అగ్నిపురాణమ్

ప్రాణాదివాయవః పఞ్చ జ్ఞానకర్మ్మేన్ద్రియాణి చ । సర్వం పఞ్చాక్షరం బ్రహ్మ తద్వదష్టాక్షరాన్తకః ॥ ౩౦౪.

ప్రాణం మొదలైన ఐదు వాయువులు, జ్ఞానేంద్రియాలు, కర్మేంద్రియాలు — ఇవన్నీ అయిదు అక్షరాల బ్రహ్మం, అలాగే అష్టాక్షరాంతం కూడా.

గవ్యేన ప్రోక్షయేద్దీక్షాస్థానం మన్త్రేణ చోదితం । తన్త్రసమ్భూతసమ్భావః శివమిష్ట్వా విధానతః ॥ ౩౦౪.

మంత్రం చెప్పుతూ, ఆవుపాలుతో దీక్షాస్థలాన్ని చల్లాలి. తంత్రంలో చెప్పిన విధంగా అవసరమైనవి సిద్ధం చేసి, శివుడిని విధిగా పూజించాలి.

మూలమూర్త్త్యఙ్గవిద్యాభిస్తణ్డులక్షేపణాదికమ్ । కృత్వా చరుఞ్చ యత్ క్షీరం పునస్తద్విభజేత్ త్రిధా ॥ ౩౦౪.

మూలం, రూపం, అవయవాలు, విద్యలతో పాటు అన్నం చల్లడం మొదలైనవి చేసి, చరువు సిద్ధం చేయాలి. దానికి ఉపయోగించిన పాలను మూడుగా పంచాలి.

నివేద్యైకం పరం హుత్వా సశిష్యోఽన్యద్ భజేద్‌గురుః । ఆచమ్య సకలీకృత్య దద్యాచ్ఛిష్యాయ దేశికః ॥ ౩౦౪.

ఒక భాగాన్ని హోమంగా సమర్పించి, మరొక భాగాన్ని శిష్యునికి ఇవ్వాలి. గురువు నీరు మింగి, శాంతంగా మిగిలిన భాగాన్ని కూడా శిష్యునికి అందించాలి.

దన్తకాష్ఠం హృదా జప్తంక్షీరవృక్షాదిసమ్భవమ్ । సంశోధ్య దన్తాన్ సంక్షీప్త్వా ప్రక్షాల్యైతత్ క్షిపేద్భువి ॥ ౩౦౪.

పాలిచ్చే చెట్టు దంతకష్టం తీసుకుని, హృదయమంత్రంతో జపించి, దంతాలు శుభ్రం చేయాలి. తరువాత దాన్ని విరిచి, కడిగి భూమిపై పడేయాలి.

పూర్వ్వేణ సౌమ్యవారీశగం శుభమతౌ శుభమ్ । పునస్తం శిష్యమాయాన్తం శిఖాబన్ధాదిరక్షితం ॥ ౩౦౪.

ముందుగా తీసుకున్న పవిత్రమైన, శుభ్రమైన నీటితో, జుట్టు కట్టడం మొదలైన రక్షణలతో కూడిన శిష్యుడు మళ్లీ సమీపించాలి.

కృత్వా వేద్యాం సహానేన స్వపేద్దర్భాస్తరే బుధః । సుషుప్తం వీక్ష్య తం శిష్యః ప్రభాతే శ్రావయేద్ గురుం ॥ ౩౦౪.

వేదికపై దర్భతో మంచం వేసి, గురువు శిష్యునితో కలిసి అక్కడ నిద్రించాలి. గురువు లోతైన నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, ఉదయం శిష్యుడు ఆయనను మేల్కొలపాలి.

శుభైః సిద్ధిపదైర్భక్తిస్తైః పునర్మ్మణ్డలార్చ్చనమ్ । మణ్డలం భద్రకాద్యుక్తం పూజయేత్సర్వ్వసిద్ధిదం ॥ ౩౦౪.

శుభమైన సిద్ధిపదార్థాలతో, భక్తితో మళ్లీ మండలాన్ని పూజించాలి. శుభచిహ్నాలతో అలంకరించబడిన ఆ మండలం అన్ని సిద్ధులు ప్రసాదించేలా పూజించాలి.

స్నాత్వాచమ్య మృదా దేహం మన్త్రైరాలిప్య కల్ప్యతే । శివతీర్థే నరః స్నాయాదఘమర్షణపూర్వకమ్ ॥ ౩౦౪.

స్నానం చేసి, ఆచమనం చేసి, మట్టితో శరీరాన్ని మంత్రాలతో అలంకరించాలి. శివతీర్థంలో, అఘమర్షణం చేసిన తర్వాత, మానవుడు స్నానం చేయాలి.

హస్తాభిషేకం కృత్వాథ ప్రాయాత్ పూజాదికం బుధః । మూలేనాబ్జాసనం కుర్య్యాత్తేన పూరకకుమ్భకాన్ ॥ ౩౦౪.

చేతులకు అభిషేకం చేసి, పూజ మొదలైన కార్యాలు చేయాలి. మూలమంత్రంతో పద్మాసనంలో కూర్చొని, పూరక, కుంభక ప్రాణాయామాలు సాధించాలి.

ఆత్మానం యోజయిత్వోర్ద్ధ్వం శిఖాన్తే ద్వాదశాఙ్గులే । సంశోష్య దగ్ధవా స్వతనుం ప్లావయేదమృతేన చ ॥ ౩౦౪.

తన మనస్సును పైకి, శిఖాంతానికి పన్నెండు వేల్లుల పొడవు వరకు తీసుకెళ్లి, తన శరీరాన్ని ఎండబెట్టి, కాల్చి, తరువాత అమృతంతో నింపాలి.

ధ్యాత్వా దివ్యం వపుస్తస్మిన్నాత్మానఞ్చ పునర్నయేత్ । కృత్వైవం చాత్మశుద్ధిః స్యాద్విన్యస్యార్చ్చనమారభేత్ ॥ ౩౦౪.౧౫ క్రమాత్ కృష్ణసితశ్యామరక్తపీతా నగాదయః । మన్త్రార్ణా దణ్డినాఙ్గని తేషు సర్వ్వాస్తు మూర్త్తయః ॥ ౩౦౪.

అక్కడ దివ్యరూపాన్ని ధ్యానించి, తరువాత తన ఆత్మను అందులో కలిపి, ఇలా చేయడం వల్ల ఆత్మశుద్ధి కలుగుతుంది. తరువాత స్థానపనిని, పూజను ప్రారంభించాలి. క్రమంగా నల్ల, తెల్ల, నీలం, ఎరుపు, పసుపు రంగుల వృక్షాలు మొదలైనవి; మంత్రాక్షరాలు, దండితో కూడిన అవయవాలు, అన్ని రూపాలు వాటిలోనే ఉంటాయి.

అఙ్గుష్ఠాదికనిష్ఠాన్తం విన్యస్యాఙ్గాని సర్వ్వతః । న్యసేన్మన్త్రాక్షరం పాదగుహ్యహృద్వక్త్రమూర్ద్ధసు ॥ ౩౦౪.

వేల్లులన్నింటిలో, అంగుళి నుండి చిన్నవేళ్ల వరకు అన్ని దిశల్లో అవయవాలను స్థాపించాలి. మంత్రాక్షరాలను పాదాలు, గుప్తాంగం, హృదయం, నోరు, తలపై స్థాపించాలి.

వ్యాపకం న్యస్య మూర్ద్ధాది మూలమఙ్గాని విన్యసేత్ । రక్తపీతశ్యామసితాన్ పీఠపాదాన్ స్వకోణజాన్ ॥ ౩౦౪.

విస్తారమైన మంత్రాన్ని తలనుండి క్రిందికి స్థాపించి, మూలం, అవయవాలను కూడా స్థాపించాలి. మూలల్లోని పీఠాలు ఎరుపు, పసుపు, నీలం, నల్ల రంగుల్లో ఉంటాయి.

స్వాఙ్గాన్మన్త్రైర్న్యసేద్ గాత్రాణ్యధర్మ్మాదీని దిక్షు చ । తత్ర పద్మఞ్చ సూర్య్యాదిమణ్డల త్రితయం గుణాన్ ॥ ౩౦౪.

తన అవయవాలను మంత్రాలతో శరీరంలో, దిక్కులలో స్థాపించాలి. అక్కడ పద్మం, సూర్యుడు, మూడు మండలాలు, గుణాలతో కలిపి ఉండాలి.

పూర్వ్వాదిపత్రే వామాద్యా నవమీ కర్ణికోపరి । వామా జ్యేష్ఠా క్రమాద్రౌద్రీ కాలీ కలవికారిణీ ॥ ౩౦౪.

తూర్పు మొదలైన దళాలలో, ఎడమవైపు మొదలుకొని, తొమ్మిదవది కర్ణికపై ఉంటుంది. వామా, జ్యేష్ఠా, తరువాత రౌద్రీ, కాళీ, కలవికారిణి అని క్రమంగా ఉంటారు.

బలవికారిణీ చాథ బలప్రమథనీ తథా । సర్వ్వభూతదమనీ చ నవమీ చ మనోన్మనీ ॥ ౩౦౪.

తర్వాత బలవికారిణి, అలాగే బలప్రమథని, సర్వభూతదమని, తొమ్మిదవది మనోన్మని అని ఉంటారు.

శ్వేతా రక్తా సితా పీతా శ్యామా వహ్నినిభాషితా । కృష్ణారుణాశ్చ తాః శక్తీర్జ్వాలారూపాః స్మరేత్ క్రమాత్ ॥ ౩౦౪.

తెలుపు, ఎరుపు, తెల్లటి, పసుపు, నీలం, అగ్ని వర్ణం, నలుపు, అరుణం—ఈ శక్తులను జ్వాలారూపంగా క్రమంగా ధ్యానించాలి.

అనన్తయోగపీఠే చ ఆవాహ్యాథ హృదబ్జతః । స్ఫటికాభం చతుర్బాహుం ఫలశూలధరం శివమ్ ॥ ౩౦౪.

అనంతయోగపీఠంలో, హృదయ పద్మం నుండి శివుడిని ఆహ్వానించాలి. ఆయన స్ఫటికంలా, నాలుగు చేతులతో, ఫలం, త్రిశూలం పట్టుకుని ఉంటాడు.

సాభయం వరదం పఞ్చవదనఞ్చ త్రిలోచనమ్ । పత్రేషు మూర్త్తయః పఞ్చ స్థాప్యాస్తత్పురుషాదయః ॥ ౩౦౪.

భయంతో కూడి, వరాలు ప్రసాదించే, ఐదు ముఖాలు, మూడు కళ్లతో ఉన్న తత్పురుషుడు మొదలైన ఐదు రూపాలను ఆకులపై ప్రతిష్టించాలి.

పూర్వ్వే తత్పురుషః శ్వేతో అఘోరోఽష్టభుజోఽసితః । చతుర్బాహుముఖః పీతః సద్యోజాతశ్చ పశ్చిమే ॥ ౩౦౪.

తూర్పు వైపున తత్పురుషుడు తెలుపు రంగులో ఉంటాడు. అఘోరుడు ఎనిమిది చేతులతో, నలుపు రంగులో ఉంటాడు. పశ్చిమ వైపున నాలుగు చేతులు, పసుపు ముఖంతో సద్యోజాతుడు ఉంటాడు.

వామదేవః స్త్రీవిలాసీ చతుర్వక్త్రభుజోఽరుణః । సౌమ్యే పఞ్చాస్య ఈశానే ఈశానః సర్వ్వదః సితః ॥ ౩౦౪.

వామదేవుడు స్త్రీలీలల్లో మునిగిపోయి, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులతో ఎరుపు రంగులో ఉంటాడు. ఈశాన్య దిశలో ఐదు ముఖాలతో, అన్నీ ఇచ్చేవాడైన ఈశానుడు తెలుపు రంగులో ఉంటాడు.

ఇష్టాఙ్గాని యథాన్యాయమనన్తం సూక్ష్మ్మర్చ్చయేత్ । సిద్ధేశ్వరం త్వేకనేత్రం పూర్వ్వాదౌ దిశి పూజయేత్ ॥ ౩౦౪.

కావలసిన అవయవాలను క్రమంగా, సూతక్ష్మంగా ఆరాధించాలి. సిద్ధేశ్వరుడిని ఒక కంటితో తూర్పు వైపున ముందుగా పూజించాలి.

ఏకరుద్రం త్రినేత్రఞ్చ శ్రీకణ్ఠఞ్చ శిఖణ్డినమ్ । ఐశాన్యాదివిదిక్ష్వేతే విద్యేశాః కమలాసనాః ॥ ౩౦౪.

ఒకే ఒక రుద్రుడు, మూడు కళ్లతో ఉన్న శ్రీకంఠుడు, శిఖండినుడు; ఈశాన్య మొదలైన దిక్కుల్లో విద్యల అధిపతులు కమలాలపై కూర్చుంటారు.

శ్వేతః పీతః సితో రక్తో ధూమ్రో రక్తోఽరుణః సితః । శూలాశనిశరేష్వాసవాహవశ్చతురాననాః ॥ ౩౦౪.

తెలుపు, పసుపు, తెలుపు, ఎరుపు, పొగ రంగు, ఎరుపు, అరుణం, తెలుపు రంగులతో; త్రిశూలాలు, వజ్రాయుధాలు, బాణాలు, విల్లు, నాలుగు ముఖాలతో ఉంటారు.

ఉమా చణ్డీశనన్దీశౌ మహాకాలో గణేశ్వరః । వృషో భృఙ్గరిటిస్కన్దానుత్తరాదౌ ప్రపూజయేత్ ॥ ౩౦౪.

ఉమా, చండీశుడు, నందీశుడు, మహాకాలుడు, గణేశ్వరుడు; వృషభం, భృంగి, ఋటి, స్కందుడు ఉత్తర దిశలో ముందుగా పూజించాలి.

కులిశం శక్తిదణ్డౌ చ ఖడ్గపాశధ్వజౌ గదాం । శూలం చక్రం యజేత్ పద్మం పూర్వ్వాదౌ దేవమర్చ్య చ ॥ ౩౦౪.

వజ్రాయుధం, శక్తి, దండం, ఖడ్గం, పాశం, జెండా, గద, త్రిశూలం, చక్రం; తూర్పు వైపున కమలాన్ని, దేవుడిని ముందుగా పూజించాలి.

తతోఽధివాసితం శిష్యం పాయయేద్ గవ్యపఞ్చకమ్ । ఆచాన్తం ప్రోక్ష్య నేత్రాన్తైర్నేత్రే నేత్రేణ బన్ధయేత్ ॥ ౩౦౪.

తర్వాత, అభిషేకం చేసిన శిష్యునికి పంచగవ్యాన్ని త్రాగించాలి. ముఖాన్ని కడిగి, నీటితో చల్లుతూ, ఒక్కో కన్ను ఒక్కో చూపుతో కట్టాలి.

ద్వారే ప్రవేశయేచ్ఛిష్యం మణ్డపస్యాథ దక్షిణే । సాసనాదికుశాసీనం తత్ర సంశోధయేద్ గురుః ॥ ౩౦౪.

ద్వారం ద్వారా శిష్యుడు లోపలికి ప్రవేశించి, మండపం దక్షిణ భాగంలో కుశాసనంపై కూర్చుని ఉండగా, గురువు అక్కడ శుద్ధి చేయాలి.