అగ్నిపురాణమ్

వీజఙ్కౌరణ్టకఞ్చాపి మధుకం శ్వేతచన్దనం । పద్మోత్పలస్య మూలాని మధుకం శర్కరాతిలాన్ ।। ౨౮౫.

విజా, కౌరణ్టక విత్తనాలు, మధుకం, తెల్ల చందనం, పద్మం, నీలోత్పలపు మూలాలు, మధుకం, పంచదార, నువ్వులు—ఇవి కలిపి ఇవ్వాలి.

ద్రవమాణేషు గర్భేషు గర్భస్థాపనముత్తమం । దేవదారు నభః కుష్ఠం నలదం విశ్వభేషజం ।। ౨౮౫.

గర్భం కదిలే స్త్రీలకు గర్భాన్ని నిలిపే మంచి మందుగా దేవదారు, నభ, కుష్టం, నలద, విశ్వభేషజం ఉపయోగపడతాయి.

లేపః కాఞ్జికసమ్పిష్టస్తైలయుక్తః శిరోర్త్తినుత్ । వస్త్రపూతం క్షిపేత్ కోష్ణం సిన్ధూత్థం కర్ణశూలనుత్ ।। ౨౮౫.

కాంజికంతో కలిపిన పేస్టును నూనెతో కలిపి తలకు పట్టిస్తే తలనొప్పి తగ్గుతుంది. ఆ మిశ్రమాన్ని వడకట్టి వేడి చేసి చెవిలో వేస్తే వాయువుతో వచ్చే చెవినొప్పి పోతుంది.

లశునార్ద్రకశిగ్రూణాం కదల్యా వా రసః పృథక్ । బలాశతావరీరాస్నామృతాః మైరీయకైః పివేత్ ।। ౨౮౫.

వెల్లులి, అల్లం, మునగ, అరటి పండ్ల రసాన్ని వేర్వేరుగా తీసుకుని, బల, శతావరి, రాస్నా, అమృత, మైరీయక పొడితో కలిపి తాగాలి.

త్రిఫలాసహితం సర్పిస్తిమిరఘ్నమనుత్తమం । త్రిఫలావ్యోషసిన్ధూత్థైర్ఘృతం సిద్ధం పివేన్నరః ।। ౨౮౫.

త్రిఫలాతో చేసిన నెయ్యి కన్ను చీకటి నివారణకు ఉత్తమం. త్రిఫలా, వ్యోష, సింధూత్తి కలిపిన నెయ్యిని తాగాలి.

చాక్షుష్యమ్భేదనం హృద్యం దీపనం కఫరోగనుత్ । నీలోత్పలస్య కిఞ్జల్కం గోశకృద్రససంయుతం ।। ౨౮౫.

నీలోత్పలపు పుష్పరేణువును ఆవు పేడ రసంతో కలిపి వాడితే, కళ్ళకు మంచిది, చూపును స్పష్టంగా చేస్తుంది, రుచికరంగా ఉంటుంది, జీర్ణశక్తిని పెంచుతుంది, కఫ వ్యాధులు పోతాయి.

గుటికాఞ్జనమేతత్ స్యాత్ దినరాత్ర్యన్ధయోర్హితం । యష్టిమధువచాకృష్ణావీజానం గుటజస్య చ ।। ౨౮౫.

ఇది గుటికాంజనం అవుతుంది. పగలు లేదా రాత్రి అంధత్వం ఉన్నవారికి మంచిది. యష్టిమధు, వచ, కృష్ణ విత్తనాలు, గుటజతో కలిపి తయారు చేయాలి.

కల్కేనాలోడ్య నిమ్బస్య కషాయో వమనాయసః । స్నిగ్ధస్విన్నయవన్తోయం ప్రదాతవ్యం విరేచనమ్ ।। ౨౮౫.

వేపను పేస్టుగా చేసి కషాయంగా తయారు చేస్తే వాంతికి ఉపయోగపడుతుంది. నూనెతో మరిగిన నీటిని, నూనెతో తడిపిన వారికి విరేచనంగా ఇవ్వాలి.

అన్య్థా యోజితం కుర్య్యాత్ మన్దాగ్నిం గౌరవారుచిం। పథ్యాసైన్ధవకృష్ణానాం చూర్ణముష్ణామ్బునా పివేత్ ।। ౨౮౫.

లేదా, జీర్ణశక్తి తగ్గినప్పుడు, బరువు, ఆకలి లేకపోవడం వంటి సమస్యలకు, పథ్య, సైంధవ ఉప్పు, కృష్ణ ఉప్పు పొడిని వేడి నీటితో తాగాలి.

విరేకః సర్వ్వరోగఘనః శ్రేష్ఠో నారాచసంజ్ఞకః । సిద్ధయోగా మునిభ్యో యే ఆత్రేయేణ ప్రదర్శితాః ।। ౨౮౫.

నారాచం అనే విరేచనం అన్ని వ్యాధులను పోగొట్టే ఉత్తమమైనది. ఇవన్నీ ఆత్రేయుడు మునులకు చెప్పిన సిద్ధయోగాలు.

సర్వరోగహరాః సర్వయోగాగ్ర్యాః సుశ్రుతేన హి ।। ౨౮౫.

ఈ అన్ని యోగాలు సుశ్రుతుడు ప్రశంసించినవి, ఇవి శ్రేష్ఠమైనవి, అన్ని వ్యాధులను పోగొడతాయి.

ధన్వన్తరిరువాచ కల్పాన్మృత్యుఞ్చయాన్వక్ష్యే హ్యాయుర్ద్దాన్రోగమర్ద్దనాన్ । త్రిశతీ రోగహా సేవ్యా మధ్వాజ్యత్రిఫలామృతా ।। ౨౮౬.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: మరణాన్ని జయించేందుకు, దీర్ఘాయుష్షు కోసం, వ్యాధులను పోగొట్టేందుకు నేను విధానాలను చెప్పబోతున్నాను. త్రిశతీ యోగం, తేనె, నెయ్యి, త్రిఫలా, అమృతతో వాడితే వ్యాధులు పోతాయి.

పలం పలార్ద్ధం కర్షం వా త్రిఫలాం సకలాం తథా । విల్వతైలస్య నస్యఞ్చ మాసం పఞ్చశతీ కవి ।। ౨౮౬.

ఒక పళం లేదా అర పళం లేదా ఒక కర్షం త్రిఫలాను మొత్తం తీసుకుని, బిల్వ తైలాన్ని నాసికలో వేసుకోవాలి. ఐదు నెలలు ఇలా చేయాలి, మునివరా.

రీగాపమృత్యుబలిజత్ తిలం భల్లాతకం తథా । పఞ్చాఙ్గం వాకుచీచూర్ణం షణ్మాసం శకదిరోదకైః ।। ౨౮౬.

అకాల మరణాన్ని జయించేందుకు నువ్వులు, భల్లాతకం, వాకుచీ యొక్క ఐదు భాగాల పొడిని ఆరు నెలలు చెక్కరకర్ర రసంతో వాడాలి.

క్కాథైః కుష్ఠఞ్జయేత్ సేవ్యం చూర్ణం లీలకురుణ్టజమ్ । క్షీరేణ మధునా వాపి శతాయుః ఖణ్డదుగ్ధభుక్ ।। ౨౮౬.

కషాయాలతో కుష్టురోగాన్ని జయించాలి. లీలా, కురుంటజం పొడిని పాలతో లేదా తేనెతో, లేదా మజ్జిగ తాగే వారు వాడితే వంద సంవత్సరాలు ఆయుష్షు పొందుతారు.

మధ్వాజ్యశుణ్ఠీం సంసేవ్య పలం ప్రాతః స మృత్యుజిత్ । బలీపలితజిజ్జీవేన్మాణ్డూకీ చూర్ణదుగ్ధపాః ।। ౨౮౬.

తేనె, నెయ్యి, పొడి శొంఠి కలిపి ఒక పళం పరిమాణంలో ప్రతి ఉదయం సేవిస్తే, ఆ మనిషి మరణాన్ని జయిస్తాడు. మాండూకీ అనే ఔషధాన్ని పాలు కలిపి పొడి రూపంలో తాగితే, బలవంతుడై, వెంట్రుకలు తెల్లబడకుండా, దీర్ఘాయువు పొందుతాడు.

ఉచ్చటామధునా కర్ష పయఃపా మృత్యుజిన్నరః । మధ్వాజ్యైః పయసా వాపి నిర్గుణ్డీ రోగమృత్యుజిత్ ।। ౨౮౬.

ఉచ్చటా అనే ఔషధాన్ని తేనె, పాలు కలిపి ఒక కర్ష పరిమాణంలో తాగితే, ఆ మనిషి మరణాన్ని జయిస్తాడు. అలాగే తేనె, నెయ్యి లేదా పాలు కలిపి నిర్గుండీ తీసుకుంటే, వ్యాధులు, మరణం రెండింటినీ జయించవచ్చు.

పలాశతైలం కర్షైకం షణ్మాసం మధునా పివేత్ । దుగ్ధభోజీ పఞ్చశతీ సహస్రాయుర్భ్వేన్నరః ।। ౨౮౬.

పలాశ తైలాన్ని ఒక కర్ష పరిమాణంలో తేనెతో కలిపి ఆరు నెలలు తాగుతూ, ఆహారంగా పాలు తీసుకుంటే, ఆ మనిషి ఐదు వందల సంవత్సరాలు జీవించి, వెయ్యేళ్ళ ఆయుష్షు పొందుతాడు.

జ్యోతిష్మతీపత్రరసం పయసా త్రిఫలాం పివేత్ । మధునాజ్యన్తతస్తద్వత్ శతావర్య్యా రజః పలం ।। ౨౮౬.

జ్యోతిష్మతీ ఆకుల రసం పాలు కలిపి తాగాలి. తర్వాత త్రిఫలాను కూడా పాలు కలిపి తాగాలి. అలాగే తేనె, నెయ్యి కలిపి, శతావరీ పొడిని ఒక పళం పరిమాణంలో సేవించాలి.

క్షౌద్రాజ్యైః పయసా వాపి నిర్గుణ్‌డీ రోగమృత్యుజిత్ । రుదన్తికాకజ్యమధుభుక్ దుగ్ధభోజీ చ మృత్యుజిత్ ।। ౨౮౬.

తేనె, నెయ్యి లేదా పాలు కలిపి నిర్గుండీ తీసుకుంటే, వ్యాధులు, మరణాన్ని జయించవచ్చు. రుదంతికా గుళికను తేనెతో తినుతూ, ఆహారంగా పాలు తీసుకుంటే, మరణాన్ని జయించవచ్చు.

కర్షం భృఙ్గరసేనాపి రోగజీచ్చామరో భవేత్ । రుదన్తికాజ్యమధుభుక్ దుగ్ధభోజీ చ మృత్యుజిత్ ।। ౨౮౬.

భృంగరాజపు రసం ఒక కర్ష పరిమాణంలో తాగితే, వ్యాధులు, వెంట్రుకలు తెల్లబడటం పోతాయి. రుదంతికా గుళికను తేనెతో తినుతూ, పాలు ఆహారంగా తీసుకుంటే, మరణాన్ని జయించవచ్చు.

కర్షచూర్ణం హరీతక్యా భావితం భృఙ్గరాడ్రసైః । ఘృతేన మధునా సేవ్య త్రిశతాయుశ్చ రోగజిత్ ।। ౨౮౬.

భృంగరాజపు రసం కలిపిన హరీతకీ పొడిని ఒక కర్ష పరిమాణంలో, నెయ్యి, తేనెతో కలిపి సేవిస్తే, మూడు వందల సంవత్సరాలు ఆయుష్షు లభించి, వ్యాధులను జయించవచ్చు.

వారాహికా భృఙ్గరసం లోహచూర్ణం శతావరీ । సాజ్యం కర్షం పఞ్చశతీ కార్త్తచూర్ణం శతావరీ ।। ౨౮౬.

వారాహికా, భృంగరాజపు రసం, ఇనుప పొడి, శతావరీ, నెయ్యి కలిపి ఒక కర్ష పరిమాణంలో తీసుకుంటే, ఐదు వందల సంవత్సరాలు ఆయుష్షు లభిస్తుంది. శతావరీ పొడిని ఇలానే తయారు చేసి సేవించాలి.

భావితం భృఙ్గరాజేన మధ్వాజ్యన్త్రిశతీ భవేత్ । తామ్రం మృతం మృతతుల్యం గన్ధకఞ్చ కుమారికా ।। ౨౮౬.

భృంగరాజం, తేనె, నెయ్యి కలిపి తయారుచేస్తే, మూడు వందల సంవత్సరాలు ఆయుష్షు లభిస్తుంది. తామ్రాన్ని శుద్ధి చేసి, గంధకాన్ని కుమారికాతో కలిపి ఉపయోగించాలి.

రసైవిమృజ్య ద్వే గుఞ్జే సాజ్యం పఞ్చశతాబ్దవాన్ । అశ్వగన్ధా పలం తైలం సాజ్యంఖణ్డం శతాబ్దవాన్ ।। ౨౮౬.

పారదంతో రుద్దిన రెండు గుంజలు నెయ్యితో కలిపి తీసుకుంటే, ఐదు వందల సంవత్సరాలు జీవించవచ్చు. అశ్వగంధ తైలాన్ని ఒక పళం నెయ్యి, పంచదారతో కలిపి తీసుకుంటే, వంద సంవత్సరాలు ఆయుష్షు లభిస్తుంది.

పలమ్పునర్న్నవాచూర్ణం మధ్వాజ్యపయసా పివన్ । అశోకచూర్ణస్య పలం మధ్వాజ్యం పయసార్త్తిన్త్ ।। ౨౮౬.

పునర్నవా పొడిని ఒక పళం తేనె, నెయ్యి, పాలు కలిపి తాగాలి. అలాగే అశోక పొడిని ఒక పళం తేనె, నెయ్యి, పాలు కలిపి తాగాలి.

తిలస్య తైలం సమధు నస్యాత్ కృష్ణకచః శతీ । కర్షమక్షం సమధ్వాజ్యం శతాయుః పయసా పివన్ ।। ౨౮౬.

నువ్వుల నూనెను తేనెతో కలిపి నాసికలో వేసుకుంటే, వంద సంవత్సరాల పాటు కేశాలు నలుపుగా ఉంటాయి. అక్షను ఒక కర్ష పరిమాణంలో తేనె, నెయ్యి కలిపి పాలు తాగితే, వంద సంవత్సరాల ఆయుష్షు లభిస్తుంది.

అభయం సగుడఞ్జగ్ధ్వా ఘృతేన మధురాదిభిః । దుగ్ధాన్నభుక్ కృష్ణకేశోఽరోగీ పఞ్చశతాబ్దవాన్ ।। ౨౮౬.

హరీతకిని బెల్లంతో, నెయ్యి, తీపి పదార్థాలతో కలిపి తినాలి. ఆహారంగా పాలు, అన్నం తీసుకుంటే, కేశాలు నలుపుగా ఉండి, వ్యాధులు లేకుండా, ఐదు వందల సంవత్సరాలు జీవించవచ్చు.

పలఙ్కుష్మాణ్డికాచూర్ణం మధ్వాజ్యపయసా పివన్ । మాసం దుగ్ధాన్నభోజీ చ సహస్రాయువింశోగవాన్ ।। ౨౮౬.

కుష్మాండికా పొడిని ఒక పళం తేనె, నెయ్యి, పాలు కలిపి నెలరోజులు తాగుతూ, పాలు, అన్నం ఆహారంగా తీసుకుంటే, వెయ్యేళ్ళ ఆయుష్షుతో, బలవంతుడవుతాడు.