అగ్నిపురాణమ్

ప్రథమే కర్ణికా తత్ర పుష్కరైర్న్నవభిర్యుతా । కేశరాణి చతుర్వ్విశద్వితీయేఽథ తృతీయకే ।। ౩౨౦.

మొదటిలో, కర్ణిక ఉంది, తొమ్మిది దళాలతో కలిసివుంటుంది. రెండవ, మూడవ వాటిలో ఇరవై నాలుగు రేశాలు ఉంటాయి.

దలసన్ధిర్గజకుమ్భనిభాన్తర్యద్దలాగ్రకమ్ । పఞ్చమే వ్యోమరూపన్తు సంసక్తం కమలం స్మృతం ।। ౩౨౦.

దళాల సంధి ఏనుగు కుంభాన్ని పోలి కనిపిస్తే, దళం చివర భాగం కలిసిపోయి ఉంటే, ఐదవ దశలో ఆకాశ రూపంగా కలిసిన కమలం అని భావించాలి.

అసంసక్తే దలాగ్రే తు దిగ్భాగైర్విస్తరాద్భజేత్ ।. భాగద్వయపరిత్యాగాద్వస్వంశైర్వర్త్తయేద్దలమ్ ।। ౩౨౦.

దళం చివర భాగం కలిపి లేకపోతే, దిశల ప్రకారం విస్తరించి విభజించాలి. రెండు భాగాలు వదిలేసి, మిగతా ఆరు భాగాలతో దళాన్ని రూపొందించాలి.

సన్ధివిస్తరసూత్రేణ తన్మూలాదఞ్జయేద్దలమ్ సవ్యాసవ్యక్రమేణైవ వృద్ధమేతద్భవేత్తథా ।। ౩౨౦.

సంధి వెడల్పు కొలతతో, దళాన్ని దాని మూలం నుంచి, క్రమంగా కుడి, ఎడమ వైపులా మార్చుతూ, దళాన్ని పెరుగుతూ గీయాలి.

అథ వా సన్ధిమధ్యాత్తు భ్రామయేదర్ద్ధచన్ద్రవత్ । సన్ధిద్వయాగ్రసూత్రం వా బాలపద్మన్తథా భవేత్ ।। ౩౨౦.

లేదా, సంధి మధ్యభాగం నుంచి, అర్ధచంద్రాకారంగా తిప్పాలి. లేదా, రెండు సంధుల చివర నుంచి సూత్రంతో గీయితే, చిన్న కమలం అవుతుంది.

. సన్ధిసూత్రార్ద్ధమానేన పృష్ఠతః పరివర్త్తయేత్ । తీక్ష్ణాగ్రన్తు సువాతేన కమలం భుక్తిముక్తిదమ్ ।। ౩౨౦.

సంధి సూత్రం అర్ధ కొలతతో, వెనుక నుంచి తిప్పాలి. పదునైన అగ్రభాగంతో, మృదువైన గాలితో, ఆ కమలం భోగమూ, మోక్షమూ ప్రసాదిస్తుంది.

ముక్తవృద్ధౌ చ వశ్యాదౌ బాలం పద్మం సమానకం । నవనాభంనవహస్తం భాగైర్మ్మన్త్రాత్మకైశ్చ తత్ ।। ౩౨౦.

విస్తరించబడిన, విముక్తమైన రూపాల్లో, వశీకరణానికి కూడా, చిన్న కమలం సమానంగా తయారు చేయాలి. కొత్త నాభి, తొమ్మిది హస్తాల పరిమాణంతో, మంత్ర భాగాలతో తయారవుతుంది.

మధ్యేఽవ్జం పట్టికావీజం ద్వారేణాబ్జస్య మానతః । కణ్ఠోపకణ్ఠముక్తాని తద్వాహ్యే వీథికా మతా ।। ౩౨౦.

మధ్యలో కమలం, దానికి పట్టీ విత్తనం. కమల ద్వారంలో కొలత ప్రకారం గీయాలి. మెడ, ఉపమెడ ముత్యాలు బయట ఉంటాయి. వాటి బయట మార్గం ఉంటుంది.

పఞ్చభాగాన్వితా సా తు సమన్తాద్దశభాగికా । దిగ్విదిక్ష్వష్ట పద్మాని ద్వారపద్మం సవీథికమ్ ।। ౩౨౦.

ఆ మార్గం ఐదు భాగాలతో కూడి, చుట్టూ పది భాగాల పరిమాణంలో ఉంటుంది. దిశలు, ఉపదిశల్లో ఎనిమిది కమలాలు, ద్వార కమలం, దాని మార్గంతో కలిగి ఉంటాయి.

తద్వాహ్యే పఞ్చ పదికా వీథికా యత్ర భూషితా । పద్మవద్‌ద్వారకణ్ఠన్తు పదికఞ్చౌష్ఠకణ్ఠకం ।। ౩౨౦.

దాని బయట ఐదు పదికాలు ఉంటాయి, అక్కడ మార్గాలు అలంకరించబడి ఉంటాయి. కమలంలా ద్వార మెడ, పదికం, ఎనిమిది రెట్లు మెడ భాగం ఉంటాయి.

కపోలం పదికం కార్య్యం దిక్షు ద్వారత్రయం స్ఫుటమ్ । కోణబన్ధం త్రిపట్టన్తు ద్విపట్టం వజ్రవద్భవేత్ ।। ౩౨౦.

కపోలం పదికంలా చేయాలి. దిశల్లో మూడు ద్వారాలు స్పష్టంగా ఉండాలి. మూల కోణాల్లో త్రిపట్టీ, ద్విపట్టీ వజ్రంలా ఉండాలి.

మధ్యన్తు కమలం శుక్లం పీతం రక్తఞ్చ నీలకమ్ । పీతశుక్లఞ్చ ధూమ్రఞ్చ రక్తం పీతఞ్చ ముక్తిదమ్ ।। ౩౨౦.

మధ్యలో కమలం తెలుపు, పసుపు, ఎరుపు, నీలం రంగుల్లో ఉంటుంది. పసుపు-తెలుపు, పొగటి, ఎరుపు, పసుపు రంగులు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాయి.

పూర్వ్వాదౌ కమలాన్యష్ట శివవిష్ణ్వాదికంజపేత్ . ప్రాసాదమధ్యతోఽభ్యర్చ్య శక్రాదీన్వ్జకాదిషు ।। ౩౨౦.

తూర్పు మొదట ఎనిమిది కమలాలు, శివుడు, విష్ణువు మొదలైన వారికి అర్పించాలి. ఆలయ మధ్యలో పూజించి, ఇంద్రుడు మొదలైన వారికి కమలాల్లో పూజ చేయాలి.

అస్త్రాణి వాహ్యవీథ్యాన్తు విష్ణ్వాదీనశ్వమేధభాక్ । పవిత్రారోహణాదౌ చ మహామణ్డలమాలిఖేత్ ।। ౩౨౦.

బయటి మార్గంలో ఆయుధాలు ఉంచాలి, విష్ణువు మొదలైన అశ్వమేధ యజ్ఞానికి అర్హులైన వారికి. పవిత్రారోహణ మొదట మహామండలం గీయాలి.

అష్టహస్తం పురా క్షేత్రం రసపక్షైర్వివర్త్తయేత్ । ద్విపదం కమలం మధ్యే వీథికా పదికా తతః ।। ౩౨౦.

మునుపు, క్షేత్రం ఎనిమిది హస్తాల పరిమాణంలో ఉండేది. రస భాగాలతో తిప్పాలి. మధ్యలో రెండు దళాల కమలం, తర్వాత మార్గం, పదికా ఉంటాయి.

దిగ్విదిక్షు తతోఽష్ఠై చ నీలాబ్జాని వివర్త్తయేత్ । మధ్యపద్మప్రమాణేన త్రింశత్పద్మాని తాని తు ।। ౩౨౦.

తర్వాత దిశలు, ఉపదిశల్లో ఎనిమిది నీలి కమలాలు గీయాలి. మధ్య కమల పరిమాణం ప్రకారం, మొత్తం ముప్పై కమలాలు ఉంటాయి.

. దలసన్ధివిహీనాని నీలేన్దీవరకాని చ । తత్‌పృష్ఠే పదికా వీథీ స్వస్తికాని తదూర్ద్ధతః ।। ౩౨౦.

వాటికి దళాల సంధి ఉండదు, అవి నీలి కమలాలు. వాటి వెనుక పదికాలు, మార్గాలు, వాటి పైన స్వస్తికాలు ఉంటాయి.

. ద్విపదాని తథా చాష్టౌ కృతిభాగకృతాని తు . వర్త్తయేత్ స్వస్తికాంశ్తత్ర వీథికా పూర్వ్వవద్వహిః ।। ౩౨౦.

అలాగే, ఎనిమిది రెండు దళాల కమలాలు, వాటి వాటా భాగాల్లో తయారు చేయాలి. అక్కడ స్వస్తికాలు గీయాలి, మార్గాలు మునుపటిలా బయట ఉంటాయి.

ద్వారాణి కమలం యద్వదుపకణ్ఠయుతాని తు । వక్త్తయేత్ స్వస్తికాంస్తత్ర వీథకా పూర్వ్వవద్వహిః ।। ౩౨౦.

ద్వారాలు, కమలంలా ఉపమెడ భాగాలతో కలిగి ఉంటాయి. అక్కడ స్వస్తికాలు గీయాలి, మార్గాలు మునుపటిలా బయట ఉంటాయి.

స్వస్తికాది విచిత్రఞ్చ సర్వ్వకామపదం గుహ । పఞ్చాబ్జం పఞ్చహస్తం స్యాత్ సమన్తాద్దశభాజితమ్ ।। ౩౨౦.

ఓ గుహా, స్వస్తికం మొదలైన అనేక ఆకారాలు, అన్ని కోరికలు తీరే పాదాన్ని, ఐదు కమలాలతో కూడిన రూపాన్ని తయారు చేయాలి. ఆ ఐదు కమలాల నమూనా ఐదు చేతుల పొడవుగా ఉండాలి, చుట్టూ పది సమాన భాగాలుగా విభజించాలి.

ద్విపదం కమలం వీథీ పట్టికా దిక్షు పఙ్కజమ్ । చతుష్కం పృష్ఠతో వీథీ పదికా ద్విపదాన్యథా ।। ౩౨౦.

రెండు రేకుల కమలం మార్గంగా ఉండాలి, దాని పక్కన పట్టీలు ఉండాలి. దిక్కులలో కూడా కమలాలు ఉండాలి. వెనుకవైపు నాలుగు మార్గాలు, ఇతర చోట్ల రెండు రేకుల మార్గాలు ఉండాలి.

కణ్ఠోపకణ్ఠయుక్తాని ద్వారాన్యబ్జన్తు మధ్యతః । పఞ్చాబ్జమణ్డలే హ్యస్మిన్ సితం పీతఞ్చ పూర్వ్వకమ్ ।। ౩౨౦.

ద్వారాలు మెడ, ఉపమెడ లక్షణాలతో ఉండాలి, మధ్యలో కమలాలు ఉండాలి. ఈ ఐదు కమలాల వలయంలో, తూర్పు వైపు కమలం తెలుపు, పసుపు రంగులో ఉండాలి.

వైదూర్య్యాభం దక్షిణాబ్జం కున్దాభం వారుణం కజమ్ । ఉత్తరాబ్జన్తు శఙ్గాభమన్యత్ సర్వ్వం విచిత్రకమ్ ।। ౩౨౦.

దక్షిణదిక్కు కమలం వైడూర్యపు రంగులో, పడమరదిక్కు కమలం మల్లెపువ్వు వలె, ఉత్తరదిక్కు కమలం శంఖం వలె ఉండాలి. మిగతావన్నీ వివిధ ఆకారాల్లో అలంకరించాలి.

సర్వ్వకామప్రదం వక్ష్యే దశహస్తన్తు మణ్డలమ్ । వికారక్తన్తుర్య్యాశ్రం ద్వారన్తు ద్విపదం భవేత్ ।। ౩౨౦.

ఇప్పుడు అన్ని కోరికలు తీరే వలయాన్ని వివరించబోతున్నాను. అది పది చేతుల పరిమాణంలో ఉండాలి. మార్గం నాలుగు భాగాలుగా, ద్వారం రెండు రేకులతో ఉండాలి.

మధ్యే పద్మం పూర్వ్వవచ్చ విఘ్నధ్వంసం వదామ్యథ । చతుర్హస్తం పురం కృత్వా వృతఞ్చైవ కరద్వయమ్ ।। ౩౨౦.

మధ్యలో మునుపటిలాగే కమలం ఉండాలి. ఇప్పుడు విఘ్నాలను తొలగించేదానిని వివరించబోతున్నాను. నాలుగు చేతుల పరిమాణంలో నగరం నిర్మించాలి, రెండు చేతులతో చుట్టుముట్టాలి.

వీథికా హస్తమాత్రన్తు స్వస్తికైర్వహుభిర్వృతా । హస్తమాత్రాణి ద్వారాణి దిశు వృత్తం సపద్మకమ్ ।। ౩౨౦.

మార్గం ఒక చేతి వెడల్పుతో ఉండాలి, అనేక స్వస్తికాలతో అలంకరించాలి. ద్వారాలు ఒక్కో చేతి వెడల్పుతో, దిక్కులలో వృత్తాకారంగా, కమలాలతో కూడి ఉండాలి.

పద్మాని పఞ్చ శుక్లాని మధ్యే పూజ్యశ్చ నిష్కలః । హృదయాదీని పూర్వ్వాదౌ వికదిక్ష్వస్త్రాణి వై యజేత్ ।। ౩౨౦.

ఐదు తెల్ల కమలాలు పెట్టాలి. మధ్యలో నిరాకారుడిని పూజించాలి. తూర్పు నుండి మొదలుకొని హృదయం మొదలైన ఆయుధాలను మధ్య దిక్కుల్లో అర్పించాలి.

ప్రాగ్‌వచ్చ పఞ్చ బ్రహ్మాణి బుద్ధ్యాధారమతో వదే . శతభాగో తిథిభాగే పద్మం లిఙ్గాష్టకం దిశి ।। ౩౨౦.

మునుపటిలాగే ఐదు బ్రహ్మలను, బుద్ధిని ఆధారంగా స్థాపించాలి. తిథిలో వందవ భాగంలో, దిక్కులలో కమలం, ఎనిమిది లింగాలను ఏర్పాటు చేయాలి.

మే ఖలాభాగసంయుక్తం కణ్ఠం ద్విపదికం భవేత్ । ఆచార్య్యో బుద్ధిమాశ్రిత్య కల్పయేచ్చ లతాదికమ్ ।। ౩౨౦.

మెడ, ఉపమెడ పరిమాణంతో ద్వారం రెండు రేకులతో ఉండాలి. ఆచార్యుడు జ్ఞానాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, లత మొదలైన అలంకారాలను రూపొందించాలి.