ, తోకక, కృకవాకు, తామ్రచూడ, పిక, కోకిల అనే పేర్లు ఉన్నాయి.

కాకే తు కరటారిష్టౌ వకః కహ్వ ఉదాహృతః । కోకశ్చక్రశ్చక్రవాకో కాదమ్బః కలహంసకః ।। ౩౬౩.

కాక, కరట, అరిష్ట, వక, కహ్వ, కోక, చక్ర, చక్రవాక, కాదంబ, కలహంసక అనే పదాలు ఉన్నాయి.

పతఙ్గికా పుత్తికా స్యాత్సరఘా మధుమక్షఇకా । ద్విరేఫపుష్పలిడ్‌భృఙ్గషట్పదభ్రమరాఽలయః ।। ౩౬౩.

పతంగిక, పుట్టిక, సరఘ, మధుమక్షిక, ద్విరేఫ, పుష్పలిడి, భృంగ, షట్పద, భ్రమర, ఆలయ అనే పదాలు ఉన్నాయి.

కేకీ శిఖ్యస్య వాక్కేకా శకున్తిశకునిద్విజాః । స్త్రీ పక్షతిః పక్షమూలఞ్చఞ్చూస్తోటిరుభే స్త్రియౌ ।। ౩౬౩.

కేకి అనేది శిఖి యొక్క స్త్రీలింగం. వాక్కేక, శకుంతి, శకునిద్విజ, స్త్రీ, పక్షతి, పక్షమూల, చంచు, తోటి ఇవి కూడా స్త్రీలింగ పదాలు.

గతిరుడడీనసణ్డీనౌ కులాయో నీड़మస్త్రియాం । పేశీ కోషో ద్విహీనేఽణ్డం పృథుకః శావకః శిశు ।। ౩౬౩.

గతి, రుడడి, నసండి ఇవి స్త్రీలింగ పదాలు. కులాయ అనేది నపుంసక లింగం. పేశి, కోష, ద్విహీన, అండ, పృథుక, శావక, శిశు అనే పదాలు ఉన్నాయి.

పోతః పాకోఽర్భకో డిమ్భః సన్దోహవ్యూహకో గణః । స్తోమౌవనికరవ్రాతా నికురమ్బం కదమ్బకం ౩౬౩.

పోట, పాక, అర్భక, డింభ, సందోహ, వ్యూహక, గణ, స్థోమ, వనికర, వ్రాత, నికురంబ, కదంబక అనే పదాలు ఉన్నాయి.