దుష్టౌ దూతస్య వాక్పాదౌ వాతగ్నీ మధ్యమో హరిః । ప్రశస్తా వారుణా వర్ణా అతిదుష్టా నపుంసకాః ।। ౨౯౪.
దూత చెడిగా ఉంటే, అతని మాటలు, అడుగులు గాలి, అగ్ని వంటివి; మధ్యలో హరివంటి; శుభమైనవి వరుణుని రంగులో ఉంటాయి; చాలా చెడివి నపుంసకంగా ఉంటాయి.
ప్రస్థానే మఙ్గలం వాక్యం గర్జ్జితం మేఘహస్తినోః । ప్రదక్షిణం ఫలే వృక్షే వామస్య చ రుతం జితం ।। ౨౯౪.
ప్రయాణ సమయంలో మేఘం గర్జన, ఏనుగు అరుపు శుభం; కుడివైపు ప్రదక్షిణగా తిరగడం, చెట్టుపైన పండు, ఎడమవైపు అరుపు విజయాన్ని సూచిస్తాయి.
శుభా గీతాదిశబ్దాః స్యురీదృశం స్యాదసిద్ధయే । అనర్థగీరథాక్రన్దో దక్షిణే విరుతం క్షుతమ్ ।। ౨౯౪.
పాటలు మొదలైన శబ్దాలు శుభం; ఇవి విజయానికి సూచన. అర్థం లేని మాటలు, పెద్ద అరుపులు, కుడివైపు శబ్దాలు, తుమ్ము అశుభం.
వేశ్యా క్షుతో నృపః కన్యా గౌర్ద్దన్తీ మురజధ్వజౌ । క్షీరాజ్యదధిఙ్ఖామ్బు ఛత్రం భేరీ ఫలం సురాః ।। ౨౯౪.
వేశ్య, తుమ్ము, రాజు, కన్య, రెండు పళ్ళు ఉన్న ఆవు, మృదంగం, జెండా, పాలు, నెయ్యి, పెరుగు, నీరు, గొడుగు, బేరి, పండు, దేవతలు—ఇవి శుభ సూచకాలు.
తణ్డులా హేమ రూప్యఞ్చ సిద్ధయేఽభిముఖా అమీ । సకాష్ఠః సానలః కారుర్మ్మలినామ్బరభావభృత్ ।। ౨౯౪.
బియ్యం, బంగారం, వెండి — ఇవన్నీ విజయానికి శుభప్రదాలు. కలపతో, అగ్నితో పని చేసే వాడు, మురికిగా ఉన్న వస్త్రాలు ధరించిన వాడు కూడా శుభమే.
గలస్థటఙ్కో గోమాయుగృధ్రోలూకకపర్ద్దికాః । తైలం కపాలకార్పాసా నిషేధే భస్మ నష్టయే ।। ౨౯౪.
గొంతులో ముద్ర, నక్క, పులిసేను, గుడ్లగూబ, ఖపాలం ధరించిన స్త్రీ, నూనె, ఖపాలం, పత్తి — ఇవన్నీ నిషిద్ధం. బూడిద నష్టం కలిగిస్తుంది.
విషరోగాశ్చ సప్త స్యుర్ధాతోర్ధాత్వన్తరాప్తితః । విషదంశో లలాటం యాత్యతో నేత్రం తతో ముఖమ్ । ఆస్యాచ్చ వచనీనాడ్యౌ ధాతూన్ ప్రాప్నోతి హి క్రమాత్ ।। ౨౯౪.
ఒక పదార్థం మరొకదాన్ని తాకినప్పుడు ఏడు రకాల విషవ్యాధులు కలుగుతాయి. ఆ విషం మొదట నుదిటిపైకి, తరువాత కళ్లకు, తరువాత నోటికి చేరుతుంది. నోటినుండి మాట నాడుల ద్వారా శరీరంలోని ధాతువులకు క్రమంగా వ్యాపిస్తుంది.
అగ్నిరువాచ మన్త్రధ్యానౌషధైర్దష్టతికిత్సాం ప్రవదామి తే । ఓం నమో భగవతే నీలకణ్ఠాయేతి । జపనాద్విషహానిః స్యాదౌషధం జీవరక్షణం ।। ౨౯౫.
అగ్ని చెప్పాడు: మంత్రం, ధ్యానం, ఔషధాలతో విషదశకు చికిత్సను నేను వివరించబోతున్నాను. 'ఓం నమో భగవతే నీలకంఠాయ' అని జపిస్తే విషం నశిస్తుంది, ఔషధం ప్రాణాన్ని కాపాడుతుంది.
సాకజ్యం సకృద్రసం పేయం ద్వివిధం విషముచ్యతే । జఙ్గమం సర్పమూషాది శ్రృఙ్గ్యాది స్థావరం విషం ।। ౨౯౫.
విషం రెండు విధాలుగా ఉంటుంది: ఒకటి ఆహారం లేదా పానంలో కలిసినది, మరొకటి కలగనిది. జంతువుల విషం అంటే పాము, చీమ, ఇతర జంతువులది; మొక్కల విషం అంటే కొమ్ము ఉన్నవి మొదలైనవి.
శాన్తస్వరాన్వితో బ్రహ్మా లోహితం తారకం శివః । వియతేర్నామమన్త్రోఽయం తార్క్షః శబ్దమయః స్మృతః ।। ౨౯౫.
బ్రహ్మదేవుడు మృదువైన స్వరంతో, రక్తం తీవ్రమైన స్వరంతో, శివుడు నక్షత్ర స్వరంతో ఉంటారు. ఆకాశమంత్రము తార్క్షమని పిలుస్తారు, అది శబ్దరూపంగా చెప్పబడింది.
పీతం వజ్రచతుష్కోణం పార్థివం శక్రదైవతం । వృత్తార్ద్ధమాప్యపద్మార్ద్ధం శుక్లం వరుణదైవతం ।। ౨౯౫.
పసుపు రంగులో, వజ్రాకారంలో ఉండే భూమితత్త్వానికి ఇంద్రుడు దేవత. తెలుపు రంగులో, అరవృత్తంలో, అరపద్మాకారంలో ఉండే జలతత్త్వానికి వరుణుడు దేవత.
త్ర్యస్త్రం స్వస్తికయుక్తఞ్చ తైజసం వహ్నిదైవతం । వృత్తం విన్దువృతం వాయుదైవతం కృష్ణమాలినమ్ ।। ౨౯౫.
మూడు మూలలతో, స్వస్తిక గుర్తుతో ఉండే అగ్నితత్త్వానికి అగ్ని దేవత. వృత్తాకారంలో, బిందువుతో చుట్టబడిన, నల్లని హారంతో ఉండే వాయుతత్త్వానికి వాయుదేవుడు దేవత.
అఙ్గుష్ఠాద్యఙ్గులీమధ్యే పర్య్యస్తేషు స్వవేశ్మసు । సువర్ణనాగవాహేన వేష్టితేషు న్యసేత్ క్రమాత్ ।। ౨౯౫.
బంగారు పాము చుట్టినట్టు, అంగుళాల మధ్య భాగాల్లో, అంగుళం మొదలు వరుసగా వాటి స్థానాల్లో న్యాసం చేయాలి.
వియతేశ్చతురో వర్ణాన్ సుమణ్డలసమత్విషః । అరూపే రవతన్మాత్రే ఆకాశేశివదేవతే ।। ౨౯౫.
ఆకాశానికి సంబంధించిన నాలుగు అక్షరాలను, పరిపూర్ణ వృత్తంలా ప్రకాశించేలా, రూపరహితమైన, సూర్యస్వరూపంలో, శివుడు ఆకాశదేవతగా భావించి న్యాసం చేయాలి.
కనిష్ఠామద్యపర్వస్థే న్యసేత్తస్యాద్యమక్షరమ్ । నాగానామాదివర్ణాంశ్చ స్వమణ్డలగతాన్న్యసేత్ ।। ౨౯౫.
చిటికెనవేలు మధ్య మడమపై దాని మొదటి అక్షరాన్ని న్యాసం చేయాలి. అలాగే, పాముల మొదటి అక్షరాలను వాటి వలయాల్లో స్థాపించాలి.
భూతాదివర్ణాన్ విన్యసేదఙ్గుష్ఠాద్యన్తపర్వసు । తన్మాత్రాదిగుణాభ్యర్ణానఙ్గులీషు న్యసేద్బుధః ।। ౨౯౫.
భూతాదుల అక్షరాలను అంగుళం మొదలు చివరి మడమల వరకు న్యాసం చేయాలి. తత్వాలు మొదలైన లక్షణాలను వేలు మీద జ్ఞానులు న్యాసం చేయాలి.
స్పర్శనాదేవ తార్క్షేణ హస్తే హన్యాద్విషద్వయం । మణ్డలాదిషు తాన్ వర్ణాన్ వియతేః కవయో జితాన్ ।। ౨౯౫.
తార్క్షం చేతిని తాకిన క్షణంలోనే రెండు రకాల విషాలు నశిస్తాయి. కవులు సాధించిన ఆకాశ అక్షరాలను వలయాల్లో న్యాసం చేయాలి.
శ్రేష్ఠద్వయ్హ్గులిభిర్ద్దేహనాభిస్థానేషు పర్వసు । ఆజానుతః సువర్ణాభమానాభేస్తుహినప్రభమ్ ।। ౨౯౫.
ఉత్తమమైన రెండు వేళ్లతో, శరీరంలోని మడమల్లో, అంగుళం మొదటి భాగం నుంచి నాభివరకు, బంగారు వర్ణంలో, మంచు వంటి ప్రకాశంతో న్యాసం చేయాలి.
కుఙ్కుమారుణమాకణ్ఠాదాకేశాన్తాత్ సితేతరం । బ్రహ్మాణ్డవ్యాపినం తార్క్షఞ్చన్ద్రాఖ్యం నాగభూషణమ్ ।। ౨౯౫.
గంతం నుంచి జుట్టు చివర వరకు కుంకుమ రంగు, తరువాత తెలుపు రంగు, బ్రహ్మాండమంతా వ్యాపించిన తార్క్షుడు, చంద్రుడని పిలవబడే, పాములతో అలంకరించబడినవాడు.
నీలోగ్రనాశమాత్మానం మహాపక్షం స్మరేద్బుధః । ఏవన్తార్క్షాత్మనో వాక్యాన్మన్త్రః స్యాన్మన్త్రిణో విషే ।। ౨౯౫.
తాను నీలవర్ణంగా, ఉగ్రంగా, నాశకుడిగా, పెద్ద రెక్కలతో ఉన్నట్లు జ్ఞాని ధ్యానం చేయాలి. ఈ విధంగా తార్క్షుని మాటల ద్వారా విషానికి మంత్రం సిద్ధమవుతుంది.
ముష్టిస్తార్క్షకరస్యాన్తః స్థితాఙ్గుష్ఠవిషాపహా । తార్క్షం హస్తం సముద్యమ్య తత్పఞ్చాఙ్గులిచాలనాత్ ।। ౨౯౫.
తార్క్షుని చేతి ముష్టిలో ఉండే అంగుళం విషాన్ని తొలగిస్తుంది. తార్క్షుని చేతిని పైకి ఎత్తి, ఐదు వేళ్లను కదిలిస్తే విషం పోతుంది.
కుర్య్యాద్విషస్య స్తమ్భాదీంస్తదుక్తమదవీషయా । ఆకాశాదేష భూవీజః పఞ్చర్ణాధిపతిర్మ్మనుః ।। ౨౯౫.
విషాన్ని నివారించేందుకు చెప్పిన విధంగా ద్వేషం లేకుండా స్థంభనాది చర్యలు చేయాలి. ఆకాశం నుండి భూమి విత్తనం ఉద్భవిస్తుంది. ఐదు రకాల ధ్వనులకు అధిపతి మనువు.
సంస్తమ్భయేతివిషతో భాషయా స్తమ్భయేద్విషమ్ । వ్యత్యస్తభూషయా వీజో మన్త్రోఽయం సాధుసాధితః ।। ౨౯౫.
విషాన్ని మాట ద్వారా నిలిపివేయాలి, తగిన అలంకరణతో కూడా అదే చేయాలి. ఈ విత్తన మంత్రాన్ని సరిగ్గా జపిస్తే అది ఫలిస్తుంది.
సంప్లవః ప్లావయ యమః శబ్దాద్యః సంహరేద్విషం । దణ్డముత్థాపయేదేష సుజప్తామ్భోఽభిషేకతః ।। ౨౯౫.
ప్రవాహం విషాన్ని దూరం తీసుకెళ్లాలి, యముడు శబ్దంతో దూరం చేయాలి. దండాన్ని పైకి ఎత్తాలి — ఈ మంత్రాన్ని బాగా జపిస్తే, నీటితో అభిషేకం ద్వారా శుద్ధి కలుగుతుంది.
సుజప్తశఙ్ఖభేర్య్యాదినిస్వనశ్రవణేన వా । సందహత్యేవ సంయుక్తో భూతేజోవ్యత్యయాత్ స్థితః ।। ౨౯౫.
బాగా జపించిన శంఖం, భేరి వంటి వాద్యాల ధ్వని వినడం వల్ల కూడా, భూతాల మార్పు వల్ల మిగిలిన విషాన్ని దహించగలదు.
. భూవాయువ్యత్యయాన్మన్త్రో విషం సంక్రామయత్యసౌ । అన్తస్థో నిజవేశ్మస్థో వీజాగ్నీన్దుజలాత్మభిః ।। ౨౯౫.
భూమి, వాయువు మార్పు వల్ల ఈ మంత్రం విషాన్ని తరలిస్తుంది. అది లోపలైనా, స్వగృహంలోనైనా, విత్తనం, అగ్ని, ఇంద్రుడు, నీరు అనే స్వరూపాలతో పనిచేస్తుంది.
ఏతత్ కర్మ్మ నయేన్మన్త్రీ గరుड़ాకృతివిగ్రహః । తార్క్షవరుణగేహస్థస్తజ్జపాన్నాశయేద్విషమ్ ।। ౨౯౫.
ఈ క్రియను మంత్రజ్ఞుడు గరుడుని ఆకారంలో చేసి, తార్క్ష్యుడు, వరుణుడు నివాసంలో ఉండి, ఈ మంత్రాన్ని జపిస్తే విషం నశిస్తుంది.
జానుదణ్డీదముదితం స్వధాశ్రీవీజల్ఛితం । స్నానపానాత్సర్వ్వవిషం జ్వరారోగాపమృత్యుజిత్ ।। ౨౯౫.
మోకాళ్లు, దండంతో ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, స్వధా, మహిమ, నీటితో పవిత్రం చేసి, స్నానం, పానం వల్ల అన్ని విషాలు, జ్వరం, వ్యాధులు, అకాల మరణం పోతాయి.
పక్షి పక్షి మహాపక్షి మహాపక్షి విధి స్వాహా । పక్షి పక్షి మహాపక్షి మహాపక్షి క్షి క్షి స్వాహా ।। ౨౯౫.
పక్షి, పక్షి, మహాపక్షి, మహాపక్షి, విధి, స్వాహా; పక్షి, పక్షి, మహాపక్షి, మహాపక్షి, నాశనం చేయి, నాశనం చేయి, స్వాహా.
ఓం జ్వల మహామతే హృదయాయ గరుడవిశలశిరసే గరుడశిఖాయై గరుడ విషభఞ్జన ప్రభేదన ప్రభేదన విత్రాసయ విమర్ద్దయ విమర్ద్దయ కవచాయ అప్రతిహతశాసనం వం హూం ఫట్ అస్త్రాయ ఉగ్రరూపధారక సర్వభయఙ్కర భీషయ సర్వం దహ దహ భస్మీకురు కురు స్వాహా నేత్రాయ । సప్తవర్గాన్తయుగ్మాష్టదిగ్దలస్వర కేశరాదివర్ణరుద్ధం వహ్నిరాభూతకర్ణికం మాతృకామ్బుజం । కృత్వా హృదిస్థం తన్మన్త్రీ వామహస్తతలే స్మరేత్ । అహ్గుష్ఠాదౌ న్యసేద్వర్ణాన్వియతేర్భేదితాః కలాః ।। ౨౯౫.
ఓం! మహామతివంతుడా, జ్వలించు. హృదయానికి, విస్తారమైన తల కలిగిన గరుడునికి, గరుడుని శిఖకు, గరుడా! విషాన్ని ధ్వంసించు, భయపెట్టు, నశింపజేయి, కవచానికి, అప్రతిహతమైన ఆజ్ఞకు, వం హూం ఫట్ ఆయుధానికి, ఉగ్రరూపాన్ని ధరించినవాడా, అందరికీ భయంకరుడా, భయపెట్టు, దహించు, బూడిద చేయి, స్వాహా కళ్లకు. ఏడు జంట దిక్కులతో, పుష్పదళాలతో, అగ్నికర్ణికతో కూడిన మాతృకాంబుజాన్ని హృదయంలో స్థాపించి, వామహస్తం తలపులో దానిని ధ్యానించాలి. అంగుళాల చివరల్లో ఆకాశానికి సంబంధించిన అక్షరాలను విడదీసి న్యాసం చేయాలి.