అగ్నిపురాణమ్

అనిరుద్ధస్య వజ్రాద్యా యాదవాః సుమహావలాః । తిస్రః కోట్యో యాదవానాం షష్టిర్లక్షాణి దానవాః ।। ౨౭౬.

అనిరుద్ధుని వంశంలో వజ్రుడు మొదలైన మహాబలశాలులు యాదవులు పుట్టారు. యాదవులు మూడు కోట్ల మంది, దానవులు అరువేల మంది ఉన్నారు.

మనుష్యే బాధకా యే తు నన్నాశాయ బభూవ సః । కర్త్తు కర్మవ్యవస్థానం మనుష్యో జాయతే హరిః ।। ౨౭౬.

మనుష్యుల్లో దుర్మార్గులు ఎవరో వారిని ఆయన నశింపజేశాడు. హరివరుడు ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు మనుష్యుడిగా జన్మిస్తాడు.

దేవాసురాణాం సఙ్‌గ్రామా దాయార్థం ద్వాదశాభవన్ । ప్రథమో నారసింహస్తు ద్వితీయో వామనో రణః ।। ౨౭౬.

దేవతలు, దానవుల మధ్య పన్నెండు యుద్ధాలు సంభవించాయి. మొదట నరసింహుని యుద్ధం, రెండవది వామనుని యుద్ధం.

సఙ్‌గ్రామస్త్వథ వారాహశ్చతుర్థోఽమృతమన్థనః । తారకామయసఙ్‌గ్రామః షష్ఠో హ్యాజీవకో రణః ।। ౨౭౬.

తర్వాత వరాహుని యుద్ధం, నాలుగవది అమృతమథనం. తారకామయ యుద్ధం, ఆరవది ఆజీవకుని యుద్ధం.

త్రైపురశ్చాన్ధకబధో నవమో వృత్రఘాతకః । జితో హాలాహలశ్చాథ ఘోరః కోలాహలో రణః ।। ౨౭౬.

త్రైపుర యుద్ధం, అంధకుని వధ, తొమ్మిదవది వృత్రుని సంహారం. హాలాహలుని ఓడించడం, తరువాత ఘోరమైన కొలాహల యుద్ధం.

హిరణ్యకశిపోశ్చోరో విదార్య్య చ నఖైః పురా । నారసింహో దేవపాలః ప్రహ్లాదం కృతవాన్ నృపమ్ ।। ౨౭౬.

పురాతన కాలంలో నరసింహుడు తన గోరులతో హిరణ్యకశిపును చీల్చి, ప్రహ్లాదుని రక్షించాడు.

దేవాసురే వామనశ్చ ఛతిత్వా బలిమూర్జ్జతమ్ । మహేన్ద్రాయ దదౌ రాజ్యం కాశ్యపోఽదితిసమ్భవః ।। ౨౭౬.

దేవతలు, దానవుల యుద్ధంలో కశ్యపుడు, అదితి కుమారుడైన వామనుడు బలిని జయించి, మహేంద్రునికి రాజ్యాన్ని అప్పగించాడు.

వరాహస్తు హిరణ్యాక్షం హత్వా దేవానపాలయత్ । ఉజ్జహార భువం మగ్నాం దేవదేవైరభిష్టుతః ।। ౨౭౬.

వరాహుడు హిరణ్యాక్షుని సంహరించి, దేవతలను కాపాడాడు. దేవతలు స్తుతించినప్పుడు, అతడు మునిగిపోయిన భూమిని పైకి తీయగా.

మన్థానం మన్దరం కృత్వా నేత్రం కృత్వా తు వాసుకిమ్ । సురాసురైశ్చ మథితం౨ దేవేభ్యశ్చామృతం ।। ౨౭౬.

మందర పర్వతాన్ని మథన దండంగా, వాసుకిని తాడుగా చేసి, దేవతలు, దానవులు కలసి మథించగా, అమృతాన్ని దేవతలకు పొందారు.

తారకామయసఙ్‌గ్రామే తదా దేవాశ్చ పాలితాః । నివార్య్యేన్ద్రం గురూన్ దేవాన్ దానవాన్సోమవంశకృత్ ।। ౨౭౬.

తారకామయ యుద్ధంలో దేవతలు రక్షించబడ్డారు. గురువులు ఇంద్రుని, దేవతలను అడ్డగించి, సోమ వంశాన్ని సృష్టించిన దానవులను నియంత్రించారు.

విశ్వామిత్రవశిష్ఠాత్రికవయశ్చ రణే సురాన్ । అపాలయన్తే నిర్వ్యార్య్య రగద్వేషాదిదానవాన్ ।। ౨౭౬.

విశ్వామిత్రుడు, వశిష్ఠుడు, మరియూ మూడుగురు ఋషులు యుద్ధంలో దేవతలను కాపాడి, ద్వేషంతో నిండిన దానవులను జయించారు.

పృథ్వీరథే బ్రహ్మయన్తురీశస్య శరణో హరిః । దదాహ త్రిపురం దేవపాలకో దైత్యమర్దనః ।। ౨౭౬.

బ్రహ్మయంతురి రథంలో హరి, బ్రహ్మకు, పరమేశ్వరునికి ఆశ్రయం అయి, త్రిపురను కాల్చి, దేవతలకు రక్షకుడిగా, దానవ సంహారుడిగా నిలిచాడు.

గౌరీం జిహీర్షుణా రుద్రమన్ధకేనార్దితం హరిః । అనురక్తశ్చ రేవత్యాం చక్రేచాన్ధాసురార్దనమ్ ।। ౨౭౬.

గౌరీని అపహరించదలచిన రుద్రుని అంధకుడు బాధించగా, రేవతికి అనురాగంతో ఉన్న హరి, ఆ అంధాసురుని సంహరించాడు.

వృత్రే దేవహరం విష్ణుర్దేవధర్మ్మానపాలయత్ ।। ౨౭౬.

దేవతలను హరించిన వృత్రుని వధచేసి, విష్ణువు దేవతల ధర్మాన్ని కాపాడాడు.

శాల్వాదీన్ దానవాన్ జిత్వా హరిః పరశురామకః । అపాలయత్ సురాదీంశ్చ దుష్టక్షత్రం నిహత్య చ ।। ౨౭౬.

హరి పరశురాముని రూపంలో శాల్వుడు మొదలైన దానవులను జయించి, దేవతలు, వారి నాయకులను కాపాడి, దుష్ట రాజులను సంహరించాడు.

హాలాహలం విషం దైత్యం నిరాకృత్య మహేశ్వరాత్ । భయం నిర్ణాశయామాస దేవానాం మధుసూదనః ।। ౨౭౬.

హాలాహల విషాన్ని, దానవుడిని మహేశ్వరుని నుండి తొలగించి, మధుసూదనుడు దేవతల భయాన్ని తొలగించాడు.

హాలాహలం విషం యశ్చ దైత్యః కోలాహలో జితః । పాలితాశ్చ సురాః సర్వ్వే విష్ణునా ధమ్మపాలనాత్ ।। ౨౭౬.

హాలాహల విషాన్ని, కొలాహల దానవుడిని జయించి, విష్ణువు ధర్మాన్ని కాపాడి, అన్ని దేవతలను రక్షించాడు.

దేవాసురే రణే యశ్చ దైత్యః కోలాహలో జితః । పాలితాశ్చ సురాః సర్వ్వే విష్ణునా ధర్మ్మపాలనాత్ ।। ౨౭౬.

దేవతలు, దానవుల యుద్ధంలో కొలాహలుడు జయించబడి, విష్ణువు ధర్మాన్ని కాపాడి, అన్ని దేవతలను రక్షించాడు.

రాజానో రాజపుత్రాశ్చ మునయో దేవతా హరిః । యదుక్తం యచ్ఛ నైవోక్తమవతారా హరేరిమే ।। ౨౭౬.

రాజులు, రాజపుత్రులు, మునులు, దేవతలు—ఏది చెప్పబడిందో, చెప్పబడనిదో, ఇవన్నీ హరివంశ అవతారాలే.

అగ్నిరువాచ తుర్వ్వసోశ్చ సుతో వర్గో గోభానుస్తస్య చాత్మజః । గోభానోరాసీత్ త్రైశానిస్త్రైశానేస్తు కరన్ధమః ।। ౨౭౭.

అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: తుర్వసునికి కుమారుడు వర్గుడు, వర్గునికి కుమారుడు గోభాను, గోభానునికి త్రైశాని, త్రైశానికి కుమారుడు కరంధముడు.

కరన్ధమాన్మరుత్తోభూఽద్‌దుష్మన్తస్తస్య చాత్మజః । దుష్మన్తస్య వరూథోఽభూద్‌గాణ్డీరస్తు వరూథతః ।। ౨౭౭.

కరంధమునికి కుమారుడు మరుత్తుడు, మరుత్తునికి కుమారుడు దుష్మంతుడు, దుష్మంతునికి కుమారుడు వరూథుడు, వరూథునికి కుమారుడు గాండీరుడు.

గాణ్డీరాచ్చైవ గాన్ధారః పఞ్చ జానపదాస్తతః । గాన్ధారాః కేరలాశ్చోలాః పాణ్డ్యాః కోలా మహాబలాః ।। ౨౭౭.

గాండీరుని నుండి గాంధారుడు, అతని వంశంలో ఐదు జనపదాలు పుట్టాయి: గాంధారులు, కేరళలు, చోళులు, పాండ్యులు, కొళలు—వీరు అందరూ మహాబలులు.

ద్రుహ్యస్తు వభ్రుసేతుశ్చ వభ్రుసేతోః పురోవసుః । తతో గాన్ధారా గాన్ధారైర్ఘర్మ్మో ఘర్మ్మాద్ ఘృతోఽభవత్ ।। ౨౭౭.

ద్రుహ్యుడు, వభ్రుసేతు, వభ్రుసేతునికి కుమారుడు పురోవసు. ఆ తరువాత గాంధారులు, వారిలో ఘర్ముడు, ఘర్ముని నుండి ఘృతుడు జన్మించాడు.

ఘృతాత్తు విదుషస్తస్మాత్ ప్రచేతాస్తస్య వై శతమ్ । ఆనద్రశ్చ సభానరశ్చాక్షుపః పరమేషుకః ।। ౨౭౭.

నెయ్యి నుండి ఆ జ్ఞాని జన్మించాడు. అతనికి వంద మంది తెలివైన కుమారులు పుట్టారు. వారిలో ఆనద్ర, సభానర, ఆక్షుప, పరమేషుక అనే వారు ప్రసిద్ధులు.

సభానరాత్ కాలానలః కాలానలజసృఞ్జయః । పురఞ్జయః సృఞ్జయస్య తత్పుత్రో జనమేజయః ।। ౨౭౭.

సభానర నుండి కాలానలుడు పుట్టాడు. కాలానలజుని కుమారుడు సృంజయుడు. సృంజయుని కుమారుడు పురంజయుడు, అతని కుమారుడు జనమేజయుడు.

తత్పుత్రస్తు మహాశాలస్తుత్పుత్రోఽభూన్మహామనాః । తస్మాదుశీనరో బ్రహ్మన్నృగాయాన్తు తృగస్తతః ।। ౨౭౭.

ఆ జనమేజయుని కుమారుడు మహాశాలుడు, అతని కుమారుడు మహామనుడు. మహామనుని నుంచి ఉశీనరుడు పుట్టాడు. ఉశీనరుని కుమారుడు ఋగాయంతుడు, అతని తరువాత తృగుడు జన్మించాడు.

నరాయాన్తు నరశ్చాసీత్ కృమిస్తు కృమితః సుతః । దశాయాం సుబ్రతో జజ్ఞే దృశద్వత్యాం శివిస్తథా ।। ౨౭౭.

నరాయంతుని కుమారుడు నరుడు. క్రమి అనే వాడు క్రమికి పుట్టాడు. దశా అనే ప్రాంతంలో సుబ్రతుడు జన్మించాడు, దృశద్వతి అనే ప్రాంతంలో శివి కూడా పుట్టాడు.

శివేః పుత్త్రాస్తు చత్వారః పృథుదర్భశ్చ వీరకః । కైకేయో భద్రకస్తేషాం నామ్నా జనపదాః శుభాః ।। ౨౭౭.

శివికి నలుగురు కుమారులు—పృథుదర్భుడు, వీరకుడు, కైకేయుడు, భద్రకుడు. వీరి పేర్లతో మంచి ప్రజలు ప్రసిద్ధి చెందారు.

తితిక్షురుశీనరజస్తితిక్షోస్చ రుషద్రయః । రుషద్రథాదభూత్పైలః పైలాచ్చ సుతపాః సుతః ।। ౨౭౭.

ఉశీనరరాజుని కుమారుడు తితిక్షువు. తితిక్షువుకు రుషద్రయుడు పుట్టాడు. రుషద్రథుని కుమారుడు పైలుడు, పైలుని కుమారుడు సుతపుడు.