అగ్నిపురాణమ్

ఏకైకం సప్తధా భూయస్తథైవైకం ద్విధా పునః। చతుః షష్ట్యుత్తంర సప్తశతాన్యేకం సహస్త్రకమ్

ప్రతి ఒక్కదాన్ని ఏడుసార్లు విడగొట్టి, మళ్లీ ఒకదాన్ని రెండుసార్లు విభజించాలి. అరవై నాలుగు, ఏడునూరూ, వెయ్యి గదులు ఏర్పడతాయి.

కోష్ఠకానాం భద్రకఞ్చ మధ్యే షోడశకోష్ఠకైః। పార్శ్వే వీథీం తతశ్చాష్టభద్రాణ్యథ చ వీథికా

మధ్యలో పదహారు గదులతో భద్ర వలయం, పక్కన వరుస, ఎనిమిది భద్ర వలయాలు, అలాగే చిన్న వరుస ఏర్పడతాయి.

షోడశావ్జాన్యథో వీథీ చతుర్వింశతిపఙ్కజమ్। వీథీపద్మాని ద్వాత్రింశత్ పఙ్‌క్తివీథికజాన్యథ

పదహారు వరుసలు, మరో వరుస, ఇరవై నాలుగు పద్మాలు, ముప్పై రెండు వరుస పద్మాలు, అలాగే వరుసల నుండి, చిన్న వరుసల నుండి ఏర్పడినవీ ఉంటాయి.

చత్వారిశత్తతో వీథీ శేషపఙ్‌క్తిత్రయేణ చ। ద్వారశోభోపశోబాః స్యుర్ద్దిక్షు మధ్యే విలోప్య చ

తర్వాత నలభై వరుసలు, మిగిలిన మూడు వరుసలతో కలిపి, ద్వారాలు మరియు వాటి అందం దిక్కులలో మెరుగుపడతాయి, మధ్యలో తొలగించబడతాయి.

ద్విచ్తుః షడ్‌ద్వారసిద్ధ్యై చతుర్ద్దిక్షు విలోపయేత్। పఞ్చ త్రీణ్యేకకం బాహ్యే శోబోపద్వారసిద్ధయే

రెండు, నాలుగు, ఆరు ద్వారాల ఏర్పాటుకు, నాలుగు దిక్కులలో తొలగించాలి. ఐదు, మూడు, ఒకటి బయట ఉండి, అందమైన ఉపద్వారాల ఏర్పాటుకు ఉపయోగపడతాయి.

ద్వారాణాం పార్శ్వయోరన్తః పడ్ వా చత్వారి మధ్యతః। ద్వే ద్వే లుమ్పేదేవమేవ షడ్ భవన్త్యుపశోభికాః

ద్వారాల వద్ద, పక్కలలో లోపల నాలుగు మధ్యలో ఉంటాయి. రెండు రెండు చొప్పున తొలగిస్తే, ఆరు ఉపశోభికలు అవుతాయి.

ఏకస్యాం దిశి సఙ్ఖ్యాః స్యుః చతస్త్రః పరిసఙ్ఖ్యయా

ఒక దిక్కులో, సంఖ్యలు నాలుగు ఉంటాయి, లెక్క ప్రకారం.

ఏకైకస్యాం దిశి త్రీణి ద్వారణ్యపి భవన్త్యుత। పఞ్చ పఞ్చ తు కోణేషు పఙ్క్తౌ పఙ్క్తౌ క్రమాత్ సృజేత్

ప్రతి దిక్కులో మూడు తలుపులు ఉండాలి. ప్రతి మూలలో ఐదు చొప్పున వరుసగా అమర్చాలి.

కోష్ఠకాని భవేదేవం మర్త్యేష్ట్యం మణ్డలం శుభమ్

ఇలా గదులు ఏర్పడతాయి. ఈ విధంగా మానవ యజ్ఞానికి శుభమైన వలయం సిద్ధమవుతుంది.

నారద ఉవాచ మధ్యే పద్మే యదేద్‌బ్రహ్మ సాఙ్గం పూర్వేబ్జనాభకమ్। ఆగ్నేయేబ్జే చ ప్రకృతిం యామ్యేబ్జే పురుషం యజేత్

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: మధ్యలోని కమలంలో బ్రహ్మను అన్ని అవయవాలతో పూజించాలి. తూర్పు దళంలో కమలనాభుడిని, ఆగ్నేయ దళంలో ప్రకృతిని, దక్షిణ దళంలో పురుషుడిని పూజించాలి.

పురుషాద్దశిణే వహ్నిం నైర్ఋతే వారుణేనిలమ్। ఆదిత్యమైన్దవే పద్మే ఋగ్‌యజుశ్చైశపద్మకే

పురుషుని కుడివైపున అగ్నిని, నైరుతి దళంలో వరుణుడు, వాయువు, పడమటి దళంలో ఆదిత్యుడు, వాయవ్య దళంలో ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, ఉత్తర దళంలో ఐశాన్య స్వరూపాన్ని పూజించాలి.

ఇన్ద్రాదీంశ్చ ద్వితీయాయాం పద్మే షోడశకే తథా। సామాథర్వాణమాకాశం వాయు తేజస్తతా జలమ్

రెండవ వలయంలోని దళాల్లో ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను, మొత్తం పదహారు మందిని, అలాగే సామవేదం, అథర్వణ వేదం, ఆకాశం, వాయువు, తేజస్సు, తరువాత నీటిని పూజించాలి.

పృథివీఞ్చ మనశ్చైవ శ్రోత్రం త్వక్ చక్షురర్చ్చయేత్। రసనాఞ్చ తథా ఘ్రాణం భూర్భువశ్చైవ షోడశమ్

భూమి, మనస్సు, చెవి, చర్మం, కన్ను, అలాగే నాలుక, ముక్కు, భూర్భువస్సువః అనే పదహారు అంశాలను పూజించాలి.

మహర్జనస్తపః సత్యం తథాగ్నిష్టోమమేవ చ। అత్యగ్నిష్టోమకం చౌక్‌థం షోడశీం వాజపేయకమ్

మహర్, జనస్, తపస్సు, సత్యం, అగ్నిష్టోమ యజ్ఞం, అతిరాత్ర యజ్ఞం, ఉక్త యజ్ఞం, షోడశి, వాజపేయ యజ్ఞాలను పూజించాలి.

అతిరాత్రఞ్చ సమ్పూజ్య తథాప్తోర్యామమర్చ్చయేత్। మనో బుద్ధిమహఙ్కారం శబ్దం స్పర్శఞ్చ రూపకమ్

అతిరాత్ర యజ్ఞాన్ని పూర్వకంగా పూజించి, ఆప్తోర్యామ యజ్ఞాన్ని కూడా పూజించాలి. మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, శబ్దం, స్పర్శ, రూపాన్ని పూజించాలి.

రసం గన్ధఞ్చ పద్మే షు చతుర్వింశతిషు క్రమాత్। జీవం మనోధిపఞ్చాహం ప్రకృతిం శబ్దమాత్రకమ్

రుచి, వాసనను ఇరవై నాలుగు దళాల్లో వరుసగా పూజించాలి. జీవుడు, మనస్సుకు అధిపతి, ఐదు ఇంద్రియాలు, ప్రకృతి, శబ్ద తత్వాన్ని పూజించాలి.

వాసుదేవాదిమూర్త్తింశ్చ తథా చైవ దశాత్మకమ్। మనః శ్రోత్రం త్వచం ప్రార్చ్చ్య చక్షుశ్చ రసనం తథా

వాసుదేవుడు మొదలైన పది రూపాలను, మనస్సు, చెవి, చర్మం, కన్ను, అలాగే నాలుకను పూజించాలి.

ఘ్రాణం వాక్‌పాణిపాదఞ్చ ద్వాత్రింశద్వారిజేష్విమాన్। చతుర్థావరణే పూజ్యాః సాఙ్గాః సపరివారకాః

ముక్కు, మాట, చేయి, కాలు — ఇవి ముప్పై రెండు కమలదళాల్లో పూజించాలి. నాల్గవ వలయంలో అవయవాలతో, కుటుంబంతో కూడిన వారిని పూజించాలి.

పాయూపస్థౌ చ సమ్పూజ్య మాసానాం ద్వాదశాధిపాన్। పురుషోత్తమాదిషడ్‌విశానం బాహ్యావరణకేయజేత్

పాయువు, ఉపస్థాన్ని పూజించి, నెలల పన్నెండు అధిపతులను కూడా పూజించాలి. బాహ్య వలయంలో పురుషోత్తముడు మొదలైన ఆరు వర్గాలను పూజించాలి.

చక్రాబ్జే తేషు సమ్పూజ్యా మాసానాం పతయః క్రమాత్। అష్టౌ ప్రకృతయః షడ్ వా పఞ్చాథ చతురోఽపరే

చక్రాకార కమలంలో నెలల అధిపతులను క్రమంగా పూజించాలి. ఎనిమిది ప్రకృతులు, ఆరు, ఐదు, నాలుగు ఇతరులను కూడా పూజించాలి.

రజః పాతం తతః కుర్య్యాల్లిఖితే మణ్డలే శ్రృణు। కర్ణికా పీతవర్ణా స్యాద్రేశాః సర్వాః సితాః సమాః

తర్వాత చిత్రంలో గీతలు వేయాలి. విను: మధ్య భాగం పసుపు రంగులో ఉండాలి. అన్ని దళాలు తెలుపు రంగులో సమానంగా ఉండాలి.

ద్విహస్తేఽఙ్గుష్ఠమాత్రాః స్యుర్హస్తే చార్ద్ధసమాః సితాః। పద్మం శుక్లేనసన్ధీంస్తు కృష్ణేన శ్యామతోథవా

రెండు చేతుల పొడవులో దళాలు అంగుళ పరిమాణంలో ఉండాలి. ఒక చేతిలో అర భాగం పరిమాణంలో తెలుపుగా ఉండాలి. కమలాన్ని ముడిపాయల దగ్గర తెలుపుతో, కావాలంటే నలుపు లేదా నీలంతో కలిపి అలంకరించాలి.

కేశరా రక్తపీతాః స్యుః కోణాన్ రక్తేన పూరయేత్। భూషయేద్‌యోగపీఠన్తు యథేష్టం సార్వవర్ణికైః

కమల రేఖలు ఎరుపు, పసుపు రంగులో ఉండాలి. మూలలను ఎరుపుతో నింపాలి. యోగపీఠాన్ని కావాలనుకున్న అన్ని రంగులతో అలంకరించాలి.

లతావితానపత్రాద్యైర్వీంథికాముపశోభయేత। పీఠద్వారే తు శుక్లేన శోభారక్తేన పీతతః

తాడులు, మంటపాలు, ఆకులు మొదలైన వాటితో అలంకరించాలి. పీఠానికి ప్రవేశద్వారంలో అందంగా ఉండేందుకు తెలుపు, కాంతికి ఎరుపు, పసుపు రంగును వినియోగించాలి.

ఉపసోభాఞ్చ నీలేన కోణశంశాఁస్చ వై సితాన్। భద్రకే పూరణం ప్రోక్తమేవమన్యేషు పూరణమ్

నీలం రంగుతో అలంకరణను మెరుగుపరచాలి. మూలల్లో తెలుపు రంగు వాడాలి. భద్రకంలో ఇలా నింపాలి. మిగతా వాటిలో కూడా ఇదే విధంగా నింపాలి.

అరకాన్ పీతరక్తాభిః శ్యామాన్ నేమిన్తురక్తతః। సితశ్యామారుణాః సృష్ణాః పీతా రేఖాస్తు బాహ్యతః

అరకా విత్తనాలు ఎర్ర గీతలతో నలుపుగా కనిపిస్తాయి. అవి ఎరుపు రంగు వల్ల నలుపు రంగులో ఉంటాయి. వెలుపల తెలుపు, నలుపు, ఎరుపు గీతలు ఉంటాయి. బయట పసుపు గీతలు కూడా ఉంటాయి.

శాలిపిష్టాది శుక్లం స్యాద్రక్తం కౌసుమ్భకాదికమ్। హరిద్రయా చ హారిద్రం కృష్ణం స్యాద్దగ్ధధాన్యతః

బియ్యం ముద్దల వంటి ధాన్యాల పొడి తెలుపు రంగులో ఉంటుంది. కుసుము వంటి వాటి పొడి ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. పసుపు వల్ల పసుపు రంగులో ఉంటుంది. కాలిన ధాన్యాల పొడి నలుపు రంగులో ఉంటుంది.

శమీపత్రాదికైః శ్యామం వీజానాం లక్షజాప్యతః। చతుర్లక్షైమ్తు మన్త్రాణాం విద్యానాం లక్షసాధనమ్

శమి ఆకులు వంటి వాటి వల్ల విత్తనాలు నలుపు రంగులో ఉంటాయి. విత్తనాలపై ఉన్న గుర్తులు కూడా నలుపు రంగులో ఉంటాయి. మంత్రాలు, విద్యలు సాధించడానికి నాలుగు లక్షలు సంఖ్యగా చెప్పబడ్డాయి.

అయుతం బుద్ధవిద్యానాం స్తోత్రాణాఞ్చ సహస్త్కమ్। పూర్బ్వమేవాథ లక్షేణ మన్త్రసుద్ధిస్తథాత్మనః

బుద్ధివిద్యలకు పది వేల సంఖ్యగా, స్తోత్రాలకు వెయ్యి సంఖ్యగా నిర్ణయించారు. ముందుగా లక్ష సంఖ్యతో మంత్రం, మనస్సు పవిత్రమవుతాయి.