అగ్నిపురాణమ్

పీతం వజ్రచతుష్కోణం పార్థివం శక్రదైవతం । వృత్తార్ద్ధమాప్యపద్మార్ద్ధం శుక్లం వరుణదైవతం ।। ౨౯౫.

పసుపు రంగులో, వజ్రాకారంలో ఉండే భూమితత్త్వానికి ఇంద్రుడు దేవత. తెలుపు రంగులో, అరవృత్తంలో, అరపద్మాకారంలో ఉండే జలతత్త్వానికి వరుణుడు దేవత.

త్ర్యస్త్రం స్వస్తికయుక్తఞ్చ తైజసం వహ్నిదైవతం । వృత్తం విన్దువృతం వాయుదైవతం కృష్ణమాలినమ్ ।। ౨౯౫.

మూడు మూలలతో, స్వస్తిక గుర్తుతో ఉండే అగ్నితత్త్వానికి అగ్ని దేవత. వృత్తాకారంలో, బిందువుతో చుట్టబడిన, నల్లని హారంతో ఉండే వాయుతత్త్వానికి వాయుదేవుడు దేవత.

అఙ్గుష్ఠాద్యఙ్గులీమధ్యే పర్య్యస్తేషు స్వవేశ్మసు । సువర్ణనాగవాహేన వేష్టితేషు న్యసేత్ క్రమాత్ ।। ౨౯౫.

బంగారు పాము చుట్టినట్టు, అంగుళాల మధ్య భాగాల్లో, అంగుళం మొదలు వరుసగా వాటి స్థానాల్లో న్యాసం చేయాలి.

వియతేశ్చతురో వర్ణాన్ సుమణ్డలసమత్విషః । అరూపే రవతన్మాత్రే ఆకాశేశివదేవతే ।। ౨౯౫.

ఆకాశానికి సంబంధించిన నాలుగు అక్షరాలను, పరిపూర్ణ వృత్తంలా ప్రకాశించేలా, రూపరహితమైన, సూర్యస్వరూపంలో, శివుడు ఆకాశదేవతగా భావించి న్యాసం చేయాలి.

కనిష్ఠామద్యపర్వస్థే న్యసేత్తస్యాద్యమక్షరమ్ । నాగానామాదివర్ణాంశ్చ స్వమణ్డలగతాన్న్యసేత్ ।। ౨౯౫.

చిటికెనవేలు మధ్య మడమపై దాని మొదటి అక్షరాన్ని న్యాసం చేయాలి. అలాగే, పాముల మొదటి అక్షరాలను వాటి వలయాల్లో స్థాపించాలి.

భూతాదివర్ణాన్ విన్యసేదఙ్గుష్ఠాద్యన్తపర్వసు । తన్మాత్రాదిగుణాభ్యర్ణానఙ్గులీషు న్యసేద్‌బుధః ।। ౨౯౫.

భూతాదుల అక్షరాలను అంగుళం మొదలు చివరి మడమల వరకు న్యాసం చేయాలి. తత్వాలు మొదలైన లక్షణాలను వేలు మీద జ్ఞానులు న్యాసం చేయాలి.

స్పర్శనాదేవ తార్క్షేణ హస్తే హన్యాద్విషద్వయం । మణ్డలాదిషు తాన్ వర్ణాన్ వియతేః కవయో జితాన్ ।। ౨౯౫.

తార్క్షం చేతిని తాకిన క్షణంలోనే రెండు రకాల విషాలు నశిస్తాయి. కవులు సాధించిన ఆకాశ అక్షరాలను వలయాల్లో న్యాసం చేయాలి.

శ్రేష్ఠద్వయ్హ్గులిభిర్ద్దేహనాభిస్థానేషు పర్వసు । ఆజానుతః సువర్ణాభమానాభేస్తుహినప్రభమ్ ।। ౨౯౫.

ఉత్తమమైన రెండు వేళ్లతో, శరీరంలోని మడమల్లో, అంగుళం మొదటి భాగం నుంచి నాభివరకు, బంగారు వర్ణంలో, మంచు వంటి ప్రకాశంతో న్యాసం చేయాలి.

కుఙ్కుమారుణమాకణ్ఠాదాకేశాన్తాత్ సితేతరం । బ్రహ్మాణ్డవ్యాపినం తార్క్షఞ్చన్ద్రాఖ్యం నాగభూషణమ్ ।। ౨౯౫.

గంతం నుంచి జుట్టు చివర వరకు కుంకుమ రంగు, తరువాత తెలుపు రంగు, బ్రహ్మాండమంతా వ్యాపించిన తార్క్షుడు, చంద్రుడని పిలవబడే, పాములతో అలంకరించబడినవాడు.

నీలోగ్రనాశమాత్మానం మహాపక్షం స్మరేద్‌బుధః । ఏవన్తార్క్షాత్మనో వాక్యాన్మన్త్రః స్యాన్మన్త్రిణో విషే ।। ౨౯౫.

తాను నీలవర్ణంగా, ఉగ్రంగా, నాశకుడిగా, పెద్ద రెక్కలతో ఉన్నట్లు జ్ఞాని ధ్యానం చేయాలి. ఈ విధంగా తార్క్షుని మాటల ద్వారా విషానికి మంత్రం సిద్ధమవుతుంది.

ముష్టిస్తార్క్షకరస్యాన్తః స్థితాఙ్గుష్ఠవిషాపహా । తార్క్షం హస్తం సముద్యమ్య తత్పఞ్చాఙ్గులిచాలనాత్ ।। ౨౯౫.

తార్క్షుని చేతి ముష్టిలో ఉండే అంగుళం విషాన్ని తొలగిస్తుంది. తార్క్షుని చేతిని పైకి ఎత్తి, ఐదు వేళ్లను కదిలిస్తే విషం పోతుంది.

కుర్య్యాద్విషస్య స్తమ్భాదీంస్తదుక్తమదవీషయా । ఆకాశాదేష భూవీజః పఞ్చర్ణాధిపతిర్మ్మనుః ।। ౨౯౫.

విషాన్ని నివారించేందుకు చెప్పిన విధంగా ద్వేషం లేకుండా స్థంభనాది చర్యలు చేయాలి. ఆకాశం నుండి భూమి విత్తనం ఉద్భవిస్తుంది. ఐదు రకాల ధ్వనులకు అధిపతి మనువు.

సంస్తమ్భయేతివిషతో భాషయా స్తమ్భయేద్విషమ్ । వ్యత్యస్తభూషయా వీజో మన్త్రోఽయం సాధుసాధితః ।। ౨౯౫.

విషాన్ని మాట ద్వారా నిలిపివేయాలి, తగిన అలంకరణతో కూడా అదే చేయాలి. ఈ విత్తన మంత్రాన్ని సరిగ్గా జపిస్తే అది ఫలిస్తుంది.

సంప్లవః ప్లావయ యమః శబ్దాద్యః సంహరేద్విషం । దణ్డముత్థాపయేదేష సుజప్తామ్భోఽభిషేకతః ।। ౨౯౫.

ప్రవాహం విషాన్ని దూరం తీసుకెళ్లాలి, యముడు శబ్దంతో దూరం చేయాలి. దండాన్ని పైకి ఎత్తాలి — ఈ మంత్రాన్ని బాగా జపిస్తే, నీటితో అభిషేకం ద్వారా శుద్ధి కలుగుతుంది.

సుజప్తశఙ్ఖభేర్య్యాదినిస్వనశ్రవణేన వా । సందహత్యేవ సంయుక్తో భూతేజోవ్యత్యయాత్ స్థితః ।। ౨౯౫.

బాగా జపించిన శంఖం, భేరి వంటి వాద్యాల ధ్వని వినడం వల్ల కూడా, భూతాల మార్పు వల్ల మిగిలిన విషాన్ని దహించగలదు.

. భూవాయువ్యత్యయాన్మన్త్రో విషం సంక్రామయత్యసౌ । అన్తస్థో నిజవేశ్మస్థో వీజాగ్నీన్దుజలాత్మభిః ।। ౨౯౫.

భూమి, వాయువు మార్పు వల్ల ఈ మంత్రం విషాన్ని తరలిస్తుంది. అది లోపలైనా, స్వగృహంలోనైనా, విత్తనం, అగ్ని, ఇంద్రుడు, నీరు అనే స్వరూపాలతో పనిచేస్తుంది.

ఏతత్ కర్మ్మ నయేన్మన్త్రీ గరుड़ాకృతివిగ్రహః । తార్క్షవరుణగేహస్థస్తజ్జపాన్నాశయేద్విషమ్ ।। ౨౯౫.

ఈ క్రియను మంత్రజ్ఞుడు గరుడుని ఆకారంలో చేసి, తార్క్ష్యుడు, వరుణుడు నివాసంలో ఉండి, ఈ మంత్రాన్ని జపిస్తే విషం నశిస్తుంది.

జానుదణ్డీదముదితం స్వధాశ్రీవీజల్ఛితం । స్నానపానాత్సర్వ్వవిషం జ్వరారోగాపమృత్యుజిత్ ।। ౨౯౫.

మోకాళ్లు, దండంతో ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, స్వధా, మహిమ, నీటితో పవిత్రం చేసి, స్నానం, పానం వల్ల అన్ని విషాలు, జ్వరం, వ్యాధులు, అకాల మరణం పోతాయి.

పక్షి పక్షి మహాపక్షి మహాపక్షి విధి స్వాహా । పక్షి పక్షి మహాపక్షి మహాపక్షి క్షి క్షి స్వాహా ।। ౨౯౫.

పక్షి, పక్షి, మహాపక్షి, మహాపక్షి, విధి, స్వాహా; పక్షి, పక్షి, మహాపక్షి, మహాపక్షి, నాశనం చేయి, నాశనం చేయి, స్వాహా.

ద్వావేతౌ పక్షిరాడ్‌మన్త్రౌ విషఘ్నావభిమన్త్రణాత్ । పక్షిరాజాయ విద్మహే పక్షిఽదేవాయ ధీమహి తన్నో గరుడః ప్రచోదయాత్ । వహ్నిస్థౌ పార్శ్వతత్పూర్వౌ దన్తశ్రీకౌ చ దణ్డినౌ ।। ౨౯౫.

ఈ రెండు పక్షిరాజు మంత్రాలు శక్తివంతంగా జపిస్తే విషాన్ని నశింపజేస్తాయి. పక్షిరాజును తెలుసుకుంటాం, పక్షిదేవునిని ధ్యానిస్తాం, గరుడుడు మాకు ప్రేరణనివ్వాలి. అగ్నిలో, పక్కన, ముందుగా, దంత మహిమతో, దండంతో ఉంచాలి.

హర హర హృదయాయ నమః కపర్ద్దినే చ శిరసే నీలకణ్ఠాయ వై శిఖాంకాలకూటవిషభక్షణాయ స్వాహా । అథ వర్మ్మ చ కణ్ఠే నేత్రం కృత్తివాసాస్త్రినేత్రం పూర్వాద్యైరాననైర్యుక్తం స్వేతపీతారుణాసితైః ।। ౨౯౫.

హర హర హృదయానికి నమస్కారం, కపర్దికి శిరస్సుకు, నీలకంఠునికి శిఖకు, కాలకూట విషాన్ని తిన్నవాడికి స్వాహా. కంఠానికి కవచం, కంటికి కృత్తివాసుని త్రినేత్రాన్ని, తూర్పు మొదలైన దిక్కుల ముఖాలతో, తెలుపు, పసుపు, ఎరుపు, నలుపు రంగులతో కలిపి ధ్యానించాలి.

అభయం వరదం చాపం వాసుకిఞ్చ దధద్భుజైః । యస్యోపరీతపార్శ్వస్థగౌరీరుద్రోఽస్య దేవతా ।। ౨౯౫.

అభయం, వరం, విల్లు, వాసుకిని చేతుల్లో ధరించి, పక్కన గౌరీ, రుద్రుడు నిలిచినవారు ఆయనే దేవతలు.

. పాదజానుగుహానాభిహృత్కణ్ఠాననమూర్ద్ధసు । మన్త్రార్ణాన్న్యస్య కరయోరఙ్గుష్ఠాద్యఙ్గులీషు చ ।। ౨౯౫.

పాదాలు, మోకాళ్లు, గుప్తాంగం, నాభి, హృదయం, కంఠం, ముఖం, తలపై మంత్రాక్షరాలను చేతుల్లో, బొటనవేలు మొదలైన వేలు మీద ఉంచాలి.

తర్జ్జన్యాదితదన్తాసు సర్వమఙ్గుష్ఠయోర్న్న్యసేత్ । ధ్యాత్వైవం సంహరేత్ క్షిప్రం వద్ధయా శూలముద్రయా ।। ౨౯౫.

తర్జని మొదలైన వేలు, అన్ని బొటనవేళ్లపై మంత్రాన్ని ఉంచాలి. ఇలా ధ్యానించి, శూల ముద్రతో త్వరగా విషాన్ని నిలిపివేయాలి.

కనిష్ఠా జ్యేష్ఠయా వద్ధా తిస్రోఽన్యాః ప్రసృతేర్జ్జవాః । విషనాశే వామహస్తమన్యస్మిన్ దక్షిణం కరం ।। ౨౯౫.

చిటికెన వేలు పెద్దవేలు కలిపి, మిగతా మూడు వేళ్లు చాపి వేగంగా ఉంచాలి. విషాన్ని నశింపజేయడానికై ఎడమచేతిని కుడిచేతిపై ఉంచాలి.

అగ్నిరువాచ వక్ష్యే రుద్రవిధానన్తు పఞ్చాఙ్గం సర్వ్వదం పరం । హృదయం [https://sa.wikisource.org/s/1zc6 శివసఙ్కల్పః] శివః సూక్తన్తు పౌరుషమ్ ।। ౨౯౬.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: రుద్ర విధానాన్ని, ఐదు భాగాలతో, పరమమైనదిగా, అన్నీ ఇస్తున్నదిగా వివరించబోతున్నాను. హృదయం అంటే శివ సంకల్పం, సూక్తం అంటే పురుషస్వరూపం.

శిఖాద్భ్యః సమ్భృతం సూక్తమాశుః కవచమేవ చ । శతరుద్రీయమస్త్రఞ్చ రుద్రస్యాఙ్గాని పఞ్చ హి ।। ౨౯౬.

శిఖ నుంచి సూక్తం, వెంటనే కవచం ఉద్భవిస్తాయి. శతరుద్రీయము, ఆయుధం — ఇవే రుద్రుని ఐదు అవయవాలు.

పఞ్చాఙ్గాన్న్యస్య తం ధ్యాత్వా జపేద్రుద్రాంస్తతః క్రమాత్ । యజ్జాగ్రత ఇతి సూక్తం షడృచం మానసం విదుః ।। ౨౯౬.

ఈ ఐదు అవయవాలను స్థాపించి, ఆయనను ధ్యానిస్తూ, క్రమంగా రుద్రాన్ని జపించాలి. 'యజ్జాగ్రత' అనే సూక్తం ఆరు శ్లోకాల మానసిక స్తోత్రంగా ప్రసిద్ధి.