అగ్నిపురాణమ్

అష్టమ్యాఞ్చ చతుర్దశ్యాం తృతీయాయాం విశేషతః । మృత్యుఞ్జయార్చ్చనం వక్ష్యే పూజయేత్ కలసోదరే ।। ౩౨౬.

అష్టమి, చతుర్దశి, ముఖ్యంగా తృతీయ తిథిలో, మృత్యుంజయుని పూజను, కలశంలో చేయవలసిన విధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.

హూయమానఞ్చ ప్రణవో మూర్త్తిరోజస ఈదృశం । మూలఞ్చ వౌషడన్తేన కుమ్భముద్రాం ప్రదర్శయేత్ ।। ౩౨౬.

హోమం చేస్తూ ఓంకారాన్ని పలకాలి. ఆ రూపం ఇలానే స్థాపించాలి. మూలమంత్రం 'వౌషట్'తో ముగుస్తుంది. కలశముద్రను చూపాలి.

హోమయేత్ క్షీరదూర్వాజ్యమమృతాఞ్చ పునర్నవామ్ । పాయసఞ్చ పురోడాసమయుతన్తు పజేన్మనుం ।। ౩౨౬.

పాలు, దర్భ, నెయ్యి, అమృతం, పునర్నవ, పాయసం, హవిస్సు అన్నీ మంత్రోచ్చారణతో సమర్పించాలి.

చతుర్ముఖం చతుర్వాహుం ద్వాభ్యాఞ్చ కలసన్దధత్ । వరదాభయకం ద్వాభ్యాం స్నాయాద్వై కుమ్భముద్రయా ।। ౩౨౬.

ఆయనకు నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు ఉంటాయి. రెండు చేతుల్లో కలశాలు, ఇంకో రెండు చేతులతో వరప్రదానము, అభయహస్తము చూపుతారు. కలశముద్రతో అభిషేకం చేయాలి.

ఆరోగ్యైశ్వర్య్యదీర్ఘాయురౌషధం మన్త్రితం శుభమ్ । అపమృత్యుహరో ధ్యాతః పూజితోఽద్భుత ఏవ సః ।। ౩౨౬.

ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, దీర్ఘాయువు కోసం మంత్రపూర్వకంగా ఇచ్చే ఔషధం మంగళకరం. ధ్యానం చేసి, పూజిస్తే, అపమృత్యువును తొలగించేవాడవుతాడు.

ఈశ్వర ఉవాచ వ్రతేశ్వరాంశ్చ సత్యాదీనిష్ట్వా వ్రతసమ్ర్పణమ్। అరిష్టశమనే శస్తమరిష్టం సూత్రనాయకమ్ ।। ౩౨౭.

ఈశ్వరుడు అన్నారు: సత్యాది వ్రతాధిపతులను పూజించి, వ్రతాన్ని అర్పించాలి. అపమృత్యు నివారణకు, దురదృష్ట నివారణకు ఉత్తమమైనది సూత్రనాయకుడు.

హేమరత్నమయం భూత్యై మహాశఙ్ఖఞ్చ మారణే । ఆప్యాయనే శఙ్ఖసూత్రం మౌక్తికం పూత్రవర్ద్ధనమ్ ।। ౩౨౭.

సంపద కోసం బంగారు లేదా రత్నాల సూత్రాన్ని, నాశనం కోసం మహాశంఖాన్ని, అభివృద్ధికి శంఖసూత్రాన్ని, కుమారుల పెరుగుదలకు ముత్యాల సూత్రాన్ని వాడాలి.

స్ఫాటికం భూతిదం కౌశం ముక్తిదం రుద్రనేత్రజం । ధాత్రీఫలప్రమాణేన రుద్రాక్షఁ చోత్తమన్తతః ।। ౩౨౭.

స్ఫటికం జీవాన్ని ఇస్తుంది, పట్టు విముక్తిని ఇస్తుంది, రుద్రుని కన్ను నుండి పుట్టిన రుద్రాక్షం, ధాత్రి పండు పరిమాణంలో ఉన్నప్పుడు అత్యుత్తమమైనది.

సమేరుం మేరుహీనం వా సూత్రం జప్యన్తు మానసమ్ । అనామాఙ్గుష్ఠమాక్రమ్య జపం భాష్యన్తు కారయేత్ ।। ౩౨౭.

మేరూ మణి ఉన్నా లేకపోయినా, జపమాలను ఉంగర వేళ్ల నుండి బొటనవేలు వరకు జరిపిస్తూ, మంత్రాన్ని మనసులో జపించాలి, ఆ జపాన్ని పలకాలి.

తర్జ్జన్యఙ్గుష్ఠమాక్రమ్య న మేరుం లఙ్ఘయేజ్జపే । ప్రమాదాత్ పతితే సూత్రే జప్తవ్యన్తు శతద్వయమ్ ।। ౩౨౭.

చిటికెనవేలు నుండి బొటనవేలు వరకు మణులను జరిపేటప్పుడు, మేరూ మణిని దాటి పోకూడదు. అశ్రద్ధ వల్ల జపమాల పడిపోయినప్పుడు, రెండువందలసార్లు మంత్రాన్ని జపించాలి.

సర్వవాద్యమయీ ఘణ్టా తస్యా వాదనమర్థకృత్ । గోశకృన్మూత్రవల్మీకమృత్తికాభస్మవారిభిః ।। ౩౨౭.

అన్ని లోహాలతో చేసిన గంట సరైనది; దానిని మోగించడం శుభప్రదం. ఆ గంటను ఆవు పేడ, మూత్రం, పుట్టగొడుగు మట్టి, బస్మం, నీటితో శుద్ధి చేయాలి.

వేస్మాయతనలిఙ్గాదేః కార్య్యమేవం విశోధనమ్ । స్కన్దో నమః శివాయేతి మన్త్రః సర్వ్వార్థసాధకః ।। ౩౨౭.

ఇల్లు, ఆలయం, లింగం మొదలైన వాటిని ఇలానే శుద్ధి చేయాలి. 'స్కందా, శివాయ నమః' అనే మంత్రం అన్ని కార్యాలను సిద్ధిస్తుంది.

గీతః పఞ్చాక్షరో వేదే లోకే గీతః షड़క్షరః । ఓమిత్యన్తే స్థితః శమ్భుర్మ్ముద్రార్థం వటవీజవత్ ।। ౩౨౭.

ఐదు అక్షరాల మంత్రం వేదంలో పాడబడింది, ఆరు అక్షరాల మంత్రం లోకంలో పాడబడింది. శంభు చివర 'ఓం' రూపంలో నిలిచాడు, అది వటవృక్షం విత్తనంలా ముద్రార్థంగా ఉంటుంది.

క్రమాన్నమః శివాయేతి ఈశానాద్యాని వై విదుః । షड़క్షరస్య సూత్రస్య భాష్యద్విద్యాకదమ్బకం ।। ౩౨౭.

'శివాయ నమః' అని, ఈశానాది మంత్రాలు క్రమంగా తెలిసినవే. ఆరు అక్షరాల సూత్రం వివరణలు, జ్ఞాన సమూహంగా ఉంది.

యదోఁనమః శివాయేతి ఏతావత్ పరమం పదమ్ । అనేన పూజయేల్లిఙ్గం లిఙ్గే యస్మాత్ స్థితః శివః ।। ౩౨౭.

'శివాయ నమః' అనేది పరమ పదం. దీనితో లింగాన్ని పూజించాలి, ఎందుకంటే లింగంలో శివుడు నివసిస్తున్నాడు.

అనుగ్రహాయ లోకానాం ధర్మ్మకామార్థముక్తిదః । యో న పూజయతే లిఙ్గన్న స ధర్మ్మాదిభాజనం ।। ౩౨౭.

లోకాల అనుగ్రహానికి, ధర్మం, కామం, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేందుకు లింగాన్ని పూజించాలి. లింగాన్ని పూజించని వాడు ధర్మాది ఫలితాలకు అర్హుడు కాడు.

లిఙ్గార్చ్చనాద్భుక్తిముక్తిర్యావజ్జీవమతో యజేత్ । వరం ప్రాణపరిత్యాగో భుఞ్జీతాపూజ్య నైవ తం ।। ౩౨౭.

లింగార్చన వల్ల జీవితం అంతా భోగం, మోక్షం లభిస్తాయి. అందువల్ల లింగాన్ని తప్పక పూజించాలి; దాన్ని పూజించకుండా ఉండడం కన్నా ప్రాణం విడిచేయడం మేలైనది.

రుద్రస్య పూజనాద్రుద్రో విష్ణుః స్యాద్విష్ణుపూజనాత్ । సూర్య్యః స్యాత్ సూర్య్యపూజాతః శక్త్యాదిః శక్తిపూజనాత్ ।। ౩౨౭.

రుద్రుని పూజిస్తే రుద్రుడు అవుతాడు; విష్ణువును పూజిస్తే విష్ణువు అవుతాడు; సూర్యుని పూజిస్తే సూర్యుడు అవుతాడు; శక్తిని పూజిస్తే శక్తి అవుతాడు.

సర్వయజ్ఞతపోదానే తీర్థే వేదేషు యత్ ఫలం । తత్ ఫలం కోటిగుణితం స్థాప్య లిఙ్గం లభేన్నరః ।। ౩౨౭.

అన్ని యజ్ఞాలు, తపస్సు, దానం, తీర్థయాత్ర, వేదాలు ఇచ్చే ఫలితాన్ని, లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించడంవల్ల కోటి రెట్లు ఎక్కువగా పొందుతాడు.

త్రిసన్ధ్యం యోర్చ్చయేల్లిఙ్గం కృత్వా విల్వేన పార్థివమ్ । శతైకాదశికం యావత్ కులముద్‌ధృత్య నాకభాక్ ।। ౩౨౭.

ప్రతి రోజు మూడు సంధ్యా సమయాల్లో, పార్థివ లింగాన్ని బిల్వదళాలతో పూజించినవాడు, వంద పదకొండు తరాల పితృదేవతలను స్వర్గానికి చేర్చుతాడు.

భక్త్యా విత్తానుసారేణ కుర్య్యాత్ ప్రాసాదసఞ్చయమ్ । అల్పే మహతి వా తుల్యఫలమాఢ్యదరిద్రయోః ।। ౩౨౭.

భక్తితో, తన శక్తికి తగినట్లు ఆలయం నిర్మించాలి. చిన్నదైనా, పెద్దదైనా, ధనికుడికైనా, పేదకైనా ఫలితం సమానమే.

భాగద్వయఞ్చ ధర్మార్థం కల్పయేజ్జీవనాయ చ । ధనస్య భాగమేకన్తు అనిత్యం జీవితం యతః ।। ౩౨౭.

ధనాన్ని రెండు భాగాలు ధర్మార్ధాలకు, ఒక భాగాన్ని జీవనానికి కేటాయించాలి. ఎందుకంటే ధనం, జీవితం రెండూ నశ్వరమైనవే.

త్రిసప్తకులముద్‌ధృత్య దేవాగారకృదర్థంభాక్ । మృత్కష్ఠేష్టకశైలాద్యైః క్రమాత్ కోటిగుణం ఫలమ్ ।। ౩౨౭.

దేవాలయాన్ని నిర్మించినవాడు ఇరవై ఒక తరాల వారిని ఉద్ధరించగలడు. మట్టి, చెక్క, ఇటుక, రాయి వాడితే, ఒక్కొక్క దానికీ ఫలితం కోటి రెట్లు పెరుగుతుంది.

అష్టేష్టకసురాగారకారీ స్వర్గమవాప్నుయాత్ । పాంశునా క్రీడమానోపి దేవాగారకృదర్థభాక్ ।। ౩౨౭.

ఎనిమిది ఇటుకలతో దేవాలయం కట్టినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. ఇసుకతో ఆడుతూ దేవాలయం కట్టినా, అతనికి ఫలితం లభిస్తుంది.

అగ్నిరువాచ ఛన్దో వక్ష్యే మూలజైస్తైః పిఙ్గలోక్తం యథాక్రమమ్ । సర్వ్వాదిమధ్యాన్తగణౌ మ్లౌ ద్వౌ జౌ స్తౌ త్రికౌ గణాః ।। ౩౨౮.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: నేను ఛందస్సులను, వాటి మూలాలతో, పింగలుడు చెప్పిన క్రమంలో వివరించబోతున్నాను. సర్వ, ఆది, మధ్య, అంత్య, మ్లౌ, ద్వౌ, జౌ, స్తౌ, త్రికౌ అనే గణాలు ఉన్నాయి.

హ్రస్వో గురుర్వ్వా పాదాన్తే పూర్వ్వో యోగాద్‌ విసర్గతః । అనుస్వారాద్వ్యఞ్జనాత్ స్థాత్ జిహ్వామూలీయతస్తథా ।। ౩౨౮.

చిన్నదైనా, పెద్దదైనా, పాదం చివర వచ్చే అక్షరం, మునుపటి సంయోగం వల్లా లేదా విసర్గం వల్లా, అనుస్వారము లేదా వ్యంజనము వల్లా ఉద్భవించినదైనా, అది నాలుక మూలం నుంచి ఉచ్చరించబడుతుంది.

ఉపాధ్మానీయతో దీర్వో గురుర్గ్లౌ నౌ గణావిహ । వసవోష్టౌ చ చత్వారో వేదాదిత్యాదిలోపతః ।। ౩౨౮.

దీర్ఘంగా ఉచ్చరించబడే అక్షరం లేదా గురువు అక్షరం 'గ్లౌ', 'నౌ' గణాలలో కనిపిస్తుంది. వసువులు ఎనిమిది, అలాగే నాలుగు, వేదంలో ఆదిత్యులతో మొదలై లుప్తమవుతాయి.

అగ్నిరువాచ పాద ఆపాదపూరణే గాయత్ర్యో వసవః స్మృతాః । జగత్యా ఆదిత్యాః పాదో విరాజో దిశ ఈరితాః ।। ౩౩౦.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: పాదం అనగా పాదం చివర వరకు నింపడం కోసం. గాయత్రీ ఛందస్సులో వసువులు గుర్తించబడతారు; జగతీ ఛందస్సులో ఆదిత్యులు; విరాట్ ఛందస్సులో పాదం దిశలుగా చెప్పబడింది.

విష్ణుతో రుద్రాః పాదః స్యాచ్ఛన్ద ఏకాదిపాదకం । ఆద్యం చతుష్పాచ్చతుర్మిస్త్రిపాత్ సప్తాక్షరైః క్కచిత్ ।। ౩౩౦.

విష్ణువు కోసం రుద్రులు పాదంగా ఉంటారు; ఛందస్సు మొదటి పాదంతో ప్రారంభమవుతుంది; మొదటిది నాలుగు పాదాలది, తరువాత నాలుగు మూడు పాదాలవి, కొన్ని చోట్ల ఏడు అక్షరాలతో ఉంటాయి.