అగ్నిపురాణమ్

విషం వినాశయేత్ పానలేపనేనాఞ్జనాదినా । శిరిషపుష్పస్య రసభావితం మరిచం సితం ।। ౨౯౭.

శిరీష పువ్వు రసం, మిరియాలు, పంచదార కలిపి తాగడం, పట్టడం లేదా లేపనం చేయడం వల్ల విషం పోతుంది.

పాననస్యాఞ్చనాద్యైశ్చ విషం హన్యాన్న సంశయః । కోషాతకీవచాహిఙ్గుశిరీషార్కపయోయుతం ।। ౨౯౭.

ఇవి కలిపి తాగినా, నాసికా ద్వారా తీసుకున్నా, లేపనంగా వాడినా, విషం తప్పక పోతుంది. కోషాతకి, వచ, హింగు, శిరీష, అర్కం, పాలు కలిపి వాడాలి.

కుటుత్రయం సమేషామ్బో హరేన్నస్యాదినా విషం । రామఠేక్ష్వాకుశర్వాఙ్గచూర్ణం నస్యాద్విషాపహం ।। ౨౯౭.

ఈ మూడూ మసాలా పదార్థాలను నీటితో కలిపి నాసికా ద్వారా వాడితే విషం పోతుంది. రామఠ, ఇక్ష్వాకు, శర్వ అనే మూడు పదార్థాల పొడిని నాసికా ద్వారా వాడితే విషం తొలగిపోతుంది.

ఇన్ద్రబలాగ్నికన్ద్రోణం తులసీ దేవికా సహా । తద్రసాక్తం త్రికటుకం చూర్ణమ్భక్ష్యవిషాపహం ।। ౨౯౭.

ఇంద్రబలా, అగ్నికందం, రోహిణి, తులసి, దేవికా కలిపి, వాటి రసంతో త్రికటు పొడి కలిపి తినిపిస్తే విషం పోతుంది.

పఞ్చాఙ్గం కృష్ణపఞ్చమ్యాం శిరీషస్య విషాపహం ।। ౨౯౭.

కృష్ణపంచమి రోజున శిరీష వృక్షం యొక్క అయిదు భాగాలను తీసుకుంటే, అవి విషాన్ని తొలగిస్తాయి.

అగ్నిరువాచ గోనసాదిచికిత్సాఞ్చ వశిష్ఠ శ్రృణు వచ్మి తే । హ్రీఁ హ్రీఁ అమలపక్షి స్వాహా ౨౯౮.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: వశిష్ఠా! గోమాతకు వచ్చే వ్యాధులకు చికిత్సను నేను చెబుతాను, విను. హ్రీ హ్రీ, నిష్కళంకమైన పక్షీ, స్వాహా.

లశునం రామఠఫ్లం కుష్ఠాగ్నివ్యోషకం విషే । స్నుహీక్షీరం గవ్యఘృతం పక్షం పీత్వాఽహిజే విషే ।। ౨౯౮.

విషానికి వెల్లుల్లి, రామఠ పండు, కుష్ఠం, అగ్ని, వ్యోషం ఉపయోగించాలి. స్నుహి పాలు, ఆవు నెయ్యి కలిపి పక్షికి పాము కాటు విషంలో తాగించాలి.

అథ రాజిలదష్టే చ పేయా కృష్ణా ససైన్ధవా । ఆజ్యక్షౌద్రశకృత్తోయం పురీతత్యా విషాపహం ।। ౨౯౮.

రాజిల కాటు తగిలితే నల్ల మినప్పప్పు, సైంధవ ఉప్పుతో చేసిన పేయం ఇవ్వాలి. నెయ్యి, తేనె, పేడ నీరు, పూరితత్యా కలిపి ఇచ్చినా విషం పోతుంది.

సకృష్ణాఖణ్డదుగ్ధాజ్యం పాతవ్యన్తేన మాక్షికం । వ్యోషం పిచ్ఛం విడాలాస్థి నకులాఙ్గరుహైః సమైః ।। ౨౯౮.

నల్ల మినప్పప్పు, మరిగించని పాలు, నెయ్యితో కలిపి చివర్లో తేనె తాగించాలి. వ్యోషం, పక్షి రెక్క, పిల్లి ఎముక, నకుల శరీర భాగాలు సమానంగా కలిపి వాడాలి.

చూర్ణితైర్మ్మేషదుగ్ధాక్తైర్ధూపః సర్వవిషాపహః । రోమనిర్గుణ్డికాకోలవర్ణైర్వా లశునం సమం ।। ౨౯౮.

కూర్చిన పొడులను గొర్రె పాలతో కలిపి ధూపం వేస్తే అన్ని రకాల విషాలు పోతాయి. లేకపోతే రోమనిర్గుండికా, కోలా ఆకులతో వెల్లుల్లి కలిపి వాడాలి.

మునిపత్రైః కృతస్వేదం దష్టం కాఞ్జికపాచితైః । మూషికాః షోడశ ప్రోక్తా రసఙ్కార్పాసకజమ్పివేత్ ।। ౨౯౮.

మునిపత్రాలతో స్వేదనం చేసి, కాటు తగిన చోట కాంజికంతో ఉడికించాలి. పదహారు రకాల ఎలుకలు చెప్పబడ్డాయి—వాటికి రసంకా, అర్పాసక, జామ్ తాగించాలి.

సతైలం మూషికార్త్తిఘ్నం ఫలినీకుసుమన్తథా । సనాగరగుడమ్భక్ష్యం తద్విషారోచకాపహం ।। ౨౯౮.

నూనెతో కలిపి వాడితే ఎలుక కాటు బాధ పోతుంది. ఫలినీ, కుసుమం, నాగరం, బెల్లం కలిపి తినిపిస్తే విషం, ఆకలి లేకపోవడం పోతాయి.

చికిత్సా వింశతిర్భూతా లూతావిషహరో గణః । పద్మకం పాటలీ కుష్ఠం నతమూశీరచన్దనం ।। ౨౯౮.

ఇరవై విధాల చికిత్సలు ఉన్నాయి. లూత విషాన్ని పోగొట్టే సమూహం: పద్మక, పాటలి, కుష్ఠం, నట, ఉశీర, చందనం.

నిర్గుణ్డీ శారివా శేలు లూతార్త్తం సేచయేజ్జలైః । గుఞ్జానిర్గుణ్డికఙ్కోలపర్ణం శుణ్ఠీ నిశాద్వయం ।। ౨౯౮.

నిర్గుండి, శారివా, శేలు—ఇవి నీటితో చల్లాలి. గుంజ, నిర్గుండికా, కోలా ఆకులు, శుంఠి, రెండు రకాల నిశా కలిపి వాడాలి.

కరఞ్జాస్థి చ తత్పఙ్కైః వృశ్చికార్త్తిహరం శ్రృణు । మఞ్జిష్ఠా వ్యోషపుష్పం శిరీషకౌముదం ।। ౨౯౮.

కరణ్జా ఎముకను దాని ముద్దతో కలిపి వాడితే చీమ కాటు బాధ పోతుంది. మంజిష్ఠా, వ్యోషం, శిరీష పువ్వు, కౌముదిని విను.

సంయోజ్యాశ్చతురో యోగా లేపాదౌ వృశ్చికాపహాః ।। ఓం నమో భగవతే రుద్రాయ చివి ఛిన్ద కిరి భిన్ద ఖఙ్గేన ఛేదయ శులేన భేదయ చక్రేణ దారయ ఓం హ్రూఁ ఫట్ । మన్త్రేణ మన్త్రితో దేయో గర్ద్ధభాదీన్నికృన్తతి ।। ౨౯౮.

లేపనాన్ని ప్రారంభంలో నాలుగు విధాలుగా కలిపి ఉపయోగిస్తే, వృశ్చిక విషం పోతుంది. ఓం భగవంతుడైన రుద్రుడికి నమస్కారం. చీల్చు, కోయు, కొట్టు, కత్తితో నరికు, శూలంతో పొడుచు, చక్రంతో చీల్చు—ఓం హ్రూం ఫట్. ఈ మంత్రంతో అభిమంత్రించి ఇచ్చినప్పుడు, అది గర్ధభాది జంతువుల విషాన్ని తొలగిస్తుంది.

త్రిఫలోశీరముస్తామ్బుమాంసీపద్మకచన్దనం । అజాక్షీరేణ పానాదేర్గర్ద్ధభాదేర్విషం హరేత్ ।। ౨౯౮.

త్రిఫల, ఉశీర, ముస్తా, నీరు, మాంసీ, పద్మ, చందనం—ఇవి మేకపాలతో కలిపి తాగిస్తే, గర్ధభాది జంతువుల విషాన్ని తొలగిస్తాయి.

హరేత్ శిరీషపఞ్చాఙ్గం వ్యోషం శతపదీవిషం । సకన్ధరం శిరీషాస్థి హరేదున్దూరజం విషం ।। ౨౯౮.

శిరీష మొక్క ఐదు భాగాలు, వేపుడు మసాలా కలిపితే, శతపదీ విషం పోతుంది. శిరీష కాండం, శిరీష దుంప కలిపితే, ఎలుక విషం పోతుంది.

వ్యోషం ససర్పిః పిణ్డీతమూలమస్య విషం హరేత్ । క్షారవ్యోషవచాహిఙ్గువిడఙ్గం సైన్ధవన్నతం ।। ౨౯౮.

వేపుడు మసాలా నెయ్యితో కలిపి గోళిగా చేసి ఇచ్చితే, ఆ విషం పోతుంది. క్షార పదార్థాలు, వేపుడు మసాలా, వచ, హింగు, విడంగ, సైంధవ లవణం కలిపినా మంచిదే.

అమ్బష్ఠాతిబలాకుష్ఠం సర్వకీటవిషం హరేత్ । యష్టివ్యోషగుడక్షీరయోగాః శునో విషాపహః ।। ౨౯౮.

అంబష్ట, అతిబల, కుష్ట మొక్కలు అన్ని కీటక విషాలను పోగొడతాయి. యష్టిమధు, వేపుడు మసాలా, బెల్లం, పాల కలిపి ఇచ్చితే, కుక్క విషం పోతుంది.

ఓం సుభద్రాయై నమః ఓం సుప్రభాయై నమః । యాన్యౌషధాని గృహ్యన్తే విదానేన వినా జనైః ।। ౨౯౮.

ఓం సుభద్రాయై నమః, ఓం సుప్రభాయై నమః. ప్రజలు యథావిధిగా తెలియక తీసుకునే ఔషధాలు—

తేషాం వీజన్త్వయా గ్రాహ్యమితి బ్రహ్మాఽవ్రవీచ్చ నామ్ । తామ్ప్రణమ్యోషధీమ్పశ్చాత్ యవాన్ ప్రక్షిప్య ముష్టినా ।। ౨౯౮.

వాటికి విత్తనాలను నువ్వు తీసుకోవాలని బ్రహ్మా చెప్పారు. ఆ ఔషధాలకు నమస్కరించి, తరువాత యవాలను ముద్దిగా చేతితో కలపాలి.

దశ జప్త్వా మన్త్రమిదం నమస్కుర్య్యాత్తదౌషధం । త్వాముద్ధరామ్యూద్‌ర్ధ్వనేత్రామనేనైవ చ భక్షయేత్ ।। ౨౯౮.

ఈ మంత్రాన్ని పది సార్లు జపించి, ఆ ఔషధానికి నమస్కరించాలి. ఇదే మంత్రంతో, దాన్ని నుదిటిపైకి తీసుకెళ్లి, తరువాత తినాలి.

నమః పురుషసింహాయ నమో గోపాలకాయ చ । ఆత్మనైవాభిజానాతి రణే కృష్ణపరాజయం ।। ౨౯౮.

పురుషసింహుడికి నమస్కారం, గోపాలుడికీ నమస్కారం. యుద్ధంలో కృష్ణుడి ఓటమిని తానే తాను గ్రహిస్తాడు.

ఏతేన సత్యవాక్యేన అగదో మేఽస్తు సిధ్యతు ।। నమో వైదూర్య్యమాతే తన్న రక్ష మాం సర్వవిషేభ్యో గౌరి గాన్ధారి చాణ్డాలి మాతఙ్గిని స్వాహా హరిమాయే । ఔషధాదౌ ప్రయోక్తవ్యో మన్త్రోఽయం స్థావరే విషే ।। ౨౯౮.

ఈ సత్యవాక్యంతో నా ఔషధం ఫలించాలి. వైదూర్యమాతా, నన్ను అన్ని విషాల నుండి రక్షించు—గౌరీ, గాంధారి, చాండాలి, మాతంగిని, స్వాహా, హరిమాయే. స్థావర విషానికి ఔషధాన్ని ప్రారంభించేటప్పుడు ఈ మంత్రాన్ని ఉపయోగించాలి.

భుక్తమాత్రే స్థితే జ్వాలే పద్మం శీతామ్బుసేవితం । పాయయేత్సఘృతం క్షౌద్రం విషఞ్చేత్తదనన్తరం ।। ౨౯౮.

విషం తిన్న వెంటనే అది లోపల ఉండగా, చల్లని నీటితో శీతలీకృతమైన పద్మాన్ని, నెయ్యి, తేనెతో కలిపి తాగించాలి.

అగ్నిరువాచ బాలతన్త్రం ప్రవక్ష్యామి బాలాదిగ్రహమర్ద్దనం । అథ జాతదినే వత్సం గ్రహీ గృహ్ణాతి పాపినీ ।। ౨౯౯.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: పిల్లల చికిత్సను, బాలగ్రహాల నివారణను ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను. పుట్టిన రోజున పాపాత్మురాలైన గ్రహీ అనే దుష్టాత్మ వత్సును పట్టుకుంటుంది.

గాత్రోద్వేగో నిరాహారో నానాగ్రీవావివర్త్తనం । తచ్చేష్టితమిదం తత్స్యాన్మాతృణాఞ్చ బలం హరేత్ ।। ౨౯౯.

శరీరంలో చలనం, తినడానికి ఇష్టపడకపోవడం, మెడను రకరకాలుగా తిప్పడం—ఇవి లక్షణాలు. ఇది తల్లుల బలాన్ని కూడా తగ్గిస్తుంది.

మత్స్యమాంససురాభక్ష్యగన్ధస్రగ్ధూపదీపకైః । లిమ్పేచ్చ ధాతకీలోధ్రమఞ్జిష్ఠాతాలచన్దనైః ।। ౨౯౯.

చేప, మాంసం, మద్యం వాసన, పూలమాలలు, ధూపం, దీపాలతో పాటు, ధాతకీ, లోధ్ర, మంజిష్ఠ, తాళ, చందనం కలిపి లేపనంగా ఉపయోగించాలి.