అగ్నిపురాణమ్

త్రయోదశే వాయవీ చ ముఖవాహ్యాఙ్గసాదనమ్ । రక్తాన్నగన్ధమాల్యాద్యైర్బలిః పఞ్చదలైః స్నపేత్ ।। ౨౯౯.

పదమూడవ రోజున వాయవీ అనే దేవతకు నోటిని, అవయవాలను శుద్ధి చేసి, ఎర్ర అన్నం, సువాసన గల పుష్పమాలలు మొదలైన వాటితో బలిని, ఐదు ఆకులతో స్నానం చేయాలి.

రాజీనిస్వదలైర్ధూపో యక్షిణీ చ చతుర్దశే । చేష్టా శూలం జ్వరో దాహో మాంసభక్షాదికైర్బలిః ।। ౨౯౯.

పదనాలుగవ రోజున రాజిని ఆకులతో ధూపం సమర్పించి, యక్షిణిని పిలిచి, చొప్పించడం, జ్వరం, కాలిన బాధలు, మాంసాహారం మొదలైన వాటితో బలిని సమర్పించాలి.

స్నానాది పూర్వవచ్ఛాన్త్యై ముణ్డికార్త్తిస్త్రిపఞ్చకే । తచ్చేష్టాసృక్‌శ్రవః శశ్వత్కుర్య్యాన్మాతృచికిత్సనమ్ ।। ౨౯౯.

శాంతి కోసం స్నానం మొదలైన క్రియలు మునుపటిలాగే చేయాలి. తల ముండనం మూడు లేదా ఐదు వస్తువులతో చేయాలి. రక్తస్రావం వంటి లక్షణాలు ఉంటే, మాతృదేవతలకు చికిత్స ఎప్పుడూ చేయాలి.

వానరీ షోడశీ భూమౌ పతేన్నిద్రా సదా జ్వరః । పాయసాద్యైస్త్రిరాత్రఞ్చ బలిః స్నానాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

పదహారు రోజున వానరీ భూమిపై పడిపోతుంది. నిద్ర, జ్వరం కొనసాగుతాయి. మూడు రాత్రులు పాయసం మొదలైన బలిని, స్నానం మొదలైన క్రియలు మునుపటిలాగే చేయాలి.

గన్ధవతీ సప్తదశే గాత్రోద్వేగః ప్రరోదనమ్ । కుల్మాషాద్యైర్బలిః స్నానధూపలేపాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

పదిహేడు రోజున గంధవతీ శరీరంలో ఉద్వేగం, ఏడుపు కలిగిస్తుంది. కుల్మాషం మొదలైన బలిని, స్నానం, ధూపం, లేపనం మునుపటిలాగే చేయాలి.

ఓం నమో భగవతి చాముణ్డే ముఞ్చ ముఞ్చ బలిం బాలికాం వా । బలిం గృహ్ణ గృహ్ణ జయ జయ వస వస । సర్వత్ర బలిదానేఽయం రక్షాకృత్ పఠ్యతే మనుః ।। ౨౯౯.

'ఓం, భగవతి చాముండ దేవికి నమస్కారం. బలిని, బాలికను విడిచిపెట్టు. బలిని స్వీకరించు, విజయవంతమవ్వు, నివసించు.' అన్ని బలి సమర్పణల్లో రక్షణ కోసం ఈ మంత్రాన్ని పఠిస్తారు.

బ్రహ్మా విష్ణుః శివః స్కన్దో గౌరీలక్షఅమీర్గణఆదయః । రక్షన్తు చ జ్వరాభ్యాన్తం ముఞ్చన్తు చ కుమారకమ్ ।। ౨౯౯.

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ, స్కందుడు, గౌరీ, లక్ష్మీ, గణాదులు జ్వరాన్ని నివారించి, కుమారుడిని రక్షించాలి.

ధన్వన్తరిరువాచ శయ్యా తు దణ్డిసాజేశపావకశ్చతురాననః । సర్వ్వార్థసాధకమిదం వీజం పిణ్డార్థముచ్యతే ।। ౩౦౧.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: మంచం, దండం, ఆసనం, అగ్ని, నాలుగు ముఖాలవాడు—ఇవి కలిపి అన్ని కార్యాలను సిద్ధించేందుకు విత్తనంగా, పిండార్ధంగా చెప్పబడతాయి.

స్వయం దీర్ఘస్వరాకగ్యఞ్చ వీజేష్వఙ్గాని సర్వశః । ఖాతం సాధు విషఞ్చైవ సనిన్దుం సకలం తథా ।। ౩౦౧.

ప్రతి విత్తనాన్ని దీర్ఘ స్వరంతో, 'క' అక్షరంతో ఉచ్చరించాలి. అన్ని అవయవాలు కలిపి ఉండాలి. గడ్డ, మంచిది, విషం, చంద్రుడు, ఇతర అన్నీ కూడా అలాగే కలిపి ఉండాలి.

గణస్య పఞ్చ వీజాని పృథగ్దృష్టఫలం మహత్ । గణం జయాయ నమః ఏకదంష్ట్రాయ అచలకర్ణినే గజవక్తాయ మహోదరహస్తాయ ౩౦౧.

గణానికి ఐదు విత్తనాలు ఉంటాయి. ప్రతి ఒక్కటి గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. 'గణానికి నమస్కారం, ఒక దంతం ఉన్నవాడికి, కదలని చెవులున్నవాడికి, ఏనుగు ముఖం ఉన్నవాడికి, పెద్ద పొట్ట, చేతులు ఉన్నవాడికి నమస్కారం.'

గణాధిపతయే గణేశ్వరాయ గణనాయకాయ గణక్రీడాయ । దిగ్దలే పూజయేన్నమూర్త్తీః పురావచ్చాఙ్గపఞ్చకమ్ ।। ౩౦౧.

గణాధిపతి, గణేశ్వరుడు, గణ నాయకుడు, గణ క్రీడాకారుడు—ఈ రూపాలను దిక్కులలో మునుపటిలాగే, ఐదు అవయవాలతో పూజించాలి.

మధ్యామాతర్జ్జనీమధ్యాగతాఙ్గుష్ఠౌ సముష్టికౌ । చుర్భుజో మోదకాఢ్యో దణ్డపాశాఙ్కుశాన్వితః ।। ౩౦౧.

మధ్యలో మధ్యవేలు, చూపువేలు, అంగుళి కలిపి ఉండాలి. నాలుగు చేతులతో, మోదకం పట్టుకుని, దండం, పాశం, అంకుశం కలిగి ఉంటాడు.

దన్తభక్షధరం రక్తం సాబ్జం పాశాఙ్కుశైర్వృతమ్ । పూజయేత్తం చతుర్థ్యాఞ్చ విశేషేనాథ నిత్యశః ।। ౩౦౧.

వెదురు దంతం పట్టుకుని, ఎరుపు రంగులో, పద్మంతో, పాశం, అంకుశంతో చుట్టబడి ఉంటాడు. ముఖ్యంగా చవితి రోజున, ఎప్పుడూ ఆయన్ని పూజించాలి.

శ్వేతార్కమూలేన కృతం సర్వ్వాప్తిః స్యాత్తిలైర్ఘృతైః । తణ్డులైర్దధిమధ్వాజ్యైః సౌభాగ్యం వశ్యతా భవేత్ ।। ౩౦౧.

తెల్ల అర్కమూలంతో చేసిన బలితో అన్ని సిద్ధులు లభిస్తాయి. నువ్వులు, నెయ్యితో చేయడం వల్ల ఫలితం వస్తుంది. అన్నం, పెరుగు, తేనె, నెయ్యితో ఐశ్వర్యం, వశీకరణం లభిస్తాయి.

ఘోషాసృక్ప్రాణధాత్వర్దీ దణ్డీ మార్త్తణ్డభైరవః । ధర్మ్మార్థకామమోక్షాణాం కర్త్తా విమ్బపుటావృతః ।। ౩౦౧.

శబ్దం, రక్తం, ప్రాణం, ధాతువులను దండం పట్టిన మార్తాండ భైరవుడు నిలబెడతాడు. ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షాల కర్త, వింబపు కవచంతో కప్పబడి ఉంటాడు.

హ్రస్వాః స్యుర్మూర్త్తయః పఞ్చ దీర్ఘా అఙ్గాని తస్య చ । సిన్దూరారుణమీశానే వామార్ద్ధదయితం రవిం ।। ౩౦౧.

అయనికి అయిదు చిన్న రూపాలు, అతని అవయవాలు పొడవుగా ఉంటాయి. తూర్పున సింధూరం రంగులో, ఎడమవైపు ప్రియమైనవాడు, సూర్యుడిగా ఉంటాడు.

ఆగ్నేయాదిషు కోణేషు కుజమన్దాహికేతవః । స్నాత్వా విధివదాదిత్యమారాధ్యార్ఘ్యపురఃసరం ।। ౩౦౧.

అగ్ని మొదలైన దిక్కులలో మంగళుడు, బుధుడు, శని, శుక్రుడు లను ఉంచి, నియమంగా స్నానం చేసి, ముందుగా అర్ఘ్యం సమర్పించి సూర్యుని పూజించాలి.

కృతాన్తమైశే నిర్మ్మాల్యం తేజశ్చణ్డాయ దీపితం । రోచనా కుఙ్కుమం వారి రక్తాగన్ధాక్షతాఙ్కురాః ।। ౩౦౧.

యమునికి పుష్పమాలలు తీసివేసినవి, దీపం వెలిగించినదాన్ని సమర్పించి, పసుపు, కుంకుమ, నీరు, ఎర్ర సుగంధి అక్షతలు, మొక్కల మొగ్గలు సమర్పించాలి.

వేణువీజయవాః శాలిశ్యామాకతిలరాజికాః । జవాపుష్పాన్వితాం దత్వా పాత్రైః శిరసి ధార్య్య తత్ ।। ౩౦౧.

వెదురు, విత్తనాలు, బియ్యం, మినుములు, నువ్వులు, ఆవాలు, ఇవన్నీ జవా పువ్వులతో కలిపి పాత్రల్లో పెట్టి తలపై ఉంచాలి.

జానుభ్యామవనీఙ్గత్వా సూర్య్యాయార్ఘ్యం నివేదయేత్ । స్వవిద్యామన్త్రితైః కుమ్భైర్నవభిః ప్రార్చ్య వై మహాన్ ।। ౩౦౧.

మోకాళ్లతో నేలను తాకి, సూర్యునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. తన విద్యా మంత్రాలతో తొమ్మిది కలశాలతో మహనీయుడైన సూర్యుని పూజించాలి.

గ్ర్హాదిశాన్తయే స్నానం జప్త్వార్క్క సర్వమాప్నుయాత్ । సంగ్రామవిజయం సాగ్నిం వీజదోషం సవిన్దుకం ।। ౩౦౧.

ఇల్లులో శాంతి కోసం స్నానం చేసి, సూర్యుని నామాన్ని జపించి అన్నీ ఫలితాలు పొందుతారు. యుద్ధంలో విజయాన్ని, అగ్నితో పవిత్రతను, విత్తన దోష నివారణను, చంద్రునితో కూడిన ఫలితాన్ని పొందుతారు.

న్యస్య మూర్ద్ధాదిపాదాన్తం మూలం పూజ్య తు ముద్రయా । స్వాఙ్గాని చ యథాన్యాసమాత్మానం భావయేద్రవిం ।। ౩౦౧.

తల నుండి పాదాల వరకు మూలాన్ని ఉంచి, ముద్రతో పూజించి, తన అవయవాలను నియమంగా స్థాపించి, తానైనా సూర్యునిగా భావించాలి.

ధ్యానఞ్చ మారణస్తమ్భే పీతమాప్యాయనే సితమ్ । రిపుఘాతవిధౌ కృష్ణం మోహయేచ్ఛక్రచాపవత్ ।। ౩౦౧.

నాశనం, స్థంభన ధ్యానంలో పసుపు రంగు ఉపయోగించాలి; పోషణ కోసం తెలుపు; శత్రువులను సంహరించడానికి నలుపు రంగు ధరించి, ఇంద్రధనస్సు వలె ఆకర్షించాలి.

యోఽభిషేకజపధ్యానపూజాహోమపరః సదా । తేజస్వీ హ్యజయః శ్రీమాన్ సముద్రాదౌ జయం లభేత్ ।। ౩౦౧.

ఎవరైతే ఎప్పుడూ అభిషేకం, జపం, ధ్యానం, పూజ, హోమం చేస్తారో వారు తేజోవంతులు, అపరాజితులు, ఐశ్వర్యవంతులు, సముద్రం వద్ద కూడా విజయాన్ని పొందుతారు.

తామ్బూలాదావిదం న్యస్య జప్త్వా దద్యాదుశీరకం । న్యస్తవీజేన హస్తేన స్పర్శనం తద్వశే స్మృతమ్।। ౩౦౧.

తాంబూలాన్ని ఉంచి జపం చేసి, ఉశీరాన్ని ఇవ్వాలి. విత్తనాన్ని చేతితో తాకితే, అది వశంలోకి వచ్చినదిగా భావించాలి.

అగ్నిరువాచ వాక్కర్మ్మపార్శ్వయుక్శుక్రతోకకృతే మతో ప్లవః । హుతాన్తా దేశవర్ణేయం విద్యా ముఖ్యా సరస్వతీ ।। ౩౦౨.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: మాట, కార్యం, పక్కల కోసం త్రోవను ఉపయోగించాలి; హోమం చేసిన తర్వాత స్థలం, రంగు వివరించాలి; ప్రధానమైన విద్య సరస్వతిగా పరిగణించాలి.

అక్షారాశీ వర్ణలక్షం జపేత్ స మతిమాన్ భవేత్ । అత్రిః సవహ్నిర్వామాక్షివిన్దురిన్ద్రాయ హృత్పరః ।। ౩౦౨.

అక్షరాల లక్ష జపం చేసినవాడు జ్ఞానవంతుడు అవుతాడు. అత్రి, అగ్ని, ఎడమ, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, హృదయం లక్ష్యంగా ఉండాలి.

వజ్రపద్మధరం శక్రం పీతమావాహ్య పూజయేత్ । నియుతం హోమయేదాజ్యతిలాంస్తేనాభిషేచయేత్ ।। ౩౦౨.

వజ్రం, పద్మం పట్టిన ఇంద్రుని పసుపు రంగులో ఆహ్వానించి పూజించాలి. వందల కొద్దీ నెయ్యి, నువ్వులు హోమం చేసి, వాటితో అభిషేకం చేయాలి.