అగ్నిపురాణమ్

అరణ్యం యాన్తి వా గ్రామ్యాః జలం యాన్తి స్థలోద్భవాః । స్థలం వా జలజా యాన్తి రాజాద్వారాదికే శివాః ।। ౨౬౩.

ఇంటి జంతువులు అడవిలోకి వెళ్తే, నీటిలో ఉండే జీవులు భూమిపైకి వస్తే, భూమిపై ఉండే జీవులు నీటిలోకి వెళ్తే, శుభసూచకమైనవి రాజద్వారం వంటి ప్రదేశాలకు వస్తే, ఇవన్నీ అపశకునాలే.

ప్రదోషే కుక్కుటో వాసే శివా చార్కోదయే భవేత్ । గృహఙ్కపోతః ప్రవిశేత్ క్రవ్యాద్వా మూర్దిధ్న లీయతే ।। ౨౬౩.

సాయంకాలం కోడి ఇంట్లో ఉండిపోతే, ఉదయాన్నే శుభపక్షి కనబడితే, గుడిలో పావురం ప్రవేశిస్తే లేదా మాంసాహారి జంతువు పైకప్పుపై పడుకుంటే, ఇవన్నీ అపశకునాలు.

మధురాం మక్షికాం కుర్య్యాంత్ కాకో మైథునగో దృశి । ప్రాసాదతోరణోద్యానద్వారప్రాకారవేశ్మనాం ।। ౨౬౩.

తేనెటీగలు తేనె తయారు చేస్తే, కాకి కలయికలో కనిపిస్తే, ప్రాసాదం, తలుపు, తోట, గోడ, ఇల్లు వంటి ప్రదేశాల్లో ఇవి జరిగితే అపశకునమే.

అనిమిత్తన్తు పతనం దృढ़ానాం రాజమృత్యవే । రజసా వాథ కధూమేన దిశో యత్ర సమాకులాః ।। ౨౬౩.

ఎటువంటి కారణం లేకుండా బలమైన భవనాలు కూలిపోతే, అది రాజు మరణానికి సంకేతం. లేదా దుమ్ము, పొగ వలన దిక్కులు కలవడమైనా ప్రమాద సూచన.

కేతూదయోపరాగౌ చ ఛిద్రతా శశిసూర్యయోః । గ్రహర్క్షవికృతిర్యత్ర తత్రాపి భయమాదిశేత్ ।। ౨౬౩.

కేతువు లేచే సమయంలో లేదా అస్తమించే సమయంలో, చంద్రుడు, సూర్యుడు మచ్చలు పడినప్పుడు, గ్రహాలు, నక్షత్రాల్లో కలహం ఏర్పడినప్పుడు అక్కడ కూడా ప్రమాద సూచన ఉంటుంది.

అగ్నిర్యత్ర న దీప్యేత స్త్రవన్తే చోదకుమ్భకాః । మృతిర్భయం శూన్య్తాదిరుత్పాతానాం ఫలమ్భవేత్ ।। ౨౬౩.

ఎక్కడ అగ్ని వెలిగిపోకపోతే, నీటి గడులు చిందుతుంటే, అక్కడ మరణం, భయం, శూన్యత వంటి అపశకునాల ఫలితంగా కష్టాలు కలుగుతాయి.

పుష్కర ఉవాచ దేవపూజాదికం కర్మ వక్ష్యే చోత్పాతమర్దనమ్ । ఆపోహిష్ఠేతి తిసృభిః స్నాతోఽర్ఘ్యం విష్ణవేర్పయేత్ ।। ౨౬౪.

పుష్కరుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతల పూజ మరియు అపశకునాల నివారణకు చేయవలసిన కార్యాలను చెప్పుతాను. 'ఆపోహిష్ఠ' అనే మూడు మంత్రాలతో స్నానం చేసి, విష్ణువుకు అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

హిరణ్యవర్ణా ఇతి చ పాద్యఞ్చ తిసృభిర్ద్విజ । శన్న ఆపో హ్యాచమనమిదమాపోఽభిషేచనం ।। ౨౬౪.

'హిరణ్యవర్ణా' అనే మంత్రాన్ని పఠించి, మూడు మంత్రాలతో పాద్యాన్ని సమర్పించాలి, ద్విజులారా. 'శన్న ఆపః' అంటే ఆచమనం, ఈ నీరు అభిషేకానికి ఉపయోగించాలి.

రథే అక్షే చ తిసృభిర్గన్ధం యువేతి వస్త్రకం । పుష్పం పుష్పవతీత్యేవం ధూపం ధూపోసి చాప్యథ ।। ౨౬౪.

రథం, చక్రానికి మూడు మంత్రాలతో గంధాన్ని సమర్పించాలి. 'యువేతి' అంటే వస్త్రం, 'పుష్పం పుష్పవతీ' అంటే పుష్పాలు, 'ధూపం ధూపోసి' అంటే ధూపాన్ని సమర్పించాలి.

తేజోసి శుక్రం దీపం స్యాన్మధుపర్కం దధీతి చ । హిరణ్యగర్భ ఇత్యష్టావృచః ప్రోక్తా నివేదనే ।। ౨౬౪.

'తేజోసి' అంటే నెయ్యి, 'శుక్రం' అంటే దీపం, 'మధుపర్కం' అంటే మధుపర్కం, 'దధీతి' అంటే పెరుగు. 'హిరణ్యగర్భ' అనే ఎనిమిది మంత్రాలను నివేదనలో పఠించాలి.

అన్నస్య మనుజశ్రేష్ఠ పానస్య చ సుగన్ధినః । చామరవ్యజనోపానచ్ఛత్రం యానాసనే తథా ।। ౨౬౪.

మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా! అన్నానికి, సుగంధమైన పానానికి, చామరా, వియ్యంతి, చెప్పులు, గొడుగు, వాహనం, ఆసనం ఇవన్నీ కూడా సమర్పించాలి.

యత్ కిఞ్చిదేవమాది స్యాత్సావిత్రేణ నివేదయేత్ । పౌరుషన్తు జపేత్ సూక్తం తదేబ జుహుయాత్తథా ।। ౨౬౪.

ఈ విధమైన యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు, సావిత్రి మంత్రంతో ఆర్పణ చేయాలి. మంత్రాలను జపించి, అదే విధంగా ఆ పదార్థాన్ని హోమంలో సమర్పించాలి.

అర్చ్చాభావే తథా వేద్యాఞ్జలే పూర్ణఘటే తథా । నదీతీతరేఽథ కమలే శాన్తిః స్యాద్విష్ణుపూజనాత్ ।। ౨౬౪.

విగ్రహం లేకపోతే, వేదికపై, చేతులు జోడించి, నిండిన కుంభంలో, నది తీరంలో లేదా కమలంలో విష్ణువు పూజ చేస్తే శాంతి కలుగుతుంది.

తతో హోమః ప్రకర్త్తవ్యో దీప్యమానే విభావసౌ । పరిసమ్మృజ్య పర్య్యుక్ష్య పరిస్తీర్య్య పరిస్తరైః ।। ౨౬౪.

తర్వాత, అగ్ని బాగా మండుతున్నప్పుడు హోమం చేయాలి. ముందు శుద్ధి చేసి, నీళ్లు చల్లి, అవసరమైన పదార్థాలతో చుట్టూ పరచాలి.

సర్వ్వాన్నాగ్రం సముద్‌ధృత్య జుహుయాత్ ప్రయతస్తతః । వాసుదేవాయ దేవాయ ప్రభవే చావ్యయాయ చ ।। ౨౬౪.

తర్వాత, అన్ని భోజనాలలో ఉత్తమమైన భాగాన్ని తీసుకుని, శుద్ధమైన మనస్సుతో వాసుదేవుడు, దేవుడు, ప్రభువు, చిరస్థాయిగా ఉన్నవారికి సమర్పించాలి.

అగ్నయే చైవ సోమాయ మిత్రాయ వరుణాయ చ । ఇన్ద్రాయ చ మహాభాగ ఇన్ద్రాగ్నిభ్యాం తథైవ చ ।। ౨౬౪.

అలాగే, అగ్ని, సోముడు, మిత్రుడు, వరుణుడు, మహాభాగ్యుడు అయిన ఇంద్రుడు, అలాగే ఇంద్రుడు మరియు అగ్నికి కూడా సమర్పించాలి.

విశ్వేభ్యశచైవ దేవేబ్యః ప్రజానాం పతయే నమః । అనుమత్యై తథా రామ ధన్వన్తరయ ఏవ చ ।। ౨౬౪.

అన్ని దేవతలకు, సృష్టికర్తకు నమస్కారం చేయాలి. అనుమతి, రాముడు, ధన్వంతరి వారికి కూడా సమర్పించాలి.

వాస్తోష్పత్యై తతో దేవ్యై తతః స్విష్టికృతేఽగ్నయే । సచ్తుర్థ్యన్తనామ్నా తు హుత్వైతేబ్యో బలిం హరేత్ ।। ౨౬౪.

తర్వాత వాస్తోష్పతి దేవునికి, ఆ దేవతకు, స్విష్టికృత అగ్నికి వారి పేర్లతో సమర్పణ చేసి, వారికి బలి సమర్పించాలి.

తక్షోపతక్షమభితః పూర్వేణాగ్నిమతః పరమ్ । అశ్వానామపి ధర్మజ్ఞ ఊర్ణానామాని చాప్యథ ।। ౨౬౪.

తక్షణుడు, అతని సహాయకుడు అగ్నికి తూర్పున ఉండేలా, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, గుర్రాలకు, గొర్రెలకు కూడా సమర్పించాలి.

నిరున్ధీ ధూమ్రిణీకా చ అస్వపన్తీ తథైవ చ । మేఘపత్నీ చ నామాని సర్వ్వేషామేవ భార్గవ ।। ౨౬౪.

నిరుంధీ, ధూమ్రిణీకా, అశ్వపంతీ, మేఘపత్నీ — వీరందరికీ ఇదే పేర్లు, భార్గవా.

ఆగ్నేయాద్యాః క్రమేణాథ తతః శక్తిషు నిక్షిపేత్ । నన్దిన్యై చ సుభాగ్యై చ సుమఙ్గల్యై చ భార్గవ ।। ౨౬౪.

తర్వాత, ఆగ్నేయి మొదలైన దేవతలకు క్రమంగా ఆయుధాలపై సమర్పించాలి. నందినీ, సుభాగ్య, సుమంగళ్య వారికి కూడా సమర్పించాలి, భార్గవా.

భద్రకాల్యై తతో దత్వా స్థూణాయాఞ్చ తథా శ్రియే । హిరణఅయకేశ్యై చ తథా వనస్పతయ ఏవ చ ।। ౨౬౪.

తర్వాత భద్రకాళికి, స్తంభానికి, శ్రీదేవికి, హిరణ్యకేశికి, అలాగే వనస్పతులకు కూడా సమర్పించాలి.

ధర్మ్మాధర్మమయౌ ద్వారే గృహమధ్యే ధ్రువాయ చ । మృత్యవే చ బహిర్దద్యాద్వరుణాయోదకాశయే ।। ౨౬౪.

రెండు ద్వారాల వద్ద ధర్మ, అధర్మలకు, ఇంటి మధ్యలో ధ్రువునికి, బయట మృత్యువుకు, నీటి దగ్గర వరుణునికి సమర్పించాలి.

భూతోభ్యశ్చ బహిర్ద్దద్యాచ్ఛరణే ధనదాయ చ । ఇన్ద్రాయేన్ద్రపురుషేభ్యో దద్యాత్ పూర్వేణ మానవః ।। ౨౬౪.

బయట భూతాలకు, ఆశ్రయంలో ధనదునికి, తూర్పున ఇంద్రుడు, ఇంద్రపురుషులకు మనవుడు సమర్పించాలి.

యమాయ తత్ పురుషేభ్యో దద్యాద్దక్షిణతస్తథా । వరుణాయ తత్పురుషేభ్యో దద్యాత్పశ్చిమతస్తథా ।। ౨౬౪.

దక్షిణదిశలో యముడు, యమపురుషులకు, పడమరదిశలో వరుణుడు, వరుణపురుషులకు సమర్పించాలి.

సోమాయ సోమపురుషేభ్య ఉదగ్దద్యాదనన్తరం । బ్రహ్మణే బ్రహ్మపురుషేభ్యో మధ్యే దద్యాత్తథైవ చ ।। ౨౬౪.

ఉత్తరదిశలో సోముడు, సోమపురుషులకు, మధ్యలో బ్రహ్మా, బ్రహ్మపురుషులకు కూడా సమర్పించాలి.

ఆకాశే చ తథా చోద్‌ర్ధ్వే స్థణ్డిలాయ క్షితౌ తథా । దివా దివాచరేభ్యశ్చ రాత్రౌ రాత్రిచరేషు చ ।। ౨౬౪.

ఆకాశంలో, పైభాగంలో, భూమిపై స్థండిలునికి, పగలు పగలు సంచరించే దేవతలకు, రాత్రి రాత్రి సంచరించే దేవతలకు సమర్పించాలి.

బలిం బహిస్తథా దద్యాత్సాయం ప్రాతస్తు ప్రత్యహం । పిణ్డనిర్వపణం కుర్య్యాత్ ప్రాతః సాయం న కారయేత్ ।। ౨౬౪.

ప్రతి రోజు సాయంత్రం, ఉదయం బయట బలి ఇవ్వాలి. పిండప్రదానం ఉదయాన్నే చేయాలి, సాయంత్రం చేయకూడదు.

పిత్రే తు ప్రథమం దద్యాత్తత్పిత్రే తదనన్తరమ్ । ప్రతిపామహాయ తన్మాత్రే పితృమాత్రే తతోఽర్పయేత్ ।। ౨౬౪.

మొదట తండ్రికి, తర్వాత తండ్రి తండ్రికి, పితామహునికి, తల్లి తండ్రికి, ఆ తరువాత తల్లి తల్లికి సమర్పించాలి.