అగ్నిపురాణమ్

శౌనకః పిప్పలాదశ్చ ముఞ్జకేశాదయోఽపరే । మన్త్రాణామయుతం షష్టశతఞేచోపనిషచ్ఛతం ।। ౨౭౧.

శౌనకుడు, పిప్పలాదుడు, ముంజకేశుడు మొదలైన వారు ఇతర శాఖలు. పది వేల అరవై మంత్రాలు, వంద ఉపనిషత్తులు ఉన్నాయి.

వ్యాసరూపీ స భగవాన్ శాఖాభేదాద్యకారయత్ । శాఖాబేదాదయో విష్ణురితిహాసః పురాణకం ।। ౨౭౧.

వేదవ్యాసుడు తన రూపంలో శాఖల విభాగాలను సృష్టించాడు. శాఖల విభాగాలు, ఇతిహాసాలు, పురాణాలు అన్నీ విష్ణువు కారణం.

ప్రాప్య వ్యాసాత్ పురాణాది సూతో వై లోమహర్షణః । సుమతిశ్చాగ్నివర్చ్చాశ్చ మిత్రయుః శింశపాయనః ।। ౨౭౧.

వ్యాసుని నుండి పురాణాది గ్రంథాలు పొందిన సూతుడు లోమహర్షణుడు, సుమతి, అగ్నివర్చ, మిత్రయు, శింశపాయనుడు తదితరులు ఉన్నారు.

కృతవ్రతోథ సావర్ణిః షట़శిష్యాస్తస్య చాభవన్। శాంశపాయనాదయశ్చక్రుః౧ పురాణానాన్తు సంహితాః ।। ౨౭౧.

కృతవ్రతుడు, సావర్ణి అని కూడా పిలవబడే వాడు, ఆరుగురు శిష్యులను కలిగి ఉన్నాడు. వారిలో శాంశపాయనుడు మొదలైన వారు పురాణాల సంగ్రహాలను రచించారు.

బ్రాహ్మాదీని పురాణాని హరివిద్యా దశాష్ట చ । మహాపురాణే హ్యాగ్నేయే విద్యారూపో హరిః త్థితః ।। ౨౭౧.

బ్రాహ్మ మొదలైన పురాణాలు, హరివిద్య అనే పది ఎనిమిది విద్యలు, మహా పురాణమైన అగ్నిపురాణంలో ఉన్నాయి. అక్కడ హరి జ్ఞానరూపంగా స్థితి చెందాడు.

సప్రపఞ్చో నిష్ప్రపఞ్చో మూర్త్తాముర్త్తస్వరూపధృక్ । తం జ్ఞాత్వాభ్యర్చ్చ్య సంస్తూయ భుక్తిముక్తిమవాప్నుయాత్ ।। ౨౭౧.

ఆయన ప్రపంచంతో కూడినవాడూ, ప్రపంచం లేనివాడూ, రూపవంతుడూ, నిరాకారుడూ. ఆయనను తెలుసుకొని, పూజించి, స్తుతిస్తే, భోగమూ, మోక్షమూ లభిస్తాయి.

విష్ణుర్జిష్ణుర్భవిష్ణుశ్చ అగ్నిసూర్య్యాదిరూపవాన్ । అగ్నిరూపేణ దేవాదేర్ముఖం విష్ణుః పరా గతిః ।। ౨౭౧.

విష్ణువు విజేత, భవిష్యత్తులో ఉండేవాడు, అగ్ని, సూర్యుడు మొదలైన రూపాలను కలిగి ఉన్నాడు. అగ్నిరూపంలో దేవతలకు ముఖంగా, విష్ణువు పరమ గమ్యంగా ఉన్నాడు.

వేదేషు సపురాణేషు యజ్ఞమూర్త్తిశ్చ గీయతే । ఆగ్నేయాఖ్యం పురాణన్తు రూపం విష్ణోర్మహత్తరం ।। ౨౭౧.

వేదాలలో, పురాణాలలో ఆయనను యజ్ఞరూపుడిగా వర్ణిస్తారు. అగ్నేయ పురాణం అనే పురాణం విష్ణువు యొక్క గొప్ప రూపం.

ఆగ్నేయాఖ్యపురాణస్య కర్త్తా శ్రోతా జనార్దనః । తస్మాత్పురాణమాగ్నేయం సర్వవేదమయం మహత్ ।। ౨౭౨.

అగ్నేయ పురాణానికి రచయిత, శ్రోతా జనార్దనుడే. అందువల్ల అగ్నిపురాణం మహత్తరమైనది, అన్ని వేదాల సారంగా ఉంది.

సర్వాత్మ హరిరూపం హి పఠతాం శ్రృణ్వతాం నృణాం ।। ౨౭౨.

ఎవరైనా చదువుతారు, వినుతారు, వారికందరికీ హరి సర్వాంతర్యామిగా అక్కడే ఉంటాడు.

రాజ్యర్థినాం రాజ్యదఞ్చ ధర్మ్మదం ధర్మకామినామ్ ।। ౨౭౨.

రాజ్యం కోరేవారికి రాజ్యాన్ని, ధర్మాన్ని కోరేవారికి ధర్మాన్ని ఇస్తుంది.

స్వర్గార్థినా స్వర్గదఞ్చ పుత్రదం పుత్రకామినాం । గవాదికామినాఙ్గోదం గ్రామదం గ్రామకామినాం ।। ౨౭౨.

స్వర్గాన్ని కోరేవారికి స్వర్గాన్ని, పుత్రులను కోరేవారికి పుత్రులను, గోవు మొదలైనవాటిని కోరేవారికి అవి, గ్రామాన్ని కోరేవారికి గ్రామాన్ని ఇస్తుంది.

కామార్థినాం కామదఞ్చ సర్వసౌభాగ్యసమ్పదమ్ । గుణకీర్త్తిప్రదం నౄణాం జయదఞ్జయకామినామ్ ।। ౨౭౨.

కామాలను కోరేవారికి కామాలను, అన్ని శుభసంపదలను ఇస్తుంది. మనుషులకు గుణమాన్యతను, కీర్తిని, విజయాన్ని కోరేవారికి విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

సర్వేప్సూనాం సర్వదన్తు ముక్తిదం ముక్తికామినాం । పాపఘ్నం పాపాకర్తౄణామాగ్నేయం హి పురాణకమ్ ।। ౨౭౨.

అన్ని కోరేవారికి అన్నింటినీ, మోక్షాన్ని కోరేవారికి మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. పాపాలు చేసినవారికి అగ్నిపురాణం పాపాలను నశింపజేస్తుంది.

పుష్కర ఉవాచ బ్రహ్మణాభిహితం పూర్వ్వం యావన్మాన్నం మరీచయే । లక్షార్ద్ధార్ద్ధన్తు తద్‌బ్రాహ్మం లిఖిత్వా సమ్ప్రదాప్యేత్ ।। ౨౭౨.

పుష్కరుడు చెప్పాడు: బ్రహ్మదేవుడు మునుపు మరీచికి అన్నమొత్తం వరకు చెప్పినది, లక్షా అరవైయే అర్ధంగా ఉన్న బ్రాహ్మ పురాణాన్ని రాసి ఇవ్వాలి.

వైశాఖ్యామ్పౌర్ణమాస్యాఞ్చ స్వర్గార్థీ జలధేనుమత్ । పాద్మం ద్వాదశసాహస్రం జ్యేష్ఠే దద్యాచ్చ ధేనుమత్ ।। ౨౭౨.

వైశాఖ పౌర్ణమి రోజున స్వర్గాన్ని కోరేవాడు, పాడిన గోవుతో కలిపి పాద్మ పురాణాన్ని, అది పన్నెండు వేల శ్లోకాలు కలిగి ఉంటుంది, ఇవ్వాలి. జ్యేష్ఠ మాసంలో కూడా గోవుతో కలిపి ఇవ్వాలి.

వరాహకల్పవృత్తాన్తమధికృత్య పరాశరః । త్రయోవింశతిసాహస్రం వైష్ణవం ప్రాహ చార్పయేత్ ।। ౨౭౨.

వరాహ కల్ప విశేషాలను ఆధారంగా చేసుకుని పరాశరుడు, ఇరవై మూడు వేల శ్లోకాలతో వైష్ణవ పురాణాన్ని రచించాడు. దానిని ఇవ్వాలి.

జలధేనుమదాపాఢ్యాం విష్ణోః పదమవాప్నుయాత్ । చతుర్దశసహస్రాణి వాయవీయం హరిప్రియం ।। ౨౭౨.

దాన్ని ధనిక గోవుతో కలిపి దానం చేస్తే, విష్ణువు లోకాన్ని పొందుతాడు. హరికి ప్రియమైన వాయవీయ పురాణం పద్నాలుగు వేల శ్లోకాలతో ఉంటుంది.

శ్వేతకల్పప్రసఙ్గేన ఘర్మ్మాన్ వాయురిహాబ్రవీత్ । దద్యాల్లిఖిత్వా తద్విప్రే శ్రావణ్యాం గుड़ధేనుమత్ ।। ౨౭౨.

శ్వేత కల్ప సందర్భంలో వాయువు ఘర్మ పురాణాన్ని చెప్పాడు. దాన్ని రాసి, శ్రావణ మాసంలో ఉత్తమ గోవుతో బ్రాహ్మణుడికి ఇవ్వాలి.

యత్రాధికృత్య గాయత్రీం కీర్త్త్యతే ధర్మ్మవిస్తరః । వృత్రాసురబధోపేతం తద్భాగవతముచ్యతే ।। ౨౭౨.

ఎక్కడ గాయత్రిని ఆధారంగా చేసుకుని ధర్మవిస్తారాన్ని వర్ణిస్తారో, వృత్రాసురుని వధను కలిపి చెబుతారో, అది భాగవతంగా పిలవబడుతుంది.

సారస్వతస్య కల్పస్య ప్రోష్ఠపద్యన్తు తద్దదేత్ । అష్టాదశసహస్రాణి హేమసింహసమన్వితం ।। ౨౭౨.

సారస్వత కల్ప సందర్భంలో, ప్రోష్ఠపద రోజున, పదిహేనువేల శ్లోకాలతో, బంగారు సింహంతో కలిపి దానం చేయాలి.

యత్రాహ నారదో ధర్మ్మాన్ వృహత్కల్పాశ్రితానిహ । పఞ్చవింశసహస్రాణి నారదీయం తదుచ్యతే ।। ౨౭౨.

ఇక్కడ నారదుడు వృహత్‌ కల్పానికి ఆధారంగా ఉన్న ధర్మాలను చెప్పిన ఇరవై ఐదు వేల శ్లోకాలు నారదీయ పురాణంగా పిలవబడతాయి.

సధేనుఞ్చాశ్వినే దద్యాత్సిద్ధిమాత్యన్తికీం లభేత్ । యత్రాధికృత్య శత్రూనాన్దర్మాధర్మవిచారణా ।। ౨౭౨.

దీనిని ఒక ఆవుతో, అశ్వినీతో కలిపి దానం చేస్తే, పరమ సిద్ధి లభిస్తుంది. అక్కడ శత్రువుల విషయంలో ధర్మాధర్మ విచారణ జరుగుతుంది.

కార్త్తిక్యాం నవసాహస్రం మార్కణ్డేయమథార్పయేత్ । అగ్నినా యద్వశిష్ఠాయ ప్రోక్తఞ్చాగ్నేయమేవ తత్ ।। ౨౭౨.

కార్తీక మాసంలో, తొమ్మిది వేల శ్లోకాల మర్కండేయ పురాణాన్ని సమర్పించాలి. అగ్ని వశిష్ఠునికి చెప్పినది అగ్ని పురాణమే.

చతుర్దశసహస్రాణి భవిష్యం సూర్య్యసమ్భవం । భవస్తు మనవే ప్రాహ దద్యాత్ పౌష్యాం గుड़ాదిమత్ ।। ౨౭౨.

భవుడు మనువుకు భవిష్యత్తు గురించి, సూర్యుని వంశంలో వచ్చిన పద్నాలుగు వేల శ్లోకాలు చెప్పాడు. పౌష మాసంలో, గౌరవనీయ గురువుతో కలిపి దానం చేయాలి.

సావర్ణినా నారదాయ బ్రహ్మవైవర్త్తమీరితం । రథాన్తరస్య వృత్తాన్తమష్టాదశసహస్రకం ।। ౨౭౨.

సావర్ణి నారదునికి బ్రహ్మవైవర్త పురాణాన్ని చెప్పాడు. రథాంతర కథ, పదిహేడు వేల ఎనిమిది వందల శ్లోకాలుగా ఉంది.

మాఘ్యాన్దద్యాద్వరాహస్య చరితం బ్రహ్మవైవర్త్తమీరితం । రథాన్తరస్య వృత్తాన్తమష్టాదశసహస్రకం ।। ౨౭౨.

మాఘ మాసంలో, బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో చెప్పిన వరాహుని చరిత్రను, అలాగే రథాంతర కథను, పదిహేడు వేల ఎనిమిది వందల శ్లోకాలుగా దానం చేయాలి.

ఆగ్యేయకల్పే లల్లిఙ్గమేకాదశసహస్రకమ్ । తద్దత్వా శివమాప్నోతి ఫాల్గున్యాం తిలధేనుమత్ ।। ౨౭౨.

ఆగ్నేయ కల్పంలో లింగ పురాణం పదకొండు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది. దానిని ఫాల్గుణ మాసంలో నువ్వులుతో, ఆవుతో కలిపి దానం చేస్తే శివుని అనుగ్రహం లభిస్తుంది.

చతుర్ద్దశశహస్రాణి వారాహం విష్ణుణేరితమ్ । భూయౌ వరాహచరితం మానవస్య ప్రవృత్తితః ।। ౨౭౨.

విష్ణువు చెప్పిన పద్నాలుగు వేల వరాహ పురాణ శ్లోకాలు, అలాగే మనువు పరంపరలో వచ్చిన వరాహుని చరిత్రను కూడా ఇవ్వాలి.