అగ్నిపురాణమ్

సారస్వతస్య కల్పస్య ప్రోష్ఠపద్యన్తు తద్దదేత్ । అష్టాదశసహస్రాణి హేమసింహసమన్వితం ।। ౨౭౨.

సారస్వత కల్ప సందర్భంలో, ప్రోష్ఠపద రోజున, పదిహేనువేల శ్లోకాలతో, బంగారు సింహంతో కలిపి దానం చేయాలి.

యత్రాహ నారదో ధర్మ్మాన్ వృహత్కల్పాశ్రితానిహ । పఞ్చవింశసహస్రాణి నారదీయం తదుచ్యతే ।। ౨౭౨.

ఇక్కడ నారదుడు వృహత్‌ కల్పానికి ఆధారంగా ఉన్న ధర్మాలను చెప్పిన ఇరవై ఐదు వేల శ్లోకాలు నారదీయ పురాణంగా పిలవబడతాయి.

సధేనుఞ్చాశ్వినే దద్యాత్సిద్ధిమాత్యన్తికీం లభేత్ । యత్రాధికృత్య శత్రూనాన్దర్మాధర్మవిచారణా ।। ౨౭౨.

దీనిని ఒక ఆవుతో, అశ్వినీతో కలిపి దానం చేస్తే, పరమ సిద్ధి లభిస్తుంది. అక్కడ శత్రువుల విషయంలో ధర్మాధర్మ విచారణ జరుగుతుంది.

కార్త్తిక్యాం నవసాహస్రం మార్కణ్డేయమథార్పయేత్ । అగ్నినా యద్వశిష్ఠాయ ప్రోక్తఞ్చాగ్నేయమేవ తత్ ।। ౨౭౨.

కార్తీక మాసంలో, తొమ్మిది వేల శ్లోకాల మర్కండేయ పురాణాన్ని సమర్పించాలి. అగ్ని వశిష్ఠునికి చెప్పినది అగ్ని పురాణమే.

చతుర్దశసహస్రాణి భవిష్యం సూర్య్యసమ్భవం । భవస్తు మనవే ప్రాహ దద్యాత్ పౌష్యాం గుड़ాదిమత్ ।। ౨౭౨.

భవుడు మనువుకు భవిష్యత్తు గురించి, సూర్యుని వంశంలో వచ్చిన పద్నాలుగు వేల శ్లోకాలు చెప్పాడు. పౌష మాసంలో, గౌరవనీయ గురువుతో కలిపి దానం చేయాలి.

సావర్ణినా నారదాయ బ్రహ్మవైవర్త్తమీరితం । రథాన్తరస్య వృత్తాన్తమష్టాదశసహస్రకం ।। ౨౭౨.

సావర్ణి నారదునికి బ్రహ్మవైవర్త పురాణాన్ని చెప్పాడు. రథాంతర కథ, పదిహేడు వేల ఎనిమిది వందల శ్లోకాలుగా ఉంది.

మాఘ్యాన్దద్యాద్వరాహస్య చరితం బ్రహ్మవైవర్త్తమీరితం । రథాన్తరస్య వృత్తాన్తమష్టాదశసహస్రకం ।। ౨౭౨.

మాఘ మాసంలో, బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో చెప్పిన వరాహుని చరిత్రను, అలాగే రథాంతర కథను, పదిహేడు వేల ఎనిమిది వందల శ్లోకాలుగా దానం చేయాలి.

ఆగ్యేయకల్పే లల్లిఙ్గమేకాదశసహస్రకమ్ । తద్దత్వా శివమాప్నోతి ఫాల్గున్యాం తిలధేనుమత్ ।। ౨౭౨.

ఆగ్నేయ కల్పంలో లింగ పురాణం పదకొండు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది. దానిని ఫాల్గుణ మాసంలో నువ్వులుతో, ఆవుతో కలిపి దానం చేస్తే శివుని అనుగ్రహం లభిస్తుంది.

చతుర్ద్దశశహస్రాణి వారాహం విష్ణుణేరితమ్ । భూయౌ వరాహచరితం మానవస్య ప్రవృత్తితః ।। ౨౭౨.

విష్ణువు చెప్పిన పద్నాలుగు వేల వరాహ పురాణ శ్లోకాలు, అలాగే మనువు పరంపరలో వచ్చిన వరాహుని చరిత్రను కూడా ఇవ్వాలి.

సహేమగరుड़ఞ్చైత్ర్యాం పదమాప్నోతి వైష్ణవమ్ । చతురశీతిసాహస్రం స్కాన్దం స్కన్దేరితం మహత్ ।। ౨౭౨.

చైత్రమాసంలో బంగారు గరుడంతో కలిపి దానం చేస్తే వైష్ణవ లోకాన్ని పొందుతారు. స్కందుడు చెప్పిన మహా స్కాంద పురాణం ఎనభై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది.

అధికృత్య సధర్మ్మాంశ్చ కల్పే తత్పురుషేఽర్పయేత్। వామనం దశసాహస్రం ధౌమకల్పే హరేః కథా ।। ౨౭౨.

ధర్మమార్గంలో ఉన్నవారిని గుర్తించి, కల్పంలో తత్పురుష పురాణాన్ని సమర్పించాలి. వామన పురాణం పది వేల శ్లోకాలుగా, ధౌమ కల్పంలో హరిచరిత్రను కూడా ఇవ్వాలి.

దద్యాత్ శరది విషువే ధర్మార్థాదినివోధనమ్ । కూర్మఞఅచాష్టసహస్రఞ్చ కూర్మోక్తఞ్చ రసాతలే ।। ౨౭౨.

శరదృతువులో సమానదిన రాత్రి రోజున ధర్మార్ధాది విషయాల బోధనను, అలాగే కూర్ముడు పాతాళంలో చెప్పిన ఎనిమిది వేల కూర్మ పురాణ శ్లోకాలను దానం చేయాలి.

ఇన్ద్రద్యుమ్నప్రసఙ్గేన దద్యాత్తద్ధేమకూర్మవత్ । త్రయోదశసహస్రాణి మాత్స్యం కల్పాదితోఽబ్రవీత్ ।। ౨౭౨.

ఇంద్రద్యూమ్న సందర్భంలో, బంగారు కూర్మంతో కలిపి దానం చేయాలి. కల్ప ప్రారంభంలో చెప్పిన పదమూడు వేల మత్స్య పురాణ శ్లోకాలను ఇవ్వాలి.

మత్స్యో హి మనవే దద్యాద్విషువే హేమమత్స్యవత్ । గారుड़ఞ్చాష్టసాహస్రం విష్ణూక్తన్తార్క్షకల్పకే ।। ౨౭౨.

మత్స్య పురాణాన్ని మనువుకు సమానదిన రాత్రి రోజున బంగారు చేపతో కలిపి ఇవ్వాలి. విష్ణువు తార్క్ష్య కల్పంలో చెప్పిన ఎనిమిది వేల గరుడ పురాణ శ్లోకాలను కూడా సమర్పించాలి.

విశ్వాణ్డాద్‌గరుड़ోత్పత్తిం తద్దద్యాద్ధేమహంసవత్ । బ్రహ్మా బ్రహ్మాణ్డమాహాత్మ్యమధికృత్యాబ్రవీత్తు ।। ౨౭౨.

విశ్వాండం నుండి గరుడుని జననం గురించి, బంగారు హంసతో కలిపి దానం చేయాలి. బ్రహ్మదేవుడు బ్రహ్మాండ మహిమను వివరించాడు.

వాచకం పూజయేదాదౌ భోజయేత్ పాయసైర్ద్విజాన్ । గోభూగ్రామసువర్ణాది దద్యాత్పర్వణి పర్వణి ।। ౨౭౨.

ముందుగా వాచకుడిని సత్కరించి, ద్విజులకు పాయసం భోజనం పెట్టాలి. ప్రతి పర్వదినాన ఆవులు, భూమి, గ్రామాలు, బంగారం మొదలైనవన్నీ దానం చేయాలి.

సమాప్తే బారతే విప్రం సంహితాపుస్తకాన్యజేత్ । శుభే దేశే నివేశ్యాథ క్షౌమవస్త్రాదినావృతాన్ ।। ౨౭౨.

పఠనం ముగిసిన తరువాత, బ్రాహ్మణుడిని పూజించి, సంహితా పుస్తకాలను శుభప్రదేశంలో, పట్టు వస్త్రాలతో చుట్టి సమర్పించాలి.

నరనారాయణఔ పూజ్యౌ పుస్తకాః కుసుమాదిభిః । గోఽన్నభూహేమ దత్వాథ భోజయిత్వా క్షమాపయేత్ ।। ౨౭౨.

నరుడు, నారాయణుడు పూజింపబడాలి. పుస్తకాలను పువ్వులు మొదలైన వాటితో అలంకరించాలి. ఆవు, అన్నం, భూమి, బంగారం దానం చేసి, భోజనం పెట్టిన తరువాత క్షమాపణ కోరాలి.

మహాదానాని దేయాని రత్నాని వివిధాని చ । మాసకౌ ద్వౌ త్రయశ్చైవ మాసే మాసే ప్రదాపయేత్ ।। ౨౭౨.

మహాదానాలు, వివిధ రత్నాలు ఇవ్వాలి. ప్రతి నెలలో రెండు లేదా మూడు జంటల చొప్పున దానం చేయాలి.

అయనాదౌ శ్రవకస్య దానమాదౌ విధీయతే । శ్రీతృభిః సకలైః కార్య్యం శ్రావకే పూజనం ద్విజ ।। ౨౭౨.

ప్రయాణం ప్రారంభంలో భక్తుడు దానం చేయాలని నియమించబడింది. భక్తుని పూజా కార్యాలు అన్నీ వేదపారాయణులు కలిసి చేయాలి, ద్విజుడా.

ఇతిహాసపురాణానాం పుస్తకాని ప్రయచ్ఛతి । పూజయిత్వాయురారోగ్యం స్వర్గమోక్షమవాప్నుయాత్ ।। ౨౭౨.

యవనికలు, పురాణాల పుస్తకాలు పూజ చేసి దానం చేసినవాడు దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యం, స్వర్గం, మోక్షం పొందుతాడు.

అగ్నిరువాచ సూర్య్యవంశం సోమవంశం రాజ్ఞాం వంశం వదామి తే । హరేర్బ్రహ్మా పద్మగోఽభూన్మరీచిర్బ్రహ్మణాః సుతః ।। ౨౭౩.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: సూర్యవంశం, సోమవంశం, రాజుల వంశాలను నీకు చెప్పబోతున్నాను. హరి బ్రహ్మగా, పద్మంలో జన్మించినవాడిగా అవతరించాడు. మరీచి బ్రహ్మకు కుమారుడు.

మరీచేః కశ్యపస్తస్మాద్వివస్వాంస్తస్య పత్న్యపి । సంజ్ఞా రాజ్ఞీ ప్రభా తిస్రో రాజ్ఞీ రైవతపుత్రికా ।। ౨౭౩.

మరీచి నుంచి కశ్యపుడు, అతని నుంచి వివస్వాన్ జన్మించాడు. అతనికి సంజ్ఞ, రాణీ, ప్రభా అనే ముగ్గురు భార్యలు, వీరంతా రైవతుని కుమార్తెలు.

రేవన్తం సుషువే పుత్రం ప్రభాతఞ్చ చప్రభా రవేః । త్వాష్ట్రీ సంజ్ఞా మనుం పుత్రం యమలౌ యమునాం యమమ్ ।। ౨౭౩.

ప్రభా రవికి రేవంతుడు, ప్రభాతుడు అనే కుమారులను ప్రసవించింది. త్వష్ట్రి సంజ్ఞ మనువును, యమునకు యముడు, యమున అనే కవలలను ప్రసవించింది.

ఛాయా సంజ్ఞా చ సావర్ణిం మనుం వైవస్వతం సుతమ్ । శనిఞ్చి తపతీం విష్టిం సంజ్ఞాయాఞ్చాశ్వినౌ పునః ।। ౨౭౩.

ఛాయా, సంజ్ఞ ఇద్దరూ సావర్ణి మనువు, వైవస్వత మనువును ప్రసవించారు. శని, తపతి, విష్టి, సంజ్ఞకు మళ్లీ అశ్వినులు జన్మించారు.

మనోర్వైవస్వతస్యాసన్ పుత్రా వే న చ తత్సమాః । ఇక్ష్వాకుశ్చైవ నాభాగో ధృష్టః శర్య్యాతిరేవ చ ।। ౨౭౩.

వైవస్వత మనువుకు అనేక మంది కుమారులు ఉన్నా, వారిలో ఎవ్వరూ అతనికి సమానులు కాలేరు. ఇక్ష్వాకు, నాభాగుడు, ధృష్టుడు, శర్యాతి కూడా ఉన్నారు.

నరిష్యన్తస్తథా ప్రాంశుర్నాభాగాదిష్టసత్తమాః । కరుషశ్చ పూషధ్రశ్చ అయోధ్యాయాం మహాబలాః ।। ౨౭౩.

నరిష్యంతుడు, ప్రాంశు, నాభాగుడు, ఇష్టుడు — వీరు ఉత్తములు. కరుషుడు, పూషధ్రుడు అయోధ్యలో మహాబలులు.

కన్యేలా చ మనోరాసీద్‌బుధాత్తస్యాం పురూరవాః । పురూరవసముత్పాద్య సేలా సుద్యుమ్నతాఙ్గతా ।। ౨౭౩.

మనువుకు ఇలా అనే కుమార్తె ఉండేది. బుధుని ద్వారా ఆమె పురూరవుని ప్రసవించింది. పురూరవుని జన్మించిన తర్వాత ఇలా సుద్యుమ్నుడిగా మారింది.

సుద్యుమ్నాదుత్కలగయౌ వినతాశ్వస్త్రయో నృపాః । ఉత్కలస్యోత్కలం రాష్ట్ర వినతాశ్వస్య పశ్చిమా ।। ౨౭౩.

సుద్యుమ్నుని నుంచి ఉత్కలుడు, గయుడు, వినతాశ్వుడు అనే ముగ్గురు రాజులు పుట్టారు. ఉత్కలునికి ఉత్కల దేశం, వినతాశ్వునికి పడమటి ప్రాంతం వచ్చాయి.