అగ్నిపురాణమ్

సుశ్రీః సుధీః ప్రభృతయో గ్రామణీః పూజయేద్ధరిం । గ్రామణ్యౌ గ్రామణ్యో గ్రామణ్యం గ్రామణ్యా గ్రామణీభిః ।। ౩౫౧.

సుశ్రీ, సుధీ మొదలైనవారు, గ్రామానికి నాయకుడు — వీరు హరిని పూజించాలి. ఇద్దరు నాయకులు, నాయకులు, నాయకుడు, నాయకునికి, నాయకులతో కూడా అలాగే.

గ్రామణ్యో గ్రామణ్యామేవం సేనానీప్రముఖాః సుభూః । సుభువౌ చ స్వయమ్భువః స్వయమ్భుఞ్చ స్వయమ్భువః ।। ౩౫౧.

నాయకులు, నాయకునికి, అలాగే సేనానాయకుడు మొదలైన వారు, సుభూః; ఇద్దరు సుభు, స్వయంభువు యొక్కది, స్వయంభువు, స్వయంభువుని కూడా.

స్వయమ్భువా స్వయమ్భువి ఏవం ప్రతిభువాదయః । ఖలపూః ఖలప్వౌ శ్రేష్ఠౌ ఖలప్వఞ్చ ఖలప్వి చ ।। ౩౫౧.

స్వయంభువుని, స్వయంభువులో, అలాగే ప్రతిభు మొదలైనవారు; ఖలపూః, ఇద్దరు ఖలప్వు, ఉత్తములు, ఖలప్వ, ఖలప్వి కూడా.

ఏవం శరపూముఖాః స్యుః క్రోష్టా క్రోష్టార ఈరితాః । క్రోష్టూంశ్చ కోష్టుశ్చ కోష్టునా క్రోష్ట్రా క్రోష్టూనాం కోష్టరీదృశం ।। ౩౫౧.

శరపూ మొదలైనవారు, క్రోష్టా, క్రోష్టార అని చెప్పబడతారు; క్రోష్టూన్, కోష్టు, కోష్టుతో, క్రోష్ట్రా, క్రోష్టూన్ యొక్కది, కోష్టరీ లాంటి వారు.

పితా పితరౌ పితరః హేపితః పితరౌ శుభౌ । పితౄన్ పితుః పితుః పిత్రోః పితౄణాం పితరీదృశం ।। ౩౫౧.

తండ్రి, ఇద్దరు తండ్రులు, తండ్రులు, ఓ తండ్రీ, ఇద్దరు శుభమైన తండ్రులు; పితృవులు, తండ్రి యొక్కది, తండ్రి యొక్కది, ఇద్దరు తండ్రులది, పితృవులది, తండ్రిలాంటి వారు.

ఏవం భ్రాతా చ జామాతృముఖా నౄణాం నృణాం తథా । కర్త్తా కర్త్తారౌ కర్త్తౄశ్చ కర్త్తౄణాం కర్త్తరీదృశం ।। ౩౫౧.

అలాగే, అన్న, మరిది మొదలైనవారు, మనుషులలో, అలాగే మనుషులలో; చేసేవాడు, ఇద్దరు చేసేవారు, చేసేవారు, చేసేవారి యొక్కది, చేసేవాడిలాంటి వారు.

పితృవచ్చైవముట్గాతా స్వసా నప్త్రాదయః స్మృతాః । సురాః సురాయౌ సురాయః నురాయాఞ్చ సురాయ్యపి ।। ౩౫౧.

పితృవుల వలె, ఉట్గాత, అక్క, మేనల్లుడు మొదలైనవారు కూడా అలా భావించాలి; దేవతలు, ఇద్దరు దేవతలు, దేవతలు, అలాగే దేవతలు, అలాగే సురాయ్య కూడా.

గౌః గావౌ గాఙ్గా గవా చ గోర్గవోశ్చ గవాం గవి । ఏవ ద్యౌర్గ్లౌశ్చాపి తథా స్వరాన్తాః పుంసి నాయకాః ।। ౩౫౧.

ఆవు, రెండు ఆవులు, గాంగ, ఆవులతో, ఆవులది, ఆవులది, ఆవులో; అలాగే ద్యౌ, గ్లౌ, అలాగే 'స్వర'తో ముగిసేవారు పురుష నాయకులు.

సువాక్ సువాచౌ సువాచా సువాగ్భ్యాఞ్చ సువాక్ష్వపి । ఏవం దిక్ప్రముఖాః ప్రాఙ్చ ప్రాఞ్చౌ ప్రాఞ్చఞ్చ భో వ్రజ ।। ౩౫౧.

సువాక్, ఇద్దరు సువాకులు, సువాకా, ఇద్దరు సువాకులతో, సువాక్సులో కూడా. అలాగే దిక్కు మొదలైనవారు: ప్రాంచ, ఇద్దరు ప్రాంచ, ప్రాంచ, ఓయ్ వెళ్ళు.

ప్రాగ్‌భ్యాం ప్రాగ్భిః ప్రాచాఞ్చ ప్రాచి చ ప్రాఙ్‌సు ప్రాఙ్సు ప్రాఙ్శ్వపి ఏవం హ్యుదఙుదీచీ వా సమ్యఙ్క ప్ర్త్యకసమీచ్యపి ।। ౩౫౧.౫౫ తిర్య్యఙ్‌తిరశ్చ సధ్ర్యఙ్ చ విశ్వద్ర్యఙ్ పూర్వవత్ స్మృతాః । అదద్ర్యఙదముయఙ్ స్యాత్ తతాముముయఙీరితః ।। ౩౫౧.

ఇద్దరు ప్రాగ్‌తో, ప్రాగ్‌లతో, ప్రాచాన్‌తో, ప్రాచిలో, ప్రాంసులో, ప్రాంసులో, ప్రాంసులో కూడా. అలాగే ఉదంగ్, ఉదీచీ, సమ్యక్, ప్రత్యక్, సమీచీ కూడా.

అదద్ర్యఙదముయఙ్ స్యాత్ తథాముముయఙీరితః । అదద్ర్యఞ్చో హ్యముద్రీచః అదద్ర్యగ్‌భ్యాఞ్చ పూర్వ్వవత్ ।। ౩౫౧.

అదద్ర్యంగ్, అముయంగ్ అలాగే, అముయంగ్ కూడా అలాగే చెప్పబడింది. అదద్ర్యంచ, అముద్రీచ, ఇద్దరు అదద్ర్యంగ్‌లతో కూడా, మునుపటిలానే.

తత్త్వతృషి తత్త్వతృట్‌సు ఏవం కాష్ఠతड़ాదయః । భిషక్ భిషగబ్యాం భిషజి జన్మభాగాదయస్తథా ।। ౩౫౧.

అలాగే తత్త్వతృషి, తత్త్వతృష్సు, కాష్ఠతరాదయులు, భిషక్, భిషగభ్యాం, భిషజి, జన్మ భాగాదులు కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

మరుత్ మరుద్భ్యాం మరుతి ఏవం శత్రుజిదాదయః । భవాన్ భవన్తౌ భవతాం భవంశ్చైవ భవత్యపి ।। ౩౫౧.

మరుత్, మరుద్భ్యాం, మరుతి, అలాగే శత్రుజిద్ వంటి పదాలు, భవాన్, భవంతౌ, భవతాం, భవం, భవతి కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

మహాన్మహాన్తౌ మహతామేవం భగవదాదయః । ఏవం మఘవాన్మఘవన్తౌ అగ్నిచిచ్చాగ్నిచిత్యపి ।। ౩౫౧.

మహాన్, మహాంతౌ, మహతాం, అలాగే భగవద్ వంటి పదాలు, అలాగే మఘవాన్, మఘవంతౌ, అగ్నిచిత్, అగ్నిచిత్య కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

అగ్నిచిత్‌స్వేవమేవాన్యత్ వేదవిత్త్వవిత్త్వపి । వేదవిదామేవమన్యత్ యః సమస్తేన సర్వ్వవిత్ ।। ౩౫౧.

అగ్నిచిత్ వంటి పదాలు, వేదవిత్, వవిత్త్వ, వేదవిద్, ఇవన్నీ కూడా ఇలానే ఉంటాయి. అన్నిటిని తెలిసినవాడు సర్వవిత్ అని పిలవబడతాడు.

రాజా రాజానౌ రాజ్ఞః రీజ్ఞి రాజని రాజన్ । యజ్వా యజ్వానస్తద్వత్ కరీ దణ్డీ చ దణ్డినీ ।। ౩౫౧.

రాజా, రాజానౌ, రాజ్ఞః, రీజ్ఞి, రాజని, రాజన్, యజ్వా, యజ్వానః, అలాగే కరీ, దండీ, దండినీ కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

పన్థాః పన్థానౌ చ పథః పథిమ్భాం పథి చేదృశమ్ । మన్థా ఋభుక్షాః పశ్యాద్యాః పఞ్చ పఞ్చ చ పఞ్చభిః ।। ౩౫౧.

పంథాః, పంథానౌ, పథః, పథింభాం, పథి, అలాగే మంథా, ఋభుక్షాః, పశ్యాద్యాః, పంచ, పంచ, పంచభిః కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

ప్రతాన్ ప్రతానౌ ప్రతాన్భ్యాం హేప్ర్తాంశ్చ సుశర్మ్మణః । ఆపః అపః అద్భిరప్యేవం ప్రశాంశ్చైవ ప్రశామ్యపి ।। ౩౫౧.

ప్రతాన్, ప్రతానౌ, ప్రతాన్భ్యాం, సుశర్మణి హె ప్రతాన్, ఆపః, అపః, అద్భిః, అలాగే ప్రశాం, ప్రశామి కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

కః కేన సర్వ్వవత్ కేషు అయం చేమేఇమాన్నయః । అనేన చాభ్యామేభిశ్చ అస్మై చేభ్యః స్వమస్యచ ।। ౩౫౧.

కః, కేన, సర్వవత్, కేషు, అయం, అలాగే ఇమే, ఇమాన్, నయః, అనేన, చాభ్యాం, ఎభిః, అస్మై, చేభ్యః, స్వం, అస్య కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

అనయోరేషామేషు స్యాచ్చత్వారశ్చతురస్తథా । చతుర్ణోఞ్చ చతుర్ష్వఽస్తి సుగీః శ్రేష్ఠః సుగిర్య్యపి ।। ౩౫౧.

ఈ ఇద్దరిలో, వీరిలో, నలుగురు ఉండాలి. అలాగే చతురః, చతుర్ణః, చతుర్షు ఉంటాయి. సుగీః, శ్రేష్ఠః, సుగిరీ కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

సుద్యౌః సుదిత్రౌ సుద్యుభ్యాం విడ్‌విషౌ విట్సు యాదృశః । యాదృగ్భ్యాఞ్చైవ విड़భ్యాఞ్చ షట్ షట్ షణ్ణాఞ్చ షట్‌స్వపి ।। ౩౫౧.

సుద్యౌః, సుదిత్రౌ, సుద్యూభ్యాం, విడ్విషౌ, విడ్సు, అలాగే యాదృగ్భ్యాం, విరభ్యాం, షట్, షట్, షణ్ణాం, షట్సు కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

సువచాః సువచసా చ సువచోభ్యామథేదృశమ్ । హే సువచో హే ఉశనన్ ఉశనా వోశనస్యపి ।। ౩౫౧.

సువచాః, సువచసా, సువచోభ్యాం, అలాగే హె సువచో, హె ఉశనన్, ఉశనా, వోశనస్య కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

పురదంశా అనేహా హేవిద్వన్ విద్వాంస ఉత్తమాః । విదుషే నమో విద్వద్‌భ్యాం విద్వత్సు చ వభువివాన్ ।। ౩౫౧.

పురదంశా, అనేహా, హె విద్వన్, విద్వాంస, ఉత్తమాః, విదుషే, నమః, విద్వద్భ్యాం, విద్వత్సు, వభువివాన్ కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

ఏవఞ్చ పేచివాన్ శ్రేయాన్ శ్రేయాంసౌ శ్రేయసస్తథా । అసౌ అమ్ అమీ శ్రేష్ఠా అముం భమూనిహామునా ।। ౩౫౧.

అలాగే పెచివాన్, శ్రేయాన్, శ్రేయాంసౌ, శ్రేయసః, అసౌ, అం, అమీ, శ్రేష్ఠా, అముం, భమూని, హామునా కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

అమీభిరముస్మై వాముస్మాదముషథ్య వాముయోస్తథా । అమీషామముస్మిన్నిత్యేవం గోధుక్ గోధుగ్మిరగతః ।। ౩౫౧.

అమీభిః, అముస్మై, వాముస్మాద్, అముషథ్య, వాముయోః, అమీషాం, అముస్మిన్, అలాగే గోధుక్, గోధుగ్మి, రగతః కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

గోధుక్ష్విత్యేవమన్యేపి మిత్రద్రుహో మిత్రద్రుహా । మిత్రధ్రుగ్భ్యాం మిత్రధ్రుగ్భిరేవ చిత్తద్రుహాదయః ।। ౩౫౧.

గోధుక్షు వంటి పదాలు, మిత్రద్రుహః, మిత్రద్రుహా, మిత్రధృగ్భ్యాం, మిత్రధృగ్భిః, అలాగే చిత్తద్రుహా వంటి పదాలు కూడా ఇలానే ఉంటాయి.

స్వలిట్ స్వలిడ్భ్యాం స్వలిహి అనడ్వాననడుత్సు చ । అజన్తాశ్చ హలన్తాశ్చ పుంస్యాథోఽథ స్త్రియాం వదే ।। ౩౫౧.

స్వళిట్, స్వళిడ్భ్యాం, స్వలిహి, అనడ్వాన్, అనడుత్సు, అలాగే అజంతాలు, హలంతాలు, ఇప్పుడు పురుష లింగంలో, తర్వాత స్త్రీలింగంలో చెప్పబడతాయి.

స్కన్ద ఉవాచ రమా రమే రమాః శుభా రమాం రమే రమాస్తథా । రమయా చ రమాభ్యాఞ్చ రమాభిః సృతమవ్యయం ।। ౩౫౨.

స్కందుడు ఇలా చెప్పాడు: రమా, రమే, రమాః, శుభా, రమాం, రమే, అలాగే రమాః, రమయా, రమాభ్యాం, రమాభిః, ఈ మార్పులు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉంటాయి.

రమాయై చ రమాభ్యాఞ్చ రమాయా రమయోః శుభం । రమాణాఞ్చ రమాయాఞ్చ రమాశ్వేవం కలాదయః ।। ౩౫౨.

రమాయై, రమాభ్యాం, రమాయా, రమయోః, ఇవన్నీ శుభకరమైనవి. రమాణాం, రమాయాం, అలాగే రమాః, కలా వంటి పదాలు కూడా ఇలానే ఉంటాయి.