అగ్నిపురాణమ్

అప్రార్థయత్ కామధేనుం యదా స న దదౌ తదా। హృతవానథ రామేణ శిరశ్ఛిత్త్వా నిపాతితః

రాజు కామధేనువును అడిగినప్పుడు ఇవ్వకపోవడంతో, ఆమెను బలవంతంగా తీసుకున్నాడు. అప్పుడు రాముడు అతని తల నరికి పడగొట్టాడు.

యుద్ధే పరశునా రాజా ధేనుః స్వాశ్రమమాయయౌ । కార్త్తవీర్యస్య పుత్రస్తు జమదగ్నిర్నిపాతితః

యుద్ధంలో పరశురాముడు క్షత్రియుడిని పరశుతో సంహరించాడు. ఆవు తిరిగి తన ఆశ్రమానికి వచ్చింది. కానీ కార్తవీర్యుని కుమారుడు జమదగ్నిని హత్య చేశాడు.

రామే వనం గతే వైరాదథ రామః సమాగతః। పితరం నిహతం దృష్ట్వా పితృనాశాభిమర్షితః

రాముడు అడవికి వెళ్లినప్పుడు, శత్రుత్వంతో రాముడు తిరిగి వచ్చాడు. తండ్రిని హతమై ఉన్నాడని చూసి, తండ్రి మరణం వల్ల కలిగిన కోపంతో ఉక్కిరిబిక్కిరయ్యాడు.

త్రిః సప్తకృత్వః పృథివీం నిఃక్షత్రామకరోద్విభుః। కురుశ్రేత్రే పఞ్చ కుణ్డాన్ కృత్వా సన్తర్ప్య వై పితృన్

విశాలుడు మూడుసార్లు ఏడుసార్లు భూమిని నక్షత్రాల్లేని దిగా చేశాడు. కురుక్షేత్రంలో అయిదు యజ్ఞవేదికలు నిర్మించి, పితృదేవతలను సంతృప్తిపరిచాడు.

కాశ్యపాయ మహీం దత్త్వా మహేన్ద్రే పర్వతే స్థితః। కూర్మ్మస్య చ వరాహస్య నృసింహస్య చ వామనమ్

భూమిని కాశ్యపునికి ఇచ్చి, మహేంద్రపర్వతంపై నిలిచాడు. అక్కడ కూర్మం, వరాహం, నరసింహం, వామనంగా అవతరించాడు.

అవతారం చ రామస్య శ్రుత్వా యాతి దివం నరః

రాముని అవతార కథను వినినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.

అగ్నిరువాచ రామాయణమహం వక్ష్యే నారదేనోదితం పురా। వాల్మీకయే యథా తద్వత్ పఠితం భుక్తిముక్తిదమ్

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: నేను నారదుడు చెప్పినట్టు, వాల్మీకి పఠించినట్టు రామాయణాన్ని వివరంగా చెబుతాను. ఇది భోగం, మోక్షం రెండూ ఇస్తుంది.

నారద ఉవాచ విష్ణునాభ్యవ్జజో బ్రహ్మా మరీచిర్బ్రహ్మణః సుతః। మరీచేః కశ్యపస్తస్మాత్ సూర్యో వైవస్వతో మనుః

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: విష్ణువు నుండి బ్రహ్మ వచ్చాడు; బ్రహ్మకు మరీచి కుమారుడు; మరీచి నుండి కశ్యపుడు, అతనివలన సూర్యుడు, సూర్యుని కుమారుడే వైవస్వత మనువు.

తతస్తస్మాత్తథేక్ష్వాకుస్తస్య వంశే కకుత్స్థకః। కకుత్స్థస్య రఘుస్తస్మాదజో దశరథస్తతః

ఆ తర్వాత మనువునుండి ఇక్ష్వాకువు, ఆయన వంశంలో కకుత్థుడు, కకుత్థుని వంశంలో రఘువు, రఘువునుండి అజుడు, అజునుండి దశరథుడు పుట్టారు.

రావణాదేర్వధార్థాయ చతుర్ద్ధాభూత స్వయం హరిః। రాజ్ఞో దశరథాద్రామః కౌశల్యాయాం బభూవ హ

రావణుడు మొదలైనవారి సంహారానికి హరిదేవుడు నాలుగు భాగాలుగా అవతరించాడు. రాజు దశరథునికి కౌశల్యాదేవిలో రాముడు జన్మించాడు.

కైకేయ్యాం భరతః పుత్రః సుమిత్రాయాఞ్చ లక్ష్మణః। శత్రుఘ్నః ఋష్యశ్రృఙ్గేణ తాసు సన్దత్తపాయసాత్

కైకేయికి భారతుడు పుట్టాడు. సుమిత్రకు లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు పుట్టారు. వీరందరికీ ఋష్యశృంగుడు యజ్ఞంలో ఇచ్చిన పాయసం కారణం.

ప్రాశితాద్యజ్ఞసంసిద్ధాద్రాద్రామాద్యాశ్చ సమాః పితుః। యజ్ఞవిధ్నవినాశాయ విశ్వామిత్రార్థితో నృపః

యజ్ఞంలో పవిత్రమైన పాయసం తినిన ఆ కుమారులు, రాముడు మొదలుకొని, తండ్రితో కలిసి సంవత్సరాలు గడిపారు. యజ్ఞానికి అడ్డంకులు తొలగించేందుకు విశ్వామిత్రుడు కోరగా, రాజు వారిని పంపాడు.

రామం సమ్ప్రేషయామాస లక్ష్మణం మునినా సహ। రామో గతోఽస్త్రశస్త్రాణి శిక్షితస్తాడకాన్తకృత

రాజు రాముని, లక్ష్మణునితో పాటు మునితో పంపాడు. రాముడు వెళ్లి, ఆయుధ విద్యలు నేర్చుకుని, తాడకను సంహరించాడు.

మారీచం మానవాస్త్రేణ మోహితం దూరతోఽనయత్। సుబాహుం యజ్ఞహన్తారం సబలఞ్చావధీద్ బలీ

రాముడు మానవాస్త్రంతో మారీచుని మాయలో పడేసి దూరానికి పంపాడు. యజ్ఞాన్ని భంగం చేసిన సుబాహుని, అతని సైన్యాన్ని కూడా సంహరించాడు.

సిద్ధాశ్రమనివాసీ చ విశ్వామిత్రాదిభిః సహ। గతః క్రతుం మైథిలస్య ద్రష్టుఞ్చాపంసహానుజః

సిద్ధాశ్రమంలో విశ్వామిత్రుడు మొదలైనవారితో ఉండి, మిథిలా రాజు యజ్ఞానికి, విల్లు చూడటానికి, తన సోదరుడితో కలిసి వెళ్లాడు.

శతానన్దనిమిత్తేన విశ్వామిత్రప్రభావతః। రామాయ కథితో రాజ్ఞా సమునిః పూజితః క్రతౌ

శతానందుని ఏర్పాటుతో, విశ్వామిత్రుని మహిమతో, ఆ యజ్ఞంలో గౌరవించబడిన ముని, రామునికి రాజు కథను వివరంగా చెప్పాడు.

ధనురాపూరయామాస లీలయా స బభఞ్జ తత్ । వీర్యశుల్కఞ్చ జనకః సీతాం కన్యాన్త్వయోనిజామ్

రాముడు ఆ విల్లును సులభంగా ఎక్కించి, విరగొట్టాడు. జనకుడు, వీర్యశుల్కంగా, గర్భంలో పుట్టని తన కుమార్తె సీతను ఇచ్చాడు.

దదౌ రామాయ రామోఽపి పిత్రాదౌ హి సమాగతే। ఉపయేమే జానకీన్తాముర్మిలాం లక్ష్మణస్తథా

ఆమెను రామునికి ఇచ్చాడు. తండ్రి మొదలైనవారు చేరినప్పుడు, రాముడు జానకిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు. అలాగే లక్ష్మణుడు ఉర్మిలను పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

శ్రుతకీర్త్తిం మాణ్డవీఞ్చ కుశధ్వజసుతే తథా। జనకస్యానుజస్యైతే శత్రుఘ్నభరతావుభౌ

శ్రుతకీర్తి, మాండవీ అనే కుమార్తెలు, జనకుని తమ్ముడు కుశధ్వజునికి పుట్టారు. వారిని శత్రుఘ్నుడు, భారతుడు పెళ్లి చేసుకున్నారు.

కన్యే ద్వే ఉపయేమాతే జనకేన సుపూజితః। రామోఽగాత్సవశిష్ఠాద్యైర్జామదగన్యం విజిత్య చ

ఆ ఇద్దరు యువతులను పెళ్లి చేసుకుని, జనకుడు వారికి ఘనంగా సత్కారం చేశాడు. రాముడు వశిష్ఠుడు మొదలైనవారితో కలిసి, జమదగ్నిని జయించి బయలుదేరాడు.

నారద ఉవాచ రామో వశిష్ఠం మాతౄశ్చ నత్వాఽత్రిఞ్చ ప్రణమ్య సః। అనసూయాఞ్చ తత్పత్నీం శరభఙ్గం సుతీక్ష్ణకమ్

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: రాముడు వశిష్ఠునికి, తల్లులకు, అత్రికి నమస్కరించి, అతని భార్య అనసూయకు, శరభంగుడు, సుతీక్ష్ణుడు వారికి వందనం చేశాడు.

అగస్త్య భ్రాతరం నత్వా అగస్త్యన్తత్ప్రసాదతః। ధనుః ఖఙ్గఞ్చ సమ్ప్రాప్య దణ్డకారణ్యమాగతః

అగస్త్యునికి నమస్కరించి, అతని అనుగ్రహంతో విల్లు, ఖడ్గం పొందినవాడు దండకారణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.

జనస్థానే పఞ్చవట్యాం స్థితో గోదావరీం తటే। తత్ర సూర్పణఖాయాతా భక్షితుం తాన్ భయఙ్కరీ

జనస్థానంలో, పంచవటిలో, గోదావరి తీరాన నివసిస్తూ ఉండగా, భయంకరమైన సూర్పణఖ తనను తినడానికి అక్కడికి వచ్చింది.

రామం సురూపం దృష్ట్వా సా కామినీ వాక్యమబ్రవీత్। కస్త్వం కస్మాత్సమాయాతో భర్త్తా మే భవ చార్థితః

రాముని అందమైన రూపాన్ని చూసి ఆ కాముకురాలు ఇలా అడిగింది: 'నీవెవరు? ఏ కారణంగా వచ్చావు? నేను అడుగుతున్నాను, నా భర్తవు కావాలి.'

ఏతౌ చ భక్షయిష్యామి ఇత్యుక్త్వా తం సముద్యతా । తస్యా నాసాఞ్చ కర్ణౌ చ రామోక్తో లక్ష్మణోఽచ్ఛినత్

'ఈ ఇద్దరిని నేను తినేస్తాను' అని చెప్పి ఆమె దాడికి సిద్ధమైంది. అప్పుడూ రాముని ఆజ్ఞతో లక్ష్మణుడు ఆమె ముక్కు, చెవులు కోసేశాడు.

రక్తం క్షరన్తీ ప్రయయౌ ఖరం భ్రాతరమబ్రవీత్। మరీష్యామి వినాసాఽహం ఖర జీవామి వై తదా

రక్తం కారుతూ ఆమె తన అన్నయ్య ఖరుని దగ్గరకు వెళ్లి, 'ఖరా! ముక్కు లేకుండా నేను బ్రతకలేను, ఇలా బ్రతకడం కన్నా చచ్చిపోవడం మేలే' అని చెప్పింది.

రామస్య భార్య్యా సీతాఽసౌ తస్యాసీల్లక్ష్మణోఽనుజః। తేషాం యద్రుధిరం సోష్ణం పాయయిష్యసి మాం యది

'సీత రాముని భార్య, లక్ష్మణుడు అతని తమ్ముడు. వాళ్ల రక్తాన్ని వేడిగా నాకు తాగిస్తేనే నేను బ్రతుకుతాను' అని చెప్పింది.

ఖరస్తథేతి తాముక్త్వా యతుర్దృశసహస్త్రకైః। రక్షసాం దూషణేనాగాద్యోద్ధు త్రిశిరసా సహ

'అలా జరుగుతుంది' అని ఖరుడు చెప్పి, వేలాది క్రూరమైన కన్నులున్న రాక్షసులతో, దూషణుడు, త్రిశిరుడు తోడుగా యుద్ధానికి బయలుదేరాడు.

రామం రామోఽపి యుయుధే శరైర్వివ్యాధ రాక్షసాన్। హస్త్యశ్వరథపాదాతం బలం నిన్యే యమక్షయమ్

రాముడు వారితో యుద్ధం చేశాడు. బాణాలతో రాక్షసులను గాయపరిచాడు. ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, కాలాళ్లతో కూడిన సైన్యాన్ని యమలోకానికి పంపించాడు.