రన్ధ్రపార్శ్వే బహిర్వాయుః సర్వం వ్యాప్య మహేశ్వరః । స్తమ్భనం పార్థివే శాన్తిర్జ్జలే వశ్యాది తేజసే ।। ౩౨౫.
రంధ్రముల పక్కన, బయట గాలి ఉంటుంది. అన్నింటినీ మహేశ్వరుడు వ్యాపించి ఉంటాడు. స్థంభనం భూమిలో, శాంతి జలంలో, వశీకరణాది అగ్నిలో చేయాలి.
ఈశ్వర ఉవాచ సౌభాగ్యాదేరుమాపూజాం వక్ష్యేఽహం భుక్తిముక్తిదాం । మన్త్రధ్యానం మణ్డలఞ్చ ముద్రాం హోమాదిసాధనమ్ ।। ౩౨౬.
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: సౌభాగ్యాది ఫలితాల కోసం ఉమాదేవిని పూజించే విధానాన్ని, అనగా భోగమూ మోక్షమూ కలిగించే మంత్రం, ధ్యానం, మండలం, ముద్ర, హోమాది సాధనాలను నేను వివరంగా చెప్పుతాను.
చిత్రభానుం శివం కాలం మహాశక్తిసమన్వితమ్ । ఇడాద్యం పరతోహృత్య సదేవః సవికారణమ్ ।। ౩౨౬.
ప్రకాశవంతమైనవాడు, శివుడు, కాలుడు, మహాశక్తితో కూడినవాడు; ఇడా మొదలుకొని పరా వరకు, దేవతలతో, కారణాలతో కూడినవాడు.
ద్వితాయం ద్వారకాక్రాన్తం గౌరీప్రీతిపదాన్వితం । చతుర్థ్యన్తం ప్రకర్త్తవ్యం గౌర్య్యా వై మూలవాచకం ।। ౩౨౬.
రెండవది ద్వారకను వ్యాపించి, గౌరీ అనుగ్రహ స్థానం కలిగి ఉంటుంది. అది నాల్గవదితో ముగియాలి, అది నిజంగా గౌరీకి మూలనామం.
ఓం హ్రీఁ సః శౌఁ గౌర్య్యై నమః । తత్రార్ణత్రితయేనైవ జాతియుక్తం షड़ఙ్గులమ్ । ఆసనం ప్రణవేనైవ పూర్త్తిం వై హృదయేన్ తు ।। ౩౨౬.
ఓం హ్రీం సః శౌం గౌర్యై నమః. అక్కడ మూడు పవిత్ర అక్షరాలతో, జాతితో కలిపి, ఆరు వేళ్ళ పరిమాణంలో, ఆసనం ప్రణవంతో, సంపూర్ణత హృదయాక్షరంతో కలిగి ఉంటుంది.
ఉదకఞ్చ తథా కాలం శివవీజం సముద్ధరేత్ । ప్రాణం దీర్ఘస్వరాక్రాన్తం షడఙ్గం జాతిసంయుతమ్ ।। ౩౨౬.
నీరు, కాలం, శివబీజాన్ని తీసుకోవాలి. ప్రాణం దీర్ఘస్వరాలతో కూడి, షడంగాలతో, జాతితో కలిపి ఉంటుంది.
ఆసనం ప్రణవేనాత్ర మూర్త్తిన్యాసం హృదాచరేత్ । యామలం కథితం వత్స ఏకవీరం వదామ్యఽథ ।। ౩౨౬.
ఇక్కడ ఆసనం ప్రణవంతో, మూర్తి నియాసం హృదయంతో చేయాలి. యామలాన్ని వివరించాను, వత్సా, ఇప్పుడు ఏకవీరాన్ని చెబుతాను.
వ్యాపకం సృష్టిసంయుక్తం వహ్నిమాయాకృశానుభిః । శివశక్తిమయం వీజం హృదయాదివివర్జ్జితం ।। ౩౨౬.
సర్వవ్యాపకంగా, సృష్టితో కలసి, అగ్ని, మాయ, కిరణాలతో కూడి, శివశక్తిమయమైన బీజం, హృదయాది లేకుండా ఉంటుంది.
గౌరీం యజేద్ధేమరూప్యాం కాష్ఠనాం శౌలజాదికాం । పఞ్చపిణ్డాం తథాఽవ్యక్తాం కోణే మధ్యే తు పఞ్చమం ।। ౩౨౬.
గౌరీదేవిని బంగారం, వెండి, చెక్క, శౌలజాది పదార్థాలతో తయారుచేసి పూజించాలి. ఐదు రూపాలు, అలాగే అవ్యక్తం, ఐదవది మూలలో మధ్యలో ఉంటుంది.
లలితా సుభగా గౌరీ క్షోభణీ చాగ్నితః క్రమాత్ । వామా జ్యేష్ఠా క్రియా జ్ఞానా వృత్తే పూర్వ్వాదితో యజేత్ ।। ౩౨౬.
లలితా, మంగళకరమైన గౌరీ, క్షోభణి, అగ్నితా వరుసగా; వామా, జ్యేష్ఠా, క్రియా, జ్ఞానా — ఈ దేవతలను వృత్తంలో తూర్పు నుండి పూజించాలి.
సపీఠే వామభాగో తు శివస్యావ్యక్తరూపకమ్ । వ్యక్తా ద్వినేత్రా త్ర్యక్షరా శుద్ధా వా శఙ్కరాన్వితా ।। ౩౨౬.
ఆ ఆసనంలో, శివుని ఎడమవైపు అవ్యక్తరూపంగా ఉంటారు. స్పష్టంగా కనిపించే ఆమెకు రెండు కళ్లుంటాయి, మూడు అక్షరాల పేరుతో, పవిత్రంగా, శంకరుని అనుగ్రహంతో ఉంటారు.
పీఠపద్మద్వయం తారా ద్విభుజా వా చతుర్భజా । సింహస్థా వా వృకస్థా వా అష్టాష్టాదశసత్కరా ।। ౩౨౬.
తార దేవి రెండు పద్మాసనాలతో, రెండు చేతులతో లేదా నాలుగు చేతులతో, సింహంపై లేదా నక్కపై కూర్చుంటారు. ఆమెకు ఎనిమిది, పదిహేను లేదా అరవై నాలుగు చేతులు ఉంటాయి.
స్రగక్షసూత్రకలికా గలకోత్పలపిణ్డికా । శరం ధనుర్వ్వా సవ్యేన పాణినాన్యతమం వహత్ ।। ౩౨౬.
ఆమె మెడలో పూలహారం, రుద్రాక్షమాల, మొగ్గ, పద్మాల గుచ్ఛం ధరించి, ఎడమచేతిలో బాణం లేదా విల్లు పట్టుకుని ఉంటారు.
వామేన పుస్తతామ్బూలదణ్డాభయకమణ్డలుమ్ । గణేశదర్పణేష్వాసాన్దద్యాదేకైకశః క్రమాత్ ।। ౩౨౬.
ఆమె ఎడమచేతిలో పుస్తకం, కుండ, దండం, అభయహస్తం లేదా కమండలం పట్టుకుని ఉంటారు. అలాగే, గణేశుని చిహ్నం, అద్దం, విల్లు కూడా వరుసగా పట్టుకుని ఉంటారు.
వ్యక్తాఽథవాకార్య్యా షద్మముద్రా స్మృతాసనే । తిఙ్గముద్రా శివస్యోక్తా ముదా చావాహనీ ద్వయోః ।। ౩౨౬.
ఆమె స్పష్టంగా కనిపించవచ్చు లేదా చిత్రించవచ్చు. ఆరు దళాల పద్మం ఆసనం. తింగముద్రను శివునిదిగా చెబుతారు. ఆనందంగా ఆహ్వానముద్రను ఇద్దరికీ చేస్తారు.
శక్తిముద్రా తు యోన్యాఖ్యా చతురస్రన్తు మణ్డలం । చతురస్రం త్రిపత్రాబ్జం మధ్యకోష్ఠచతుష్టయే ।। ౩౨౬.
శక్తిముద్రను యోని అని అంటారు. మండలం చతురస్రమైనది, మధ్యలో మూడు దళాల పద్మం, నాలుగు మధ్య గదులు ఉంటాయి.
త్ర్యశ్రోర్ద్ధే చార్ద్ధేచన్ద్రస్తు ద్విపదం ద్విగుణం క్రమాత్ । ద్విగుణం ద్వారకణ్ఠన్తు ద్విగుణాదుపకణ్ఠతః ।। ౩౨౬.
త్రికోణం పైన అరచంద్రం ఉంటుంది. రెండు ప్రక్కలు రెండింతలు, ద్వారం, ద్వారపు అంచు, లోపలి అంచు కూడా రెండింతలు ఉంటాయి.
ద్వారత్రయం త్రయం దిక్షు అథ వా భద్రకే యజేత్ । స్థణ్డిలే వాథ సంస్థాప్య పఞ్చగవ్యామృతాదినా ।। ౩౨౬.
మూడు దిశల్లో మూడు ద్వారాలు ఉంటాయి. లేకపోతే శుభస్థలంలో పూజ చేయవచ్చు. లేదా వేదికపై స్థాపించి, పంచగవ్య, అమృతంతో పూజను కొనసాగించాలి.
రక్తపుష్పాణి దేయాని పూజయిత్వా హ్యుదఙ్ముఖః । శతం హుత్వామృతాజ్యఞ్చ చపూర్ణాదః సర్వ్వసిద్ధిభాక్ ।। ౩౨౬.౧౮ బలిన్దత్వా కుమారీశ్చ తిస్రో వా చాష్ట భోజయేత్ । నైవహ్యం శివభక్తేషు దద్యాన్న స్వయమాచరేత్ ।। ౩౨౬.
ఎర్ర పువ్వులు సమర్పించి, ఉత్తరదిశను చూస్తూ పూజించాలి. నూరుసార్లు అమృతం, నెయ్యితో హోమం చేసి, సంపూర్ణంగా ఆచరించినవారు అన్ని సిద్ధులు పొందుతారు.
కన్యార్థీ లభతే కన్యాం అపుత్రః పుత్రమాప్నుయాత్ । దుర్భగా చైవ సౌభాగ్యం రాజా రాజ్యం జయం రణే ।। ౩౨౬.
కన్యను కోరేవారు కన్యను పొందుతారు. కుమారుడు లేనివారు కుమారుణ్ని పొందుతారు. దురదృష్టులు సౌభాగ్యాన్ని, రాజు రాజ్యాన్ని, యుద్ధంలో విజయాన్ని పొందుతారు.
అష్టలక్షైశ్చ వాక్సిద్ధిర్దేవాద్యా వశ్మాప్నుయుః । న నివేద్య న చాస్నీయాద్వామహస్తేన చార్చ్చయేత్ ।। ౩౨౬.
ఎనిమిది లక్షలతో వాక్సిద్ధి లభిస్తుంది. దేవతలు మొదలైనవారు అధికారం పొందుతారు. తెలియజేయకుండా సమర్పించకూడదు, తినకూడదు. ఎడమచేతితో పూజ చేయాలి.
అష్టమ్యాఞ్చ చతుర్దశ్యాం తృతీయాయాం విశేషతః । మృత్యుఞ్జయార్చ్చనం వక్ష్యే పూజయేత్ కలసోదరే ।। ౩౨౬.
అష్టమి, చతుర్దశి, ముఖ్యంగా తృతీయ తిథిలో, మృత్యుంజయుని పూజను, కలశంలో చేయవలసిన విధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.
హూయమానఞ్చ ప్రణవో మూర్త్తిరోజస ఈదృశం । మూలఞ్చ వౌషడన్తేన కుమ్భముద్రాం ప్రదర్శయేత్ ।। ౩౨౬.
హోమం చేస్తూ ఓంకారాన్ని పలకాలి. ఆ రూపం ఇలానే స్థాపించాలి. మూలమంత్రం 'వౌషట్'తో ముగుస్తుంది. కలశముద్రను చూపాలి.
హోమయేత్ క్షీరదూర్వాజ్యమమృతాఞ్చ పునర్నవామ్ । పాయసఞ్చ పురోడాసమయుతన్తు పజేన్మనుం ।। ౩౨౬.
పాలు, దర్భ, నెయ్యి, అమృతం, పునర్నవ, పాయసం, హవిస్సు అన్నీ మంత్రోచ్చారణతో సమర్పించాలి.
చతుర్ముఖం చతుర్వాహుం ద్వాభ్యాఞ్చ కలసన్దధత్ । వరదాభయకం ద్వాభ్యాం స్నాయాద్వై కుమ్భముద్రయా ।। ౩౨౬.
ఆయనకు నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు ఉంటాయి. రెండు చేతుల్లో కలశాలు, ఇంకో రెండు చేతులతో వరప్రదానము, అభయహస్తము చూపుతారు. కలశముద్రతో అభిషేకం చేయాలి.
ఆరోగ్యైశ్వర్య్యదీర్ఘాయురౌషధం మన్త్రితం శుభమ్ । అపమృత్యుహరో ధ్యాతః పూజితోఽద్భుత ఏవ సః ।। ౩౨౬.
ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, దీర్ఘాయువు కోసం మంత్రపూర్వకంగా ఇచ్చే ఔషధం మంగళకరం. ధ్యానం చేసి, పూజిస్తే, అపమృత్యువును తొలగించేవాడవుతాడు.
ఈశ్వర ఉవాచ వ్రతేశ్వరాంశ్చ సత్యాదీనిష్ట్వా వ్రతసమ్ర్పణమ్। అరిష్టశమనే శస్తమరిష్టం సూత్రనాయకమ్ ।। ౩౨౭.
ఈశ్వరుడు అన్నారు: సత్యాది వ్రతాధిపతులను పూజించి, వ్రతాన్ని అర్పించాలి. అపమృత్యు నివారణకు, దురదృష్ట నివారణకు ఉత్తమమైనది సూత్రనాయకుడు.
హేమరత్నమయం భూత్యై మహాశఙ్ఖఞ్చ మారణే । ఆప్యాయనే శఙ్ఖసూత్రం మౌక్తికం పూత్రవర్ద్ధనమ్ ।। ౩౨౭.
సంపద కోసం బంగారు లేదా రత్నాల సూత్రాన్ని, నాశనం కోసం మహాశంఖాన్ని, అభివృద్ధికి శంఖసూత్రాన్ని, కుమారుల పెరుగుదలకు ముత్యాల సూత్రాన్ని వాడాలి.
స్ఫాటికం భూతిదం కౌశం ముక్తిదం రుద్రనేత్రజం । ధాత్రీఫలప్రమాణేన రుద్రాక్షఁ చోత్తమన్తతః ।। ౩౨౭.
స్ఫటికం జీవాన్ని ఇస్తుంది, పట్టు విముక్తిని ఇస్తుంది, రుద్రుని కన్ను నుండి పుట్టిన రుద్రాక్షం, ధాత్రి పండు పరిమాణంలో ఉన్నప్పుడు అత్యుత్తమమైనది.
సమేరుం మేరుహీనం వా సూత్రం జప్యన్తు మానసమ్ । అనామాఙ్గుష్ఠమాక్రమ్య జపం భాష్యన్తు కారయేత్ ।। ౩౨౭.
మేరూ మణి ఉన్నా లేకపోయినా, జపమాలను ఉంగర వేళ్ల నుండి బొటనవేలు వరకు జరిపిస్తూ, మంత్రాన్ని మనసులో జపించాలి, ఆ జపాన్ని పలకాలి.