అగ్నిపురాణమ్

ఏవం కృతే చతుర్వింశత్యధికన్తు సహస్త్రకమ్। కోష్ఠకానాం సముద్‌దిష్టం మధ్యే షోడశకోష్ఠకైః

ఇలా తయారు చేసిన మండలంలో, మొత్తం వెయ్యి ఇరవై నాలుగు గదులు ఉంటాయని చెప్పబడింది. వాటి మధ్యలో పదహారు గదులు ఉంటాయి.

భద్రకం పరిలిఖ్యాథ పార్శ్వే పఙ్‌క్తిం విమృజ్య తు। తతః షోడశభిః కోష్ఠైర్ద్దిక్షు భద్కాష్టకం లిఖేత్

భద్రమైన వలయాన్ని గీయించి, పక్కన ఉన్న వరుసను శుభ్రపరిచి, ఆ తరువాత పదహారు గదులతో ఎనిమిది భద్ర వలయాలను దిక్కులలో గుర్తించాలి.

తతోపి పఙ్‌క్తిం సమ్మృజ్య తద్వత్ షోడశభద్రకమ్। లిఖిత్వా పరితః పఙ్‌క్తిం విమృజ్యాథ ప్రాకల్పయేత్

తర్వాత ఆ వరుసను శుభ్రపరిచి, మళ్లీ అదే విధంగా పదహారు భద్ర వలయాలను గీయించి, చుట్టూ ఉన్న వరుసను శుభ్రపరిచి, తగినట్లు ఏర్పాటుచేయాలి.

ద్వారద్వాధశకం దిక్షు త్రీణి త్రీణి యథాక్రమమ్। షడ్‌భిః పరిలుప్యాన్తర్మధ్యే చత్వారి పార్శ్వయోః

దిక్కులలో ఉన్న ద్వారాల వద్ద, పన్నెండు గదులను మూడు మూడు చొప్పున క్రమంగా ఏర్పరచాలి. ఆరు గదులను తొలగించిన తర్వాత, నాలుగు మధ్యలో, నాలుగు పక్కలలో మిగిలి ఉంటాయి.

చత్వార్యన్తర్బహిర్ద్వే తు శోభార్థం పరిమృజ్య తు। ఉపద్వారప్రసిద్ధ్యర్థం త్రీణ్యన్తః పఞ్చ బాహ్యతః

నాలుగు గదులు లోపల, రెండు బయట, అందంగా కనిపించేందుకు శుభ్రపరచాలి. ఉపద్వారాల ఏర్పాటుకు, లోపల మూడు, బయట ఐదు గదులు ఉండాలి.

పరిమృజ్య తథా శోభాం పూర్వవత్ పరికల్పయేత్। బహిః కోణేషు సప్తాన్తస్త్రీణి కోష్ఠాని మార్జయేత్

అలాగే అందంగా కనిపించేందుకు శుభ్రపరిచి, మునుపటిలా ఏర్పాటుచేయాలి. బయట మూలల్లో, ఏడుసార్లు మూడు గదులను శుభ్రపరచాలి.

పఞ్చత్రింశతికవ్యూహే పరం బ్రహ్మ యజేత్ కజే । మధ్యే పూర్వాదితః పద్మే వాసుదేవాదయః క్రమాత్

ముప్పై ఐదు ఏర్పాట్లలో, పరబ్రహ్మను మధ్యలో పూజించాలి. తూర్పు వైపున ఉన్న పద్మంలో వాసుదేవుడు మొదలైనవారిని క్రమంగా పూజించాలి.

వరాహం పూజయిత్వా చ పూర్వపద్మే తతః క్రమాత్। వ్యూహాన్ సమ్పూజయేత్తావత్ యావత్ షడ్‌వింశమో భవేత్

తూర్పు పద్మంలో వరాహాన్ని పూజించి, ఆ తరువాత క్రమంగా ఇరవై ఆరు ఏర్పాట్ల వరకు పూజించాలి.

యథోక్తం వ్యూహమఖిలమేకస్మిన్ పఙ్కజే క్రమాత్। యష్టవ్యమితి యత్నేన ప్రచేతా మన్యతేఽధ్వరమ్

ఇలా చెప్పిన విధంగా, మొత్తం ఏర్పాట్లను ఒక్క పద్మంలో క్రమంగా పూజించాలి. దీన్ని జ్ఞానులు యజ్ఞంగా భావిస్తారు.

సప్తన్తు మూర్త్తిభేదేన విభక్తం మన్యతేఽచ్యుతమ్। చత్వారిశత్ కరం క్షేత్రం హ్యుత్తరం విభజేత్ క్రమాత్

ఏడు రూపాలుగా విడగొట్టి, అవి అచ్యుతునిగా భావించబడతాయి. నలభై హస్తాల పొలాన్ని క్రమంగా విభజించాలి.

ఏకైకం సప్తధా భూయస్తథైవైకం ద్విధా పునః। చతుః షష్ట్యుత్తంర సప్తశతాన్యేకం సహస్త్రకమ్

ప్రతి ఒక్కదాన్ని ఏడుసార్లు విడగొట్టి, మళ్లీ ఒకదాన్ని రెండుసార్లు విభజించాలి. అరవై నాలుగు, ఏడునూరూ, వెయ్యి గదులు ఏర్పడతాయి.

కోష్ఠకానాం భద్రకఞ్చ మధ్యే షోడశకోష్ఠకైః। పార్శ్వే వీథీం తతశ్చాష్టభద్రాణ్యథ చ వీథికా

మధ్యలో పదహారు గదులతో భద్ర వలయం, పక్కన వరుస, ఎనిమిది భద్ర వలయాలు, అలాగే చిన్న వరుస ఏర్పడతాయి.

షోడశావ్జాన్యథో వీథీ చతుర్వింశతిపఙ్కజమ్। వీథీపద్మాని ద్వాత్రింశత్ పఙ్‌క్తివీథికజాన్యథ

పదహారు వరుసలు, మరో వరుస, ఇరవై నాలుగు పద్మాలు, ముప్పై రెండు వరుస పద్మాలు, అలాగే వరుసల నుండి, చిన్న వరుసల నుండి ఏర్పడినవీ ఉంటాయి.

చత్వారిశత్తతో వీథీ శేషపఙ్‌క్తిత్రయేణ చ। ద్వారశోభోపశోబాః స్యుర్ద్దిక్షు మధ్యే విలోప్య చ

తర్వాత నలభై వరుసలు, మిగిలిన మూడు వరుసలతో కలిపి, ద్వారాలు మరియు వాటి అందం దిక్కులలో మెరుగుపడతాయి, మధ్యలో తొలగించబడతాయి.

ద్విచ్తుః షడ్‌ద్వారసిద్ధ్యై చతుర్ద్దిక్షు విలోపయేత్। పఞ్చ త్రీణ్యేకకం బాహ్యే శోబోపద్వారసిద్ధయే

రెండు, నాలుగు, ఆరు ద్వారాల ఏర్పాటుకు, నాలుగు దిక్కులలో తొలగించాలి. ఐదు, మూడు, ఒకటి బయట ఉండి, అందమైన ఉపద్వారాల ఏర్పాటుకు ఉపయోగపడతాయి.

ద్వారాణాం పార్శ్వయోరన్తః పడ్ వా చత్వారి మధ్యతః। ద్వే ద్వే లుమ్పేదేవమేవ షడ్ భవన్త్యుపశోభికాః

ద్వారాల వద్ద, పక్కలలో లోపల నాలుగు మధ్యలో ఉంటాయి. రెండు రెండు చొప్పున తొలగిస్తే, ఆరు ఉపశోభికలు అవుతాయి.

ఏకస్యాం దిశి సఙ్ఖ్యాః స్యుః చతస్త్రః పరిసఙ్ఖ్యయా

ఒక దిక్కులో, సంఖ్యలు నాలుగు ఉంటాయి, లెక్క ప్రకారం.

ఏకైకస్యాం దిశి త్రీణి ద్వారణ్యపి భవన్త్యుత। పఞ్చ పఞ్చ తు కోణేషు పఙ్క్తౌ పఙ్క్తౌ క్రమాత్ సృజేత్

ప్రతి దిక్కులో మూడు తలుపులు ఉండాలి. ప్రతి మూలలో ఐదు చొప్పున వరుసగా అమర్చాలి.

కోష్ఠకాని భవేదేవం మర్త్యేష్ట్యం మణ్డలం శుభమ్

ఇలా గదులు ఏర్పడతాయి. ఈ విధంగా మానవ యజ్ఞానికి శుభమైన వలయం సిద్ధమవుతుంది.

నారద ఉవాచ మధ్యే పద్మే యదేద్‌బ్రహ్మ సాఙ్గం పూర్వేబ్జనాభకమ్। ఆగ్నేయేబ్జే చ ప్రకృతిం యామ్యేబ్జే పురుషం యజేత్

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: మధ్యలోని కమలంలో బ్రహ్మను అన్ని అవయవాలతో పూజించాలి. తూర్పు దళంలో కమలనాభుడిని, ఆగ్నేయ దళంలో ప్రకృతిని, దక్షిణ దళంలో పురుషుడిని పూజించాలి.

పురుషాద్దశిణే వహ్నిం నైర్ఋతే వారుణేనిలమ్। ఆదిత్యమైన్దవే పద్మే ఋగ్‌యజుశ్చైశపద్మకే

పురుషుని కుడివైపున అగ్నిని, నైరుతి దళంలో వరుణుడు, వాయువు, పడమటి దళంలో ఆదిత్యుడు, వాయవ్య దళంలో ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, ఉత్తర దళంలో ఐశాన్య స్వరూపాన్ని పూజించాలి.

ఇన్ద్రాదీంశ్చ ద్వితీయాయాం పద్మే షోడశకే తథా। సామాథర్వాణమాకాశం వాయు తేజస్తతా జలమ్

రెండవ వలయంలోని దళాల్లో ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను, మొత్తం పదహారు మందిని, అలాగే సామవేదం, అథర్వణ వేదం, ఆకాశం, వాయువు, తేజస్సు, తరువాత నీటిని పూజించాలి.

పృథివీఞ్చ మనశ్చైవ శ్రోత్రం త్వక్ చక్షురర్చ్చయేత్। రసనాఞ్చ తథా ఘ్రాణం భూర్భువశ్చైవ షోడశమ్

భూమి, మనస్సు, చెవి, చర్మం, కన్ను, అలాగే నాలుక, ముక్కు, భూర్భువస్సువః అనే పదహారు అంశాలను పూజించాలి.

మహర్జనస్తపః సత్యం తథాగ్నిష్టోమమేవ చ। అత్యగ్నిష్టోమకం చౌక్‌థం షోడశీం వాజపేయకమ్

మహర్, జనస్, తపస్సు, సత్యం, అగ్నిష్టోమ యజ్ఞం, అతిరాత్ర యజ్ఞం, ఉక్త యజ్ఞం, షోడశి, వాజపేయ యజ్ఞాలను పూజించాలి.

అతిరాత్రఞ్చ సమ్పూజ్య తథాప్తోర్యామమర్చ్చయేత్। మనో బుద్ధిమహఙ్కారం శబ్దం స్పర్శఞ్చ రూపకమ్

అతిరాత్ర యజ్ఞాన్ని పూర్వకంగా పూజించి, ఆప్తోర్యామ యజ్ఞాన్ని కూడా పూజించాలి. మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, శబ్దం, స్పర్శ, రూపాన్ని పూజించాలి.

రసం గన్ధఞ్చ పద్మే షు చతుర్వింశతిషు క్రమాత్। జీవం మనోధిపఞ్చాహం ప్రకృతిం శబ్దమాత్రకమ్

రుచి, వాసనను ఇరవై నాలుగు దళాల్లో వరుసగా పూజించాలి. జీవుడు, మనస్సుకు అధిపతి, ఐదు ఇంద్రియాలు, ప్రకృతి, శబ్ద తత్వాన్ని పూజించాలి.

వాసుదేవాదిమూర్త్తింశ్చ తథా చైవ దశాత్మకమ్। మనః శ్రోత్రం త్వచం ప్రార్చ్చ్య చక్షుశ్చ రసనం తథా

వాసుదేవుడు మొదలైన పది రూపాలను, మనస్సు, చెవి, చర్మం, కన్ను, అలాగే నాలుకను పూజించాలి.

ఘ్రాణం వాక్‌పాణిపాదఞ్చ ద్వాత్రింశద్వారిజేష్విమాన్। చతుర్థావరణే పూజ్యాః సాఙ్గాః సపరివారకాః

ముక్కు, మాట, చేయి, కాలు — ఇవి ముప్పై రెండు కమలదళాల్లో పూజించాలి. నాల్గవ వలయంలో అవయవాలతో, కుటుంబంతో కూడిన వారిని పూజించాలి.

పాయూపస్థౌ చ సమ్పూజ్య మాసానాం ద్వాదశాధిపాన్। పురుషోత్తమాదిషడ్‌విశానం బాహ్యావరణకేయజేత్

పాయువు, ఉపస్థాన్ని పూజించి, నెలల పన్నెండు అధిపతులను కూడా పూజించాలి. బాహ్య వలయంలో పురుషోత్తముడు మొదలైన ఆరు వర్గాలను పూజించాలి.