అగ్నిపురాణమ్

అన్నస్య మనుజశ్రేష్ఠ పానస్య చ సుగన్ధినః । చామరవ్యజనోపానచ్ఛత్రం యానాసనే తథా ।। ౨౬౪.

మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా! అన్నానికి, సుగంధమైన పానానికి, చామరా, వియ్యంతి, చెప్పులు, గొడుగు, వాహనం, ఆసనం ఇవన్నీ కూడా సమర్పించాలి.

యత్ కిఞ్చిదేవమాది స్యాత్సావిత్రేణ నివేదయేత్ । పౌరుషన్తు జపేత్ సూక్తం తదేబ జుహుయాత్తథా ।। ౨౬౪.

ఈ విధమైన యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు, సావిత్రి మంత్రంతో ఆర్పణ చేయాలి. మంత్రాలను జపించి, అదే విధంగా ఆ పదార్థాన్ని హోమంలో సమర్పించాలి.

అర్చ్చాభావే తథా వేద్యాఞ్జలే పూర్ణఘటే తథా । నదీతీతరేఽథ కమలే శాన్తిః స్యాద్విష్ణుపూజనాత్ ।। ౨౬౪.

విగ్రహం లేకపోతే, వేదికపై, చేతులు జోడించి, నిండిన కుంభంలో, నది తీరంలో లేదా కమలంలో విష్ణువు పూజ చేస్తే శాంతి కలుగుతుంది.

తతో హోమః ప్రకర్త్తవ్యో దీప్యమానే విభావసౌ । పరిసమ్మృజ్య పర్య్యుక్ష్య పరిస్తీర్య్య పరిస్తరైః ।। ౨౬౪.

తర్వాత, అగ్ని బాగా మండుతున్నప్పుడు హోమం చేయాలి. ముందు శుద్ధి చేసి, నీళ్లు చల్లి, అవసరమైన పదార్థాలతో చుట్టూ పరచాలి.

సర్వ్వాన్నాగ్రం సముద్‌ధృత్య జుహుయాత్ ప్రయతస్తతః । వాసుదేవాయ దేవాయ ప్రభవే చావ్యయాయ చ ।। ౨౬౪.

తర్వాత, అన్ని భోజనాలలో ఉత్తమమైన భాగాన్ని తీసుకుని, శుద్ధమైన మనస్సుతో వాసుదేవుడు, దేవుడు, ప్రభువు, చిరస్థాయిగా ఉన్నవారికి సమర్పించాలి.

అగ్నయే చైవ సోమాయ మిత్రాయ వరుణాయ చ । ఇన్ద్రాయ చ మహాభాగ ఇన్ద్రాగ్నిభ్యాం తథైవ చ ।। ౨౬౪.

అలాగే, అగ్ని, సోముడు, మిత్రుడు, వరుణుడు, మహాభాగ్యుడు అయిన ఇంద్రుడు, అలాగే ఇంద్రుడు మరియు అగ్నికి కూడా సమర్పించాలి.

విశ్వేభ్యశచైవ దేవేబ్యః ప్రజానాం పతయే నమః । అనుమత్యై తథా రామ ధన్వన్తరయ ఏవ చ ।। ౨౬౪.

అన్ని దేవతలకు, సృష్టికర్తకు నమస్కారం చేయాలి. అనుమతి, రాముడు, ధన్వంతరి వారికి కూడా సమర్పించాలి.

వాస్తోష్పత్యై తతో దేవ్యై తతః స్విష్టికృతేఽగ్నయే । సచ్తుర్థ్యన్తనామ్నా తు హుత్వైతేబ్యో బలిం హరేత్ ।। ౨౬౪.

తర్వాత వాస్తోష్పతి దేవునికి, ఆ దేవతకు, స్విష్టికృత అగ్నికి వారి పేర్లతో సమర్పణ చేసి, వారికి బలి సమర్పించాలి.

తక్షోపతక్షమభితః పూర్వేణాగ్నిమతః పరమ్ । అశ్వానామపి ధర్మజ్ఞ ఊర్ణానామాని చాప్యథ ।। ౨౬౪.

తక్షణుడు, అతని సహాయకుడు అగ్నికి తూర్పున ఉండేలా, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, గుర్రాలకు, గొర్రెలకు కూడా సమర్పించాలి.

నిరున్ధీ ధూమ్రిణీకా చ అస్వపన్తీ తథైవ చ । మేఘపత్నీ చ నామాని సర్వ్వేషామేవ భార్గవ ।। ౨౬౪.

నిరుంధీ, ధూమ్రిణీకా, అశ్వపంతీ, మేఘపత్నీ — వీరందరికీ ఇదే పేర్లు, భార్గవా.

ఆగ్నేయాద్యాః క్రమేణాథ తతః శక్తిషు నిక్షిపేత్ । నన్దిన్యై చ సుభాగ్యై చ సుమఙ్గల్యై చ భార్గవ ।। ౨౬౪.

తర్వాత, ఆగ్నేయి మొదలైన దేవతలకు క్రమంగా ఆయుధాలపై సమర్పించాలి. నందినీ, సుభాగ్య, సుమంగళ్య వారికి కూడా సమర్పించాలి, భార్గవా.

భద్రకాల్యై తతో దత్వా స్థూణాయాఞ్చ తథా శ్రియే । హిరణఅయకేశ్యై చ తథా వనస్పతయ ఏవ చ ।। ౨౬౪.

తర్వాత భద్రకాళికి, స్తంభానికి, శ్రీదేవికి, హిరణ్యకేశికి, అలాగే వనస్పతులకు కూడా సమర్పించాలి.

ధర్మ్మాధర్మమయౌ ద్వారే గృహమధ్యే ధ్రువాయ చ । మృత్యవే చ బహిర్దద్యాద్వరుణాయోదకాశయే ।। ౨౬౪.

రెండు ద్వారాల వద్ద ధర్మ, అధర్మలకు, ఇంటి మధ్యలో ధ్రువునికి, బయట మృత్యువుకు, నీటి దగ్గర వరుణునికి సమర్పించాలి.

భూతోభ్యశ్చ బహిర్ద్దద్యాచ్ఛరణే ధనదాయ చ । ఇన్ద్రాయేన్ద్రపురుషేభ్యో దద్యాత్ పూర్వేణ మానవః ।। ౨౬౪.

బయట భూతాలకు, ఆశ్రయంలో ధనదునికి, తూర్పున ఇంద్రుడు, ఇంద్రపురుషులకు మనవుడు సమర్పించాలి.

యమాయ తత్ పురుషేభ్యో దద్యాద్దక్షిణతస్తథా । వరుణాయ తత్పురుషేభ్యో దద్యాత్పశ్చిమతస్తథా ।। ౨౬౪.

దక్షిణదిశలో యముడు, యమపురుషులకు, పడమరదిశలో వరుణుడు, వరుణపురుషులకు సమర్పించాలి.

సోమాయ సోమపురుషేభ్య ఉదగ్దద్యాదనన్తరం । బ్రహ్మణే బ్రహ్మపురుషేభ్యో మధ్యే దద్యాత్తథైవ చ ।। ౨౬౪.

ఉత్తరదిశలో సోముడు, సోమపురుషులకు, మధ్యలో బ్రహ్మా, బ్రహ్మపురుషులకు కూడా సమర్పించాలి.

ఆకాశే చ తథా చోద్‌ర్ధ్వే స్థణ్డిలాయ క్షితౌ తథా । దివా దివాచరేభ్యశ్చ రాత్రౌ రాత్రిచరేషు చ ।। ౨౬౪.

ఆకాశంలో, పైభాగంలో, భూమిపై స్థండిలునికి, పగలు పగలు సంచరించే దేవతలకు, రాత్రి రాత్రి సంచరించే దేవతలకు సమర్పించాలి.

బలిం బహిస్తథా దద్యాత్సాయం ప్రాతస్తు ప్రత్యహం । పిణ్డనిర్వపణం కుర్య్యాత్ ప్రాతః సాయం న కారయేత్ ।। ౨౬౪.

ప్రతి రోజు సాయంత్రం, ఉదయం బయట బలి ఇవ్వాలి. పిండప్రదానం ఉదయాన్నే చేయాలి, సాయంత్రం చేయకూడదు.

పిత్రే తు ప్రథమం దద్యాత్తత్పిత్రే తదనన్తరమ్ । ప్రతిపామహాయ తన్మాత్రే పితృమాత్రే తతోఽర్పయేత్ ।। ౨౬౪.

మొదట తండ్రికి, తర్వాత తండ్రి తండ్రికి, పితామహునికి, తల్లి తండ్రికి, ఆ తరువాత తల్లి తల్లికి సమర్పించాలి.

తన్మాత్రే దక్షిణాగ్రేషు కుశేష్వేవం యజ్తే పితృన్ । ఇన్ద్రవారుణవాయవ్యా యామ్యా వా నైర్ఋతాశ్చ యే ।। ౨౬౪.

దక్షిణదిశ చివరలో ఉన్న దర్భ గడ్డి మీద ఇంద్రుడు, వరుణుడు, వాయువు, యముడు, నైరృతిని చెందిన పితృదేవతలకు ఇలా తర్పణం చేయాలి.

తే కాకాః ప్రతిగృహ్ణన్తు ఇమం పిణ్డం మయోద్ధృతమ్ । కాకపిణ్డన్తు మన్త్రేణ శునః పిణ్డం ప్రదాపయేత్ ।। ౨౬౪.

నేను సమర్పించిన ఈ పిండాన్ని కాకులు స్వీకరించాలి. కాకులకు పిండం ఇచ్చే మంత్రంతో పాటు, కుక్కలకు కూడా పిండం ఇవ్వాలి.

వివస్వతః కులే జాతౌ ద్వౌ శ్యావశబలౌ శునౌ । తేషాం పిణ్డం ప్రదాస్యామి పథి రక్షన్తు మే సదా ।। ౨౬౪.

వివస్వంతుని వంశంలో ఒక నల్లటి, ఒక మచ్చల కుక్కలు పుట్టారు. వాళ్లకు నేను పిండం సమర్పిస్తాను. వారు ఎప్పుడూ నన్ను మార్గంలో రక్షించాలి.

ప్రతిగృహ్లన్తు మే గ్రాసం గావస్త్రైలోక్యమాతరః ।। ౨౬౪.

మూడు లోకాలకు తల్లులైన ఆవులు నా నుండి ఈ భోజనాన్ని స్వీకరించాలి.

గోగ్రాసఞ్చ స్వస్త్యయనం కృత్వా బిక్షాం ప్రదాపయేత్ । అతిథీన్దీనాన్ పూజయిత్వా గృహీ భుఞ్జీత చ స్వయం ।। ౨౬౪.

ఆవులకు శుభకార్యార్థంగా భోజనం సమర్పించి, దానం చేయాలి. అతిథులు, బీదలను సత్కరించిన తరువాత, గృహస్థుడు తాను భోజనం చేయవచ్చు.

అగ్నిరువాచ సర్వార్థసాధనం స్నానం వక్ష్యే శాన్తికరం శ్రృణు । స్నాపయేచ్య సరిత్తీరే గ్రహాన్ విష్ణు విచక్షణః ।। ౨౬౫.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: అన్ని కార్యాలను సిద్ధించేసే, శాంతిని కలిగించే స్నాన విధానాన్ని చెబుతాను. విను. నది తీరంలో గ్రహాలకు, విష్ణువుకు కూడా జ్ఞానవంతుడు స్నానం చేయించాలి.

దేవాలయే జ్వరార్త్త్యాదౌ వినాయకగ్రహార్ద్దితే । విద్యార్థినో హ్రదే గేహే జయకామస్య తీర్థకే ।। ౨౬౫.

దేవాలయంలో, జ్వరం లేదా వ్యాధి బాధలో, వినాయకుడు లేదా గ్రహాల ప్రభావం ఉన్నప్పుడు; విద్యార్థి ఇంట్లోని చెరువులో; విజయాన్ని కోరేవాడు తీర్థంలో స్నానం చేయాలి.

పద్మిన్యాం స్నాపయేన్నారీం గర్భో యస్యాః స్నవేత్తథా । అశోకసన్నిధౌ స్నాయాజ్జాతో యస్యా వినశ్యతి ।। ౨౬౫.

యువతి గర్భం శుద్ధి కావాలంటే, ఆమెను కమలపూల చెరువులో స్నానం చేయించాలి. తన బిడ్డ మరణించినవాడు అశోక వృక్షం దగ్గర స్నానం చేయాలి.

పుష్పార్థినాఞ్చ పుష్పాఢ్యే పుత్రార్థినాఞ్చ సాగరే । గృహసౌభాగ్యకామానాం సర్వేషాం విష్ణుసన్నిధౌ ।। ౨౬౫.

పూల కోరిక ఉన్నవారు పుష్పాలు ఎక్కువగా ఉన్న చోట స్నానం చేయాలి. కుమారులను కోరేవారు సముద్రంలో స్నానం చేయాలి. గృహసౌభాగ్యం కోరేవారు విష్ణువు సమక్షంలో స్నానం చేయాలి.

వైష్ణవే రేవతీపుష్యే సర్వేషాం స్నానముత్తమం । స్నానకామస్య సప్తాహమ్పూర్వముత్సాదనం స్మృతం ।। ౨౬౫.

ప్రతి ఒక్కరికీ వైశాఖ మాసంలో రేవతి లేదా పుష్య నక్షత్రంలో స్నానం ఉత్తమం. స్నానం చేయదలచినవాడు ఏడు రోజుల ముందు శుద్ధి పాటించాలి.