అగ్నిపురాణమ్

ప్రహ్రాదస్య చతుష్కోట్యో నివాతకవచాః కులే। తామ్రాయాః షట్ సుతాః స్యుశ్చ కాకీ శ్వేనీ చ భాస్యపి

ప్రహ్లాదుని వంశంలో నీవాతకవచులు నలభై లక్షలు. తామ్రకు ఆరు కుమార్తెలు. వాటిలో కాకీ, శ్వేని, భాస్య కూడా ఉన్నారు.

గృధ్రికా శ్రుచి సుగ్రీవా తాభ్యః కాకాదయోఽభవన్। అశ్వాశ్చోష్ట్రాశ్చ తామ్రాయా అరుణో గరుడస్తథా

గృధ్రిక, శ్రుచీ, సుగ్రీవా తామ్ర కుమార్తెలు. వీరి నుంచి కాకులు మొదలైన పక్షులు పుట్టాయి. తామ్ర నుండి గుర్రాలు, ఒంటెలు, అరుణుడు, గరుడుడు కూడా పుట్టారు.

వినతాయాః సహస్త్రన్తు సర్పాశ్చ సురసాభవాః। కాద్రవేయాః సహస్త్రన్తు శేషవాసుకితక్షకాః

వినతకు వెయ్యి మంది కుమారులు. సురస నుంచి పాములు పుట్టాయి. కద్రువికి కూడా వెయ్యి మంది కుమారులు, వారిలో శేషుడు, వాసుకి, తక్షకుడు ముఖ్యులు.

దంష్ట్రిణః క్రోధవశజా ధరోత్యాః పక్షిణో జలే। సురభ్యాం గోమహిష్యాది హరోత్పన్నాస్తృణాదయః

క్రోధవశ నుండి పళ్ళు గల జంతువులు పుట్టాయి. సురభి నుండి ఆవులు, మేకలు, గేదెలు మొదలైన జంతువులు పుట్టాయి. ఇరా నుండి గడ్డి, మొక్కలు పుట్టాయి.

ఖసాయాం యక్షరక్షాంసి మునేరప్సరసోభవత్। అరిష్టాయాన్తు గన్ధర్వాః కశ్యపాద్ధి స్థిరఞ్చరమ్

ఖసా నుండి యక్షులు, రాక్షసులు పుట్టారు. మునికి అప్సరసలతో కలిసినప్పుడు వారు పుట్టారు. అరిష్ట నుండి గంధర్వులు, స్థిరంగా ఉండేవారు, కదిలే వారు కూడా కశ్యపునుంచి పుట్టారు.

ఏషాం పుత్రాదయోఽసఙ్ఖ్యా దేవైర్వై దానవా జితాః । దితిర్వినష్టపుత్రా వై తోషయామాస కశ్యపమ్

వీరి సంతానం లెక్కలేనంత ఉంది. దేవతలు దానవులను జయించారు. దితి తన కుమారులను కోల్పోయి, కశ్యపుని సంతోషపెట్టేందుకు ప్రయత్నించింది.

పుత్రమిన్ద్రప్రహర్త్తారమిచ్ఛతీ ప్రాప కశ్యపాత్। పాదాప్రక్షాలనాత్ సుప్తా తస్యా గర్భం జఘాన హ

ఇంద్రుని‌ను సంహరించే కుమారుడిని కోరుకుని, కశ్యపుని నుండి ఆమె గర్భం పొందింది. కానీ, ఆమె కాళ్లు కడిగి నిద్రపోయినప్పుడు, ఇంద్రుడు ఆ గర్భాన్ని నాశనం చేశాడు.

ఛిద్రమన్విష్య చేన్ద్రస్తు తే దేవా మరుతోఽభవన్। శక్రస్యైకోనపఞ్చాశత్సహాయా దీప్తతేజసః

ఇంద్రుడు అవకాశం చూసి ఆ గర్భాన్ని చీల్చాడు. దానినుంచి మరుతులు పుట్టారు. వారు ఐదు పదకొండు మంది శక్రునికి సహాయులు, తేజస్సుతో వెలిగిపోతున్నారు.

ఏతత్ సర్వం హరిర్బ్రహ్మా అభిషిచ్య పృథుం నృపమ్। దదౌ క్రమేణ రాజ్యాని అన్యేషామధిపో హరిః

ఈ సంగతులన్నిటిని హరి, బ్రహ్మా కలిసి పృథు మహారాజుని అభిషేకించి, రాజ్యాలను క్రమంగా ఇచ్చారు. హరి మిగతావారికి అధిపతిగా నిలిచాడు.

ద్విజౌషధీనాం చన్ద్రశ్చ అపాన్తు వరుణో నృపః। రాజ్ఞాం వైశ్రవణో రాజా సూర్యాణాం విష్ణురీశ్వరః

ద్విజులలో, ఔషధాలలో చంద్రుడు అధిపతి; జలాలలో వరుణుడు రాజు; రాజులలో వైశ్రవణుడు అధికారి; సూర్యులలో విష్ణువు పరమేశ్వరుడు.

వసూనాం పావకో రాజా మరుతాం వాసవః ప్రభుః। ప్రజాపతీనాం దక్షోథ ప్రహ్లాదో దానవాధిపః

వసువులలో పావకుడు రాజు; మరుతులలో వాసవుడు ప్రభువు; ప్రజాపతులలో దక్షుడు; దానవులలో ప్రహ్లాదుడు అధిపతి.

పితౄణాం చ యమో రాజా భూతాదీనాం హరః ప్రభుః। హిమవాంశ్చైవ శైలానాం నదీనాం సాగరః ప్రభుః

పితృదేవతలలో యముడు రాజు; భూతగణాలలో హరుడు ప్రభువు; పర్వతాలలో హిమవంతుడు అధిపతి; నదులలో సముద్రుడు అధికారి.

గన్ధర్వాణాం చిత్రరథో నాగానామథ వాసుకిః। సర్పాణాం తక్షకో రాజా గరుడః పక్షిణామథ

గంధర్వులలో చిత్రరథుడు; నాగులలో వాసుకి; పాములలో తక్షకుడు రాజు; పక్షులలో గరుడుడు అధిపతి.

ఐరావతో గజేన్ద్రాణాం గోవృషోథ గవామపి। మృగాణామథ శార్దూలః ప్లక్షో వనస్పతీశ్వరః

ఏనుగులలో ఐరావతుడు ప్రధానుడు; ఎద్దులలో గోవృషుడు; మృగాలలో పులి; వృక్షాలలో ప్లక్షవృక్షం అధిపతి.

ఉచ్చైః శ్రవాస్తథాశ్వానాం సుధన్వా పూర్వపాలకః। దక్షిణస్యాం శఙ్ఖపదః కేతుమాన్ పాలకో జలే

అశ్వాలలో ఉచ్చైఃశ్రవాసు ముఖ్యుడు; సుధన్వుడు పురాతన రక్షకుడు; దక్షిణదిక్కులో శంఖపదుడు; జలాలలో కేతుమాన్ కాపరి.

అగ్నిరువాచ ప్రథమో మహతః సర్గో విజ్ఞేయో బ్రహ్మాణస్తు సః। తన్మాత్రాణాం ద్వితీయస్తు భూతసర్గో హి స స్మృతః

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: మహత్తులో మొదటి సృష్టి బ్రహ్మదేవునివారి సృష్టిగా తెలుసుకోవాలి. రెండవది, తత్వాల సృష్టి, భూతసృష్టి అని పిలవబడుతుంది.

వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గ ఐన్ద్రియకః స్మృతః। ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గః సమ్భూతో బుద్ధిపూర్వకః

మూడవది మనస్సుతో జరిగే సృష్టి, అఇంద్రియ సృష్టి అని అంటారు. ఇవే ప్రకృతిసంబంధమైన సృష్టులు, బుద్ధి ఆధారంగా ఏర్పడినవి.

ముఖ్యః సర్గస్చతుర్థస్తు ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః। తిర్యక్‌స్త్రోతాస్తు యః ప్రోక్తస్తైర్య్యగ్యోన్యస్తతః స్మృతః

నాలుగవది ప్రధాన సృష్టి, స్థావరజంతువులు ప్రధానంగా పరిగణించబడతారు. తిర్యగ్‌స్త్రోతసు అనే సృష్టి వాటిలో పరస్పర సంబంధంగా ఉంటుంది.

తథోద్‌ర్ధ్వస్త్రోతసాం షష్ఠో దేవసర్గస్తు స స్మృతః। తతోర్వాకస్త్రోతసాం సర్గః సప్తమః స తు మానుషః

ఆ తరువాత, ఉర్ధ్వగమనమున్నవారి సృష్టి ఆరోది, అది దేవతల సృష్టి. తరువాత, అవక్రమంగా జరిగే సృష్టి ఏడవది, అది మానవసృష్టి.

అష్టమోనుగ్రహః సర్గః సాత్త్వికస్తామసశ్చ యః। పఞ్చైతే వైకృతాః సర్గాః ప్రాకృతాస్చ త్రయః స్మృతాః

ఎనిమిదవది అనుగ్రహసృష్టి, అది సాత్విక, తామస స్వభావాలు కలిగి ఉంటుంది. వీటిలో ఐదు వికృతసృష్టులు, మూడు ప్రకృతిసృష్టులు అని చెప్పబడతాయి.

ప్రాకృతో వైకృతశ్చైవ కౌమారో నవమస్తథా। బ్రహ్మతో నవ సర్గాస్తు జగతో మూలహేతవః

ప్రకృతిసృష్టి, వికృతసృష్టి, ఇంకా కౌమారసృష్టి తొమ్మిదవది. బ్రహ్మదేవుని నుండి తొమ్మిది సృష్టులు పుట్టి, ఇవే జగత్తుకు మూలకారణాలు.

ఖ్యాత్యాద్యా దక్షకన్యాస్తు భృగ్వాద్యా ఉపయేమిరే। నిత్యో నైమిత్తికః సర్గస్త్రిధా ప్రకథితో జనైః

ఖ్యాతి మొదలైన దక్ష కుమార్తెలను భృగు మొదలైన వారు పెళ్లి చేసుకున్నారు. నిత్యసృష్టి, నైమిత్తికసృష్టి మూడు విధాలుగా ప్రజలు వివరించారు.

ప్రాకృతా దైనన్దినీ స్యాదన్తరప్రలయాదన్। జాయతే యత్రానుదినం నిత్యసర్గో హి సమ్మతః

ప్రకృతిసృష్టి దైనందినంగా ఉంటుంది, మధ్యలో ప్రళయం వచ్చిన తరువాత ప్రతి రోజు పునఃసృష్టి జరుగుతుంది. ఇది నిత్యసృష్టిగా అంగీకరించబడింది.

దేవౌ ధాతావిధాతారౌ భృగోః ఖ్యాతిరసూయత। శ్రియఞ్చ పత్నీ విష్ణోర్యా స్తుతా శక్రేణ వృద్ధయే

ధాతా, విధాతా అనే ఇద్దరు దేవతలు భృగువు భార్య ఖ్యాతి నుండి పుట్టారు. శ్రీదేవి, విష్ణుమూర్తి భార్య, ఇంద్రుడు వృద్ధి కోసం స్తుతించినవారు.

ధాతుర్విధాతుర్ద్వౌ పుత్రౌ క్రమాత్ ప్రాణో మృకణ్డుకః। మార్కణ్డేయో మృకణ్డోశ్చ జజ్ఞే వేదశిరాస్తతః

ధాతా, విధాతా ఇద్దరికీ వరుసగా ప్రాణుడు, మృకండుడు అనే కుమారులు పుట్టారు. మృకండుని నుండి మార్కండేయుడు, తరువాత వేదశిరా జన్మించారు.

పౌర్ణమాసశ్చ సమ్భూత్యాం మరీచేరభవత్ సుతః। స్మృత్యామఙ్గిరసః పుత్రాః సినీవాలీ కుహూస్తథా

పౌర్ణమాసుడు, మరీచి కుమారునిగా జన్మించాడు. స్మృతి నుండి అంగిరసుని కుమారులు సినీవాళి, కుహూ పుట్టారు.

రాకాశ్చానుమతిశ్చాత్రేరనసూయాప్యజీజనత్। సోమం దుర్వాససం పుత్రం దత్తాత్రేయఞ్చ యోగినమ్

అత్రి నుండి రాకా, అనుమతి జన్మించారు. అనసూయ సోముడు, దుర్వాసుడు, యోగి అయిన దత్తాత్రేయుడు అనే కుమారులను ప్రసవించింది.

ప్రీత్యాం పులస్త్యభార్యాయాం దత్తోలిస్తత్సుతోభవత్। క్షమాయాం పులహాజ్జాతాః సహిష్ణుః కర్మపాదికాః

పులస్త్యుని భార్య ప్రేమతో దత్తోలిని కుమారునిగా కనింది. పులహుడు, క్షమతో కలిసి సహిష్ణు, కర్మపాదిక అనే సంతానాన్ని పొందాడు.

సన్నత్యాఞ్చ క్రతోరాసన్ బాలిఖిల్యా మహౌజసః। అఙ్గుష్ఠపర్వమాత్రాస్తే యే హి షష్టిసహస్త్రిణః

సన్నతి, క్రమతో కలసి గొప్ప బలికిల్యులు పుట్టారు. వాళ్ళు అరచేతి వొడ్డు పరిమాణంలో ఉండేవారు. వాళ్ళ సంఖ్య అరవై వేల మంది.