అగ్నిపురాణమ్

దేహే శిరోలలాటాస్యహృన్నాభిగుహ్యజానుషు। పాదయోశ్చ దశాత్మాయం ఇన్ద్రో వ్యాపీ సమాస్థితః

శరీరంలో తల, నుదురు, నోరు, హృదయం, నాభి, గుప్త భాగం, మోకాళ్లు, పాదాలలో ఈ పది స్వరూపాలు, ఇంద్రుడు అన్నిచోట్ల వ్యాపించి స్థాపించబడ్డాడు.

అఙ్‌గుష్టకద్వయే వహ్నిస్తర్జన్యాదౌ పరేషు చ। శిరోలలాటవక్త్రేషు హృన్నాభిగుహ్యజానుషు

రెండు అంగుళుల్లో అగ్ని ఉంది. చూపుడు వేళ్లలో మొదలు పెట్టి మిగతా వేళ్లలో, తల, నుదురు, నోరు, హృదయం, నాభి, గుప్త భాగం, మోకాళ్లలో స్థాపించాలి.

పాదయోరేకాదశాత్మా మనః శ్రోత్రం త్వగేవ చ। చక్షుర్జిహ్వా తథా ఘ్రాణం వాక్‌పాణ్యఙ్ఘ్రిశ్చ పాయుకః

రెండు పాదాల్లో పదకొండు స్వరూపాలు: మనస్సు, చెవి, చర్మం, కంటి, నాలుక, ముక్కు, వాక్కు, చేతులు, పాదాలు, విసర్జనేంద్రియం.

ఉపస్థం మానసో వ్యాపీ శ్రోత్రమఙ్గుష్ఠకద్వయే। తర్జన్యాదిక్రమాదష్టౌ అతిరిక్తం తలద్వయే

ఉపస్థంలో మనస్సు అన్నిచోట్ల వ్యాపించి ఉంటుంది. చెవి రెండు అంగుళుల్లో, చూపుడు వేళ్ల నుంచి ఎనిమిది వరుసగా, మిగతావి రెండు తళ్లపై స్థాపించాలి.

ఉత్తమాఙ్గలలాటాస్యహృన్నాభావథ గుహ్యకే। ఊరుయుగ్మే తథా జఙ్ఘే గుల్ఫపాదేషు చ క్రమాత్ ।। ౩౭ విష్ణుర్మ్మధుహరశ్చైవ త్రివిక్రమకవామనౌ। శ్రీధరోథ హృషీకేశః పద్మనాభస్తథైవ చ

తల, నుదురు, నోరు, హృదయం, నాభి, గుప్త భాగంలో, రెండు తొడల్లో, రెండు కాలుల్లో, మడమల్లో, పాదాల్లో క్రమంగా — విష్ణువు, మధుసూదనుడు, త్రివిక్రముడు, వామనుడు, శ్రీధరుడు, హృషీకేశుడు, పద్మనాభుడు స్థాపించబడ్డారు.

దామోదరః కేశవశ్చ నారాయణస్తతః పరః। మాధవశ్చాథ గోవిన్దో విష్ణుం వై వ్యాపకం న్యసేత్

దామోదరుడు, కేశవుడు, ఆ తరువాత పరమునైన నారాయణుడు, మాధవుడు, గోవిందుడు — ఇలా, అన్నింటినీ వ్యాపించిన విష్ణువును ప్రతిష్టించాలి.

అఙ్‌గుష్ఠాదౌ తలే ద్వౌ చ పాదే జానుని వై కటౌ। శిరః శిఖరకట్యాఞ్చ జానుపాదాదిషు న్యసేత్

బొటనవేల్లు, అరచేతులు, పాదాలు, మోకాళ్లు, నడుము, తల, కిరీటం, నడుము, మోకాళ్లు, పాదాలు — వీటన్నింటిపై తగినట్లు ప్రతిష్టించాలి.

ద్వాదశాత్మా పఞ్చవింశః షడ్‌వింశవ్యూహకస్తథా। పురుషో ధీరహఙ్కారో మనశ్చిత్తఞ్చ శబ్దకః

పన్నెండు స్వరూపాలు, ఇరవై అయిదవది, ఆ తరువాత ఇరవై ఆరవ విభాగం; పురుషుడు, స్థిరమైనవాడు, అహంకారం, మనస్సు, బుద్ధి, శబ్దతత్త్వం.

తథా స్పర్శో రసో రూపం గన్ధః శ్రోత్రం త్వచస్తథా। చక్షుర్జిహ్వా నాసికా చ వాక్‌పాణ్యఙ్ఘ్రిశ్చ పాయవః

అలాగే, స్పర్శ, రుచి, రూపం, వాసన; చెవి, చర్మం, కన్ను, నాలుక, ముక్కు, మాట, చేతులు, పాదాలు, విసర్జనేంద్రియాలు.

ఉపస్థో భూర్జలన్తేజో వాయురాకాశమేవ చ। పురుషం వ్యాపకం న్యస్య అఙ్గుష్ఠాదౌ దశ న్యసేత్

ఉపస్థం, భూమి, నీరు, అగ్ని, గాలి, ఆకాశం కూడా; అన్నింటినీ వ్యాపించిన పురుషుని ప్రతిష్టించి, బొటనవేలి మొదలైన పది తత్త్వాలను స్థాపించాలి.

శేషాన్ హస్తతలే న్యస్య శిరస్యథ లలాటకే। ముఖహృన్నాభిగుహ్యోరుజాన్వఙ్ఘ్రౌ కరణోదూతౌ

మిగిలినవాటిని అరచేతుల్లో, తలపై, నుదిటిపై, ముఖం, హృదయం, నాభి, గుప్తాంగం, తొడలు, మోకాళ్లు, పాదాలు, ఇంద్రియాల దూతలపై ప్రతిష్టించాలి.

పాదే జాన్వోరుపస్థే చ హృదయే మూద్‌ర్ధ్ని చ క్రమాత్। పరశ్చ పురుషాత్మాదౌ షడ్‌వింశే పూర్వవత్పరమ్

పాదాలు, మోకాళ్లు, తొడలు, హృదయం, తల — ఈ క్రమంలో; పరముని, పురుషుని ఆత్మ మొదలుకొని ఇరవై ఆరవదాన్ని మునుపటిలాగే ప్రతిష్టించాలి.

సఞ్చిన్త్య మణ్డలైకే తు ప్రకృతిం పూజయేద్‌బుధః। పూర్వయామ్యాప్యసౌమ్యేషు హృదయాదీని పూజయేత్

ఒకే వలయాన్ని ధ్యానించి, జ్ఞానులు ప్రకృతిని పూజించాలి; తూర్పు, దక్షిణ, పడమర, ఉత్తర దిక్కుల్లో హృదయం మొదలైన అవయవాలను పూజించాలి.

అస్త్రమగ్న్యాదికోణేషు వైనతేయాది పూర్వవత్। దిక్‌పాలాంశ్చ విధిస్త్వన్యః త్రివ్యూహేగ్నిశ్చ మధ్యతః

అస్త్రాన్ని అగ్నికోణం మొదలైన మూలల్లో, గరుడుడు మొదలైనవారిని మునుపటిలాగే; దిక్పాలకులను వేరే విధంగా, మూడు అగ్నివ్యూహాలను మధ్యలో స్థాపించాలి.

పూర్వాదిదిగ్‌బలావాసోరాజ్యాదిభిరలఙ్‌కృతః। కర్ణికాయాం నాభసశ్చ మానసః కర్ణికాస్థితః

తూర్పు మొదలైన దిక్పాలకుల నివాసాల్లో నెయ్యి మొదలైన వాటితో అలంకరించబడి; కర్ణికలో, ఆకాశంలో, మానసిక దేవతను కర్ణికలో స్థాపించాలి.

విశ్వరూపం సర్వస్థిత్యై యజేద్రాజ్యజయాయ చ। సర్వవ్యూహైః సమాయుక్తమఙ్గైరపి చ పఞ్చభిః

ప్రపంచరూపుడైన దేవునిని సమస్త సృష్టి నిలబడేందుకు, నెయ్యి యజ్ఞ విజయం కోసం పూజించాలి; అన్ని విభాగాలతో, ఐదు అవయవాలతో కూడినవాడిగా పూజించాలి.

గరుడద్యైస్తథేన్ద్రాద్యైః సర్వాన్ కామానవాప్నుయాత్। విష్వక్‌సేనం యజేన్నామ్నా వై బీజం వ్యోమసంస్థితమ్

గరుడుడు మొదలైనవారితో, ఇంద్రుడు మొదలైనవారితో కూడి, అన్ని కోరికలు సిద్ధిస్తాయి; విశ్వక్సేనుని పేరుతో, ఆకాశంలో స్థితమైన బీజాన్ని పూజించాలి.

నారద ఉవాచ ముద్రాణాం లక్షణం వక్ష్యే సాన్నిధ్యాదిప్రకారకమ్। అఞ్చలిః ప్రథమా ముద్రా వన్దనీ హృదయానుగా

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ముద్రల లక్షణాలను, వాటి సన్నిధి మొదలైన విధానాలను చెప్పుతాను; మొదటి ముద్ర అంజలి, హృదయంతో చేయవలసింది.

ఊద్ధర్వాఙ్గుష్ఠో వామముష్టిర్ద్దక్షిణాఙ్గుష్ఠబన్ధనమ్। సవ్యస్య తస్య చాఙ్గుష్ఠో యస్య చోద్ధర్వే ప్రకీర్త్తితః

బొటనవేళ్లు పైకి ఎత్తి, ఎడమ ముట్టి, కుడి బొటనవేలిని బంధించి; ఎడమ చేతి బొటనవేలు ఇలానే పైకి ఎత్తబడినదిగా చెప్పబడింది.

తిస్నః సాధరణా వ్యూహే అథాసాధారణా ఇమాః। కనిష్ఠాదివిమోకేన అష్టౌ ముద్రా యథాక్రమమ్

వ్యూహంలో మూడు ముద్రలు సాధారణమైనవి, ఇవే అసాధారణమైనవి; చిన్నవేలు మొదలుకొని విడదీయడం ద్వారా, వరుసగా ఎనిమిది ముద్రలు ఉంటాయి.

అష్టానాం పూర్వ్వబీజానాం క్రమశస్త్వవధారయేత్। అఙ్గుష్ఠేన కనిష్ఠాన్తం నామయిత్వాఙ్గులిత్రయమ్

ఎనిమిది ప్రధాన బీజాల క్రమాన్ని జాగ్రత్తగా గమనించాలి; బొటనవేలు నుండి చిన్నవేలు వరకు మూడు వేళ్లను వంచాలి.

ఊద్ధ్‌ర్వం కృత్వా సమ్ముఖఞ్చ థీజాయ నవమాయ వై। వామహస్తమథోత్తానం కృత్వార్ద్ధం నామయేచ్ఛనైః

తొమ్మిదవదానికి వేళ్లను పైకి, ముందుకు చూపిస్తూ ఉంచాలి; ఆ తరువాత ఎడమచేతిని పైకి తిప్పి, నెమ్మదిగా అర్ధంగా వంచాలి.

వరాహస్య స్మృతా ముద్రా అఙ్గానాఞ్చ క్రమాదిమాః। ఏకైకాం మోచయేద్ బద్‌ధ్వా వామముష్టౌ తథాఙ్‌గులీమ్

వరాహ ముద్రగా గుర్తించబడింది, ఇవే అవయవాల ప్రారంభ క్రమాలు; ఒక్కొక్కదాన్ని బంధించి, ఎడమ ముట్టిలో వేలు విడదీయాలి.

ఆకుఞ్చయేత్ పూర్వముద్రాం దక్షిణేత్యేవమేవ చ। ఊద్‌ర్ధ్వాఙ్‌గుష్ఠో వామముష్టిర్ముద్రాసిద్ధిస్తతో భవేత్

ముందుగా కుడి చేతితో పూర్వ ముద్రను బిగించాలి. ఎడమ చేతి ముద్రను ముఠిగా పెట్టి, బొటనవేలు పైకి ఉంచితే, అలా ముద్రా సిద్ధి కలుగుతుంది.

నారద ఉవాచ అభిషేకం ప్రవక్ష్యామి యథాచార్య్యస్తు పుత్రకః। సిద్ధిబాక్ సాధకో యేన రోగీ రోగాద్విముచ్యతే

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: కుమారుడా! గురువు ఎలా చెప్పాడో అలా అభిషేక విధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను. దీని వల్ల సాధకుడు సిద్ధిని పొందుతాడు, రోగి తన వ్యాధి నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

రాజ్యం రాజా సుతం స్త్రీఞ్చ ప్రాప్నుయాన్మలనాశనమ్। మూర్త్తికుమ్భాన్ సురత్నాఢ్యః మధ్యపూర్వాదితో న్యసేత్

దీనివల్ల రాజుకు రాజ్యం, కుమారుడు, భార్యలు లభిస్తారు. అపవిత్రత నశిస్తుంది. నవరత్నాలతో నిండిన మట్టి కుండలను మధ్యలో, తూర్పు దిక్కులో, ఇతర దిక్కుల్లో ఉంచాలి.

సహస్త్రావర్త్తితాన్ కుర్య్యాదథవా శతవర్త్తితాన్। మణ్డపే మణ్డలే విష్ణుం ప్రాచ్యైశాన్యాఞ్చ పీఠకే

వెయ్యి లేదా వంద ప్రదక్షిణలు చేయాలి. మండపంలో లేదా మండలంలో విష్ణువును తూర్పు, ఈశాన్య దిక్కులవైపు ఉన్న పీఠంపై ప్రతిష్టించాలి.

నివేశ్య శకలీకృత్య పుత్రకం శాధకాదికమ్। అభిషేకం సమభ్యర్చ్చ్య కుర్య్యాద్‌గీతాదిపూర్వకమ్

కుమారుడిని, సాధకుడిని, ఇతరులను అక్కడ కూర్చోబెట్టి, గానం మొదలైన కార్యక్రమాలతో అభిషేకాన్ని శ్రద్ధగా నిర్వహించాలి.

దద్యాచ్చ యోగపీఠాదీంస్త్వనుగ్రాహ్యాస్త్వయా నరాః। గురుస్చ సమాయాన్ బ్రూయాద్‌గుప్తః శిష్యోథ సర్వభాక్

యోగపీఠాది దానాలు అందించాలి. నీకు అనుగ్రహించదగినవారికి ఇవ్వాలి. గురువు రహస్యంగా శిష్యుడికి, అన్నింటినీ అనుభవించే వాడైనవారికి, ఉపదేశం చేయాలి.