అగ్నిపురాణమ్

క్షీరం పూర్వ్వే దదేన్మధ్యేఽహని ధూపశ్చ సర్పిషా । పఞ్చభఙ్గేన తత్ స్నానం చతుర్థే పిఙ్గలార్త్తిహృత్ ।। ౨౯౯.

ముందుగా పాలిచ్చి, మధ్యాహ్నం నెయ్యితో ధూపం చేయాలి. ఐదు పదార్థాలతో స్నానం చేయించి, నాలుగవ గ్రహిలో పింగళా బాధను తొలగించాలి.

తనుః శీతా పూతిగన్ధః శోషః స మ్రియతే ధ్రువమ్ । పఞ్చమీ లలనా గాత్రసాదః స్యాన్ముఖశోషణం ।। ౨౯౯.

శరీరం చల్లగా మారి, దుర్గంధం వస్తుంది, ఎండిపోతుంది, చివరికి మరణిస్తుంది. ఐదవ రోజున నాలుక, అవయవాలు బలహీనపడతాయి, నోరు ఎండిపోతుంది.

అపానః పీతవర్ణశ్చ మత్స్యాద్యైర్ద్దక్షఇణే బలిః । షణఅమాసే పఙ్కజా చేష్టా రోదనం వికృతః స్వరః ।। ౨౯౯.

క్రింది వాయువు పసుపు రంగులోకి మారుతుంది, దక్షిణ దిశకు చేప మొదలైనవి నైవేద్యంగా ఇస్తారు. ఆరో నెలలో శరీరం కమలంలా కదులుతుంది, ఏడుపు వస్తుంది, స్వరం మారిపోతుంది.

మత్స్యమాంససురాభక్తపుష్పగన్ధాదిభిర్బలిః । సప్తమే తు నిరాహారా పూతిగన్ధాదిదన్తరుక్ ।। ౨౯౯.

చేప, మాంసం, మద్యం, అన్నం, పువ్వుల వాసనలతో నైవేద్యం ఇస్తారు. ఏడవ రోజున ఉపవాసం, దుర్గంధం, పళ్లూ నోరులో నొప్పి కలుగుతుంది.

పిష్టమాంససురామాంసైర్బలిః స్యాద్యమునాష్టమే । విస్ఫోటశోషణాద్యం స్యాత్ తచ్చికిత్సాన్న కారయేత్ ।। ౨౯౯.

ఎనిమిదవ రోజున నైవేద్యంలో రుబ్బిన మాంసం, మద్యం, మాంసం ఇస్తారు. చర్మం పగిలిపోవడం, ఎండిపోవడం మొదలైన లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అప్పుడే చికిత్స చేయరాదు.

నవమే కుమ్భకర్ణ్యార్త్తో జ్వరీ చ్ఛర్ద్దతి పాలకమ్ । రోదనం మాంసకుల్మాషమద్యాద్యైర్వైశ్వకే బలిః ।। ౨౯౯.

తొమ్మిదవ రోజున బాధితుడు కుంభకర్ణుడిలా ప్రవర్తిస్తాడు, జ్వరం వస్తుంది, పిత్తం వాంతి అవుతుంది. ఏడుపు వస్తుంది. మాంసం, పప్పు, మద్యం మొదలైనవి వైశ్వదేవునికి నైవేద్యంగా ఇస్తారు.

దశమే తాపసీ చేష్టా నిరాహారోక్షఇమీలనమ్ । ఘణ్టా పతాకా పిష్టోక్తా సురామాంసబలిః సమే ।। ౨౯౯.

పదవ రోజున తపస్విలా ప్రవర్తన, ఉపవాసం, కన్నులు తెరిచే ఉంటాయి. గంట, జెండా ఉండాలి. మునుపటిలాగే పిండి, మద్యం, మాంసంతో నైవేద్యం ఇస్తారు.

రాక్షస్యేకాదశీ పీड़ా నేత్రాద్యం న చికిత్సనమ్ । చఞ్చలా ద్వాదశే శ్వాసః త్రాసాదికవిచేష్టితమ్ ।। ౨౯౯.

పదకొండవ రోజున రాక్షసిని కన్నుల దగ్గర నొప్పి కలిగిస్తుంది, చికిత్స చేయరాదు. పన్నెండవ రోజున ఊపిరాడకపోవడం, భయంతో చలించిపోవడం జరుగుతుంది.

బలిః పూర్వఽథ మధ్యాహ్నే కుల్మాషాద్యైస్తిలాదిభిః । యాతనా తు ద్వితీయేఽబ్దే యాతనం రోదనాదికమ్ ।। ౨౯౯.

ఉదయం, మధ్యాహ్నం పప్పు, నువ్వులు మొదలైనవితో నైవేద్యం ఇస్తారు. రెండవ సంవత్సరంలో బాధలు, ఏడుపు మొదలైన వేదనలు కలుగుతాయి.

తిలమాంసమద్యమాంసైర్బలిః స్నానాది పూర్వవత్ । తృతీయే రోదనీ కమ్పో రోదనం రక్తమూత్రకం ।। ౨౯౯.

నువ్వులు, మాంసం, మద్యం, మాంసంతో నైవేద్యం, స్నానం మొదలైనవి మునుపటిలాగే చేస్తారు. మూడవ సంవత్సరంలో ఏడుపు, కంపు, రక్తం కలిసిన మూత్రం వస్తుంది.

గుड़ౌదనం తిలాపూపః ప్రతిమా తిలపిష్టజా । తిలస్నానం పఞ్చపత్రైర్ధూపో రాజఫలత్వచా ।। ౨౯౯.

ముద్ద అన్నం, నువ్వుల అప్పం, నువ్వుల పిండితో చేసిన ప్రతిమ, నువ్వులతో స్నానం, ఐదు ఆకులతో ధూపం, రాజఫల చెట్టు తొక్కతో ధూపనం చేయాలి.

చతుర్థే చటకాశోఫో జ్వరః సర్వ్వాఙ్గసాదనమ్ । మత్స్యమాంసతిలాద్యైశ్చ బలిః స్నానఞ్చ ధూపనమ్ ।। ౨౯౯.

నాలుగవ సంవత్సరంలో చెంపలు ఉబ్బిపోవడం, జ్వరం, అన్ని అవయవాలు బలహీనపడటం జరుగుతుంది. చేప, మాంసం, నువ్వులు మొదలైనవితో నైవేద్యం, స్నానం, ధూపనం చేస్తారు.

చఞ్చలా పఞ్చమేఽబ్దే తు జ్వరస్త్రాసోఽఙ్గసాదనమ్ । మాంసౌదనాద్యైశ్చ వలిర్మేషశ్రృఙ్గేణ ధూపనమ్ ।। ౨౯౯.

ఐదవ సంవత్సరంలో చలించిపోవడం, జ్వరం, భయం, అవయవాలు బలహీనపడటం జరుగుతుంది. మాంసంతో అన్నం మొదలైనవితో నైవేద్యం, గొర్రె కొమ్ముతో ధూపనం చేస్తారు.

పలాశోదుమ్బరాశ్వత్థవటబిల్వదలామ్బుధృక్ । షష్ఠేఽబ్దే ధావనీశోషో వైరస్యం౩ గాత్రసాదనమ్ ।। ౨౯౯.

ఆరవ సంవత్సరంలో పలాష, ఊడుంబర, అశ్వత్థ, వట, బిల్వ చెట్ల ఆకులతో నీరు వాడాలి. పరుగెత్తడం, ఎండిపోవడం, రుచి లేకపోవడం, అవయవాలు బలహీనపడటం జరుగుతుంది.

సప్తాహోభిర్బలిః పూర్వైర్ధూపస్నానఞ్చ భఙ్గకైః । స్ప్తమే యమునాచ్ఛర్దిరవచోహాసరోదనమ్ ।। ౨౯౯.

ఏడు రోజులు మునుపటిలాగే నైవేద్యం, గంజాయి వాడి స్నానం, ధూపనం చేస్తారు. ఏడవ సంవత్సరంలో యమునా వాంతి, మాటలు అర్థం కాకపోవడం, నవ్వు, ఏడుపు కలుగుతాయి.

మాంసపాయసమద్యాద్యైర్బలిః స్నానఞ్చ ధూపనమ్ । అష్టమే వా జాతవేదా నిరాహారం ప్రరోదనమ్ ।। ౨౯౯.

మాంసం, పాయసం, మద్యం మొదలైనవితో నైవేద్యం, స్నానం, ధూపనం చేస్తారు. ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో ఆ బాధితుడు ఆహారం లేక ఏడుస్తాడు.

కృశరాపూపదధ్యాద్యైర్బలిః స్నానఞ్చ ధూపనమ్ । కాలాబ్దే నవమే వాహ్వోరాస్ఫోటో గర్జనం భయమ్ ।। ౨౯౯.

గంజి, అప్పం, పెరుగు మొదలైనవితో నైవేద్యం, స్నానం, ధూపనం చేస్తారు. తొమ్మిదవ సంవత్సరంలో చేతుల్లో పుండ్లు, గర్జన, భయం కలుగుతాయి.

బలిః స్యాత్ కృశరాపూపశక్తుకుల్మాసపాయసైః । దశమేఽబ్దే కలహంసీ దాహోఽఙ్గకృశతా జ్వరః ।। ౨౯౯.

గంజి, అప్పం, పొడిపిండి, పప్పు, పాయసం మొదలైనవితో నైవేద్యం ఇస్తారు. పదవ సంవత్సరంలో అడవి హంసలా ప్రవర్తన, దహనం, అవయవాలు క్షీణించడం, జ్వరం కలుగుతుంది.

పౌలికాపూపదధ్యన్నైః పఞ్చరాత్రం బలిం హరేత్ । నిమ్బధూపకుష్ఠలేప ఏకాదశమకే గ్రహీ ।। ౨౯౯.

ఐదు రాత్రులు పౌలికా అప్పం, పెరుగు, అన్నంతో నైవేద్యం ఇస్తారు. పదకొండవ సంవత్సరంలో నిమ్మ ధూపం, కుష్ఠ లేపనం గ్రహబాధితునికి చేయాలి.

దేవదూతీ నిష్ఠురవాక్ బలిర్లేపాది పూర్వవత్ । బలికా ద్వాదశే స్వాసో బలీర్లేపాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

దేవదూతి అనే గట్టిగా మాట్లాడే దేవతకు, మునుపటిలాగే బలి, లేపనాలు సమర్పించాలి. పదహారవ రోజు స్వాసో అనే దేవతకు కూడా మునుపటిలాగే బలి, లేపనాలు సమర్పించాలి.

త్రయోదశే వాయవీ చ ముఖవాహ్యాఙ్గసాదనమ్ । రక్తాన్నగన్ధమాల్యాద్యైర్బలిః పఞ్చదలైః స్నపేత్ ।। ౨౯౯.

పదమూడవ రోజున వాయవీ అనే దేవతకు నోటిని, అవయవాలను శుద్ధి చేసి, ఎర్ర అన్నం, సువాసన గల పుష్పమాలలు మొదలైన వాటితో బలిని, ఐదు ఆకులతో స్నానం చేయాలి.

రాజీనిస్వదలైర్ధూపో యక్షిణీ చ చతుర్దశే । చేష్టా శూలం జ్వరో దాహో మాంసభక్షాదికైర్బలిః ।। ౨౯౯.

పదనాలుగవ రోజున రాజిని ఆకులతో ధూపం సమర్పించి, యక్షిణిని పిలిచి, చొప్పించడం, జ్వరం, కాలిన బాధలు, మాంసాహారం మొదలైన వాటితో బలిని సమర్పించాలి.

స్నానాది పూర్వవచ్ఛాన్త్యై ముణ్డికార్త్తిస్త్రిపఞ్చకే । తచ్చేష్టాసృక్‌శ్రవః శశ్వత్కుర్య్యాన్మాతృచికిత్సనమ్ ।। ౨౯౯.

శాంతి కోసం స్నానం మొదలైన క్రియలు మునుపటిలాగే చేయాలి. తల ముండనం మూడు లేదా ఐదు వస్తువులతో చేయాలి. రక్తస్రావం వంటి లక్షణాలు ఉంటే, మాతృదేవతలకు చికిత్స ఎప్పుడూ చేయాలి.

వానరీ షోడశీ భూమౌ పతేన్నిద్రా సదా జ్వరః । పాయసాద్యైస్త్రిరాత్రఞ్చ బలిః స్నానాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

పదహారు రోజున వానరీ భూమిపై పడిపోతుంది. నిద్ర, జ్వరం కొనసాగుతాయి. మూడు రాత్రులు పాయసం మొదలైన బలిని, స్నానం మొదలైన క్రియలు మునుపటిలాగే చేయాలి.

గన్ధవతీ సప్తదశే గాత్రోద్వేగః ప్రరోదనమ్ । కుల్మాషాద్యైర్బలిః స్నానధూపలేపాది పూర్వవత్ ।। ౨౯౯.

పదిహేడు రోజున గంధవతీ శరీరంలో ఉద్వేగం, ఏడుపు కలిగిస్తుంది. కుల్మాషం మొదలైన బలిని, స్నానం, ధూపం, లేపనం మునుపటిలాగే చేయాలి.

ఓం నమో భగవతి చాముణ్డే ముఞ్చ ముఞ్చ బలిం బాలికాం వా । బలిం గృహ్ణ గృహ్ణ జయ జయ వస వస । సర్వత్ర బలిదానేఽయం రక్షాకృత్ పఠ్యతే మనుః ।। ౨౯౯.

'ఓం, భగవతి చాముండ దేవికి నమస్కారం. బలిని, బాలికను విడిచిపెట్టు. బలిని స్వీకరించు, విజయవంతమవ్వు, నివసించు.' అన్ని బలి సమర్పణల్లో రక్షణ కోసం ఈ మంత్రాన్ని పఠిస్తారు.

బ్రహ్మా విష్ణుః శివః స్కన్దో గౌరీలక్షఅమీర్గణఆదయః । రక్షన్తు చ జ్వరాభ్యాన్తం ముఞ్చన్తు చ కుమారకమ్ ।। ౨౯౯.

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ, స్కందుడు, గౌరీ, లక్ష్మీ, గణాదులు జ్వరాన్ని నివారించి, కుమారుడిని రక్షించాలి.

ధన్వన్తరిరువాచ శయ్యా తు దణ్డిసాజేశపావకశ్చతురాననః । సర్వ్వార్థసాధకమిదం వీజం పిణ్డార్థముచ్యతే ।। ౩౦౧.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: మంచం, దండం, ఆసనం, అగ్ని, నాలుగు ముఖాలవాడు—ఇవి కలిపి అన్ని కార్యాలను సిద్ధించేందుకు విత్తనంగా, పిండార్ధంగా చెప్పబడతాయి.