అగ్నిపురాణమ్

విड़ఙ్గసైన్ధవక్షారమృత్రేనాపి హరీతకీ । శల్లకీవదరీజమ్బుపియాలామ్రార్జునత్వచః ।। ౨౮౫.

విరంగ, సైంధవ, క్షారం, లేదా మూత్రంతో కలిపిన హరీతకి తీసుకోవాలి. అలాగే శల్లకి, వదరీ, జంబూ, పియాల, మామిడి, అర్జున చెక్క కూడా వాడాలి.

పీతాః క్షీరేణ మధ్వక్తాః పృథక్శోణితవారణాః । విల్వామ్రధాతకీపాఠాశుణ్ఠీమోచరసాః సమాః ।। ౨౮౫.

పాలు, తేనెతో కలిపి వీటిని వేర్వేరుగా తీసుకుంటే రక్తస్రావం ఆగిపోతుంది. బిల్వ, మామిడి, ధాతకి, పాఠా, శుంఠి, మోచ చెక్క సమానంగా కలిపి వాడాలి.

పీతా రున్ధన్త్యతీసారం గుड़తక్రేణ దుర్జయమ్ । చాఙ్గేరీకోలదధ్యమ్బునాగరక్షారసంయుతమ్ ।। ౨౮౫.

మజ్జిగ, చాంగా, కోల, పెరుగు నీరు, శుంఠి, క్షారం కలిపి తీసుకుంటే దుర్జయమైన అతిసారం కూడా ఆగిపోతుంది.

ఘృతతయుక్క్కాథితం పేయం గుదభ్రంసే రుజాపహమ్ । విड़ఙ్గాతివిషాముస్తం దారుపాఠాకలిఙ్గకమ్ ।। ౨౮౫.

నెయ్యితో సిద్ధం చేసిన కషాయం గుదభ్రంశంలో తాగితే నొప్పి తగ్గుతుంది. విరంగ, అతివిష, ముస్త, దారు, పాఠా, కలింగ కలిపి వాడాలి.

మరీచేన సమాయుక్తం శోథాతీసారనాశనమ్ । శర్కరాసిన్ధుశుణ్ఠీభిః కృష్ణామధుగుड़ేన వా ।। ౨౮౫.

మిరియాలుతో కలిపితే వాపు, అతిసారం పోతాయి. లేదా పంచదార, సైంధవం, శుంఠి, నల్ల తేనె లేదా బెల్లంతో కలిపి వాడాలి.

ద్వే ద్వే ఖాదేద్ధరీతక్యౌ జీవేద్వర్షశతం సుఖీ । త్రిఫలా పిప్పలీయుక్తా సమధ్వాజ్యా తథైవ సా ।। ౨౮౫.

ప్రతి రోజు రెండు హరీతకి పండ్లు తింటే వంద సంవత్సరాలు సుఖంగా జీవించవచ్చు. త్రిఫల, పిప్పలి, సమానంగా తేనె, నెయ్యితో కలిపి తీసుకున్నా అదే ఫలితం.

చూర్ణమామలకం తేన సురసేన తు భావితమ్ । మధ్వాజ్యశర్కరాయుక్తం లిఢ్‌వా స్త్రీశః పయః పివేత్ ।। ౨౮౫.

ఆమలక పొడిని సురసేనతో కలిపి, తేనె, నెయ్యి, పంచదార కలిపి లిడి చేసి, ఆ తరువాత స్త్రీలు పాలు తాగాలి.

మాసపిప్పలిశాలీనాం యవగోధూమయోస్తథా । చూర్ణభాగైః సమాంశైశ్చ పచేత్ పిప్పలికాం శుభాం ।। ౨౮౫.

పిప్పలి, బియ్యం, యవలు, గోధుమల పొడిని సమానంగా తీసుకుని, మంచి పిప్పలి వంటకంగా ఉడికించాలి.

తాం భక్షయిత్వా చ పివేత్ శర్కరామధురం పయః । నవశ్చటకవజ్జమ్భేద్‌ దశవారాన్ స్త్రియం ధ్రువమ్ ।। ౨౮౫.

ఆ వంటకాన్ని తినిన తర్వాత, పంచదార కలిపిన పాలను తాగాలి. ఇలా చేస్తే, పక్షి గుడ్లు పెట్టినట్టు, పది రోజుల్లో స్త్రీకి గర్భం కలుగుతుంది.

సమఙ్గాధాతకీపుష్పలోధ్రనీలోత్పలాని చ । ఏతత్ క్షీరేణ దాతవ్యం స్త్రీణాం ప్రదరనాశనం ।। ౨౮౫.

సమంగా, ధాతకీ పువ్వులు, లోధ్రం, నీలోత్పలాన్ని పాలతో కలిపి స్త్రీలకు ఇస్తే, గర్భాశయ సంబంధమైన వ్యాధులు పోతాయి.

వీజఙ్కౌరణ్టకఞ్చాపి మధుకం శ్వేతచన్దనం । పద్మోత్పలస్య మూలాని మధుకం శర్కరాతిలాన్ ।। ౨౮౫.

విజా, కౌరణ్టక విత్తనాలు, మధుకం, తెల్ల చందనం, పద్మం, నీలోత్పలపు మూలాలు, మధుకం, పంచదార, నువ్వులు—ఇవి కలిపి ఇవ్వాలి.

ద్రవమాణేషు గర్భేషు గర్భస్థాపనముత్తమం । దేవదారు నభః కుష్ఠం నలదం విశ్వభేషజం ।। ౨౮౫.

గర్భం కదిలే స్త్రీలకు గర్భాన్ని నిలిపే మంచి మందుగా దేవదారు, నభ, కుష్టం, నలద, విశ్వభేషజం ఉపయోగపడతాయి.

లేపః కాఞ్జికసమ్పిష్టస్తైలయుక్తః శిరోర్త్తినుత్ । వస్త్రపూతం క్షిపేత్ కోష్ణం సిన్ధూత్థం కర్ణశూలనుత్ ।। ౨౮౫.

కాంజికంతో కలిపిన పేస్టును నూనెతో కలిపి తలకు పట్టిస్తే తలనొప్పి తగ్గుతుంది. ఆ మిశ్రమాన్ని వడకట్టి వేడి చేసి చెవిలో వేస్తే వాయువుతో వచ్చే చెవినొప్పి పోతుంది.

లశునార్ద్రకశిగ్రూణాం కదల్యా వా రసః పృథక్ । బలాశతావరీరాస్నామృతాః మైరీయకైః పివేత్ ।। ౨౮౫.

వెల్లులి, అల్లం, మునగ, అరటి పండ్ల రసాన్ని వేర్వేరుగా తీసుకుని, బల, శతావరి, రాస్నా, అమృత, మైరీయక పొడితో కలిపి తాగాలి.

త్రిఫలాసహితం సర్పిస్తిమిరఘ్నమనుత్తమం । త్రిఫలావ్యోషసిన్ధూత్థైర్ఘృతం సిద్ధం పివేన్నరః ।। ౨౮౫.

త్రిఫలాతో చేసిన నెయ్యి కన్ను చీకటి నివారణకు ఉత్తమం. త్రిఫలా, వ్యోష, సింధూత్తి కలిపిన నెయ్యిని తాగాలి.

చాక్షుష్యమ్భేదనం హృద్యం దీపనం కఫరోగనుత్ । నీలోత్పలస్య కిఞ్జల్కం గోశకృద్రససంయుతం ।। ౨౮౫.

నీలోత్పలపు పుష్పరేణువును ఆవు పేడ రసంతో కలిపి వాడితే, కళ్ళకు మంచిది, చూపును స్పష్టంగా చేస్తుంది, రుచికరంగా ఉంటుంది, జీర్ణశక్తిని పెంచుతుంది, కఫ వ్యాధులు పోతాయి.

గుటికాఞ్జనమేతత్ స్యాత్ దినరాత్ర్యన్ధయోర్హితం । యష్టిమధువచాకృష్ణావీజానం గుటజస్య చ ।। ౨౮౫.

ఇది గుటికాంజనం అవుతుంది. పగలు లేదా రాత్రి అంధత్వం ఉన్నవారికి మంచిది. యష్టిమధు, వచ, కృష్ణ విత్తనాలు, గుటజతో కలిపి తయారు చేయాలి.

కల్కేనాలోడ్య నిమ్బస్య కషాయో వమనాయసః । స్నిగ్ధస్విన్నయవన్తోయం ప్రదాతవ్యం విరేచనమ్ ।। ౨౮౫.

వేపను పేస్టుగా చేసి కషాయంగా తయారు చేస్తే వాంతికి ఉపయోగపడుతుంది. నూనెతో మరిగిన నీటిని, నూనెతో తడిపిన వారికి విరేచనంగా ఇవ్వాలి.

అన్య్థా యోజితం కుర్య్యాత్ మన్దాగ్నిం గౌరవారుచిం। పథ్యాసైన్ధవకృష్ణానాం చూర్ణముష్ణామ్బునా పివేత్ ।। ౨౮౫.

లేదా, జీర్ణశక్తి తగ్గినప్పుడు, బరువు, ఆకలి లేకపోవడం వంటి సమస్యలకు, పథ్య, సైంధవ ఉప్పు, కృష్ణ ఉప్పు పొడిని వేడి నీటితో తాగాలి.

విరేకః సర్వ్వరోగఘనః శ్రేష్ఠో నారాచసంజ్ఞకః । సిద్ధయోగా మునిభ్యో యే ఆత్రేయేణ ప్రదర్శితాః ।। ౨౮౫.

నారాచం అనే విరేచనం అన్ని వ్యాధులను పోగొట్టే ఉత్తమమైనది. ఇవన్నీ ఆత్రేయుడు మునులకు చెప్పిన సిద్ధయోగాలు.

సర్వరోగహరాః సర్వయోగాగ్ర్యాః సుశ్రుతేన హి ।। ౨౮౫.

ఈ అన్ని యోగాలు సుశ్రుతుడు ప్రశంసించినవి, ఇవి శ్రేష్ఠమైనవి, అన్ని వ్యాధులను పోగొడతాయి.

ధన్వన్తరిరువాచ కల్పాన్మృత్యుఞ్చయాన్వక్ష్యే హ్యాయుర్ద్దాన్రోగమర్ద్దనాన్ । త్రిశతీ రోగహా సేవ్యా మధ్వాజ్యత్రిఫలామృతా ।। ౨౮౬.

ధన్వంతరి ఇలా అన్నాడు: మరణాన్ని జయించేందుకు, దీర్ఘాయుష్షు కోసం, వ్యాధులను పోగొట్టేందుకు నేను విధానాలను చెప్పబోతున్నాను. త్రిశతీ యోగం, తేనె, నెయ్యి, త్రిఫలా, అమృతతో వాడితే వ్యాధులు పోతాయి.

పలం పలార్ద్ధం కర్షం వా త్రిఫలాం సకలాం తథా । విల్వతైలస్య నస్యఞ్చ మాసం పఞ్చశతీ కవి ।। ౨౮౬.

ఒక పళం లేదా అర పళం లేదా ఒక కర్షం త్రిఫలాను మొత్తం తీసుకుని, బిల్వ తైలాన్ని నాసికలో వేసుకోవాలి. ఐదు నెలలు ఇలా చేయాలి, మునివరా.

రీగాపమృత్యుబలిజత్ తిలం భల్లాతకం తథా । పఞ్చాఙ్గం వాకుచీచూర్ణం షణ్మాసం శకదిరోదకైః ।। ౨౮౬.

అకాల మరణాన్ని జయించేందుకు నువ్వులు, భల్లాతకం, వాకుచీ యొక్క ఐదు భాగాల పొడిని ఆరు నెలలు చెక్కరకర్ర రసంతో వాడాలి.

క్కాథైః కుష్ఠఞ్జయేత్ సేవ్యం చూర్ణం లీలకురుణ్టజమ్ । క్షీరేణ మధునా వాపి శతాయుః ఖణ్డదుగ్ధభుక్ ।। ౨౮౬.

కషాయాలతో కుష్టురోగాన్ని జయించాలి. లీలా, కురుంటజం పొడిని పాలతో లేదా తేనెతో, లేదా మజ్జిగ తాగే వారు వాడితే వంద సంవత్సరాలు ఆయుష్షు పొందుతారు.

మధ్వాజ్యశుణ్ఠీం సంసేవ్య పలం ప్రాతః స మృత్యుజిత్ । బలీపలితజిజ్జీవేన్మాణ్డూకీ చూర్ణదుగ్ధపాః ।। ౨౮౬.

తేనె, నెయ్యి, పొడి శొంఠి కలిపి ఒక పళం పరిమాణంలో ప్రతి ఉదయం సేవిస్తే, ఆ మనిషి మరణాన్ని జయిస్తాడు. మాండూకీ అనే ఔషధాన్ని పాలు కలిపి పొడి రూపంలో తాగితే, బలవంతుడై, వెంట్రుకలు తెల్లబడకుండా, దీర్ఘాయువు పొందుతాడు.

ఉచ్చటామధునా కర్ష పయఃపా మృత్యుజిన్నరః । మధ్వాజ్యైః పయసా వాపి నిర్గుణ్డీ రోగమృత్యుజిత్ ।। ౨౮౬.

ఉచ్చటా అనే ఔషధాన్ని తేనె, పాలు కలిపి ఒక కర్ష పరిమాణంలో తాగితే, ఆ మనిషి మరణాన్ని జయిస్తాడు. అలాగే తేనె, నెయ్యి లేదా పాలు కలిపి నిర్గుండీ తీసుకుంటే, వ్యాధులు, మరణం రెండింటినీ జయించవచ్చు.

పలాశతైలం కర్షైకం షణ్మాసం మధునా పివేత్ । దుగ్ధభోజీ పఞ్చశతీ సహస్రాయుర్భ్వేన్నరః ।। ౨౮౬.

పలాశ తైలాన్ని ఒక కర్ష పరిమాణంలో తేనెతో కలిపి ఆరు నెలలు తాగుతూ, ఆహారంగా పాలు తీసుకుంటే, ఆ మనిషి ఐదు వందల సంవత్సరాలు జీవించి, వెయ్యేళ్ళ ఆయుష్షు పొందుతాడు.

జ్యోతిష్మతీపత్రరసం పయసా త్రిఫలాం పివేత్ । మధునాజ్యన్తతస్తద్వత్ శతావర్య్యా రజః పలం ।। ౨౮౬.

జ్యోతిష్మతీ ఆకుల రసం పాలు కలిపి తాగాలి. తర్వాత త్రిఫలాను కూడా పాలు కలిపి తాగాలి. అలాగే తేనె, నెయ్యి కలిపి, శతావరీ పొడిని ఒక పళం పరిమాణంలో సేవించాలి.