అగ్నిపురాణమ్

అమ్బరీఞ్చైవ మఞ్జిష్ఠాం మాంసీయాసకమర్దనైః । ప్రియఙ్గుసర్షపం కుష్ఠమ్బలామ్బ్రాహ్మీఞ్చ కుఙ్కుమం ।। ౨౬౫.

అంబరి, మంజిష్ఠ, మాంసి, యాసక, ప్రియంగు, ఆవాలు, కుష్ఠ, అంబల, బ్రాహ్మి, కుంకుమ కూడా కలిపి ఉపయోగించాలి.

పఞ్చగవ్యం శక్తుమిశ్రం ఉద్వర్త్త్య స్నానమాచరేత్ । మణ్డలే కర్ణికాయాఞ్చ విష్ణుం బ్రాహ్మణమర్చ్చయేత్ ।। ౨౬౫.

పంచగవ్యాన్ని పిండి కలిపి శరీరానికి లేపనం చేసి స్నానం చేయాలి. స్నానమండపం మధ్యలో విష్ణువును, బ్రాహ్మణుడిని పూజించాలి.

స్నానమణ్డలకాన్ దిక్షు కుర్య్యాచ్చైవ వాదిక్షు చ । విష్ణుబ్రహ్మేశశక్రాదీంస్తదస్త్రాణ్యర్ఘ్య హోమయేత్ ।। ౨౬౫.

స్నానానికి దిక్కులలో, ఉపదిక్కులలో మండలాలు వేసి, విష్ణువు, బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, ఇంద్రుడు మొదలైన వారికి వారి ఆయుధాల పేరుతో అర్ఘ్యం, హోమం చేయాలి.

ఏకైకస్య త్వష్టశతం సమిధస్తు తిలాన్ ఘృతం । భద్రః సుభద్రః సిద్ధార్థః కలసాః పుష్టివర్ద్ధనాః ।। ౨౬౫.

ప్రతి దిక్కుకు వంద ఎనిమిది సమిధలు, నువ్వులు, నెయ్యి ఉపయోగించాలి. భద్ర, సుభద్ర, సిద్ధార్థ, కలశ, పుష్టిని పెంచే వాటిని కూడా కలపాలి.

అమోఘశ్చిత్రబానుశ్చ పర్జ్జన్యోఽథ సుదర్శనః । స్థాపయేత్తు ఘటానేతాన్ సాశ్విరుద్రమరుద్‌గణాన్ ।। ౨౬౫.

అమోఘ, చిత్రబాను, పర్జన్య, సుదర్శన — వీటి పాత్రలను అశ్వినులు, రుద్రుడు, మరుత్‌గణులతో కలిపి స్థాపించాలి.

విశ్వే దేవాస్తథా దైత్యా వసవో మునయస్తథా । ఆవేశయన్తు సుప్రీతాస్తథాన్యా అపి దేవతాః ।। ౨౬౫.

అన్ని దేవతలు, దానవులు, వసువులు, మునులు ఆనందంగా వీటిలో ప్రవేశించాలి. ఇతర దేవతలు కూడా అలాగే చేయాలి.

ఓషధీర్న్నిక్షిపేత్ కుమ్భే జయన్తీం విజయాం జయాం । శతావరీం శతపుష్పాం విష్ణుక్రాన్తాపరాజితామ్ ।। ౨౬౫.

జయంతి, విజయ, జయ, శతావరి, శతపుష్ప, విష్ణుక్రాంత, అపరాజిత వంటి ఔషధాలను కుంభంలో ఉంచాలి.

ఉయోతిష్మతీమతిబలాఞ్చన్దనోశీరకేశరం । కస్తూరికాఞ్చ కర్పూరం బాలకం పత్రకం త్వచం ।। ౨౬౫.

ప్రకాశవంతమైన, బలమైన చందనం, ఉశీరము, కుంకుమపువ్వు, జింకపసుపు, కర్పూరం, బాలక, పత్రం, త్వచు ఇవన్నీ కలిపి తీసుకోవాలి.

జాతీఫలం లవఙ్గఞ్చ మృత్తికాం పఞఅచగవ్యకం । భద్రపీఠే స్థితం సాధ్యం స్నాపయేయుర్ద్విజా బలాత్ ।। ౨౬౫.

జాతికాయ, లవంగం, మట్టి, ఆవు నుండి వచ్చే ఐదు పదార్థాలు ఇవన్నీ శుభ్రమైన ఆసనంపై ఉంచి సిద్ధం చేసి, ద్విజులు బలంగా అభిషేకం చేయాలి.

రాజాభిషేకమన్త్రోక్తదేవానాం హోమకాః పృథక్ । పూర్ణాహుతిన్తతో దత్వా గురవే దక్షిణాం దదేత్ ।। ౨౬౫.

రాజాభిషేక మంత్రాలలో పేర్కొన్న దేవతలకు వేర్వేరు హోమాలు చేయాలి. ఆ తరువాత సంపూర్ణ ఆహుతి సమర్పించి, గురువుకు దక్షిణా ఇవ్వాలి.

ఇన్ద్రోఽభిషిక్తో గురుణా పురా దైత్యాన్ జఘాన్ హ । లిక్పాలస్నానఙ్కథితం సంగ్రామాదౌ జయాదికం ।। ౨౬౫.

పురాతన కాలంలో ఇంద్రుడు గురువు ద్వారా అభిషేకం పొందాడు, తరువాత దైత్యులను సంహరించాడు. లోకపాలుల స్నానం వివరించబడింది, ఇది యుద్ధారంభంలో విజయాన్ని ఇస్తుంది.

పుష్కర ఉవాచ వినాయకోపసృష్టానాం స్నానం సర్వకరం వదే । వినాయకః కర్మ్మవిఘ్నసిద్ధ్యర్థం వినియోజితః ।। ౨౬౬.

పుష్కరుడు ఇలా అన్నాడు — వినాయకుని బాధతో బాధపడేవారికి సర్వపవిత్రమైన స్నానం ఎలా చేయాలో నేను చెప్పుతాను. వినాయకుడు మన పనుల్లో ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించేందుకు నియమించబడ్డాడు.

గణానామాధిపత్యే చ కేశవేశపితామహైః । స్వప్నేవగాహతేఽత్యర్థం జలం ముణ్డాంశ్చ పశ్యతి ।। ౨౬౬.

గణాల అధిపతిగా, కేశవుడు మరియు పితామహుడు నియమించిన వినాయకుడు, మనకు కలల్లో ఎక్కువగా నీరు లేదా ముండలు కనిపించేలా చేస్తాడు.

వినాయకోపసృష్టస్తు క్రవ్యాదానధిరోహతి । వ్రజమానస్తథాత్మానం మన్యతేఽనుగతమ్పరైః ।। ౨౬౬.

వినాయకుని బాధ కలిగినవాడు మాంసాహార దెయ్యాల వశమవుతాడు. ఎక్కడికైనా వెళ్తున్నప్పుడు, తనను ఇతరులు వెంబడిస్తున్నారని అనుకుంటూ ఉంటాడు.

విమనా విఫలారమ్భః సంసీదత్యనిమిత్తతః । కన్యా వరం న చాప్నోతి చ చాపత్యం వరాఙ్గనా ।। ౨౬౬.

మనసు దిగులుగా ఉండి, చేసే పనులు ఫలితం ఇవ్వకపోతే, కారణం లేకుండానే విఫలమవుతాడు. కన్యకు వరుడు దొరకదు, అందమైన మహిళకు సంతానం కలగదు.

ఆచార్య్యత్వం శ్రోత్రియశ్చ న శిష్యోఽధ్యయనం లబేత్ । ధనీ న లాభమాప్నోతి న కృషిఞ్చ కృషీబలః ।। ౨౬౬.

ఆచార్యుడిగా లేదా వేదపండితుడిగా ఎవ్వరూ స్థానం పొందరు, శిష్యుడు కూడా విద్యను సంపాదించలేడు; ధనవంతుడు లాభం పొందడు, రైతు తన వ్యవసాయంలో విజయం సాధించడు.

రాజా రాజ్యం న చాప్నోతి స్నపననతస్య కారయేత్ । హస్తపుష్యాశ్వయుక్సౌమ్యే వైష్ణవే భద్రపీఠకే ।। ౨౬౬.

రాజు తన రాజ్యాన్ని పొందడు; అలాంటి వారికి, హస్త, పుష్య, అశ్వయుక్త, సౌమ్య నక్షత్ర సంయోగంలో, వైష్ణవ మాసంలో, శుభాసనంపై అభిషేకం చేయించాలి.

గౌరసర్షపకల్కేన సాజ్యేనోత్సాదితస్య చ । సర్వౌషధైః సర్వగన్ధైః ప్రలిప్తశిరసస్తథా ।। ౨౬౬.

ఆవుపెరుగు, ఆవుపెన్ను, ఆవుపొడి కలిపిన లేపనంతో, అన్ని ఔషధాలు, అన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలతో శిరస్సును కూడా పూతవేయాలి.

చతుర్భిః కలసైః స్నానన్తేషు సర్వౌషధీః క్షిపేత్ । అశ్వస్థానాద్‌గజస్థానాద్వల్మీకాత్ సఙ్గమాద్‌ధ్రదాత్ ।। ౨౬౬.

స్నానం చేసిన తర్వాత, నాలుగు కలశాల్లో అన్ని ఔషధాలను వేయాలి; ఇవి గుర్రాల స్థలం, ఏనుగుల స్థలం, పుట్ట, సంగమం, చెరువు దగ్గర నుంచి తీసుకోవాలి.

మృత్తికాం రోజనాఙ్గన్ధఙ్గుగ్గులున్తేషు నిక్షిపేత్ । సహస్రాక్షం శతధారమృషిభిః పావనం కృతమ్ ।। ౨౬౬.

మట్టి, రోజన, సుగంధ ద్రవ్యాలు, గుగ్గిలు ఇవన్నీ ఆ పాత్రల్లో ఉంచాలి. సహస్రాక్షుడు, శతధారుడు, ఋషులు పవిత్రంగా చేసిన నీరు అక్కడ ఉంటుంది.

తేన త్వామభిషిఞ్చామి పావమాన్యః పునన్తు తే । భగన్తే వరుణో రాజా భగం సూర్య్యో బృహస్పతిః ।। ౨౬౬.

ఆ నీటితో నేను నిన్ను అభిషేకిస్తున్నాను. పవిత్రమైన ఆ జలాలు నిన్ను శుద్ధి చేయాలని కోరుకుంటున్నాను. వరుణుడు రాజు నీకు భాగ్యం కలిగించాలి. సూర్యుడు, బృహస్పతి కూడా నీకు అదృష్టాన్ని ప్రసాదించాలి.

భగమిన్ద్రశ్చ వాయుశ్చ భగం సప్తర్షయో దదుః । యక్తే కేశేషు దౌర్భాగ్యం సీమన్తే యచ్చ మూర్ద్ధని ।। ౨౬౬.

ఇంద్రుడు, వాయువు, ఏడుగురు ఋషులు నీకు భాగ్యం ఇవ్వాలి. జుట్టులో, సీమంతంలో, తలపై ఉన్న దురదృష్టం —

లలాటే కర్ణయోరక్ష్ణోరాపస్తద్‌ఘ్నన్తు సర్వదా । దర్భపిఞ్జలిమాదాయ వామహస్తే తతో గురుః ।। ౨౬౬.

భ్రమణంలో, చెవుల్లో, కళ్ళలో ఉన్న దురదృష్టాన్ని జలాలు ఎప్పుడూ తొలగించాలి. తరువాత గురువు వామహస్తంలో దర్భ గడ్డి ముద్ద తీసుకుంటాడు.

స్నాతస్య సార్షపన్తైలం శ్రువేణౌడుమ్బరేణ చ । జుహుయాన్మూర్ద్ధని కుశాన్ సవ్యేన పరిగృహాయ చ ।। ౨౬౬.

స్నానం చేసినవాడు, ఉడుంబర చెక్కతో చేసిన కప్పుతో ఆవాల నూనెను తలపై పోయాలి. ఎడమ చేతిలో దర్భలు పట్టుకొని, ఆ నూనెను తలపై నెమ్మదిగా పోయాలి.

మితశ్చ సమ్మితశ్చైవ తథా శాలకకణ్టకౌ । కుష్మాణ్డో రాజపుత్రశ్చ ఏతైః స్వాహాసమన్వితైః ।। ౨౬౬.

మితుడు, సమ్మితుడు, శాలకుడు, కంటకుడు, కుష్మాండుడు, రాజపుత్రుడు — వీరందరిని 'స్వాహా' మంత్రంతో కూడి పిలవాలి.

నామభిర్బలిమన్త్రైశ్చ నమస్కారసమన్వితైః । దద్యాచ్చతుష్పథే శూర్పే కుశానాస్తీర్య్య సర్వ్వతః ।। ౨౬౬.

పదనామాలు, బలిపదార్థాలు, మంత్రాలు, నమస్కారాలతో కూడిన పూజను, నాలుగు దారులు కలిసే చోట, శూర్పంలో చుట్టూ కుశ గడ్డి పరచి సమర్పించాలి.

కృతాకృతాంస్తణ్డులాంశ్చ పలలౌదనమేవ చ । మత్స్యాన్పఙ్కాంస్తథైవామాన్ పుష్పం చిత్రం సురాం త్రిధా ।। ౨౬౬.

వంట చేసిన అన్నం, వండని అన్నం, పెసరపప్పు గంజి, చేపలు, మట్టి, వివిధ రకాల పువ్వులు, మూడు విధాల మద్యం ఇవన్నీ సమర్పించాలి.

ములకం పూరికాం పూపాంస్తథైవైణ్డవికాస్రజః । దధ్యన్నం పాయసం పిష్టం మోదకం గుड़మర్పయేత్ ।। ౨౬౬.

ముల్లంగి, పూరీలు, మిఠాయిలు, పంచదారతో చేసిన వంటలు, పెరుగు అన్నం, పాలు అన్నం, పిండి వంటలు, లడ్డూ, బెల్లం ఇవన్నీ సమర్పించాలి.

వినాయకస్య జననీముపతిష్ఠేత్తతోఽమ్బికాం । దూర్వ్వాసర్షపపుష్పాణాం దత్త్వార్ఘ్యం పూర్ణమఞ్జలిం ।। ౨౬౬.

వినాయకుని తల్లిని ఆరాధించిన తరువాత, అంబికను పూజించాలి. దూర్వా గడ్డి, ఆవాలు, పువ్వులతో అర్ఘ్యం నిండుగా సమర్పించాలి.