ధ్యాత్వానలాధిదైవన్తచ్ఛుద్ధం స్పర్శే లయం నయేత్। ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం స్పర్శతన్మాత్రం సంహరామి నమః। ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం శబ్దతన్మాత్రం సంహరామి నమః
అగ్నిని అధిదేవతగా ధ్యానించి, శుద్ధమైన స్పర్శ తత్త్వాన్ని లయ చేయాలి. ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం — స్పర్శ తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం — శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః.
ద్విరుద్ఘాతైర్ధూమ్రవర్ణం ధ్యాయేచ్ఛుద్ధేన్దులాఞ్ఛితమ్। స్పర్శమాత్రం శబ్దమాత్రైః సంహరేద్ధ్యానయోగతః
రెండు ఉపసంహారాలతో, పొడి పొగ రంగులో, శుద్ధ చంద్ర గుర్తుతో ఉన్న మండలాన్ని ధ్యానించాలి. ధ్యానం, యోగంతో స్పర్శ తత్త్వాన్ని, శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించాలి.
ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం శబ్దతన్మాత్రం సంహరామి నమః। ఏకోద్ఘాతేన చాకాశం శుద్ధస్ఫటికసన్నిభమ్। నాసాపుటశిఖాన్తస్థమాకాశాముపసంహరేత్
ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం — శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఒక ఉపసంహారంతో, శుద్ధ స్ఫటికంలా మెరిసే, ముక్కు చివర భాగంలో ఉన్న ఆకాశాన్ని ఉపసంహరించాలి.
శోషణాద్యైర్ద్దేశుద్ధిం కుర్యాదేవం క్రమాత్తః। శుష్కం కలేవరం ధ్యాయేత్ పాదాద్యఞ్చ శిఖాన్తకమ్
ఎండబెట్టడం మొదలైన విధానాలతో స్థలాన్ని ఈ క్రమంలో శుద్ధి చేయాలి. పాదాల నుండి శిఖ వరకు శరీరం పొడిగా ఉన్నట్టు ధ్యానించాలి.
యం బీజేన వం బీజేన జ్వాలామాలాసమాయుతమ్ । దేహం రమిత్యనేనైవ బ్రహ్మరన్ధ్రాద్వినిర్గతమ్
'యం', 'వం' బీజాక్షరాలతో, శరీరం అగ్నిజ్వాలల మాలతో చుట్టబడి, ఆ శక్తితో బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా బయటకు తీసుకువెళ్లబడుతుంది.
బిన్దున్ధ్యాత్వా చామృతస్య తేన భస్మ కలేవరమ్। సమ్ప్లావయేల్లమిత్యస్మాత్ దేహం సమ్పాద్య దివ్యకమ్
బిందువును అమృతంగా ధ్యానించి, ఆ అమృతంతో శరీరాన్ని భస్మంతో నింపాలి. ఈ విధంగా, శరీరం దివ్యంగా మారుతుంది.
న్యాసం కృత్వా కరే దేహే మానసం యాగమాచరేత్। విష్ణుం సాఙ్గం హృది పద్మే మానసైః కుసుమాదిభి
చేతి మీద, శరీరంపై న్యాసం చేసి, మనసులో యాగం చేయాలి. హృదయ పద్మంలో, మనసులో పుష్పాలు మొదలైనవి సమర్పించి, అంగసహితంగా విష్ణువును పూజించాలి.
మూలమన్త్రేణ దేవేశమ్ప్రార్చ్చయేద్భుక్తిముక్తిదమ్। స్వాగతం దేవదేవేశ సన్నిధౌ భవ కేశవ
మూలమంత్రంతో భోగముక్తి ప్రసాదించే దేవదేవుని పూజించాలి. 'స్వాగతం దేవదేవా, కేశవా, ఇక్కడకు విచ్చేయి' అని ప్రార్థించాలి.
గృహాణ మానసీం పూజాం యథార్థం పరిభావితామ్। ఆధారశక్తిః కూర్మాథ పూజ్యోనన్తో మహీ తతః
ఈ మనస్పూజను యథార్థంగా ఆలోచించి అర్పించాను అని చెప్పాలి. ఆధారశక్తి కూర్ముడు, తరువాత అనంతుని, ఆ తరువాత భూమిని పూజించాలి.
మధ్యేగ్న్యాదౌ చ ధర్మాద్యా అధర్మాదీన్ద్రముఖ్యగమ్ । సత్త్వాది మధ్యే పద్మఞ్చ మాయావిద్యాఖ్యతత్త్వకే
మధ్యలో అగ్ని మొదలైనవి, ధర్మాది దేవతలు, అధర్మాది దేవతల్లో ఇంద్రుడు ప్రధానంగా ఉంటారు. మధ్యలో పద్మం, మాయ, అవిద్య అనే తత్త్వాలు ఉంటాయి.
కాలతత్త్వఞ్చ సూర్యాదిమణ్డలం పక్షిరాజకః। మధ్యే తతశ్చ వాయవ్యాదీశాన్తా గురుపఙ్క్తికాః
కాలతత్త్వం, సూర్యుడు మొదలైన గ్రహాలు, పక్షిరాజు — వీటన్నిటి మధ్యలో వాయువు నుండి ఈశాన దాకా ఉన్న దేవతలు, గురువుల పరంపరగా ఉన్నారు.
గణః సరస్వతీ పూజ్యా నారదో నలకూబరః। గురుర్గరుపాదుకా చ పరో గురుశ్చ పాదుకా
ఈ గణంలో సరస్వతీ దేవిని పూజించాలి; నారదుడు, నలకూబరుడు, గురువు, గురువు పాదుకలు, పరమగురు, ఆయన పాదుకలు కూడా ఉంటారు.
పూర్వసిద్ధాః పరసిద్ధాః కేశరేషు చ శక్తయః। లక్ష్మీః సరస్వతీ ప్రీతిః కీర్త్తిః శాన్తిశ్చ కాన్తికా
మునుపు సిద్ధిచెందినవారు, తరువాత సిద్ధిచెందినవారు, కేశరాల్లో ఉన్న శక్తులు, లక్ష్మీ, సరస్వతీ, ప్రీతి, కీర్తి, శాంతి, కాంతి కూడా ఉంటారు.
పుష్టిస్తుష్టిర్మ్మహేన్ద్రాద్యా మధ్యే చావాహితో హరిః । ధృతిః శ్రీరతికాన్త్యాద్యా మూలేన స్థాపితోఽచ్యుతః
పుష్టి, తృప్తి, మధ్యలో ఇంద్రుడు మొదలైనవారు, హరిదేవుడు ఆహ్వానించబడి ఉంటారు; ధైర్యం, శ్రీ, రతి, కాంతి మొదలైనవాటితో కూడి, మూలంలో అచ్యుతుడు స్థాపించబడ్డాడు.
ఓం అభిముఖో భవేత్ ప్రార్థ్య ప్రాచ్యాం సన్నిహితో భవ। విన్యస్యార్ఘ్యాదికం దత్త్వా గన్ధాద్యైర్మూలతో యజేత్
ఓం. ముందుగా తూర్పు దిశగా ముఖం పెట్టి ప్రార్థిస్తూ సమీపంలో ఉండాలి; అర్ఘ్యం మొదలైనవి సమర్పించి, మూలంలో గంధం మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
ఓం భీషయ భీషయ హృత్ శిరస్త్రాసయ వై పునః। మర్ద్దయ మర్ద్దయ శిఖా అగ్న్యాదౌ శస్త్రతోస్త్రకం
ఓం. భయపెట్టు, భయపెట్టు! హృదయం, తలలో భయం కలిగించు; మళ్లీ మళ్లీ నశింపజేయు; శిఖలో, అగ్ని మొదలైన వాటిలో, ఆయుధాన్ని, అస్త్రాన్ని నశింపజేయు.
రక్ష రక్ష ప్రధ్వంసయ ప్రధ్వంసయ కవచాయ నమస్తతః। ఓం హ్రూం ఫట్ అస్త్రాయ నమో మూలబీజేన చాఙ్గకమ్
రక్షించు, రక్షించు! నశింపజేయు, నశింపజేయు! కవచానికి నమస్కారం; ఓం హ్రూం ఫట్, అస్త్రానికి నమస్కారం, మూలబీజానికి, అవయవాలకు కూడా నమస్కారం.
పూర్వ్వదక్షాప్యసౌమ్యేషు మూర్త్త్యావరణమర్చ్చయేత్। వాసుదేవః సఙ్కర్షణః ప్రద్యుమ్నశ్చానిరుద్ధకః
తూర్పు, దక్షిణ, పడమర, ఉత్తర దిశల్లో మూర్తులను ఆవరణాలతో పూజించాలి; వాసుదేవుడు, సంకర్షణుడు, ప్రద్యుమ్నుడు, అనిరుద్ధుడు ఉంటారు.
అగ్న్యాదౌ శ్రీధృతిరతికాన్తయో మూర్త్తయో హరేః। శఙ్ఖచక్రగదాపద్మమగ్న్యాదౌ పూర్వ్వకాదికమ్
అగ్ని మొదలైన వాటిలో హరిదేవునికి శ్రీ, ధైర్యం, ఆనందం, కాంతి రూపాలు; శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం అగ్ని మొదలైన వాటిలో తూర్పు మొదలుకొని ప్రతిదిక్కులో ఉంటాయి.
శార్ఙ్గఞ్చ ముషలం ఖఙ్గం వనమాలాఞ్చ తద్బహిః। ఇన్ద్రాద్యాశ్చ తథానన్తో నైర్ఋత్యాం వరుణస్తతః
శారంగం విల్లు, ముసలం, ఖడ్గం, వనమాల — ఇవన్నీ బయట ఉంటాయి; ఇంద్రుడు మొదలైనవారు, అనంతుడు, నైరుతి దిశలో వరుణుడు తరువాత ఉంటారు.
బ్రహ్నేన్ద్రేశానయోర్మధ్యే అస్త్రావరణకం బహిః। ఐరావతస్తతశ్ఛాగో మహిషో వానరో ఝషః
బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, ఈశాన మధ్యలో బయట ఆయుధాల ఆవరణ ఉంటుంది; తరువాత ఐరావతం, మేక, మహిషి, కోతి, చేప ఉంటాయి.
మృగః శశోఽథ వృషభః కూర్మ్మో హంసస్తతో బహిః। పృశ్నిగర్భః కుముదాద్యా ద్వారపాలా ద్వయం ద్వయమ్
మృగం, శశము, ఆవు, కూర్మం, హంస — ఇవన్నీ బయట ఉంటాయి; పృశ్నిగర్భుడు, కుముదుడు మొదలైన వారు, రెండు జంటల ద్వారపాలకులు ఉంటారు.
పూర్వ్వాద్యుత్తరద్వారాన్తం హరిం నత్వా బలిం బహిః। విష్ణుపార్షదేభ్యో నమో బలిపీఠే బలిం దదేత్
తూర్పు, ఉత్తర ద్వారాల వద్ద హరిదేవునికి నమస్కరించి, బయట బలిని సమర్పించాలి; విష్ణు పార్షదులకు నమస్కారం చేసి, బలిపీఠంలో బలిని సమర్పించాలి.
విశ్వాయ విశ్వక్సేనాత్మనే ఈశానకే యజేత్। దేవస్య దక్షిణే హస్తే రక్షాసూత్రఞ్చ బన్ధయేత్
విశ్వుడు, విశ్వక్సేనుని ఈశాన కోణంలో పూజించాలి; దేవుని కుడి చేతికి రక్షాసూత్రాన్ని కట్టాలి.
సంవత్సరకృతార్చాయాః సమ్పూర్ణఫలదాయినే। పవిత్రారోహణాయేదం కౌతుకం ధారయ ఓం నమః
సంవత్సరం పొడవునా చేసిన పూజకు సంపూర్ణ ఫలితాన్ని ఇచ్చేవారికి, పవిత్రారోహణ కోసం, ఈ శుభచిహ్నాన్ని ధరించాలి — ఓం నమః.
ఉపవాసాదినియమం కుర్యాద్వై దేవసన్నిధౌ। ఉపవాసాదినియతో దేవం సన్తోషయామ్యహమ్
దేవుని సమక్షంలో ఉపవాసం మొదలైన నియమాలు పాటించాలి; ఉపవాసం వంటి నియమాలతో నేను దేవుని సంతోషపర్చుతాను.
కామక్రోధాదయః సర్వే మా మే తిష్ఠన్తు సర్వథా। అద్యప్రభృతి దేవేశ యావద్వైశేషికం దినమ్
కామం, కోపం మొదలైనవి నాకు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఉండకూడదు; ఈ రోజు నుండి, దేవేశా, ప్రత్యేకమైన ఆ రోజువరకు.
యజమానో హ్యశక్తశ్చేత్ కుర్య్యాన్నక్తాదికం వ్రతీ। హుత్వా విసర్జయేత్ స్తుత్వా శ్రీకరన్నిత్యపూజనమ్
యజమాని చేయలేకపోతే, వ్రతధారి నక్తవ్రతం మొదలైనవి చేయాలి; హోమం చేసి, దేవుని వదిలి, స్తుతించి, నిత్యపూజను శుభంగా చేయాలి.
అగ్నిరువాచ విశేదనేన మన్త్రేణ యాగస్థానఞ్చ భూషయేత్। నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయ శ్రీధరాయావ్యయాత్మనే
అగ్ని ఇలా అన్నాడు: ఈ మంత్రంతో యాగస్థలాన్ని అలంకరించాలి — 'బ్రాహ్మణ దేవుడైన శ్రీధరుడు, అవినాశి స్వరూపుడైన ఆయనకు నమస్కారం.'
ఋగ్యజుః సామరూపాయ శబ్దదేహాయ విష్ణవే। విలిఖ్య మణ్డలం సాయం యాగద్రవ్యాది చాహరేత్
ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద రూపమైన, శబ్దమే శరీరంగా ఉన్న విష్ణువుని స్మరిస్తూ, సాయంకాలంలో మండలాన్ని గీయాలి. తరువాత యాగానికి అవసరమైన పదార్థాలు తీసుకురావాలి.