అగ్నిపురాణమ్

గుड़ౌదనం తిలాపూపః ప్రతిమా తిలపిష్టజా । తిలస్నానం పఞ్చపత్రైర్ధూపో రాజఫలత్వచా ।। ౨౯౯.

ముద్ద అన్నం, నువ్వుల అప్పం, నువ్వుల పిండితో చేసిన ప్రతిమ, నువ్వులతో స్నానం, ఐదు ఆకులతో ధూపం, రాజఫల చెట్టు తొక్కతో ధూపనం చేయాలి.

చతుర్థే చటకాశోఫో జ్వరః సర్వ్వాఙ్గసాదనమ్ । మత్స్యమాంసతిలాద్యైశ్చ బలిః స్నానఞ్చ ధూపనమ్ ।। ౨౯౯.

నాలుగవ సంవత్సరంలో చెంపలు ఉబ్బిపోవడం, జ్వరం, అన్ని అవయవాలు బలహీనపడటం జరుగుతుంది. చేప, మాంసం, నువ్వులు మొదలైనవితో నైవేద్యం, స్నానం, ధూపనం చేస్తారు.

చఞ్చలా పఞ్చమేఽబ్దే తు జ్వరస్త్రాసోఽఙ్గసాదనమ్ । మాంసౌదనాద్యైశ్చ వలిర్మేషశ్రృఙ్గేణ ధూపనమ్ ।। ౨౯౯.

ఐదవ సంవత్సరంలో చలించిపోవడం, జ్వరం, భయం, అవయవాలు బలహీనపడటం జరుగుతుంది. మాంసంతో అన్నం మొదలైనవితో నైవేద్యం, గొర్రె కొమ్ముతో ధూపనం చేస్తారు.

పలాశోదుమ్బరాశ్వత్థవటబిల్వదలామ్బుధృక్ । షష్ఠేఽబ్దే ధావనీశోషో వైరస్యం౩ గాత్రసాదనమ్ ।। ౨౯౯.

ఆరవ సంవత్సరంలో పలాష, ఊడుంబర, అశ్వత్థ, వట, బిల్వ చెట్ల ఆకులతో నీరు వాడాలి. పరుగెత్తడం, ఎండిపోవడం, రుచి లేకపోవడం, అవయవాలు బలహీనపడటం జరుగుతుంది.

సప్తాహోభిర్బలిః పూర్వైర్ధూపస్నానఞ్చ భఙ్గకైః । స్ప్తమే యమునాచ్ఛర్దిరవచోహాసరోదనమ్ ।। ౨౯౯.

ఏడు రోజులు మునుపటిలాగే నైవేద్యం, గంజాయి వాడి స్నానం, ధూపనం చేస్తారు. ఏడవ సంవత్సరంలో యమునా వాంతి, మాటలు అర్థం కాకపోవడం, నవ్వు, ఏడుపు కలుగుతాయి.

మాంసపాయసమద్యాద్యైర్బలిః స్నానఞ్చ ధూపనమ్ । అష్టమే వా జాతవేదా నిరాహారం ప్రరోదనమ్ ।। ౨౯౯.

మాంసం, పాయసం, మద్యం మొదలైనవితో నైవేద్యం, స్నానం, ధూపనం చేస్తారు. ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో ఆ బాధితుడు ఆహారం లేక ఏడుస్తాడు.

కృశరాపూపదధ్యాద్యైర్బలిః స్నానఞ్చ ధూపనమ్ । కాలాబ్దే నవమే వాహ్వోరాస్ఫోటో గర్జనం భయమ్ ।। ౨౯౯.

గంజి, అప్పం, పెరుగు మొదలైనవితో నైవేద్యం, స్నానం, ధూపనం చేస్తారు. తొమ్మిదవ సంవత్సరంలో చేతుల్లో పుండ్లు, గర్జన, భయం కలుగుతాయి.

బలిః స్యాత్ కృశరాపూపశక్తుకుల్మాసపాయసైః । దశమేఽబ్దే కలహంసీ దాహోఽఙ్గకృశతా జ్వరః ।। ౨౯౯.

గంజి, అప్పం, పొడిపిండి, పప్పు, పాయసం మొదలైనవితో నైవేద్యం ఇస్తారు. పదవ సంవత్సరంలో అడవి హంసలా ప్రవర్తన, దహనం, అవయవాలు క్షీణించడం, జ్వరం కలుగుతుంది.

పౌలికాపూపదధ్యన్నైః పఞ్చరాత్రం బలిం హరేత్ । నిమ్బధూపకుష్ఠలేప ఏకాదశమకే గ్రహీ ।। ౨౯౯.

ఐదు రాత్రులు పౌలికా అప్పం, పెరుగు, అన్నంతో నైవేద్యం ఇస్తారు. పదకొండవ సంవత్సరంలో నిమ్మ ధూపం, కుష్ఠ లేపనం గ్రహబాధితునికి చేయాలి.

దేవదూతీ నిష్ఠురవాక్ బలిర్లేపాది పూర్వవత్ । బలికా ద్వాదశే స్వాసో బలీర్లేపాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

దేవదూతి అనే గట్టిగా మాట్లాడే దేవతకు, మునుపటిలాగే బలి, లేపనాలు సమర్పించాలి. పదహారవ రోజు స్వాసో అనే దేవతకు కూడా మునుపటిలాగే బలి, లేపనాలు సమర్పించాలి.

త్రయోదశే వాయవీ చ ముఖవాహ్యాఙ్గసాదనమ్ । రక్తాన్నగన్ధమాల్యాద్యైర్బలిః పఞ్చదలైః స్నపేత్ ।। ౨౯౯.

పదమూడవ రోజున వాయవీ అనే దేవతకు నోటిని, అవయవాలను శుద్ధి చేసి, ఎర్ర అన్నం, సువాసన గల పుష్పమాలలు మొదలైన వాటితో బలిని, ఐదు ఆకులతో స్నానం చేయాలి.

రాజీనిస్వదలైర్ధూపో యక్షిణీ చ చతుర్దశే । చేష్టా శూలం జ్వరో దాహో మాంసభక్షాదికైర్బలిః ।। ౨౯౯.

పదనాలుగవ రోజున రాజిని ఆకులతో ధూపం సమర్పించి, యక్షిణిని పిలిచి, చొప్పించడం, జ్వరం, కాలిన బాధలు, మాంసాహారం మొదలైన వాటితో బలిని సమర్పించాలి.

స్నానాది పూర్వవచ్ఛాన్త్యై ముణ్డికార్త్తిస్త్రిపఞ్చకే । తచ్చేష్టాసృక్‌శ్రవః శశ్వత్కుర్య్యాన్మాతృచికిత్సనమ్ ।। ౨౯౯.

శాంతి కోసం స్నానం మొదలైన క్రియలు మునుపటిలాగే చేయాలి. తల ముండనం మూడు లేదా ఐదు వస్తువులతో చేయాలి. రక్తస్రావం వంటి లక్షణాలు ఉంటే, మాతృదేవతలకు చికిత్స ఎప్పుడూ చేయాలి.

వానరీ షోడశీ భూమౌ పతేన్నిద్రా సదా జ్వరః । పాయసాద్యైస్త్రిరాత్రఞ్చ బలిః స్నానాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

పదహారు రోజున వానరీ భూమిపై పడిపోతుంది. నిద్ర, జ్వరం కొనసాగుతాయి. మూడు రాత్రులు పాయసం మొదలైన బలిని, స్నానం మొదలైన క్రియలు మునుపటిలాగే చేయాలి.

గన్ధవతీ సప్తదశే గాత్రోద్వేగః ప్రరోదనమ్ । కుల్మాషాద్యైర్బలిః స్నానధూపలేపాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

పదిహేడు రోజున గంధవతీ శరీరంలో ఉద్వేగం, ఏడుపు కలిగిస్తుంది. కుల్మాషం మొదలైన బలిని, స్నానం, ధూపం, లేపనం మునుపటిలాగే చేయాలి.

ఓం నమో భగవతి చాముణ్డే ముఞ్చ ముఞ్చ బలిం బాలికాం వా । బలిం గృహ్ణ గృహ్ణ జయ జయ వస వస । సర్వత్ర బలిదానేఽయం రక్షాకృత్ పఠ్యతే మనుః ।। ౨౯౯.

'ఓం, భగవతి చాముండ దేవికి నమస్కారం. బలిని, బాలికను విడిచిపెట్టు. బలిని స్వీకరించు, విజయవంతమవ్వు, నివసించు.' అన్ని బలి సమర్పణల్లో రక్షణ కోసం ఈ మంత్రాన్ని పఠిస్తారు.

బ్రహ్మా విష్ణుః శివః స్కన్దో గౌరీలక్షఅమీర్గణఆదయః । రక్షన్తు చ జ్వరాభ్యాన్తం ముఞ్చన్తు చ కుమారకమ్ ।। ౨౯౯.

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ, స్కందుడు, గౌరీ, లక్ష్మీ, గణాదులు జ్వరాన్ని నివారించి, కుమారుడిని రక్షించాలి.

ధన్వన్తరిరువాచ శయ్యా తు దణ్డిసాజేశపావకశ్చతురాననః । సర్వ్వార్థసాధకమిదం వీజం పిణ్డార్థముచ్యతే ।। ౩౦౧.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: మంచం, దండం, ఆసనం, అగ్ని, నాలుగు ముఖాలవాడు—ఇవి కలిపి అన్ని కార్యాలను సిద్ధించేందుకు విత్తనంగా, పిండార్ధంగా చెప్పబడతాయి.

స్వయం దీర్ఘస్వరాకగ్యఞ్చ వీజేష్వఙ్గాని సర్వశః । ఖాతం సాధు విషఞ్చైవ సనిన్దుం సకలం తథా ।। ౩౦౧.

ప్రతి విత్తనాన్ని దీర్ఘ స్వరంతో, 'క' అక్షరంతో ఉచ్చరించాలి. అన్ని అవయవాలు కలిపి ఉండాలి. గడ్డ, మంచిది, విషం, చంద్రుడు, ఇతర అన్నీ కూడా అలాగే కలిపి ఉండాలి.

గణస్య పఞ్చ వీజాని పృథగ్దృష్టఫలం మహత్ । గణం జయాయ నమః ఏకదంష్ట్రాయ అచలకర్ణినే గజవక్తాయ మహోదరహస్తాయ ౩౦౧.

గణానికి ఐదు విత్తనాలు ఉంటాయి. ప్రతి ఒక్కటి గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. 'గణానికి నమస్కారం, ఒక దంతం ఉన్నవాడికి, కదలని చెవులున్నవాడికి, ఏనుగు ముఖం ఉన్నవాడికి, పెద్ద పొట్ట, చేతులు ఉన్నవాడికి నమస్కారం.'

గణాధిపతయే గణేశ్వరాయ గణనాయకాయ గణక్రీడాయ । దిగ్దలే పూజయేన్నమూర్త్తీః పురావచ్చాఙ్గపఞ్చకమ్ ।। ౩౦౧.

గణాధిపతి, గణేశ్వరుడు, గణ నాయకుడు, గణ క్రీడాకారుడు—ఈ రూపాలను దిక్కులలో మునుపటిలాగే, ఐదు అవయవాలతో పూజించాలి.

మధ్యామాతర్జ్జనీమధ్యాగతాఙ్గుష్ఠౌ సముష్టికౌ । చుర్భుజో మోదకాఢ్యో దణ్డపాశాఙ్కుశాన్వితః ।। ౩౦౧.

మధ్యలో మధ్యవేలు, చూపువేలు, అంగుళి కలిపి ఉండాలి. నాలుగు చేతులతో, మోదకం పట్టుకుని, దండం, పాశం, అంకుశం కలిగి ఉంటాడు.

దన్తభక్షధరం రక్తం సాబ్జం పాశాఙ్కుశైర్వృతమ్ । పూజయేత్తం చతుర్థ్యాఞ్చ విశేషేనాథ నిత్యశః ।। ౩౦౧.

వెదురు దంతం పట్టుకుని, ఎరుపు రంగులో, పద్మంతో, పాశం, అంకుశంతో చుట్టబడి ఉంటాడు. ముఖ్యంగా చవితి రోజున, ఎప్పుడూ ఆయన్ని పూజించాలి.

శ్వేతార్కమూలేన కృతం సర్వ్వాప్తిః స్యాత్తిలైర్ఘృతైః । తణ్డులైర్దధిమధ్వాజ్యైః సౌభాగ్యం వశ్యతా భవేత్ ।। ౩౦౧.

తెల్ల అర్కమూలంతో చేసిన బలితో అన్ని సిద్ధులు లభిస్తాయి. నువ్వులు, నెయ్యితో చేయడం వల్ల ఫలితం వస్తుంది. అన్నం, పెరుగు, తేనె, నెయ్యితో ఐశ్వర్యం, వశీకరణం లభిస్తాయి.

ఘోషాసృక్ప్రాణధాత్వర్దీ దణ్డీ మార్త్తణ్డభైరవః । ధర్మ్మార్థకామమోక్షాణాం కర్త్తా విమ్బపుటావృతః ।। ౩౦౧.

శబ్దం, రక్తం, ప్రాణం, ధాతువులను దండం పట్టిన మార్తాండ భైరవుడు నిలబెడతాడు. ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షాల కర్త, వింబపు కవచంతో కప్పబడి ఉంటాడు.

హ్రస్వాః స్యుర్మూర్త్తయః పఞ్చ దీర్ఘా అఙ్గాని తస్య చ । సిన్దూరారుణమీశానే వామార్ద్ధదయితం రవిం ।। ౩౦౧.

అయనికి అయిదు చిన్న రూపాలు, అతని అవయవాలు పొడవుగా ఉంటాయి. తూర్పున సింధూరం రంగులో, ఎడమవైపు ప్రియమైనవాడు, సూర్యుడిగా ఉంటాడు.

ఆగ్నేయాదిషు కోణేషు కుజమన్దాహికేతవః । స్నాత్వా విధివదాదిత్యమారాధ్యార్ఘ్యపురఃసరం ।। ౩౦౧.

అగ్ని మొదలైన దిక్కులలో మంగళుడు, బుధుడు, శని, శుక్రుడు లను ఉంచి, నియమంగా స్నానం చేసి, ముందుగా అర్ఘ్యం సమర్పించి సూర్యుని పూజించాలి.

కృతాన్తమైశే నిర్మ్మాల్యం తేజశ్చణ్డాయ దీపితం । రోచనా కుఙ్కుమం వారి రక్తాగన్ధాక్షతాఙ్కురాః ।। ౩౦౧.

యమునికి పుష్పమాలలు తీసివేసినవి, దీపం వెలిగించినదాన్ని సమర్పించి, పసుపు, కుంకుమ, నీరు, ఎర్ర సుగంధి అక్షతలు, మొక్కల మొగ్గలు సమర్పించాలి.