అగ్నిపురాణమ్

ఈశ్వర ఉవాచ వాగీశ్వరీపూజనఞ్చ ప్రవదామి సమణ్డలమ్ । ఊహకం కాలసంయుక్తం మనుం వర్ణసమాయుతమ్।। ౩౧౯.

ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: వాగీశ్వరీ పూజను, మండలంతో కూడినదాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను. కాలంతో కలిసిన సూక్ష్మ మంత్రాన్ని, అక్షరాలతో నిండినదాన్ని చెప్పుతాను.

నిషాద ఈశ్వరం కార్య్యం మనునా చన్ద్రసూర్యవత్ । అక్షరన్న హిదేయం స్యాత్ ధ్యాయేత్ కున్దేన్దుసన్నిభాం ।। ౩౧౯.

ఈశ్వరుని మంత్రంతో, చంద్రుడు సూర్యునిలా పూజించాలి; అక్షరాలను దాచకూడదు; ఆమెను మల్లెపువ్వు, చంద్రునిలా తెల్లగా ఉన్నదిగా ధ్యానం చేయాలి.

పఞ్చాశద్వర్ణమాలాన్తు ముక్తాస్రగ్దామభూషితామ్ । వరదాభయాక్షసూత్రపుస్తకాఢ్యాం త్రిలోచనాం ।। ౩౧౯.

యాభై అక్షరాల మాల, ముత్యాల హారంతో అలంకరించబడినది; వరద, అభయ ముద్రలు, జపమాల, పుస్తకం ధరించినది, మూడు కళ్లతో ఉన్నది.

లక్షం జపేన్మస్తకాన్తం స్కన్ధాన్తం వర్ణమాలికాం । అకారాదిక్షకారాన్తాం విశన్తీం మానవత్ స్మరేత్ ।। ౩౧౯.

ఒకవేల మనిషి, 'అ' నుండి 'క్ష' వరకు అక్షరాల మాలను, తల మొదలుకొని భుజాల వరకు, లక్ష సార్లు జపిస్తూ, ఆ మాలను మానవ రూపంలో ప్రవేశిస్తున్నట్టు మనసులో ఊహించాలి.

కుర్య్యాద్ గురుశ్చ దీక్షార్థం మన్త్రగ్రాహే తు మణ్డలమ్ । సూర్య్యాగ్రమిన్దుభక్తన్తు భాగాభ్యాం కమలం హితం ।। ౩౧౯.

దీక్ష కోసం గురువు, మంత్రాన్ని గ్రహించేందుకు, సూర్యుని భాగం, చంద్రుని భాగంగా రెండు విభాగాలతో కూడిన కమలాన్ని, మండలంగా ఏర్పరచాలి.

వీథికా పదికా కార్య్యా పద్మాన్యష్టౌ చతుష్పదే । వీథికా పదికా వాహ్యే ద్వారాణి ద్విపదాని తు ।। ౩౧౯.

అక్కడ మార్గాలు, మెట్లు, నాలుగు దిక్కుల్లో ఎనిమిది నాలుగు దళాల కమలాలు చేయాలి. బయట కూడా మార్గాలు, మెట్లు, ద్వారాలు రెండు దళాలతో ఉండాలి.

ఉపద్వారాణి తద్వచ్చ కోణవాన్ధం ద్విపట్టికమ్ । సితాని నవ పద్మాని కర్ణికా కనకప్రభా ।। ౩౧౯.

అలాగే, పక్కదారులు, మూలల వద్ద రెండురెట్లు బంధాలు ఉండాలి. తొమ్మిది తెల్ల కమలాలు, మధ్యలో బంగారు వెలుగు మెరుస్తున్న కర్ణిక ఉండాలి.

కేశరాణి విచిత్రాణి కోణాత్రక్తేన పూరయేత్ । వ్యోమరేఖాన్తరం కృష్ణం ద్వారాణీన్ద్రేభమానతః ।। ౩౧౯.

కమలపు రేశాలు వివిధ రంగుల్లో ఉండాలి; మూలల్లో ఎరుపు రంగుతో నింపాలి. ఆకాశ రేఖల మధ్య భాగం నలుపు రంగులో ఉండాలి. ద్వారాలు ఇంద్రుని ఏనుగు రూపంలో ఉండాలి.

మధ్యే సరస్వతీం పద్మేవాగీశీ పూర్వ్వపద్మకే । హృత్లేఖా చిత్రవాగీశీ గాయత్రీ విశ్వరుపయా ।। ౩౧౯.

మధ్యలో సరస్వతిని, తూర్పు కమలంలో వాగ్దేవిని, హృదయ రేఖలో అద్భుతమైన వాగ్దేవిని, విశ్వరూపిణిగా గాయత్రిని ధ్యానించాలి.

శాఙ్కరీ మతిర్ధుతిశ్చ పూర్వ్వాద్యా హ్రీఁ స్వవీజకాః । ధ్యేయా సరస్వతీవచ్చ కపిలాజ్యేన హోమకః । సంస్కృతప్రాకృతకవిః కావ్యశాస్త్రాదివిద్భవేత్ ।। ౩౧౯.

శాంకరీ, మనస్సు, తేజస్సు, తూర్పు మొదలుకొని హ్రీం వంటి బీజాక్షరాలతో సరస్వతిలా ధ్యానం చేయాలి. కపిల నెయ్యితో హోమం చేయాలి. అప్పుడు సంస్కృత, ప్రాకృత కవిత్వంలో నిపుణుడై, కావ్యశాస్త్రాలలో పాండిత్యాన్ని పొందుతాడు.

సర్వ్వతో భద్రకాన్యష్టమణ్డలాని వదే గుహ । శక్తిమాసాధయేత్ ప్రాచీమిష్టాయాం విషువే సుధీః ।। ౩౨౦.

ఓ గుహా! ఎనిమిది శుభమైన మండలాలను వివరించబోతున్నాను. మంచి జ్ఞానం కలవాడు, కోరుకున్న తూర్పు దిశలో, సమదినంలో శక్తిని స్థాపించాలి.

చిత్రాస్వాత్యన్తరేణాథ దృష్టసూత్రేణ వా పునః । పూర్వ్వాపరాయతం సూత్రమాస్ఫాల్య మద్యతోఽఙ్కయేత్ ।। ౩౨౦.

తర్వాత, చిత్రా మరియు స్వాతి నక్షత్రాల మధ్యలో, లేదా కనబడే దారంతో, తూర్పు నుండి పడమర దిశగా దారం లాగి, మధ్య బిందువును గుర్తించాలి.

కోటచిద్వయన్తు తన్మధ్యాదఙ్‌కయేద్దక్షిణోత్తరమ్ । మధ్యే ద్వయం ప్రకర్త్తవ్యం స్ఫాలయేద్దక్షిణోత్తరమ్ ।। ౩౨౦.

రెండు మూలల మధ్య నుంచి దక్షిణం, ఉత్తరం దిశలను గుర్తించాలి. మధ్యలో రెండు భాగాలు చేసి, దక్షిణం, ఉత్తరం దారాలను లాగాలి.

శతక్షేత్రార్ద్ధమానేన కోణసమ్పాతమాదిశేత్ । ఏవం సూత్రచతుష్కస్య స్ఫాలనాచ్చతురస్రకమ్ ।। ౩౨౦.

నూరు కొలతల అర కొలతతో మూలల కలయికను సూచించాలి. ఇలా నాలుగు దారాలు లాగితే, ఒక చదరంగా ఏర్పడుతుంది.

జాయతే తత్ర కర్త్తవ్యం భద్రస్వేదకరం శుభమ్ । వసుభక్తేన్దుద్విపదే క్షేత్రే వీథీ చ భాగికా ।। ౩౨౦.

అక్కడ, శుభప్రదమైన భద్రస్వేదకరాన్ని నిర్మించాలి. వసువులు, చంద్రునికి రెండు భాగాలుగా విభజించి, ఆ స్థలంలో మార్గం, విభాగం ఉండాలి.

ద్వారం ద్విపదికం పద్మమానాద్వై సకపోలకమ్ । కోణబన్ధవివిత్త్రన్తు ద్విపదం తత్ర వర్త్తయేత్ ।। ౩౨౦.

ద్వారం రెండు కొలతలు ఉండాలి. కమలం కూడా కొలత ప్రకారం, గండాలతో కలిగి ఉండాలి. మూల బంధాలలో అక్కడ రెండు రెట్లు బంధాన్ని చేయాలి.

శుక్లం పద్మం కర్ణికా తు పీతా చిత్రన్తు కేశరమ్। రక్తా వీథీ తత్ర కల్ప్యా ద్వారం లోకేశరూపకం ।। ౩౨౦.

కమలం తెలుపు రంగులో ఉండాలి. కర్ణిక పసుపు రంగులో, రేశాలు వివిధ రంగుల్లో ఉండాలి. అక్కడ మార్గం ఎరుపు రంగులో ఉండాలి. ద్వారం లోకేశ్వరుని రూపంలో ఉండాలి.

రక్తకోణం విధౌ నిత్యే నైమిత్తికేఽవ్జకం శ్రృణు । అసంసక్తన్తు సంసక్తం ద్విధావ్జం భుక్తిముక్తికృత్ ।। ౩౨౦.

నిత్య, నైమిత్తిక క్రతువుల్లో మూలలు ఎరుపు రంగులో ఉండాలి. కమలం రెండు విధాలుగా ఉంటుంది — వేరుగా ఉండేది, కలిసిఉండేది. ఇది భోగం, మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.

అసంసక్తం సుముక్షూణాం సంసక్తం తత్త్రిధా పృథక్ । బాలో యువా చ వృద్ధశ్చ నామతః ఫలసిద్ధిదాః ।। ౩౨౦.

వేరుగా ఉండే కమలం మోక్షాన్ని కోరేవారికి. కలిసిఉండే కమలం మూడు విధాలుగా — బాల్యం, యవ్వనం, వృద్ధాప్యం. ఇవి పేరుల ప్రకారం ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.

పద్మక్షేత్రే తు సూత్రాణి దిగ్విదిశు వినిక్షిపేత్ । వృత్తాని పఞ్చకల్పాని పద్మక్షేత్రసమాని తు ।। ౩౨౦.

కమల క్షేత్రంలో, దిక్కులు, ఉపదిక్కుల్లో దారాలు పరచాలి. ఐదు వృత్తాలు, కమల క్షేత్రానికి సమానంగా రూపొందించాలి.

ప్రథమే కర్ణికా తత్ర పుష్కరైర్న్నవభిర్యుతా । కేశరాణి చతుర్వ్విశద్వితీయేఽథ తృతీయకే ।। ౩౨౦.

మొదటిలో, కర్ణిక ఉంది, తొమ్మిది దళాలతో కలిసివుంటుంది. రెండవ, మూడవ వాటిలో ఇరవై నాలుగు రేశాలు ఉంటాయి.

దలసన్ధిర్గజకుమ్భనిభాన్తర్యద్దలాగ్రకమ్ । పఞ్చమే వ్యోమరూపన్తు సంసక్తం కమలం స్మృతం ।। ౩౨౦.

దళాల సంధి ఏనుగు కుంభాన్ని పోలి కనిపిస్తే, దళం చివర భాగం కలిసిపోయి ఉంటే, ఐదవ దశలో ఆకాశ రూపంగా కలిసిన కమలం అని భావించాలి.

అసంసక్తే దలాగ్రే తు దిగ్భాగైర్విస్తరాద్భజేత్ ।. భాగద్వయపరిత్యాగాద్వస్వంశైర్వర్త్తయేద్దలమ్ ।। ౩౨౦.

దళం చివర భాగం కలిపి లేకపోతే, దిశల ప్రకారం విస్తరించి విభజించాలి. రెండు భాగాలు వదిలేసి, మిగతా ఆరు భాగాలతో దళాన్ని రూపొందించాలి.

సన్ధివిస్తరసూత్రేణ తన్మూలాదఞ్జయేద్దలమ్ సవ్యాసవ్యక్రమేణైవ వృద్ధమేతద్భవేత్తథా ।। ౩౨౦.

సంధి వెడల్పు కొలతతో, దళాన్ని దాని మూలం నుంచి, క్రమంగా కుడి, ఎడమ వైపులా మార్చుతూ, దళాన్ని పెరుగుతూ గీయాలి.

అథ వా సన్ధిమధ్యాత్తు భ్రామయేదర్ద్ధచన్ద్రవత్ । సన్ధిద్వయాగ్రసూత్రం వా బాలపద్మన్తథా భవేత్ ।। ౩౨౦.

లేదా, సంధి మధ్యభాగం నుంచి, అర్ధచంద్రాకారంగా తిప్పాలి. లేదా, రెండు సంధుల చివర నుంచి సూత్రంతో గీయితే, చిన్న కమలం అవుతుంది.

. సన్ధిసూత్రార్ద్ధమానేన పృష్ఠతః పరివర్త్తయేత్ । తీక్ష్ణాగ్రన్తు సువాతేన కమలం భుక్తిముక్తిదమ్ ।। ౩౨౦.

సంధి సూత్రం అర్ధ కొలతతో, వెనుక నుంచి తిప్పాలి. పదునైన అగ్రభాగంతో, మృదువైన గాలితో, ఆ కమలం భోగమూ, మోక్షమూ ప్రసాదిస్తుంది.

ముక్తవృద్ధౌ చ వశ్యాదౌ బాలం పద్మం సమానకం । నవనాభంనవహస్తం భాగైర్మ్మన్త్రాత్మకైశ్చ తత్ ।। ౩౨౦.

విస్తరించబడిన, విముక్తమైన రూపాల్లో, వశీకరణానికి కూడా, చిన్న కమలం సమానంగా తయారు చేయాలి. కొత్త నాభి, తొమ్మిది హస్తాల పరిమాణంతో, మంత్ర భాగాలతో తయారవుతుంది.

మధ్యేఽవ్జం పట్టికావీజం ద్వారేణాబ్జస్య మానతః । కణ్ఠోపకణ్ఠముక్తాని తద్వాహ్యే వీథికా మతా ।। ౩౨౦.

మధ్యలో కమలం, దానికి పట్టీ విత్తనం. కమల ద్వారంలో కొలత ప్రకారం గీయాలి. మెడ, ఉపమెడ ముత్యాలు బయట ఉంటాయి. వాటి బయట మార్గం ఉంటుంది.

పఞ్చభాగాన్వితా సా తు సమన్తాద్దశభాగికా । దిగ్విదిక్ష్వష్ట పద్మాని ద్వారపద్మం సవీథికమ్ ।। ౩౨౦.

ఆ మార్గం ఐదు భాగాలతో కూడి, చుట్టూ పది భాగాల పరిమాణంలో ఉంటుంది. దిశలు, ఉపదిశల్లో ఎనిమిది కమలాలు, ద్వార కమలం, దాని మార్గంతో కలిగి ఉంటాయి.