అగ్నిపురాణమ్

ప్రాకృతో వైకృతశ్చైవ కౌమారో నవమస్తథా। బ్రహ్మతో నవ సర్గాస్తు జగతో మూలహేతవః

ప్రకృతిసృష్టి, వికృతసృష్టి, ఇంకా కౌమారసృష్టి తొమ్మిదవది. బ్రహ్మదేవుని నుండి తొమ్మిది సృష్టులు పుట్టి, ఇవే జగత్తుకు మూలకారణాలు.

ఖ్యాత్యాద్యా దక్షకన్యాస్తు భృగ్వాద్యా ఉపయేమిరే। నిత్యో నైమిత్తికః సర్గస్త్రిధా ప్రకథితో జనైః

ఖ్యాతి మొదలైన దక్ష కుమార్తెలను భృగు మొదలైన వారు పెళ్లి చేసుకున్నారు. నిత్యసృష్టి, నైమిత్తికసృష్టి మూడు విధాలుగా ప్రజలు వివరించారు.

ప్రాకృతా దైనన్దినీ స్యాదన్తరప్రలయాదన్। జాయతే యత్రానుదినం నిత్యసర్గో హి సమ్మతః

ప్రకృతిసృష్టి దైనందినంగా ఉంటుంది, మధ్యలో ప్రళయం వచ్చిన తరువాత ప్రతి రోజు పునఃసృష్టి జరుగుతుంది. ఇది నిత్యసృష్టిగా అంగీకరించబడింది.

దేవౌ ధాతావిధాతారౌ భృగోః ఖ్యాతిరసూయత। శ్రియఞ్చ పత్నీ విష్ణోర్యా స్తుతా శక్రేణ వృద్ధయే

ధాతా, విధాతా అనే ఇద్దరు దేవతలు భృగువు భార్య ఖ్యాతి నుండి పుట్టారు. శ్రీదేవి, విష్ణుమూర్తి భార్య, ఇంద్రుడు వృద్ధి కోసం స్తుతించినవారు.

ధాతుర్విధాతుర్ద్వౌ పుత్రౌ క్రమాత్ ప్రాణో మృకణ్డుకః। మార్కణ్డేయో మృకణ్డోశ్చ జజ్ఞే వేదశిరాస్తతః

ధాతా, విధాతా ఇద్దరికీ వరుసగా ప్రాణుడు, మృకండుడు అనే కుమారులు పుట్టారు. మృకండుని నుండి మార్కండేయుడు, తరువాత వేదశిరా జన్మించారు.

పౌర్ణమాసశ్చ సమ్భూత్యాం మరీచేరభవత్ సుతః। స్మృత్యామఙ్గిరసః పుత్రాః సినీవాలీ కుహూస్తథా

పౌర్ణమాసుడు, మరీచి కుమారునిగా జన్మించాడు. స్మృతి నుండి అంగిరసుని కుమారులు సినీవాళి, కుహూ పుట్టారు.

రాకాశ్చానుమతిశ్చాత్రేరనసూయాప్యజీజనత్। సోమం దుర్వాససం పుత్రం దత్తాత్రేయఞ్చ యోగినమ్

అత్రి నుండి రాకా, అనుమతి జన్మించారు. అనసూయ సోముడు, దుర్వాసుడు, యోగి అయిన దత్తాత్రేయుడు అనే కుమారులను ప్రసవించింది.

ప్రీత్యాం పులస్త్యభార్యాయాం దత్తోలిస్తత్సుతోభవత్। క్షమాయాం పులహాజ్జాతాః సహిష్ణుః కర్మపాదికాః

పులస్త్యుని భార్య ప్రేమతో దత్తోలిని కుమారునిగా కనింది. పులహుడు, క్షమతో కలిసి సహిష్ణు, కర్మపాదిక అనే సంతానాన్ని పొందాడు.

సన్నత్యాఞ్చ క్రతోరాసన్ బాలిఖిల్యా మహౌజసః। అఙ్గుష్ఠపర్వమాత్రాస్తే యే హి షష్టిసహస్త్రిణః

సన్నతి, క్రమతో కలసి గొప్ప బలికిల్యులు పుట్టారు. వాళ్ళు అరచేతి వొడ్డు పరిమాణంలో ఉండేవారు. వాళ్ళ సంఖ్య అరవై వేల మంది.

ఉర్జ్జాయాఞ్చ వశిష్ఠాశ్చ రాజా గాత్రోర్ధ్వబాహుకః । సవనశ్చాలఘుః సుక్రః సుతపాః సప్త చర్షయః

ఉర్జ్జా, వశిష్ఠుని నుంచి రాజు గాత్రోర్ధ్వబాహుకుడు, సవనుడు, ఆలఘు, శుక్రుడు, సుతపుడు, ఇంకా ఏడుగురు మహర్షులు పుట్టారు.

పావకః పవమానోభూచ్ఛుచిః స్వాహాగ్నిజోభవత్। అగ్నిస్వాత్తా వర్హిషదోఽనగ్నయః సాగ్నయో హ్యజాత్

పావకుడు, పవమానుడు, శుచిలు పుట్టారు. స్వాహా నుంచి అగ్నిజుడు పుట్టాడు. అగ్నిస్వాత్తులు, వర్హిషదులు, అనగ్నులు, సాగ్నులు కూడా జన్మించారు.

పితృభ్యశ్చ స్వధాయాఞ్చ మేనా వైధారిణీ సుతే । హింసాభార్యా త్వధర్మస్య తయోర్జజ్ఞే తథానృతమ్

పితృదేవతలు, స్వధ, మేనా (వైధారిణి కుమార్తె) నుంచి సంతానం కలిగారు. హింసా అనే అధర్ముని భార్య నుంచి తథా, అనృతం పుట్టారు.

కన్యా చ నికృతిస్తాభ్యాం భయన్నరకమేవ చ। మాయా చ వేదనా చైవ మిథునన్త్విదమేతయోః

వాళ్ళిద్దరి నుంచి నికృతి అనే కుమార్తె, భయం, నరకం పుట్టారు. వారిలో మాయ, వేదన అనే జంట కూడా జన్మించింది.

తయోర్జజ్ఞేథ వై మాయాం మృత్యుం భూతాపహారిణమ్। వేదనా చ సుతం చాపి దుః ఖం జజ్ఞేథ రౌరవాత్

వారిలో మాయ నుంచి మృత్యువు పుట్టాడు, అతడు ప్రాణులను తీసుకుపోతాడు. వేదన నుంచి రౌరవుని ద్వారా దుఃఖం అనే కుమారుడు పుట్టాడు.

మృత్యోర్వ్యాధిజరాశోకతృష్ణాక్రోధాశ్చ జజ్ఞిరే। బ్రహ్మణశ్చ రుదన్ జాతో రోదనాద్రుద్రనామకః

మృత్యువుని నుంచి వ్యాధి, మూడుపాటు, శోకము, దాహము, కోపము పుట్టాయి. బ్రహ్మదేవుడు ఏడ్చినప్పుడు, ఆ కన్నీటి వల్ల రుద్రుడు పుట్టాడు.

భవం శర్వమథేశానం తథా పశుపతిం ద్విజ। భీమముగ్రం మహాదేవమువాచ స పితామహః

భవుడు, శర్వుడు, ఈశానుడు, పశుపతి, భీముడు, ఉగ్రుడు, మహాదేవుడు—వీళ్లను పితామహుడు సంబోధించాడు.

దక్షకోపాచ్చ తద్భార్యా దేహన్తత్యాజ సా సతీ। హిమవద్దుహితా భూత్వా పత్నీ శమ్భోరభూత్ పునః

దక్షుని కోపంతో అతని భార్య సతీ తన శరీరం వదిలింది. ఆమె హిమవంతుని కుమార్తెగా పునర్జన్మ పొంది మళ్లీ శంభుని భార్యగా మారింది.

ఋషిభ్యో నారదాద్యుక్తాః పూజాః స్నానాదిపూర్వికాః। స్వాయమ్భువాద్యాస్తాః కృత్వా విష్ణవాదేర్భుక్తిముక్తిదాః

నారదుడు మొదలైన ఋషుల వల్ల పూజలు, స్నానం మొదలైన కర్మలు ఏర్పడ్డాయి. స్వాయంభువుడు మొదలైన వారు వీటిని ఆచరించి, విష్ణువు మొదలైన దేవతల అనుగ్రహంతో భోగమూ, మోక్షమూ పొందారు.

నారద ఉవాచ సామాన్యపూజాం విష్ణవాదేర్వక్ష్యే మన్త్రాంశ్చ సర్వదాన్। సమస్తపరివారాయ అచ్యుతాయ నమో యజేత

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను విష్ణువు మొదలైన దేవతల సాధారణ పూజ విధానాన్ని, మంత్రాలను చెప్పబోతున్నాను. అచ్యుతుని, ఆయన కుటుంబంతో సహా, నమస్కారంతో పూజించాలి.

ధాత్రే విధాత్రే గఙ్గాయై యమునాయై నిధీ తథా। ద్వారశ్రియం వాస్తునవం శక్తిం కూర్మ్మనన్తకమ్

ధాత్ర, విధాత్ర, గంగా, యమున, నిధులు, ద్వారశ్రీ, వాస్తునవ, శక్తి, కూర్మ, అనంతక—వీళ్లను కూడా పూజించాలి.

పృథివీం ధర్మ్మకం జ్ఞానం వైరాగ్యైశ్వర్యమేవ చ। అధర్మాదీన్ కన్దనాలపద్మకేశరకర్ణికాః

భూమి, ధర్మం, జ్ఞానం, వైరాగ్యం, ఐశ్వర్యం, అదర్మాది, కందం, ఆళ, పద్మ కేశరాలు, కర్ణిక—వీటిని పూజించాలి.

ఋగ్వేదాద్యం కృతాద్యఞ్చ సత్త్వాద్యర్క్కాదిమణ్డలమ్। విమలోత్కర్షిణీ జ్ఞానా క్రియా యోగా చ తా యజేత్

ఋగ్వేదం మొదలైన వేదాలు, కృతయుగం మొదలైన యుగాలు, సత్త్వం, సూర్య మండలం, విమలోత్కర్షిణి, జ్ఞానం, క్రియ, యోగం—వీటిని పూజించాలి.

ప్రహ్వీం సత్యాం తథేశానానుగ్రహసనమూర్త్తికామ్ । దుర్గాం గిరఙ్గణం క్షేత్రం వాసుదేవాదికం యజేత్

ప్రహ్వి, సత్య, ఈశాన, అనుగ్రహ, సనమూర్తి, దుర్గా, గిరా, అంగణ, క్షేత్రం, వాసుదేవుడు మొదలైనవారిని పూజించాలి.

హృదయఞ్చ శిరః శూలం వర్మనేత్రమథాస్త్రకమ్। శఙ్ఖం చక్రం గదాం పద్మం శ్రీవత్సం కౌస్తుభం యజేత్

హృదయం, తల, త్రిశూలం, కవచం, కన్నులు, ఆయుధాలు, శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం, శ్రీవత్సం, కౌస్తుభం—వీటిని పూజించాలి.

వనమాలాం శ్రియం పుష్టిం గరుడం గురుమర్చయేత్। ఇన్ద్రమగ్నిం యమం రక్షో జలం వాయుం ధనేశ్వరమ్

వనమాల, శ్రీ, పుష్టి, గరుడుడు, గురువు, ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, రాక్షసులు, నీరు, వాయువు, ధనేశ్వరుడు—వీళ్లను పూజించాలి.

ఈశానన్తమజం చాస్త్రం వాహనం కుముదాదికమ్। విష్వకసేనం మణ్డలాదౌ సిద్ధిః పూజాదినా భవేత్

ఆదిపరమేశ్వరుని, ఆయనకు అంతము లేని స్వరూపాన్ని, జన్మించని తత్వాన్ని, ఆయుధాలను, వాహనాన్ని, కమలాన్ని, విష్వక్సేనుని మొదలైనవారిని మండలంలో పూజాదిక క్రియల ద్వారా సఫలత సాధించవచ్చు.

శివపూజాథ సామాన్యా పూర్వం నన్దినమర్చ్చయేత్। మహాకాలం యజేద్గఙ్గాం యమునాఞ్చ గణాదికమ్

శివుని సాధారణ పూజలో ముందుగా నందిని పూజించాలి. తరువాత మహాకాళుని, గంగను, యమునను, గణాదులను కూడా ఆరాధించాలి.

గిరం శ్రియం గురుం వాస్తుం శక్త్యాదీన్ ధర్మకాదికమ్। వామా జ్యేష్ఠా తథా రౌద్రీ కాలీ కలవికారిణీ

వాక్కును, శ్రీను, గురువును, గృహాన్ని, శక్తి మొదలైనవారిని, ధర్మాది ఇతరులను, అలాగే వామా, జ్యేష్ఠా, రౌద్రీ, కాళీ, కలవికారిణిని కూడా పూజించాలి.

బలవికరిణీ చాపి బలప్రమథినీ క్రమాత్। సర్వభూతదమనీ చ మదనోన్మాదినీ శివాసనమ్

బలవికారిణిని, తరువాత బలప్రమథినిని, సర్వభూతదమనిని, మదనోన్మాదినిని, చివరగా శివాసనాన్ని కూడా క్రమంగా పూజించాలి.