అగ్నిపురాణమ్

బహుపుత్రస్థ విదుషశ్చతస్త్రో విద్యుతః సుతాః । ప్రత్యఙ్గిరసజాః శ్రేష్ఠాః కృశాశ్వస్య సురాయుదాః

బహుపుత్రుడు అనే జ్ఞానికి విద్యుత్ అనే నాలుగు కుమార్తెలు పుట్టారు. ప్రత్యంగిరసుని కుమారుల్లో కృష్ణాశ్వుడు శ్రేష్ఠుడు, అతని వంశంలో దేవాయుధాలు పుట్టాయి.

ఉదయాస్తమనే సూర్యే తద్వదేతే యుగే యుగే। హిరణ్యకశిపుర్ద్దిత్యాం హిరణ్యాక్షశ్చ కశ్యపాత్

ఎలా సూర్యుడు ఉదయించాడో, అస్తమించాడో అలా ప్రతి యుగంలోను హిరణ్యకశిపుడు దితి నుండి, హిరణ్యాక్షుడు కశ్యపునుంచి జన్మించారు.

సింహికా చాభవత్ కన్యా విప్రచిత్తేః పరిగ్రహః। రాహుప్రభృతయస్తస్యాం సైంహికేయా ఇతి శ్రుతాః

సింహికా అనే కుమార్తె విప్రచిత్తిని పెళ్లి చేసుకుంది. ఆమె నుండి రాహువు మొదలైన సింహికేయులు పుట్టారు.

హిరణ్యకశిపోః పుత్రాస్చత్వారః ప్రథితౌజసః। అనుహ్రాదశ్చ హ్లాదశ్చ ప్రహ్రాదశ్చాతివైష్ణవః

హిరణ్యకశిపుడికి నాలుగు గొప్ప బలశాలి కుమారులు ఉన్నారు. వారు అనుహ్రాదుడు, హ్లాదుడు, విష్ణువుకు అత్యంత భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడు,

సంహ్రాదశ్చ చతుర్థోభూత్ హ్రాదపుత్రో హ్రదస్తథా। హ్రదస్య పుత్ర ఆయుష్మాన్ శిబిర్వాస్కల ఏవ చ

సంహ్రాదుడు నాలుగవవాడు. హ్లాదునికి హ్రదుడు కుమారుడు. హ్రదునికి ఆయుష్మాన్, శిబి, ఆస్కలుడు కుమారులు.

విరోజనస్తు ప్రాహ్రాదిర్బలిర్జజ్ఞే విరోచనాత్। బలేః పుత్రశతం త్వాసీద్‌బాణశ్రేష్ఠం మహామునే

ప్రహ్లాదునికి విరోచనుడు కుమారుడు. విరోచనుని నుండి బలి జన్మించాడు. బలికి వంద మంది కుమారులు, వారిలో బాణుడు ముఖ్యుడు, మహర్షీ.

పురా కల్పే హి వాణేన ప్రసాద్యోమాపతిం వరః । పార్శ్వతో విహరిష్యామీత్యేవం ప్రాప్తశ్చ ఈశ్వరాత్

పూర్వ కాలంలో బాణుడు ఉమాపతిని తృప్తిపరిచి, 'నేను ఎప్పుడూ నీ పక్కన ఉండాలి' అనే వరాన్ని ఇశ్వరుని నుండి పొందాడు.

హిరణ్యాక్షసుతాః పఞ్చ సమ్బరః శకునిస్త్వితి । ద్విమూర్ద్ధా శహ్కురార్యస్చ శతమాసన్ దనోః సుతాః

హిరణ్యాక్షునికి ఐదు మంది కుమారులు. వారిలో సంభరాసురుడు, శకుని, ద్విమూర్తుడు, శంకురుడు, ఆర్యుడు. దను వంశంలో వంద మంది కుమారులు.

స్వర్భానోస్తు ప్రభా కన్యా పులోమ్నస్తు శచీ స్మృతా। ఉపదానవీ హయశిరా శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ

స్వర్భానువు కుమార్తె ప్రభా. పులోమను కుమార్తె శచీగా ప్రసిద్ధి. ఉపదానవీ, హయశిర, శర్మిష్ఠ, వర్షపర్వణి కూడా పేరొందారు.

పులోమా కాలకా చైవ వైశ్వానరసుతే ఉభే। కశ్యపస్ప తు భార్యే ద్వే తయోః పుత్రాస్చ కోటయః

పులోమా, కాలకా ఇద్దరూ వైశ్వానరుని కుమార్తెలు. వీరిద్దరూ కశ్యపునికి భార్యలయ్యారు. వీరి నుంచి కోట్లాది మంది కుమారులు పుట్టారు.

ప్రహ్రాదస్య చతుష్కోట్యో నివాతకవచాః కులే। తామ్రాయాః షట్ సుతాః స్యుశ్చ కాకీ శ్వేనీ చ భాస్యపి

ప్రహ్లాదుని వంశంలో నీవాతకవచులు నలభై లక్షలు. తామ్రకు ఆరు కుమార్తెలు. వాటిలో కాకీ, శ్వేని, భాస్య కూడా ఉన్నారు.

గృధ్రికా శ్రుచి సుగ్రీవా తాభ్యః కాకాదయోఽభవన్। అశ్వాశ్చోష్ట్రాశ్చ తామ్రాయా అరుణో గరుడస్తథా

గృధ్రిక, శ్రుచీ, సుగ్రీవా తామ్ర కుమార్తెలు. వీరి నుంచి కాకులు మొదలైన పక్షులు పుట్టాయి. తామ్ర నుండి గుర్రాలు, ఒంటెలు, అరుణుడు, గరుడుడు కూడా పుట్టారు.

వినతాయాః సహస్త్రన్తు సర్పాశ్చ సురసాభవాః। కాద్రవేయాః సహస్త్రన్తు శేషవాసుకితక్షకాః

వినతకు వెయ్యి మంది కుమారులు. సురస నుంచి పాములు పుట్టాయి. కద్రువికి కూడా వెయ్యి మంది కుమారులు, వారిలో శేషుడు, వాసుకి, తక్షకుడు ముఖ్యులు.

దంష్ట్రిణః క్రోధవశజా ధరోత్యాః పక్షిణో జలే। సురభ్యాం గోమహిష్యాది హరోత్పన్నాస్తృణాదయః

క్రోధవశ నుండి పళ్ళు గల జంతువులు పుట్టాయి. సురభి నుండి ఆవులు, మేకలు, గేదెలు మొదలైన జంతువులు పుట్టాయి. ఇరా నుండి గడ్డి, మొక్కలు పుట్టాయి.

ఖసాయాం యక్షరక్షాంసి మునేరప్సరసోభవత్। అరిష్టాయాన్తు గన్ధర్వాః కశ్యపాద్ధి స్థిరఞ్చరమ్

ఖసా నుండి యక్షులు, రాక్షసులు పుట్టారు. మునికి అప్సరసలతో కలిసినప్పుడు వారు పుట్టారు. అరిష్ట నుండి గంధర్వులు, స్థిరంగా ఉండేవారు, కదిలే వారు కూడా కశ్యపునుంచి పుట్టారు.

ఏషాం పుత్రాదయోఽసఙ్ఖ్యా దేవైర్వై దానవా జితాః । దితిర్వినష్టపుత్రా వై తోషయామాస కశ్యపమ్

వీరి సంతానం లెక్కలేనంత ఉంది. దేవతలు దానవులను జయించారు. దితి తన కుమారులను కోల్పోయి, కశ్యపుని సంతోషపెట్టేందుకు ప్రయత్నించింది.

పుత్రమిన్ద్రప్రహర్త్తారమిచ్ఛతీ ప్రాప కశ్యపాత్। పాదాప్రక్షాలనాత్ సుప్తా తస్యా గర్భం జఘాన హ

ఇంద్రుని‌ను సంహరించే కుమారుడిని కోరుకుని, కశ్యపుని నుండి ఆమె గర్భం పొందింది. కానీ, ఆమె కాళ్లు కడిగి నిద్రపోయినప్పుడు, ఇంద్రుడు ఆ గర్భాన్ని నాశనం చేశాడు.

ఛిద్రమన్విష్య చేన్ద్రస్తు తే దేవా మరుతోఽభవన్। శక్రస్యైకోనపఞ్చాశత్సహాయా దీప్తతేజసః

ఇంద్రుడు అవకాశం చూసి ఆ గర్భాన్ని చీల్చాడు. దానినుంచి మరుతులు పుట్టారు. వారు ఐదు పదకొండు మంది శక్రునికి సహాయులు, తేజస్సుతో వెలిగిపోతున్నారు.

ఏతత్ సర్వం హరిర్బ్రహ్మా అభిషిచ్య పృథుం నృపమ్। దదౌ క్రమేణ రాజ్యాని అన్యేషామధిపో హరిః

ఈ సంగతులన్నిటిని హరి, బ్రహ్మా కలిసి పృథు మహారాజుని అభిషేకించి, రాజ్యాలను క్రమంగా ఇచ్చారు. హరి మిగతావారికి అధిపతిగా నిలిచాడు.

ద్విజౌషధీనాం చన్ద్రశ్చ అపాన్తు వరుణో నృపః। రాజ్ఞాం వైశ్రవణో రాజా సూర్యాణాం విష్ణురీశ్వరః

ద్విజులలో, ఔషధాలలో చంద్రుడు అధిపతి; జలాలలో వరుణుడు రాజు; రాజులలో వైశ్రవణుడు అధికారి; సూర్యులలో విష్ణువు పరమేశ్వరుడు.

వసూనాం పావకో రాజా మరుతాం వాసవః ప్రభుః। ప్రజాపతీనాం దక్షోథ ప్రహ్లాదో దానవాధిపః

వసువులలో పావకుడు రాజు; మరుతులలో వాసవుడు ప్రభువు; ప్రజాపతులలో దక్షుడు; దానవులలో ప్రహ్లాదుడు అధిపతి.

పితౄణాం చ యమో రాజా భూతాదీనాం హరః ప్రభుః। హిమవాంశ్చైవ శైలానాం నదీనాం సాగరః ప్రభుః

పితృదేవతలలో యముడు రాజు; భూతగణాలలో హరుడు ప్రభువు; పర్వతాలలో హిమవంతుడు అధిపతి; నదులలో సముద్రుడు అధికారి.

గన్ధర్వాణాం చిత్రరథో నాగానామథ వాసుకిః। సర్పాణాం తక్షకో రాజా గరుడః పక్షిణామథ

గంధర్వులలో చిత్రరథుడు; నాగులలో వాసుకి; పాములలో తక్షకుడు రాజు; పక్షులలో గరుడుడు అధిపతి.

ఐరావతో గజేన్ద్రాణాం గోవృషోథ గవామపి। మృగాణామథ శార్దూలః ప్లక్షో వనస్పతీశ్వరః

ఏనుగులలో ఐరావతుడు ప్రధానుడు; ఎద్దులలో గోవృషుడు; మృగాలలో పులి; వృక్షాలలో ప్లక్షవృక్షం అధిపతి.

ఉచ్చైః శ్రవాస్తథాశ్వానాం సుధన్వా పూర్వపాలకః। దక్షిణస్యాం శఙ్ఖపదః కేతుమాన్ పాలకో జలే

అశ్వాలలో ఉచ్చైఃశ్రవాసు ముఖ్యుడు; సుధన్వుడు పురాతన రక్షకుడు; దక్షిణదిక్కులో శంఖపదుడు; జలాలలో కేతుమాన్ కాపరి.

అగ్నిరువాచ ప్రథమో మహతః సర్గో విజ్ఞేయో బ్రహ్మాణస్తు సః। తన్మాత్రాణాం ద్వితీయస్తు భూతసర్గో హి స స్మృతః

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: మహత్తులో మొదటి సృష్టి బ్రహ్మదేవునివారి సృష్టిగా తెలుసుకోవాలి. రెండవది, తత్వాల సృష్టి, భూతసృష్టి అని పిలవబడుతుంది.

వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గ ఐన్ద్రియకః స్మృతః। ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గః సమ్భూతో బుద్ధిపూర్వకః

మూడవది మనస్సుతో జరిగే సృష్టి, అఇంద్రియ సృష్టి అని అంటారు. ఇవే ప్రకృతిసంబంధమైన సృష్టులు, బుద్ధి ఆధారంగా ఏర్పడినవి.

ముఖ్యః సర్గస్చతుర్థస్తు ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః। తిర్యక్‌స్త్రోతాస్తు యః ప్రోక్తస్తైర్య్యగ్యోన్యస్తతః స్మృతః

నాలుగవది ప్రధాన సృష్టి, స్థావరజంతువులు ప్రధానంగా పరిగణించబడతారు. తిర్యగ్‌స్త్రోతసు అనే సృష్టి వాటిలో పరస్పర సంబంధంగా ఉంటుంది.

తథోద్‌ర్ధ్వస్త్రోతసాం షష్ఠో దేవసర్గస్తు స స్మృతః। తతోర్వాకస్త్రోతసాం సర్గః సప్తమః స తు మానుషః

ఆ తరువాత, ఉర్ధ్వగమనమున్నవారి సృష్టి ఆరోది, అది దేవతల సృష్టి. తరువాత, అవక్రమంగా జరిగే సృష్టి ఏడవది, అది మానవసృష్టి.