రాజాభిషేకమన్త్రోక్తదేవానాం హోమకాః పృథక్ । పూర్ణాహుతిన్తతో దత్వా గురవే దక్షిణాం దదేత్ ।। ౨౬౫.
రాజాభిషేక మంత్రాలలో పేర్కొన్న దేవతలకు వేర్వేరు హోమాలు చేయాలి. ఆ తరువాత సంపూర్ణ ఆహుతి సమర్పించి, గురువుకు దక్షిణా ఇవ్వాలి.
ఇన్ద్రోఽభిషిక్తో గురుణా పురా దైత్యాన్ జఘాన్ హ । లిక్పాలస్నానఙ్కథితం సంగ్రామాదౌ జయాదికం ।। ౨౬౫.
పురాతన కాలంలో ఇంద్రుడు గురువు ద్వారా అభిషేకం పొందాడు, తరువాత దైత్యులను సంహరించాడు. లోకపాలుల స్నానం వివరించబడింది, ఇది యుద్ధారంభంలో విజయాన్ని ఇస్తుంది.
పుష్కర ఉవాచ వినాయకోపసృష్టానాం స్నానం సర్వకరం వదే । వినాయకః కర్మ్మవిఘ్నసిద్ధ్యర్థం వినియోజితః ।। ౨౬౬.
పుష్కరుడు ఇలా అన్నాడు — వినాయకుని బాధతో బాధపడేవారికి సర్వపవిత్రమైన స్నానం ఎలా చేయాలో నేను చెప్పుతాను. వినాయకుడు మన పనుల్లో ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించేందుకు నియమించబడ్డాడు.
గణానామాధిపత్యే చ కేశవేశపితామహైః । స్వప్నేవగాహతేఽత్యర్థం జలం ముణ్డాంశ్చ పశ్యతి ।। ౨౬౬.
గణాల అధిపతిగా, కేశవుడు మరియు పితామహుడు నియమించిన వినాయకుడు, మనకు కలల్లో ఎక్కువగా నీరు లేదా ముండలు కనిపించేలా చేస్తాడు.
వినాయకోపసృష్టస్తు క్రవ్యాదానధిరోహతి । వ్రజమానస్తథాత్మానం మన్యతేఽనుగతమ్పరైః ।। ౨౬౬.
వినాయకుని బాధ కలిగినవాడు మాంసాహార దెయ్యాల వశమవుతాడు. ఎక్కడికైనా వెళ్తున్నప్పుడు, తనను ఇతరులు వెంబడిస్తున్నారని అనుకుంటూ ఉంటాడు.
విమనా విఫలారమ్భః సంసీదత్యనిమిత్తతః । కన్యా వరం న చాప్నోతి చ చాపత్యం వరాఙ్గనా ।। ౨౬౬.
మనసు దిగులుగా ఉండి, చేసే పనులు ఫలితం ఇవ్వకపోతే, కారణం లేకుండానే విఫలమవుతాడు. కన్యకు వరుడు దొరకదు, అందమైన మహిళకు సంతానం కలగదు.
ఆచార్య్యత్వం శ్రోత్రియశ్చ న శిష్యోఽధ్యయనం లబేత్ । ధనీ న లాభమాప్నోతి న కృషిఞ్చ కృషీబలః ।। ౨౬౬.
ఆచార్యుడిగా లేదా వేదపండితుడిగా ఎవ్వరూ స్థానం పొందరు, శిష్యుడు కూడా విద్యను సంపాదించలేడు; ధనవంతుడు లాభం పొందడు, రైతు తన వ్యవసాయంలో విజయం సాధించడు.
రాజా రాజ్యం న చాప్నోతి స్నపననతస్య కారయేత్ । హస్తపుష్యాశ్వయుక్సౌమ్యే వైష్ణవే భద్రపీఠకే ।। ౨౬౬.
రాజు తన రాజ్యాన్ని పొందడు; అలాంటి వారికి, హస్త, పుష్య, అశ్వయుక్త, సౌమ్య నక్షత్ర సంయోగంలో, వైష్ణవ మాసంలో, శుభాసనంపై అభిషేకం చేయించాలి.
గౌరసర్షపకల్కేన సాజ్యేనోత్సాదితస్య చ । సర్వౌషధైః సర్వగన్ధైః ప్రలిప్తశిరసస్తథా ।। ౨౬౬.
ఆవుపెరుగు, ఆవుపెన్ను, ఆవుపొడి కలిపిన లేపనంతో, అన్ని ఔషధాలు, అన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలతో శిరస్సును కూడా పూతవేయాలి.
చతుర్భిః కలసైః స్నానన్తేషు సర్వౌషధీః క్షిపేత్ । అశ్వస్థానాద్గజస్థానాద్వల్మీకాత్ సఙ్గమాద్ధ్రదాత్ ।। ౨౬౬.
స్నానం చేసిన తర్వాత, నాలుగు కలశాల్లో అన్ని ఔషధాలను వేయాలి; ఇవి గుర్రాల స్థలం, ఏనుగుల స్థలం, పుట్ట, సంగమం, చెరువు దగ్గర నుంచి తీసుకోవాలి.
మృత్తికాం రోజనాఙ్గన్ధఙ్గుగ్గులున్తేషు నిక్షిపేత్ । సహస్రాక్షం శతధారమృషిభిః పావనం కృతమ్ ।। ౨౬౬.
మట్టి, రోజన, సుగంధ ద్రవ్యాలు, గుగ్గిలు ఇవన్నీ ఆ పాత్రల్లో ఉంచాలి. సహస్రాక్షుడు, శతధారుడు, ఋషులు పవిత్రంగా చేసిన నీరు అక్కడ ఉంటుంది.
తేన త్వామభిషిఞ్చామి పావమాన్యః పునన్తు తే । భగన్తే వరుణో రాజా భగం సూర్య్యో బృహస్పతిః ।। ౨౬౬.
ఆ నీటితో నేను నిన్ను అభిషేకిస్తున్నాను. పవిత్రమైన ఆ జలాలు నిన్ను శుద్ధి చేయాలని కోరుకుంటున్నాను. వరుణుడు రాజు నీకు భాగ్యం కలిగించాలి. సూర్యుడు, బృహస్పతి కూడా నీకు అదృష్టాన్ని ప్రసాదించాలి.
భగమిన్ద్రశ్చ వాయుశ్చ భగం సప్తర్షయో దదుః । యక్తే కేశేషు దౌర్భాగ్యం సీమన్తే యచ్చ మూర్ద్ధని ।। ౨౬౬.
ఇంద్రుడు, వాయువు, ఏడుగురు ఋషులు నీకు భాగ్యం ఇవ్వాలి. జుట్టులో, సీమంతంలో, తలపై ఉన్న దురదృష్టం —
లలాటే కర్ణయోరక్ష్ణోరాపస్తద్ఘ్నన్తు సర్వదా । దర్భపిఞ్జలిమాదాయ వామహస్తే తతో గురుః ।। ౨౬౬.
భ్రమణంలో, చెవుల్లో, కళ్ళలో ఉన్న దురదృష్టాన్ని జలాలు ఎప్పుడూ తొలగించాలి. తరువాత గురువు వామహస్తంలో దర్భ గడ్డి ముద్ద తీసుకుంటాడు.
స్నాతస్య సార్షపన్తైలం శ్రువేణౌడుమ్బరేణ చ । జుహుయాన్మూర్ద్ధని కుశాన్ సవ్యేన పరిగృహాయ చ ।। ౨౬౬.
స్నానం చేసినవాడు, ఉడుంబర చెక్కతో చేసిన కప్పుతో ఆవాల నూనెను తలపై పోయాలి. ఎడమ చేతిలో దర్భలు పట్టుకొని, ఆ నూనెను తలపై నెమ్మదిగా పోయాలి.
మితశ్చ సమ్మితశ్చైవ తథా శాలకకణ్టకౌ । కుష్మాణ్డో రాజపుత్రశ్చ ఏతైః స్వాహాసమన్వితైః ।। ౨౬౬.
మితుడు, సమ్మితుడు, శాలకుడు, కంటకుడు, కుష్మాండుడు, రాజపుత్రుడు — వీరందరిని 'స్వాహా' మంత్రంతో కూడి పిలవాలి.
నామభిర్బలిమన్త్రైశ్చ నమస్కారసమన్వితైః । దద్యాచ్చతుష్పథే శూర్పే కుశానాస్తీర్య్య సర్వ్వతః ।। ౨౬౬.
పదనామాలు, బలిపదార్థాలు, మంత్రాలు, నమస్కారాలతో కూడిన పూజను, నాలుగు దారులు కలిసే చోట, శూర్పంలో చుట్టూ కుశ గడ్డి పరచి సమర్పించాలి.
కృతాకృతాంస్తణ్డులాంశ్చ పలలౌదనమేవ చ । మత్స్యాన్పఙ్కాంస్తథైవామాన్ పుష్పం చిత్రం సురాం త్రిధా ।। ౨౬౬.
వంట చేసిన అన్నం, వండని అన్నం, పెసరపప్పు గంజి, చేపలు, మట్టి, వివిధ రకాల పువ్వులు, మూడు విధాల మద్యం ఇవన్నీ సమర్పించాలి.
ములకం పూరికాం పూపాంస్తథైవైణ్డవికాస్రజః । దధ్యన్నం పాయసం పిష్టం మోదకం గుड़మర్పయేత్ ।। ౨౬౬.
ముల్లంగి, పూరీలు, మిఠాయిలు, పంచదారతో చేసిన వంటలు, పెరుగు అన్నం, పాలు అన్నం, పిండి వంటలు, లడ్డూ, బెల్లం ఇవన్నీ సమర్పించాలి.
వినాయకస్య జననీముపతిష్ఠేత్తతోఽమ్బికాం । దూర్వ్వాసర్షపపుష్పాణాం దత్త్వార్ఘ్యం పూర్ణమఞ్జలిం ।। ౨౬౬.
వినాయకుని తల్లిని ఆరాధించిన తరువాత, అంబికను పూజించాలి. దూర్వా గడ్డి, ఆవాలు, పువ్వులతో అర్ఘ్యం నిండుగా సమర్పించాలి.
రూపం దేహి యశో దేహి సౌభాగ్యం సుభగే మమ । పుత్రం దేహి ధనం దేహి సర్వ్వాన్ కామాంశ్చ దేహి మే ।। ౨౬౬.
ఓ మంగళకరమైన అమ్మా! నాకు అందం ఇవ్వు, కీర్తి ఇవ్వు, అదృష్టం ఇవ్వు, కుమారుడు ఇవ్వు, ధనం ఇవ్వు, నా కోరికలన్నీ నెరవేర్చు.
భోజయేద్బ్రాహ్మణాన్దద్యాద్వస్త్రయుగ్మం గురోరపి । వినాయకం గ్రహాన్ప్రార్చ్య శ్రియం కర్మ్మఫలం లభేత్ ।। ౨౬౬.
బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి, గురువుకూడా జతగా వస్త్రజోడు ఇవ్వాలి. వినాయకుని, గ్రహాలను పూజించి, ఐశ్వర్యం, కర్మఫలం పొందుతారు.
పుష్కర ఉవాచ స్నానం మాహేశ్రం వక్ష్యే రాజాదేర్జయవర్ద్ధనమ్ । దానవేన్ద్రాయ బలయే యజ్జగాదోశనాః పురా ।। ౨౬౭.
పుష్కరుడు ఇలా చెప్పాడు: రాజులకు విజయాన్ని పెంచే మాహేశ్వర స్నానం గురించి చెబుతాను. ఇది పుర్వం ఉశనుడు దానవేంద్రుడు బలికి ఇచ్చినది.
పఞ్చామృతైస్తు సంస్నాప్య పూజయేచ్ఛూలపాణినం । స్నానాన్యన్యాని వక్ష్యామి సర్వదా విజయాయ తే ।। ౨౬౭.
ఐదు రకాల అమృతాలతో స్నానం చేసి, త్రిశూలధారిని పూజించాలి. నీ విజయానికి ఇతర స్నాన విధానాలూ చెబుతాను.
స్నానం ఘృతేన కథితమాయుష్యవర్ద్ధనం పరమ్ । గోమయేన చ లక్ష్మీః స్యాద్ గోమూత్రేణాఘమర్ద్దనమ్ ।। ౨౬౭.
నేయితో స్నానం చేస్తే ఆయుష్షు బాగా పెరుగుతుంది. గోమయంతో ఐశ్వర్యం లభిస్తుంది. గోమూత్రంతో పాపాలు నశిస్తాయి.
క్షీరేణ బలబుద్ధిః స్యాద్దధ్నా లక్షఅమీవివర్ద్ధనం । కుశోదకేన పాపాన్తః వఞ్చగవ్యేన సర్వభాక్ ।। ౨౬౭.
పాలుతో స్నానం చేస్తే బలం, బుద్ధి వస్తాయి. పెరుగు వల్ల ఐశ్వర్యం పెరుగుతుంది. కుశ గడ్డి నీటితో పాపాలు పోతాయి. పంచగవ్యంతో అన్నీ ఫలితాలు లభిస్తాయి.
శతమూలేన సర్వాప్తిర్గోశ్రృఙ్గోదకతోఽర్ఘజిత్ । పలాశవిల్వకమలకుశస్నానన్తు సర్వ్వదం ।। ౨౬౭.
శతమూలా వేర్ల నీటితో అన్ని ఫలితాలు లభిస్తాయి. ఆవు కొమ్ము నీటితో శత్రువులను జయించవచ్చు. పలాశ, బిల్వ, తామర, కుశతో స్నానం చేస్తే అన్ని మంగళాలు కలుగుతాయి.
వచా హరిద్రే ద్వే ముస్తం స్నానం రక్షోహణం పరం । ఆయుష్యఞ్చ యశస్యఞ్చ ధర్మ్మమేధావివర్ద్ధనమ్ ।। ౨౬౮.
వచ, రెండు రకాల పసుపు, ముస్తాతో స్నానం చేస్తే అత్యంత రక్షణ లభిస్తుంది. దీని వల్ల ఆయుష్షు, కీర్తి, ధర్మం, మేధస్సు పెరుగుతాయి.
హైమాద్భిశ్చైవ మాఙ్గల్యం రూప్యతామ్రోదకైస్తథా । రత్నోదకైస్తు విజ్యః సౌభాగ్యఞ్చ ప్రియఙ్గుణా ।। ౨౬౮.
బంగారు నీటితో స్నానం చేస్తే మంగళం కలుగుతుంది. వెండి, రాగి నీటితో కూడా అలాగే. రత్నాల నీటితో విజయం, ప్రియంగు విత్తులతో అదృష్టం లభిస్తుంది.
బాస్కరేఽనుదితే పీఠే ప్రాతః సంస్నాపయేద్ ఘటైః । ఓం నమో భగవతే రుద్రాయ చ బలాయ చ పాణ్డరోచితభస్మానులిప్తగాయాయ । తద్యథా జయ జయ సర్వాన్ శత్రూన్ మూకయ కలహవిగ్రహవివాదేషు భఞ్జయ । ఓం మథ మథ సర్వ్వపథికాన్ యోసౌ యుగాన్తకాలే దిధక్షతి ఇమాం పూజాం రౌద్రమూర్త్తిః సహస్త్రాంశుః శుక్లః స తే రక్షతు జీవతం । సమ్బర్త్తకాగ్నితుల్యశ్చ త్రిపురాన్తకరః శివః । సర్వదేవమయః సోపి తవ రక్షతు జీవితం లిఖి లిఖి ఖిలి స్వాహా ౨౬౭.
సూర్యుడు ఉదయించకముందే, ఒక ఆసనంపై, ఉదయం గడలతో స్నానం చేయాలి. 'ఓం భగవంతుడైన రుద్రునికి, బలునికి, బస్మంతో అలంకరించినవారికి నమస్కారం. శత్రువులందరిని నిశ్శబ్దం చేయు, కలహాల్లో వారిని ఓడించు. మార్గంలో ఉన్నవారిని తొలగించు. కాలాంతంలో దహించేవాడు అయిన ఆ ఘోరరూపుడు, సహస్రరశ్మి, నీ పూజను రక్షించు. శివుడు, సమ్వర్తకాగ్ని వంటి త్రిపురాంతకుడు, అన్ని దేవతల సారమైనవాడు, నీ ప్రాణాన్ని రక్షించు. రాయు, ముద్ర వేయు, స్వాహా' అని జపించాలి.