అగ్నిపురాణమ్

కపోలం పదికం కార్య్యం దిక్షు ద్వారత్రయం స్ఫుటమ్ । కోణబన్ధం త్రిపట్టన్తు ద్విపట్టం వజ్రవద్భవేత్ ।। ౩౨౦.

కపోలం పదికంలా చేయాలి. దిశల్లో మూడు ద్వారాలు స్పష్టంగా ఉండాలి. మూల కోణాల్లో త్రిపట్టీ, ద్విపట్టీ వజ్రంలా ఉండాలి.

మధ్యన్తు కమలం శుక్లం పీతం రక్తఞ్చ నీలకమ్ । పీతశుక్లఞ్చ ధూమ్రఞ్చ రక్తం పీతఞ్చ ముక్తిదమ్ ।। ౩౨౦.

మధ్యలో కమలం తెలుపు, పసుపు, ఎరుపు, నీలం రంగుల్లో ఉంటుంది. పసుపు-తెలుపు, పొగటి, ఎరుపు, పసుపు రంగులు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాయి.

పూర్వ్వాదౌ కమలాన్యష్ట శివవిష్ణ్వాదికంజపేత్ . ప్రాసాదమధ్యతోఽభ్యర్చ్య శక్రాదీన్వ్జకాదిషు ।। ౩౨౦.

తూర్పు మొదట ఎనిమిది కమలాలు, శివుడు, విష్ణువు మొదలైన వారికి అర్పించాలి. ఆలయ మధ్యలో పూజించి, ఇంద్రుడు మొదలైన వారికి కమలాల్లో పూజ చేయాలి.

అస్త్రాణి వాహ్యవీథ్యాన్తు విష్ణ్వాదీనశ్వమేధభాక్ । పవిత్రారోహణాదౌ చ మహామణ్డలమాలిఖేత్ ।। ౩౨౦.

బయటి మార్గంలో ఆయుధాలు ఉంచాలి, విష్ణువు మొదలైన అశ్వమేధ యజ్ఞానికి అర్హులైన వారికి. పవిత్రారోహణ మొదట మహామండలం గీయాలి.

అష్టహస్తం పురా క్షేత్రం రసపక్షైర్వివర్త్తయేత్ । ద్విపదం కమలం మధ్యే వీథికా పదికా తతః ।। ౩౨౦.

మునుపు, క్షేత్రం ఎనిమిది హస్తాల పరిమాణంలో ఉండేది. రస భాగాలతో తిప్పాలి. మధ్యలో రెండు దళాల కమలం, తర్వాత మార్గం, పదికా ఉంటాయి.

దిగ్విదిక్షు తతోఽష్ఠై చ నీలాబ్జాని వివర్త్తయేత్ । మధ్యపద్మప్రమాణేన త్రింశత్పద్మాని తాని తు ।। ౩౨౦.

తర్వాత దిశలు, ఉపదిశల్లో ఎనిమిది నీలి కమలాలు గీయాలి. మధ్య కమల పరిమాణం ప్రకారం, మొత్తం ముప్పై కమలాలు ఉంటాయి.

. దలసన్ధివిహీనాని నీలేన్దీవరకాని చ । తత్‌పృష్ఠే పదికా వీథీ స్వస్తికాని తదూర్ద్ధతః ।। ౩౨౦.

వాటికి దళాల సంధి ఉండదు, అవి నీలి కమలాలు. వాటి వెనుక పదికాలు, మార్గాలు, వాటి పైన స్వస్తికాలు ఉంటాయి.

. ద్విపదాని తథా చాష్టౌ కృతిభాగకృతాని తు . వర్త్తయేత్ స్వస్తికాంశ్తత్ర వీథికా పూర్వ్వవద్వహిః ।। ౩౨౦.

అలాగే, ఎనిమిది రెండు దళాల కమలాలు, వాటి వాటా భాగాల్లో తయారు చేయాలి. అక్కడ స్వస్తికాలు గీయాలి, మార్గాలు మునుపటిలా బయట ఉంటాయి.

ద్వారాణి కమలం యద్వదుపకణ్ఠయుతాని తు । వక్త్తయేత్ స్వస్తికాంస్తత్ర వీథకా పూర్వ్వవద్వహిః ।। ౩౨౦.

ద్వారాలు, కమలంలా ఉపమెడ భాగాలతో కలిగి ఉంటాయి. అక్కడ స్వస్తికాలు గీయాలి, మార్గాలు మునుపటిలా బయట ఉంటాయి.

స్వస్తికాది విచిత్రఞ్చ సర్వ్వకామపదం గుహ । పఞ్చాబ్జం పఞ్చహస్తం స్యాత్ సమన్తాద్దశభాజితమ్ ।। ౩౨౦.

ఓ గుహా, స్వస్తికం మొదలైన అనేక ఆకారాలు, అన్ని కోరికలు తీరే పాదాన్ని, ఐదు కమలాలతో కూడిన రూపాన్ని తయారు చేయాలి. ఆ ఐదు కమలాల నమూనా ఐదు చేతుల పొడవుగా ఉండాలి, చుట్టూ పది సమాన భాగాలుగా విభజించాలి.

ద్విపదం కమలం వీథీ పట్టికా దిక్షు పఙ్కజమ్ । చతుష్కం పృష్ఠతో వీథీ పదికా ద్విపదాన్యథా ।। ౩౨౦.

రెండు రేకుల కమలం మార్గంగా ఉండాలి, దాని పక్కన పట్టీలు ఉండాలి. దిక్కులలో కూడా కమలాలు ఉండాలి. వెనుకవైపు నాలుగు మార్గాలు, ఇతర చోట్ల రెండు రేకుల మార్గాలు ఉండాలి.

కణ్ఠోపకణ్ఠయుక్తాని ద్వారాన్యబ్జన్తు మధ్యతః । పఞ్చాబ్జమణ్డలే హ్యస్మిన్ సితం పీతఞ్చ పూర్వ్వకమ్ ।। ౩౨౦.

ద్వారాలు మెడ, ఉపమెడ లక్షణాలతో ఉండాలి, మధ్యలో కమలాలు ఉండాలి. ఈ ఐదు కమలాల వలయంలో, తూర్పు వైపు కమలం తెలుపు, పసుపు రంగులో ఉండాలి.

వైదూర్య్యాభం దక్షిణాబ్జం కున్దాభం వారుణం కజమ్ । ఉత్తరాబ్జన్తు శఙ్గాభమన్యత్ సర్వ్వం విచిత్రకమ్ ।। ౩౨౦.

దక్షిణదిక్కు కమలం వైడూర్యపు రంగులో, పడమరదిక్కు కమలం మల్లెపువ్వు వలె, ఉత్తరదిక్కు కమలం శంఖం వలె ఉండాలి. మిగతావన్నీ వివిధ ఆకారాల్లో అలంకరించాలి.

సర్వ్వకామప్రదం వక్ష్యే దశహస్తన్తు మణ్డలమ్ । వికారక్తన్తుర్య్యాశ్రం ద్వారన్తు ద్విపదం భవేత్ ।। ౩౨౦.

ఇప్పుడు అన్ని కోరికలు తీరే వలయాన్ని వివరించబోతున్నాను. అది పది చేతుల పరిమాణంలో ఉండాలి. మార్గం నాలుగు భాగాలుగా, ద్వారం రెండు రేకులతో ఉండాలి.

మధ్యే పద్మం పూర్వ్వవచ్చ విఘ్నధ్వంసం వదామ్యథ । చతుర్హస్తం పురం కృత్వా వృతఞ్చైవ కరద్వయమ్ ।। ౩౨౦.

మధ్యలో మునుపటిలాగే కమలం ఉండాలి. ఇప్పుడు విఘ్నాలను తొలగించేదానిని వివరించబోతున్నాను. నాలుగు చేతుల పరిమాణంలో నగరం నిర్మించాలి, రెండు చేతులతో చుట్టుముట్టాలి.

వీథికా హస్తమాత్రన్తు స్వస్తికైర్వహుభిర్వృతా । హస్తమాత్రాణి ద్వారాణి దిశు వృత్తం సపద్మకమ్ ।। ౩౨౦.

మార్గం ఒక చేతి వెడల్పుతో ఉండాలి, అనేక స్వస్తికాలతో అలంకరించాలి. ద్వారాలు ఒక్కో చేతి వెడల్పుతో, దిక్కులలో వృత్తాకారంగా, కమలాలతో కూడి ఉండాలి.

పద్మాని పఞ్చ శుక్లాని మధ్యే పూజ్యశ్చ నిష్కలః । హృదయాదీని పూర్వ్వాదౌ వికదిక్ష్వస్త్రాణి వై యజేత్ ।। ౩౨౦.

ఐదు తెల్ల కమలాలు పెట్టాలి. మధ్యలో నిరాకారుడిని పూజించాలి. తూర్పు నుండి మొదలుకొని హృదయం మొదలైన ఆయుధాలను మధ్య దిక్కుల్లో అర్పించాలి.

ప్రాగ్‌వచ్చ పఞ్చ బ్రహ్మాణి బుద్ధ్యాధారమతో వదే . శతభాగో తిథిభాగే పద్మం లిఙ్గాష్టకం దిశి ।। ౩౨౦.

మునుపటిలాగే ఐదు బ్రహ్మలను, బుద్ధిని ఆధారంగా స్థాపించాలి. తిథిలో వందవ భాగంలో, దిక్కులలో కమలం, ఎనిమిది లింగాలను ఏర్పాటు చేయాలి.

మే ఖలాభాగసంయుక్తం కణ్ఠం ద్విపదికం భవేత్ । ఆచార్య్యో బుద్ధిమాశ్రిత్య కల్పయేచ్చ లతాదికమ్ ।। ౩౨౦.

మెడ, ఉపమెడ పరిమాణంతో ద్వారం రెండు రేకులతో ఉండాలి. ఆచార్యుడు జ్ఞానాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, లత మొదలైన అలంకారాలను రూపొందించాలి.

చతుఃపట్‌పఞ్చమాష్టాది ఖాఛిశాద్యాది మణ్డలమ్ । ఖాక్షీన్దుసూర్య్యగం సర్వం ఖాక్షి చైవేన్దువర్ణనాత్ ।। ౩౨౦.

నాలుగు, ఐదు, ఎనిమిది మొదలైన సంఖ్యలతో, ఖ, శి మొదలైన అక్షరాలతో వలయం రూపొందించాలి. ఇవన్నీ ఖ, చంద్రుడు, సూర్యునితో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ఖ, అక్షి చంద్రుని రంగుతో వివరించబడతాయి.

చత్వారింశదధికాని చతుర్ద్దశసతాని హి । మణ్డలాని హరేఃశమ్భోర్దేవ్యాః సూర్య్యస్య సన్తి చ ।। ౩౨౦.

నాలుగు వందల నలభై (1440) వలయాలు హరి, శంభు, దేవి, సూర్యునికి చెందినవి.

దశసప్తవిభక్తే తు లతాలిఙ్గోద్భవం శ్రృణు । దిక్షు పఞ్చత్రయఞ్చైకం త్రయం పఞ్చ చ లోమయేత్ ।। ౩౨౦.

ఇప్పుడు పది, ఏడు విభాగాల్లో లత, లింగాల ఉద్భవాన్ని విను. దిక్కులలో ఐదు మూడు సమూహాలు, ఒక మూడు, ఐదు సమూహాలను ఏర్పాటు చేయాలి.

ఊద్‌ర్ధ్వగో ద్విపదే లిఙ్గమన్దిరం పార్శ్వకోష్ఠయోః । మధ్యేన ద్విపదం పద్మమథ చైకఞ్చ పఙ్కజం ।। ౩౨౦.

పైభాగంలో రెండు రేకుల ప్రాంతంలో లింగాలయాన్ని, పక్కన గదులను ఏర్పాటు చేయాలి. మధ్యలో రెండు రేకుల కమలం, తరువాత ఒకే కమలం ఉండాలి.

లిఙ్గస్య పార్శ్వయోర్భద్రేపదద్వారమలోపనాత్ । తత్పార్శ్వశోభాః షడ్‌లోప్య లతాః శేషాస్తథా హరేః ।। ౩౨౦.

లింగానికి రెండు వైపులా శుభద్వారాలు లేకపోవడం వల్ల ఆరు లతలను తీసివేయాలి. మిగతావన్నీ హరికి చెందుతాయి.

ఊద్‌ర్ధ్వం ద్విపదికం లోప్య హరేర్భద్రాష్టకం స్మృతమ్ . రశ్మిమానసమాయుక్తవేదలోపాచ్చ శోభికమ్ ।। ౩౨౦.

పైభాగంలో రెండు రేకుల ప్రాంతాన్ని తీసివేయాలి. హరికి సంబంధించిన ఎనిమిది శుభరూపాలు గుర్తించాలి. కిరణాలు, మనస్సు లేకుండా అందమైన రూపాన్ని స్థాపించాలి.

పఞ్చవింశతికం పద్మం తతః పీఠమపీఠకమ్ । ద్వయం ద్వయం రక్షయిత్వా ఉపశోభాస్తథాష్ట చ ।। ౩౨౦.

ఇరవై ఐదు రేకుల కమలం, తరువాత పీఠం, ఉపపీఠం ఏర్పాటు చేయాలి. రెండు రెండు చొప్పున రక్షించాలి. అలాగే ఎనిమిది ఉపఅలంకారాలు ఉండాలి.

దేవ్యాదిఖ్యాపకం భద్రం బృహన్మధ్యే పరం లఘు । మధ్యే నవపదం పద్మం కోణే భద్రచతుష్టయమ్ ।। ౩౨౦.

దేవిని సూచించే శుభరూపం మధ్యలో గొప్పదిగా, చివరలో సూక్ష్మంగా ఉంటుంది. మధ్యలో తొమ్మిది రేకుల కమలం, మూలల్లో నాలుగు శుభరూపాలు ఉంటాయి.

త్రయోదశపదం శేషం బుద్ధ్యాధారన్తు మణ్హలం । శతపత్రం షష్ట్యధికం బుద్ధ్యాధారం హరాదిషు ।। ౩౨౦.

మిగిలిన పదమూడు మెట్లు బుద్ధికి ఆధారంగా, మండలంగా ఉంటాయి. వందదళాల పద్మం, అరవై దళాలతో కూడినదీ, హరిదేవుడు మొదలైన దేవతల్లో బుద్ధికి ఆధారంగా ఉంటుంది.

ఈశ్వర ఉవాచ అస్త్రయాగః పురా కార్య్యః సర్వకర్మ్మసు సిద్ధిదః । మధ్యే పూజ్యం శివాద్యస్త్రం వజ్రాదీన్ పూర్వతః క్రమాత్ ।। ౩౨౧.

ఈశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆయుధార్పణం ముందుగా చేయాలి; అది అన్ని కార్యాలలో విజయాన్ని ఇస్తుంది. మధ్యలో శివుని ఆయుధాన్ని పూజించాలి; వజ్రం మొదలైన వాటిని తూర్పు నుండి క్రమంగా పూజించాలి.