అగ్నిపురాణమ్

అజమీఢస్య కేశిన్యాం జజ్ఞే జహ్నుః ప్రతాపవాన్ । జహ్నోరభూదజకాశ్వౌ బలాకాశ్వస్తదాత్మజః ।। ౨౭౮.

అజమీఢుడు, కేశినితో కలసి, ప్రతాపశాలి జహ్నుని కనేశాడు. జహ్నుని నుండి అజకాశ్వుడు, బాలాకాశ్వుడు, అలాగే బాలాకాశ్వుని కుమారుడు పుట్టారు.

బలాకాశ్వస్య కుశికః కుశికాత్ గాధిరిన్ద్రకః । గాధేః సత్యవతీ కన్యా విశ్వామిత్రః సుతోత్తమః ।। ౨౭౮.

బాలాకాశ్వుని నుండి కుశికుడు, కుశికుని నుండి గాధి (ఇంద్రకుడు) పుట్టాడు. గాధికి సత్యవతి కుమార్తె, విశ్వామిత్రుడు ఉత్తమ కుమారుడు.

దేవరాతః కతిముఖా విశ్వామిత్రస్య తే సుతాః । శునః శేఫాఽష్టకశ్చాన్యో హ్యజమీఢాత్ సుతోఽభవత్ ।। ౨౭౮.

దేవరాతుడు, కటిముఖుడు—వీరు విశ్వామిత్రుని కుమారులు. శునఃశేఫుడు, అష్టకుడు, అలాగే అజమీఢుని నుండి మరొక కుమారుడు పుట్టాడు.

నీలిన్యాం శాన్తిరపరః పురుజాతిః సుశాన్తితః । పురుజాతేస్తు వాహ్యాశ్వో వాహ్యాశవాత్ పఞ్చ పార్థివాః ।। ౨౭౮.

నీలినితో శాంతి పుట్టాడు, సుశాంతి నుండి పురుజాతి పుట్టాడు. పురుజాతి నుండి వాహ్యాశ్వుడు, వాహ్యాశ్వుని నుండి అయిదుగురు రాజులు పుట్టారు.

ముకులః సృఞ్జయశ్యైవ రాజా వృహదిషుస్తథా । యవీనరశ్చ కృమిలః పాఞ్చాలా ఇతి విశ్రుతాః ।। ౨౭౮.

ముకులుడు, సృంజయుడు, రాజు వృహదిషుడు, యవీనరుడు, కృమిలుడు—వీరు పాంచాళులు గా ప్రసిద్ధి పొందారు.

ముకులస్య తు మౌకుల్యాః క్షేత్రోపేతా ద్విజాతయః । చఞ్చాశ్వో ముకులాజ్జజ్ఞే చఞ్చాశ్వాన్మిథునం హ్యభూత్ ।। ౨౭౮.

ముకులుని నుండి మౌకుల్యులు, క్షేత్రజాత ద్విజాతులు పుట్టారు. ముకులుని నుండి చంచాశ్వుడు జన్మించాడు, చంచాశ్వుని నుండి జంట పుట్టింది.

దివోదాసో హ్యహల్యా చ అల్యాయాం శరద్వతాత్ । శతానన్దః శతానన్దాత్ సత్యధృన్మిథునన్తతః ।। ౨౭౮.

దివోదాసుడు, అహల్యా, అహల్య నుండి శరద్వతుడు పుట్టారు. శతానందుని నుండి సత్యధృతి, మిథునుని నుండి వంశం కొనసాగింది.

కృపః కృపీ దివోదాసాన్మైత్రేయః సోమపస్తతః । సృఞ్చయాత్ పఞ్చధనుషః సోమదత్తశ్య తత్సుతః ।। ౨౭౮.

దివోదాసుని నుండి కృపుడు, కృపీ పుట్టారు. మైత్రేయుని నుండి సోమపుడు, సృంజయుని నుండి పంచధను, సోమదత్తుని కుమారుడు పుట్టాడు.

సహదేవః సోమదత్తాత్ సహదేవాత్తు సోమకః । ఆసీచ్చ సోమకాజ్జన్తుర్జ్జన్తోశ్చ పృషతః సుతః ।। ౨౭౮.

సోమదత్తుని నుండి సహదేవుడు, సహదేవుని నుండి సోమకుడు, సోమకుని నుండి జంతుడు, జంతుని నుండి పృషతుని కుమారుడు పుట్టాడు.

పృషతాద్‌ద్రుపదస్తస్మాద్‌ధృష్టద్యుమ్నోఽథ తత్సుతః । ధృష్టకేతుశ్చ ధూమిన్యామృక్షోఽభూదజమీఢతః ।। ౨౭౮.

పృషతుని నుండి ద్రుపదుడు జన్మించాడు. ద్రుపదుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు, అతని కుమారుడు ధృష్టకేతు. ధూమినిలో జన్మించిన ఋక్షుడు జమీఢుని వంశస్థుడు.

ఋక్షాత్సమ్బలణో జజ్ఞే కురుః సమ్వరణాత్తతః । యః ప్రయాగాదపాక్రమ్య కురుక్షేత్రఞ్చకార హ ।। ౨౭౮.

ఋక్షుని నుండి సంబలణుడు జన్మించాడు. సంవరణుని నుండి కురు జన్మించాడు. అతడు ప్రయాగం విడిచి, కురుక్షేత్రాన్ని స్థాపించాడు.

కురోః సుధన్వా సుధనుః పరిక్షఇచ్చారిమేజయః । సుధన్వనః సుహోత్రోఽభూత్ సుహోత్రాచ్చ్యవనో హ్యభూత్ ।। ౨౭౮.

కురువు నుండి సుధన్వుడు, సుధన్వుని తరువాత సుధనుడు, ఆ తరువాత పరిక్షిత్తు, అరిమేజయుడు జన్మించారు. సుధన్వుని కుమారుడు సుహోత్రుడు, సుహోత్రుని నుండి చ్యవనుడు జన్మించాడు.

వశిష్ఠపరిచారాభ్యాం సప్తాసన్ గిరికాసుతాః । వృహద్రథః కుశో వీరో యదుః ప్రత్యగ్రహో బలః ।। ౨౭౮.

వశిష్ఠుడు, పరిచారుడు ఇద్దరి ద్వారా గిరికాకు ఏడుగురు కుమారులు పుట్టారు. వారు వృహద్రథుడు, కుశుడు, వీరుడు, యదువు, ప్రత్యగ్రహుడు, బలుడు.

మత్స్యకాలీ కుశాగ్రోఽతో హ్యాసీద్రాజ్ఞో వృహద్రథాత్ । కుశాగ్రాద్‌వృషభో జజ్ఞే తస్య సత్యహితః సుతః ।। ౨౭౮.

వృహద్రథ మహారాజుని నుండి మత్స్యకాళి, కుశాగ్రుడు పుట్టారు. కుశాగ్రుని నుండి వృషభుడు, వృషభుని కుమారుడు సత్యహితుడు.

సుధన్వా తత్సుతశ్చోర్జ్జ ఊర్జ్జాదాసీచ్చ సమ్భవః । సమ్భవాచ్చ జరాసన్ధః సహదేవశ్చ తత్‌సుతః ।। ౨౭౮.

సుధన్వుని కుమారుడు ఊర్జ్జ, ఊర్జ్జ నుండి సంభవుడు, సంభవుని నుండి జరాసంధుడు, జరాసంధుని కుమారుడు సహదేవుడు.

సహదేవాదుదాపిశ్చ ఉదాపేః శ్రుతకర్మకః । పరిక్షఇతస్య దాయాదో ధార్మికో జనమేజయః ।। ౨౭౮.

సహదేవుని నుండి ఉదాపి, ఉదాపి కుమారుడు శ్రుతకర్మకుడు. పరిక్షిత్తు వారసుడు ధార్మికుడు జనమేజయుడు.

జనమేజయాత్త్రసదస్యుర్జహ్రోస్తు సురథః సుతః । శ్రుతసేనోగ్రసేనౌ చ భీమసేనశ్చ నామతః ।। ౨౭౮.

జనమేజయుని నుండి త్రసదస్యుడు జన్మించాడు. జహ్రుని కుమారుడు సురథుడు. శ్రుతసేనుడు, ఉగ్రసేనుడు, భీమసేనుడు కూడా పుట్టారు.

జనమేజయస్య పుత్రౌ తు సురథో మహిమాంస్తథా । సురథాద్‌విదూరథోఽభూదృక్ష ఆసీద్విదూరథాత్ ।। ౨౭౮.

జనమేజయుని కుమారులు సురథుడు, మహిమానుడు. సురథుని నుండి విదూరథుడు, విదూరథుని నుండి ఋక్షుడు జన్మించాడు.

ఋక్షస్య తు ద్వితీయస్య భీమసేనోఽభవత్‌సుతః । ప్రతీపో భీమసేనాత్తు ప్రతీపస్య తు శాన్తనుః ।। ౨౭౮.

రెండవ ఋక్షుని కుమారుడు భీమసేనుడు. భీమసేనుని నుండి ప్రతీపుడు, ప్రతీపుని నుండి శాంతనువు జన్మించాడు.

దేవాపిర్వ్వాహ్లికశ్చైవ సోమదత్తస్తు శాన్తనోః । వాహ్లికాత్సోమదత్తోఽభూద్‌భూరిర్భూరిస్రవాః శలః ।। ౨౭౮.

శాంతనువుకు దేవాపి, వాహ్లికుడు, సోమదత్తుడు పుట్టారు. వాహ్లికుని కుమారుడు సోమదత్తుడు, అతని కుమారులు భూరి, భూరిశ్రవ, శలుడు.

గఙ్గాయాం శాన్తనోర్భీష్మః కాల్యాయాం విచిత్రవీర్య్యకః । కృష్ణద్వైపాయనశ్చైవ క్షేత్రే వైచిత్రవీర్య్యకే ।। ౨౭౮.

గంగాదేవిలో శాంతనువుకు భీష్ముడు, కాల్యలో విచిత్రవీర్యుడు పుట్టారు. విచిత్రవీర్యుని వంశంలో కృష్ణద్వైపాయనుడు జన్మించాడు.

ధృతరాష్ట్రఞ్చ పాణ్డుఞ్చ విదురఞ్చాప్యజీజనత్ । పాణ్డోర్యుధిష్ఠిరః కున్త్యాం భీమశ్చైవార్జునస్త్రయః ।। ౨౭౮.

ఆయన ధృతరాష్ట్రుడు, పాండు, విదురుడు జన్మించగా, పాండుని నుండి కుంటిలో యుధిష్ఠిరుడు, భీముడు, అర్జునుడు పుట్టారు.

నకులః సహదేవశ్చ పాణ్డోర్మ్మాద్య్రాఞ్చ దైవతః । అర్జునస్య చ సౌభద్రః పరిక్షిదభిమన్యుతః ।। ౨౭౮.

పాండుని నుండి మాద్రి ద్వారా నకులు, సహదేవులు దేవకృపతో పుట్టారు. అర్జునుని కుమారుడు సౌభద్రుడు, అభిమన్యుని కుమారుడు పరిక్షిత్తు.

ద్రౌపదీ పాణ్డవానాఞ్చ ప్రియా తస్యాం యుధిష్ఠిరాత్ । ప్రతివిన్ధ్యో భీమసేనాచ్ఛ్రుతకీర్త్తిర్ద్ధనఞ్జయాత్ ।। ౨౭౮.

ద్రౌపదీ పాండవులకు ప్రియమైనది. ఆమె యుధిష్ఠిరునికి ప్రతివింధ్యుడు, భీమసేనునికి శ్రుతకీర్తి, అర్జునునికి ధనంజయుడు పుట్టారు.

సహదేవాచ్ఛ్రుతకర్మ్మా శతానీకస్తు నాకులిః । భీమసేనాద్ధిड़ిమ్బాయామన్య ఆసీద్ ఘటోత్‌కచః ।। ౨౭౮.

సహదేవునికి శ్రుతకర్ముడు, నకులునికి శతానీకుడు పుట్టారు. భీమసేనుడు, హిడింబ నుండి ఘటోత్కచుడు జన్మించాడు.

ఏతే భూతా భవిష్యాశ్చ నృపాః సంఖ్యా న విద్యతే । గతాః కాలేన కాలో హి హరిస్తం పూజయేద్‌ద్విజ ।। ౨౭౮.

ఇలాంటి రాజులు గతంలోనూ, భవిష్యత్తులోనూ అనేక మంది ఉన్నారు. వారి సంఖ్య లెక్కించలేము. అందరూ కాలంతో కలిసి పోయారు. కాలమే హరిదేవుడు, ఆయనను ద్విజులు పూజించాలి.

హోమమగ్నౌసముద్దిశ్య కురు సర్వ్వప్రదం యతః ।। ౨౭౮.

అగ్నికి హోమం చేయి, అది అన్నీ ఫలితాలు ఇస్తుంది.

అగ్నిరువాచ ఆయుర్వేదం ప్రవక్ష్యామి సుశ్రుతాయ యమబ్రవీత్ । దేవో ధన్వన్తరిః సారం మృతసఞ్జీవనీకరం ।। ౨౭౯.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: నేను ఆయుర్వేదాన్ని వివరంగా చెబుతాను. దానిని దేవుడు ధన్వంతరి, సుశ్రుతునికి చెప్పాడు. ఇది మృతులను కూడా తిరిగి బ్రతికించగలిగే అమూల్యమైన సారం.

సుశ్రుత ఉవాచ ఆయుర్వేదం మమ బ్రూహి నరాశ్వేభరుగర్దనమ్ । సిద్ధయోగాన్‌ సిద్ధమన్త్రాన్‌ మృతసఞ్జీవనీకరాన్ ।। ౨౭౯.

సుశ్రుతుడు ఇలా అన్నాడు: మానవులు, గుర్రాలు, పశువుల వ్యాధులను పోగొట్టే ఆయుర్వేదాన్ని, సిద్ధమైన యోగాలు, మంత్రాలు, మృతులను బ్రతికించగలిగే విధానాలను నాకు చెప్పండి.