అష్టోత్తరశతాదూర్ద్ధ్వం తదర్ద్ధం చోత్తమాదికమ్। క్రియాలోపవిధానార్థం యత్త్వయాభిహితం ప్రభో
నూట ఎనిమిది దాటి ఉన్నదాన్ని, లేదా దాని సగాన్ని ఉత్తమంగా భావించాలి. కర్మలో ఏ విధానం అవసరమో, ప్రభూ, మీరు చెప్పినట్లు చేయాలి.
మయా తత్ క్రియతే దేవ యథా యత్ర పవిత్రకమ్। అవిధ్నం తు భవేదత్ర కురు నాథ జయావ్యయ
దేవా, పవిత్రం ఎక్కడైతే ఉంటుందో అక్కడ నేను ఇలా చేయుచున్నాను. ఇక్కడ ఎలాంటి అడ్డంకులు కలగకుండునట్లు, నిత్య విజయాన్ని, చిరస్థాయిత్వాన్ని ప్రసాదించు ప్రభూ.
ప్రార్థ్య తన్మణ్డలాయాదౌ గాయత్ర్యా బన్ధయేన్నరః। ఓం నారాయణాయ విద్మహే వాసుదేవాయ ధీమహి
ఆ మండపంలో ప్రార్థన చేసి, గాయత్రీ మంత్రంతో పవిత్రాన్ని కట్టాలి: ఓం నారాయణాయ విద్యమహే, వాసుదేవాయ ధీమహి.
తన్నో విష్ణుః ప్రచోదయాత్ దేవదేవానురూపతః। జానూరునాభినాసాన్తం ప్రతిమాసు పవిత్రకమ్
మనలను విష్ణువు ప్రేరేపించుగాక అని ప్రార్థిస్తూ, మూర్తుల మోకాళ్ళ నుంచి నాభి, ముక్కు వరకు పవిత్రాన్ని ధరింపజేయాలి.
పాదాన్తా వనమాలా స్యాదష్టోత్తరసహస్రతః । మాలాం తు కల్పసాధ్యాం వా ద్విగుణం షోడశాఙ్గులామ్
పాదాల వరకు చేరే మాల, లేదా వెయ్యి ఎనిమిది దాటి ఉన్న వనమాల, లేక నియమానుసారం రెండు రెట్లు పొడవైన, పదహారు వేళ్ళ పొడవైన మాలను ధరింపజేయాలి.
కర్ణికా కేశరం పత్రం మన్త్రాద్యం మణ్డలాన్తకమ్। మణ్డలాఙ్గులమాత్రైకచక్రాబ్జాద్యౌ పవిత్రకమ్
మధ్యభాగం, రేఖ, ఆకులు, మంత్రం, వలయాంతం— ఇవన్నీ కలిపి, ఒకే చక్రం ఉన్న పద్మంలా, ఒక వేళ్ళ పరిమాణంలో పవిత్రం తయారు చేయాలి.
స్థణ్డిలేఽఙ్గులమానేన ఆత్మనః సప్తవింశతిః। ఆచార్య్యాణాం చ సూత్రాణి పితృమాత్రాదిపుస్తకే
స్థండిలంలో, తన వేళ్లతో ఇరవై ఏడు కొలతలు ఉండాలి. ఆచార్యులకు, పితృమాతృకులకు నూలు వివరాలు పుస్తకంలో ఉన్నాయి.
నాభ్యన్తం ద్వాదశగ్రన్థిం తథా గన్ధపవిత్రకే। ద్వ్యఙ్గులాత్ కల్పనాదౌ ద్విర్మాలా చాష్టోత్తరం శతమ్
లోపల పన్నెండు ముడులు ఉండాలి. అలాగే సుగంధ పవిత్రంలో కూడా. ప్రారంభంలో రెండు వేళ్ల పొడవు ఉండాలి. రెండు మాలలు కలిపి నూట ఎనిమిది ఉండాలి.
అథవార్కచతుర్వింశషట్త్రింశన్మాలికా ద్విజః। అనామామధ్యమాఙ్గుష్ఠైర్మన్దాద్యైః మాలికార్థిభిః
లేదా, సూర్యునికి ఇరవై నాలుగు లేదా ముప్పై ఆరు మాలలు చేయాలి. ఉంగర వేళ్లతో, మధ్య వేళ్లతో, బొటన వేళ్లతో, మాల కోరిక ఉన్నవారు నెమ్మదిగా చేయాలి.
కనిష్ఠా దౌ ద్వాదశ వా గ్రన్థయః స్యుః పవిత్రకే। రవేః కుమ్భహుతాశాదేః సమ్భవే విష్ణువన్మతమ్
చిటికెన వేళ్లు లేదా పక్కన ఉన్నవేళ్లు, లేదా పన్నెండు ముడులు పవిత్రంలో ఉండాలి. సూర్యునికి, కుంభానికి, అగ్నికి ఇలా చేయడం వైష్ణవుల అభిప్రాయం.
పీఠస్య పీఠమానం స్యాన్మేఖలాన్తే చ కుణ్డకే। యథాశక్తి సూత్రగ్రన్థిః పరిచారేథ వైష్ణవే
పీఠానికి కొలతను, మేఖల చివర కుండలో నిర్ణయించాలి. శక్తికి తగినంత నూలు, ముడులు వైష్ణవ సేవకునికి ఉండాలి.
సూత్రాణి వా సప్తదశ సూత్రేణ త్రివిభక్తకే । రోచనాగురుకర్పూరహరిద్రాకుఙ్కుమాదిభిః
లేదా, పదిహేడు నూలు తీసుకొని, ఒక నూలుతో మూడు భాగాలుగా విడగొట్టి, రోచన, అగరు, కర్పూరం, పసుపు, కుంకుమ వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో తయారు చేయాలి.
రఞ్జయేచ్చన్దనాద్యైర్వా స్నానసన్ధ్యాదికృన్నరః। ఏకాదశ్యాం యాగగృహే భగవంతం హరిం యజేత్
ఒకవాడు చంద్రనం వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో భగవంతుని అలంకరించి, స్నానం, సంధ్యాదికర్మలు నిర్వహించి, పదకొండవ తిథినాడు యాగశాలలో శ్రీహరిని భక్తితో పూజించాలి.
సమస్తపరివారాయ బలిం పీఠే సమర్చయేత్। క్షౌం క్షేత్రపాలాయ ద్వారాన్తే ద్వారోపరి తథా శ్రియమ్
అతడు సమస్త పరివారాలకు పీఠంపై బలి సమర్పించి, ద్వారాంతంలో క్షేత్రపాలకునికి వస్త్రం సమర్పించాలి. అలాగే ద్వారం వద్ద ధనం సమర్పించాలి.
ధాత్రే దక్షే విధాత్రే చ గఙ్గాఞ్చ యమునాం తథా। శఙ్ఖపద్మనిధీ పూజ్య మధ్యే వాస్త్వపసారణమ్
ధాత్రి, దక్ష, విధాత్రి, గంగా, యమునా, శంఖం, పద్మం, నిధులు వీటన్నిటికీ పూజ చేయాలి. మధ్య భాగంలో దుష్టశక్తులను తొలగించే కార్యం చేయాలి.
ఇన్ద్రాధిదైవతం పాదయుగ్మమధ్యగతం స్మరేత్। శుద్ధఞ్చ రసతన్మాత్రం ప్రవిలిప్యాథ సంహరేత్
ఇంద్రుడిని అధిదేవతగా, రెండు పాదాల మధ్యలో ఉన్నట్టు ధ్యానించాలి. తరువాత శుద్ధమైన రుచి తత్త్వాన్ని పూసి, దానిని ఉపసంహరించాలి.
చతుర్భశ్చ తదుద్ఘాతైః శుద్ధం తద్రసమాత్రకమ్। సంహరేద్రూపతన్మాత్రై రూపమాత్రే చ సంహరేన్
నాలుగు ఉపసంహారాలతో శుద్ధమైన రుచి తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించాలి. అలాగే రూప తత్త్వాలతో రూప తత్త్వాన్ని కూడా ఉపసంహరించాలి.
ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం పూతన్మాత్రం సంహరామి నమః। హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం స్పర్శతన్మాత్రం సంహరామి నమః ।. ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం శబ్దతన్మాత్రం సంహరామి నమః । ఇతి త్రిభిస్తదుద్ఘాతైస్త్రికోణం వహ్నిమణ్డలమ్। నాభికణ్ఠమధ్యగతం రక్తం స్వస్తికలాఞ్ఛితమ్
ధ్యాత్వానలాధిదైవన్తచ్ఛుద్ధం స్పర్శే లయం నయేత్। ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం స్పర్శతన్మాత్రం సంహరామి నమః। ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం శబ్దతన్మాత్రం సంహరామి నమః
అగ్నిని అధిదేవతగా ధ్యానించి, శుద్ధమైన స్పర్శ తత్త్వాన్ని లయ చేయాలి. ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం — స్పర్శ తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం — శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః.
ద్విరుద్ఘాతైర్ధూమ్రవర్ణం ధ్యాయేచ్ఛుద్ధేన్దులాఞ్ఛితమ్। స్పర్శమాత్రం శబ్దమాత్రైః సంహరేద్ధ్యానయోగతః
రెండు ఉపసంహారాలతో, పొడి పొగ రంగులో, శుద్ధ చంద్ర గుర్తుతో ఉన్న మండలాన్ని ధ్యానించాలి. ధ్యానం, యోగంతో స్పర్శ తత్త్వాన్ని, శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించాలి.
ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం శబ్దతన్మాత్రం సంహరామి నమః। ఏకోద్ఘాతేన చాకాశం శుద్ధస్ఫటికసన్నిభమ్। నాసాపుటశిఖాన్తస్థమాకాశాముపసంహరేత్
ఓం హ్రౌం హః ఫట్ హ్రూం — శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఒక ఉపసంహారంతో, శుద్ధ స్ఫటికంలా మెరిసే, ముక్కు చివర భాగంలో ఉన్న ఆకాశాన్ని ఉపసంహరించాలి.
శోషణాద్యైర్ద్దేశుద్ధిం కుర్యాదేవం క్రమాత్తః। శుష్కం కలేవరం ధ్యాయేత్ పాదాద్యఞ్చ శిఖాన్తకమ్
ఎండబెట్టడం మొదలైన విధానాలతో స్థలాన్ని ఈ క్రమంలో శుద్ధి చేయాలి. పాదాల నుండి శిఖ వరకు శరీరం పొడిగా ఉన్నట్టు ధ్యానించాలి.
యం బీజేన వం బీజేన జ్వాలామాలాసమాయుతమ్ । దేహం రమిత్యనేనైవ బ్రహ్మరన్ధ్రాద్వినిర్గతమ్
'యం', 'వం' బీజాక్షరాలతో, శరీరం అగ్నిజ్వాలల మాలతో చుట్టబడి, ఆ శక్తితో బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా బయటకు తీసుకువెళ్లబడుతుంది.
బిన్దున్ధ్యాత్వా చామృతస్య తేన భస్మ కలేవరమ్। సమ్ప్లావయేల్లమిత్యస్మాత్ దేహం సమ్పాద్య దివ్యకమ్
బిందువును అమృతంగా ధ్యానించి, ఆ అమృతంతో శరీరాన్ని భస్మంతో నింపాలి. ఈ విధంగా, శరీరం దివ్యంగా మారుతుంది.
న్యాసం కృత్వా కరే దేహే మానసం యాగమాచరేత్। విష్ణుం సాఙ్గం హృది పద్మే మానసైః కుసుమాదిభి
చేతి మీద, శరీరంపై న్యాసం చేసి, మనసులో యాగం చేయాలి. హృదయ పద్మంలో, మనసులో పుష్పాలు మొదలైనవి సమర్పించి, అంగసహితంగా విష్ణువును పూజించాలి.
మూలమన్త్రేణ దేవేశమ్ప్రార్చ్చయేద్భుక్తిముక్తిదమ్। స్వాగతం దేవదేవేశ సన్నిధౌ భవ కేశవ
మూలమంత్రంతో భోగముక్తి ప్రసాదించే దేవదేవుని పూజించాలి. 'స్వాగతం దేవదేవా, కేశవా, ఇక్కడకు విచ్చేయి' అని ప్రార్థించాలి.
గృహాణ మానసీం పూజాం యథార్థం పరిభావితామ్। ఆధారశక్తిః కూర్మాథ పూజ్యోనన్తో మహీ తతః
ఈ మనస్పూజను యథార్థంగా ఆలోచించి అర్పించాను అని చెప్పాలి. ఆధారశక్తి కూర్ముడు, తరువాత అనంతుని, ఆ తరువాత భూమిని పూజించాలి.
మధ్యేగ్న్యాదౌ చ ధర్మాద్యా అధర్మాదీన్ద్రముఖ్యగమ్ । సత్త్వాది మధ్యే పద్మఞ్చ మాయావిద్యాఖ్యతత్త్వకే
మధ్యలో అగ్ని మొదలైనవి, ధర్మాది దేవతలు, అధర్మాది దేవతల్లో ఇంద్రుడు ప్రధానంగా ఉంటారు. మధ్యలో పద్మం, మాయ, అవిద్య అనే తత్త్వాలు ఉంటాయి.
ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రం గన్ధతన్మాత్రం సంహరామి నమః ।। ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం రసతన్మాత్రం సంహరామి నమః । ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రుం రూపతన్మాత్రం సంహరామి నమః ।। ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం స్పర్శతన్మాత్రం సంహరామి నమః । ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం శబ్దతన్మాత్రం సంహరామి నమః ।। పఞ్చోద్ఘాతైర్గన్ధతన్మాత్రరూపం భూమిమణ్డలమ్। చతురస్రఞ్చ పీతఞ్చ కఠినం వజ్రలాఞ్ఛితమ్
ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రం — వాసన తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం — రుచి తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రూం హః ఫట్ హృం — రూప తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం — స్పర్శ తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం — శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఈ ఐదు ఉపసంహారాలతో భూమి మండలం, పసుపు రంగులో, గట్టి, వజ్ర గుర్తుతో, చతురస్రాకారంగా వాసన తత్త్వ రూపంగా ధ్యానించాలి.
ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం రసతన్మాత్రం సంహరామి నమః ।। ఓం హ్రూం హః ఫట్ రూపతన్మాత్రం సంహరామి నమః। ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం స్పర్శతన్మాత్రం సంహరామి నమః ।। ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం శబ్దతన్మాత్రం సంహరామి నమః। జానునాభిమధ్యగతం శ్వేతం వై పద్మలాఞ్ఛితమ్। శువలవర్ణం చార్ద్ధచన్ద్రం ధ్యాయేద్వరుణదైవతమ్
ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం — రుచి తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రూం హః ఫట్ — రూప తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం — స్పర్శ తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రీం హః ఫట్ హ్రూం — శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. మోకాళ్ళు మరియు నాభి మధ్యలో, తెల్లగా, పద్మ గుర్తుతో, అర్ధచంద్రాకారంలో, శ్వేతవర్ణంగా ఉన్న వరుణుని అధిదేవతగా ధ్యానించాలి.
ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం — పృథివి తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం — స్పర్శ తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఓం హ్రూం హః ఫట్ హ్రూం — శబ్ద తత్త్వాన్ని ఉపసంహరించుచున్నాను నమః. ఈ మూడు ఉపసంహారాలతో త్రికోణాకారంలో, నాభి నుండి కంఠ మధ్యలో, ఎరుపు రంగులో, స్వస్తిక గుర్తుతో ఉన్న అగ్ని మండలాన్ని ధ్యానించాలి.